18 ก.ย.60 โลกออนไลน์ได้มีการแชร์เรื่องราวจากหนุ่มคนหนึ่ง หลังถูกเด็กนำสีทาบ้านมาละเลงรอบตัวรถเก๋ง แถมพ่อแม่เด็กปัดรับผิดชอบว่าลูกไม่ได้ทำ พอไปแจ้งความเจ้าหน้าที่ตำรวจบอกว่าต้องเป็นหลักฐานคลิปวิดีโอ ไม่ยอมดำเนินคดีหลักฐานอย่างอื่นเลย

โดยเจ้าของโพสต์ว่า มีลูกได้ แต่มีความรับผิดชอบไม่ได้ อย่ามีมันเลยครับ ลูกมึงเล่นทาสีบ้านบนรถกูเลย จ้า ถ่ายรูปเด็กไว้ ลูกมึงเหลืองยันกระเจี๊ยว ยังกล้าบอกว่าลูกไม่ได้ทำอีก  ตำรวจก็ไม่พิจารณาหลักฐานกูเลย จะเอาคลิปวีดีโอ สังคมป่วยเพราะคนแบบนี้มีมากขึ้นทุกวัน เห็นแก่ตัว ติดสินบน หน้าด้าน สุดท้ายลอยนวล แล้วคนดีๆเสียเปรียบคนพวกนี้แล้วคนดีจะดีไปทำไม อื่มมมม มันน่าคิด#ไม่เครียดหรอก#สีน้ำเงินก็น่าจะสวยนะ#ล้อก็เก่าแล้วด้วย

วิกฤติโรฮีนจาในเมียนมา (พม่า) ที่ชาวโรฮีนจาอพยพหนีตายจากการกวาดล้างของกองทัพพม่ามาไปทางตะวันตกเข้าสู่บังกลาเทศบ้าง ล่องเรือออกทะเลลงใต้มาแวะพักในไทยก่อนไปต่อยังปลายทางคือ มาเลเซีย อินโดนีเซีย หรือแม้แต่ออสเตรเลีย เป็นปัญหาให้หลายปวดหัวไปตามๆ กัน “จะรับก็ไม่ได้” เพราะทุกประเทศก็มีชีวิตพลเมืองของตนให้ต้องดูแลอยู่แล้ว แต่ “จะไล่ก็ไม่ดี” เพราะจะถูกนานาชาติมองว่าใจร้ายไร้มนุษยธรรม

ชะตาชีวิตของชนชาวโรฮีนจานั้นเหมือน “ถูกสาป” ให้ประสบเคราะห์กรรมอยู่ร่ำไป แน่นอนในยุคเผด็จการทหารนั้นก็มีการกวาดล้างอย่างรุนแรงอยู่แล้ว ทว่าในยุค“ประชาธิปไตย” โดยเฉพาะปัจจุบันที่พรรค NLD ของวีรสตรีรางวัลโนเบลสันติภาพ ออง ซาน ซูจี กวาดที่นั่งในรัฐสภาอย่างท่วมท้น ความหวังว่าจะได้อยู่อย่าง “เป็นมนุษย์” เท่าเทียมกลุ่มชาติพันธุ์อื่นๆ ในเมียนมาของชาวโรฮีนจา ก็ยังดู “เลือนราง” เพราะวันนี้ ออง ซาน ซูจี “เงียบกริบ” แถมยังปฏิเสธที่จะเข้าร่วมประชุมกับ สมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (UN) ที่นครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา อีกต่างหาก

อะไรที่ทำให้ท่าทีของรัฐบาลเมียนมาเป็นเช่นนั้น? นักวิชาการผู้เชี่ยวชาญประวัติศาสตร์พม่าคนหนึ่งของเมืองไทย รศ.ดร.สุเนตร ชุตินธรานนท์ ปัจจุบันดำรงตำแหน่งคณบดีบัณฑิตวิทยาลัย จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย บอกเล่าในเวทีเสวนา “โรฮีนจา : เรื่องที่ใกล้ตัวกว่าที่คิด” ณ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ว่า “ความจริง” ข้อหนึ่งที่ไม่ว่าใครจะรับได้หรือไม่ก็ตาม

อาจารย์สุเนตร กล่าวว่า จะพรรค NLD ของ ออง ซานซูจี หรือพรรค USDP ของขั้วอำนาจฝ่ายทหาร ทั้งคู่ก็ยังเป็น “พรรคการเมือง” ที่ต้องขับเคี่ยวช่วงชิง “ฐานเสียง” หรือก็คือ “ประชาชน” ตามวิถีแห่งระบอบประชาธิปไตยที่การจะเป็นรัฐบาลได้ต้องมาจากคะแนนเสียงเลือกตั้ง และนั่นคือ “โชคร้าย” ของชาวโรฮีนจา เนื่องจาก“คนพม่าส่วนใหญ่ ร้อยละ 90 เป็นชาวพุทธ และมีจุดยืนไม่เอาโรฮีนจา” อย่างชัดเจน ดังนั้นจึงไม่มีนักการเมืองคนใด “กล้าฝืนมติมหาชน” แม้จะเป็น ออง ซาน ซูจี ที่มีภูมิหลังเป็นนักต่อสู้เพื่อสิทธิเสรีภาพ และได้รับศรัทธาท่วมท้นมาก่อนก็ตาม

ยังไม่นับตัวแปรอื่นๆ เช่น พรรคการเมืองท้องถิ่นรัฐอาระกัน (Arakan) พื้นที่ที่ชาวโรฮีนจาอาศัยอยู่จำนวนมาก พรรคดังกล่าว “ครองพื้นที่อย่างเหนียวแน่น” แม้แต่พรรค NLD ก็ยังไม่อาจชนะเลือกตั้งได้ในแถบนี้ และพรรคท้องถิ่นของอาระกันนั้นก็มีท่าทีชัดเจนเช่นกัน คือออกแนว“พุทธหัวรุนแรง” ซึ่งสอดประสานกับกลุ่ม “ภาคประชาชน” กลุ่มเคลื่อนไหวต่างๆ ในพื้นที่ จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่เมื่อมีภาพข่าวความรุนแรงจะต่อชาวโรฮีนจา จะปรากฏว่าผู้ร่วมอยู่ในเหตุการณ์มีทั้งเจ้าหน้าที่รัฐ คนของพรรคการเมืองท้องถิ่น และกลุ่มเคลื่อนไหวภาคประชาชน

“โรฮีนจายังเป็นปัญหาเรื่องสีผิว เพราะมีสีผิวต่างจากคนพม่าชัดเจน ภาษาก็คนละภาษา แถมศาสนายังแตกต่าง ปัญหาของโรฮีนจาจึงเห็นภาพว่ามีกลุ่มยะไข่พุทธกับโรฮีนจาที่ขัดแย้งกัน ทั้งๆ ที่ในอาระกันไม่ได้มีแค่ 2 ชาติพันธุ์ แต่กลุ่มที่เด่นๆ คือยะไข่พุทธกับมุสลิมโรฮีนจา พอเป็นแบบนี้รัฐก็วางตัวยาก จะเอนเอียงสนับสนุนไปทางไหน? แน่นอนก็ต้องทางพุทธ แล้วพอเป็นแบบนี้มันก็ข้ามพรมแดนแล้ว ไม่ได้อยู่แต่ในรัฐยะไข่เท่านั้น แต่กระจายไปพม่าส่วนอื่นๆ ที่เป็นชาวพุทธด้วยกัน ก็มีความเคลื่อนไหวต่อต้านโรฮีนจา” อาจารย์สุเนตร กล่าวย้ำ

ทุกครั้งที่นานาชาติ “ตั้งคำถาม” ประเด็นโรฮีนจา สิ่งหนึ่งที่รัฐบาลและชาวพม่าหยิบยกขึ้นมาตอบโต้เสมอ คือชาวโรฮีนจานั้นเป็น “คนนอก” ไม่ใช่ชนพื้นเมืองดั้งเดิมที่อยู่มานาน อาทิ พม่า มอญ ไทยใหญ่ กะเหรี่ยง ว้า ฯลฯ ชาวพม่าย้ำเสมอว่า “ชาวโรฮีนจาเข้ามาหลังปี 1824 (พ.ศ.2367)” หลังพม่าแพ้สงครามกับ อังกฤษ มหาอำนาจโลกตะวันตกขณะนั้นที่ครอบครองอาณานิคม “เอเชียใต้” ทำให้มีการเคลื่อนย้าย “แขก” หลายเผ่ารวมถึงโรฮีนจา จากดินแดนที่ปัจจุบันคือ อินเดีย – บังกลาเทศ เข้ามาเป็นแรงงานในแผ่นดินอาระกันของพม่า

ตัวเลข “1824” จึงกลายเป็นกฎหมายที่รัฐบาลพม่าใช้ “ลบตัวตน” ของชาวโรฮีนจา จากเดิมสมัยที่ได้รับเอกราชจากอังกฤษใหม่ๆ ชาวโรฮีนจายังมีบัตรประชาชน มีการรวมกลุ่มสมาคม ถึงขนาดมี “สถานีวิทยุ” เป็นของตนเอง แต่เมื่อเข้าสู่ “ยุคมืด” ผู้นำเผด็จการทหาร นายพล เน วิน ยึดอำนาจในปี 1962 (พ.ศ.2505) และปกครองพม่าแบบ “ปิดประเทศ” ยาวนานหลายทศวรรษ ในช่วงนี้เองที่มีสารพัดนโยบายออกมาจัดการกับโรฮีนจา เช่น ในปี 1974 (พ.ศ.2517) รัฐบาลพม่าเริ่มยกเลิกบัตรประชาชนโรฮีนจา และยกเลิกทุกสิทธิที่เคยได้รับในปี 1982 (พ.ศ.2525)

ดร.อณัส อมาตยกุล อาจารย์คณะสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ตั้งคำถามถึง “วิธีคิด” ของพม่าว่า “สมควรแล้วหรือ?” กับการนำปีดังกล่าวมา “แบ่งแยก – กีดกัน” ชาวโรฮีนจาออกไป โดยเปรียบเทียบกับ มาเลเซีย อดีตอาณานิคมอังกฤษเช่นเดียวกับเมียนมา อังกฤษก็เคยนำเข้า “ชาวจีน” มาเป็นแรงงานใน “ถิ่นมลายู”ทว่าเมื่อมาเลเซียได้รับเอกราช แม้จะมีนโยบาย “ภูมิบุตร” สงวนอาชีพรับราชการไว้เฉพาะชาวมาเลเซียเชื้อสายมลายูเท่านั้น แต่ “ชาวมาเลเซียเชื้อสายจีนยังใช้ชีวิตด้านอื่นๆ ได้ตามปกติ” ทำธุรกิจจนร่ำรวยก็มากมาย

อาจารย์อณัส ยังเปรียบเทียบกับเพื่อนบ้านของเมียนมาอย่าง ไทย ที่มีท่าทีต่อผู้โยกย้ายถิ่นดีกว่ามาก แม้กระทั่งการอพยพที่เพิ่งเกิดขึ้นไม่ถึงร้อยปีอย่างช่วง สงครามเวียดนาม แม้ช่วงแรกๆ ผู้ลี้ภัยจะต้องอยู่ในค่ายมีรั้วรอบขอบชิด แต่เมื่อเหตุการณ์สงบลงก็ค่อยๆ ทยอยให้สิทธิเป็นผู้พำนักถาวร และขยับขยายไปสู่การให้สัญชาติไทยในที่สุด ยังไม่ต้องนับชาวจีน หรืออีกหลายๆ เชื้อชาติที่มาก่อนหน้านั้น ปัจจุบันน่าจะกลายเป็น “คนไทย” ไปเกือบหมดแล้ว

“เวลาไปสัมภาษณ์มุสลิมในยุโรป เขาก็จะบอกว่า ให้เราอยู่ที่นี่มา 4-5 ชั่วคน เราก็ไม่ใช่เนเธอร์แลนด์ ไม่ใช่เยอรมัน ไม่ใช่ฝรั่งเศส เขาก็ยังมองเป็นตุรกี ยังมองเป็นโมร็อกโกอยู่นั่นเอง แต่ประเทศไทย จะชาวต่างชาติทวีปไหนถ้ามาได้สัญชาติไทยก็เป็นคนไทยแล้ว คนไทย (พื้นถิ่นเดิม) ก็ไม่มีตะขิดตะขวงใจอะไร” อาจารย์อณัส ระบุ

อาจารย์อณัส ให้มุมมองข้อสรุปของเรื่องนี้ไว้ว่า 1.วิถีของศาสนานั้นไม่ใช่การเบียดเบียน ดังนั้นผู้นำศาสนาและนักบวชในเมียนมา ต้องช่วย “นำทาง” ให้ชาวพม่าออกห่างจากการกระทำดังกล่าว หาไม่แล้ว ศาสนสถาน – ศาสนวัตถุต่างๆ ในเมียนมา ก็จะเป็นได้เพียง “วัตถุชิ้นหนึ่ง” ให้โลกเห็นว่าคนที่นี่ “บูชาหลักธรรม แต่ไม่ปฏิบัติตามหลักธรรม” ปล่อยให้นักบวช “กระตุ้นความยึดมั่นถือมั่น” ทำตนเป็นฝ่ายความมั่นคง

2.ความรุนแรงนำมาซึ่งการเอาคืน อาทิ ไม่นานนี้ที่ทั้งโลกได้รู้จักกับกองกำลังติดอาวุธกลุ่ม “รัฐอิสลาม” (ISIS หรือ IS) ก็พบว่ามี “คนหนุ่ม” จากประเทศมุสลิมในอาเซียน “ข้ามน้ำข้ามทะเล” ไปช่วยกลุ่มดังกล่าวสู้รบในตะวันออกกลางด้วย แม้รัฐบาลประเทศเหล่านั้นจะประกาศจุดยืนต่อต้านกลุ่มรัฐอิสลามก็ตาม ฉะนั้นหาก“กลไกระหว่างประเทศระดับรัฐบาล” โดยเฉพาะรัฐบาลประเทศมุสลิม ยัง “นิ่งเฉย” ก็เป็นไปได้ที่ในอนาคต พลเมืองจากประเทศต่างๆ อาจจะ “รวมกลุ่มกันเอง” แล้วลอบเดินทางเข้าไปก่อความรุนแรงในเมียนมาเช่นกัน

เมื่อนั้นสถานการณ์ก็จะยิ่ง “ลุกลามบานปลาย” เลวร้ายลง!!!

“ชุมชน” หน่วยย่อยทางสังคมที่ใหญ่ขึ้นมาอีกระดับหนึ่งจากหน่วยเล็กที่สุดอย่างครอบครัว การพัฒนาชุมชนให้เข้มแข็งและมีคุณภาพ จึงมีความสำคัญและเป็นรากฐานไปสู่การพัฒนาสังคมและประเทศชาติต่อไป ซึ่งหัวใจสำคัญคือการทำให้ชุมชน “พึ่งพาตนเอง” (self-reliance) ในการคิดตัดสินใจและดำเนินการแก้ไขปัญหา จนสามารถตอบสนองความต้องการของตนเองและส่วนรวม

“เทศบาลตำบล (ทต.) งิม” ตั้งอยู่ในพื้นที่ อ.ปง จ.พะเยา ก็เป็นอีกพื้นที่หนึ่งที่มีความพยายามพัฒนาชุมชนของตนให้มีความเข้มแข็ง ซึ่งทีมงาน “แนวหน้าวาไรตี้” มีโอกาสไปเยี่ยมชมเมื่อไม่นานนี้ โดยหลักคิดของ ทต.งิม มีอยู่ 4 ด้าน คือ 1.ยึดธรรมาภิบาล 2.สร้างการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วนในชุมชน 3.มุ่งสร้างต้นแบบเพื่อขยายงาน 4.การน้อมนำแนวคิดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

นิภาวรรณ์ หายทุกข์ ปลัดเทศบาลตำบลงิม กล่าวถึงแนวทางการพัฒนาของ ทต.งิม ที่เรียกกันง่ายๆ ว่า “NGIM โมเดล” ที่แบ่งเป็น 4 ตัวอักษรในภาษาอังกฤษของคำว่า “งิม” ประกอบด้วย “N-Natural” คือการพัฒนาที่สอดคล้องกับ “ธรรมชาติ” หรือต้นทุนทางสังคมที่ชุมชนมีอยู่, “G-Good governance” การบริหารและดำเนินการงานต่างๆ ในชุมชน ยึดหลัก “ธรรมาภิบาล” อย่างจริงจัง,

“I-Integration” ทำงานแบบ “บูรณาการ” ประสานความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน และภาคีเครือข่ายต่างๆ ทั้งในด้านบุคลากร ทรัพยากร เครื่องมืออุปกรณ์ งบประมาณ และองค์ความรู้ และ “M-Management” เน้นการมีส่วนร่วมในการ “บริหารจัดการ” ภายในชุมชน อีกทั้งยังยึดหลักเศรษฐกิจพอเพียง ทั้ง 4 ประการ มุ่งหมายให้ ทต.งิม มีความเป็นชุมชนธรรมาธิบาลอย่างสมบูรณ์

ตัวอย่างโครงการในชุมชนที่น่าสนใจ..เนื่องจากใน ทต.งิม มีผู้สูงอายุอยู่เป็นจำนวนมาก จึงมีการจัดตั้ง“โรงเรียนสร้างสุข” ซึ่งเป็นการจัดชั่วโมงเรียนที่เปรียบเหมือนโรงเรียนให้กับผู้สูงอายุ เป้าหมายของโครงการนี้คือแทนที่จะให้ผู้สูงอายุ “อยู่บ้านเฉยๆ” ไปวันๆ ก็จัดให้มีกิจกรรมขึ้น เพื่อให้ผู้สูงอายุมีความสุข ผ่านกระบวนการเรียนรู้ที่เรียกว่า “Wood Song” หรือการเคาะไม้ให้เข้ากับจังหวะเพลง

สาวิตรี พวงจำ ครูโรงเรียนเทศบาลตำบลงิม อธิบายว่า Wood Song เป็นกิจกรรมอย่างหนึ่งในการเรียนการสอน ที่บริหารสมองให้กับผู้สูงอายุ ช่วยให้สมองได้ออกกำลัง ทำให้สมองตื่นตัวและเรียนรู้ได้ดีขึ้น เพราะเป็นการฝึกการบังคับสมองทั้งซีกซ้ายและซีกขวาให้เข้ากับจังหวะ แรกเริ่มเดิมทีนั้น Wood Song เป็นนวัตกรรมที่คิดค้นมาเพื่อฝึกสมาธิและการเรียนรู้ของเด็ก จึงคิดว่าน่าจะนำมาใช้กับผู้สูงอายุได้เช่นกัน สำหรับ ทต.งิม นั้นเริ่มนำมาใช้ตั้งแต่ปี 2559

“ที่ผ่านมาสำหรับเด็กที่ลองใช้ Wood Song ทำให้เด็กมีสมาธิในการเรียนมาขึ้น และทำให้ผลการเรียนดีขึ้น ทำให้นักเรียนมีความสุขในการเรียน เมื่อผู้สูงอายุนำมาใช้ก็จะทำกระตุ้นให้ผู้สูงมีความสนุกสนานมากขึ้น และยังเป็นการออกกำลัง เนื่องจากเป็นการนวดกล้ามเนื้อ” อาจารย์สาวิตรี กล่าว

ขณะที่ ดวงพร เฮงบุณยพันธ์ ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ให้ความเห็นว่า
“NGIM โมเดล” คือการประกาศนโยบายสำหรับตำบล โดยมุ่งหวังว่าจะเป็น “ชุมชนน่าอยู่” และความน่าสนใจคือเป็นการพัฒนาใน “รูปแบบเฉพาะ” ของ ทต.งิม ไม่ได้ลอกเลียนแบบใครมาทั้งสิ้น เนื่องจาก ทต.งิม นั้นเป็นพื้นที่ห่างไกล และมีการจัดการศึกษาด้วยตนเอง

“ถ้าเราผนวกแหล่งเรียนรู้ทุกแหล่ง จะพบว่าประชากรมากว่าร้อยละ 50 มีส่วนร่วมในชุมชน ซึ่งมีความเป็นพลเมืองสูง เช่น เรื่องขยะถ้าเป็นที่อื่นจะเริ่มต้นจากการฝึกการคัดแยก ส่วนที่เทศบาลตำบลงิมทำเป็นตัวนโยบาย แสดงว่ามีต้นทุนความเป็นพลเมืองสูง จากประสบการณ์ที่ได้มาทำวิจัยในตำบลงิม จะพบว่าสมาชิกในระดับครัวเรือนมีความตื่นตัวสูง ในการที่จะทำให้ชุมชนมีความอยู่ดีมีสุข” ผอ.สำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน สสส. ฝากทิ้งท้าย

SCOOP@NAEWNA.COM

จูบลูก : อัมมาร์ ฮัมมาโช ผู้อพยพจากซีเรียซึ่งอยู่ในไซปรัส จูบลูกๆ ของเขาที่เพิ่งเดินทางมาถึงค่ายผู้อพยพ ในเมืองนิโคเซีย ประเทศไซปรัส ครอบครัวที่แตกแยกเตรียมกลับมาอยู่ด้วยกันพร้อมหน้าอีกครั้ง

น้ำมันรั่ว : คราบน้ำมันที่รั่วออกจากเรือบรรทุกน้ำมันขนาดเล็กที่ประสบเหตุอับปางเมื่อวันที่ 10 กันยายน พบเห็นเป็นทางยาวบนชายฝั่งที่หาดบนเกาะซาลามินา ประเทศกรีซ

เตรียมเปิดตัว : เจ้าหน้าที่ดึงผ้าคลุมโลโก้ แหวน 5 วง สัญลักษณ์การแข่งขันกีฬาโอลิมปิก เพื่อเตรียมจัดงานเฉลิมฉลองบริเวณด้านหน้าหอไอเฟลในกรุงปารีส ภายหลังคณะกรรมการจัดการแข่งขันกีฬาโอลิมปิก (IOC) ประกาศให้ฝรั่งเศสเป็นเจ้าภาพจัดกีฬาโอลิมปิก ในปี 2024

พลังคาตาลัน : ชาวคาตาลันหลายแสนคนสวมเสื้อสีเขียวเดินขบวนไปตามท้องถนนในนครบาร์เซโลนา ประเทศสเปน เนื่องในวัน ลา เดียดา (La Diada) หรือวันชาติของแคว้นคาตาโลเนีย และเป็นการแสดงพลังสนับสนุนการลงประชามติแยกตัวเป็นเอกราชจากสเปน ซึ่งจะจัดขึ้นในวันที่ 1 ตุลาคมนี้

ขอฉานด้วย : ผู้อพยพชาวมุสลิมโรฮีนจา ต่างยื่นมือเพื่อรับสิ่งของความช่วยเหลือต่างๆ ที่หน่วยงานบรรเทาทุกข์ในท้องถิ่นส่งให้ ที่ค่ายผู้อพยพในเมืองคอกซ์ บาซาร์ ประเทศบังกลาเทศ จนถึงขณะนี้มีชาวโรฮีนจา กว่า400,000 คน หลบหนีเหตุความรุนแรงในรัฐยะไข่ของเมียนมา ข้ามพรมแดนไปยังบังกลาเทศ