นาวาอากาศตรี นพ.บุญเรือง ไตรเรืองวรวัฒน์ อธิบดีกรมสุขภาพจิต กล่าวถึง การเตรียมความพร้อมดูแลจิตใจพี่น้องประชาชน ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ว่า นับตั้งแต่วันที่ 14 ตุลาคม เป็นต้นมา กระทรวงสาธารณสุข ได้มอบหมายทีมสุขภาพฝ่ายกายและทีมสุขภาพจิตลงพื้นที่ดูแลประชาชนมาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งการดูแลด้านจิตใจนั้น กรมสุขภาพจิตได้จัดทีม MCATT หรือ ทีมปฏิบัติการช่วยเหลือเยียวยาจิตใจ จากหน่วยงานสังกัดกรมสุขภาพจิตทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาคทั่วประเทศผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนให้บริการปฐมพยาบาลทางใจประชาชน จำนวน 183 ทีม ให้บริการด้านสุขภาพจิตพี่น้องประชาชนไปแล้วทั้งสิ้น 19,474 ราย พบภาวะสุขภาพจิต รวม 5,425 ราย และปัจจุบันยังคงมีประจำการอยู่ที่จุดปฐมพยาบาลท่าช้าง ทั้งนี้ ภาวะสุขภาพจิต ที่พบ ในช่วง 10 เดือนที่ผ่านมา พบมากที่สุด คือ ภาวะเครียดสะสมที่มาจากปัญหาส่วนตัว/การงาน/หนี้สิน  รองลงมา คือ เสี่ยงซึมเศร้า  โศกเศร้าจากการสูญเสีย เป็นโรคทางจิตเวช โดยเฉพาะ โรคจิตเภท  นอกจากนี้ ยังพบภาวะหายใจเร็วเกิน มือเท้าเกร็ง และเสี่ยงต่อการฆ่าตัวตาย ซึ่งทั้งหมดได้รับการปฐมพยาบาลทางใจและส่งต่อเข้าสู่ระบบการบำบัดรักษาอย่างทันท่วงทีแล้ว

สำหรับการเตรียมความพร้อมช่วงงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9  ในวันที่ 26 ตุลาคม 2560 ซึ่งเป็นวันถวายพระเพลิงพระบรมศพ นั้น พี่น้องประชาชนอาจมีโอกาสเกิดปฏิกิริยาเช่นเดิมขึ้นมาได้ กรมสุขภาพจิตจึงได้เตรียมจัดทีม MCATT ในการดูแลจิตใจพี่น้องประชาชนไว้มากกว่า 70 ทีม ตลอดระยะเวลา 7 วันระหว่างวันที่ 23-29 ตุลาคม 2560 ให้บริการ ตั้งแต่เวลา 08.00 – 20.00 น. โดยจะเพิ่มจำนวนทีมมากขึ้นในวันถวายพระเพลิงพระบรมศพ และขยายเวลาให้บริการจนถึงเที่ยงคืน นอกจากนี้ ยังได้เตรียมติดอาวุธความรู้ด้านการปฐมพยาบาลทางใจ ด้วยหลัก 3 ส. (สอดส่องมองหา ใส่ใจรับฟัง ส่งต่อเชื่อมโยง) การสังเกตและแนวทางการให้ความช่วยเหลือดูแลจิตใจและส่งต่อในเบื้องต้น ให้กับทีมอาสาสมัคร ทีมจิตอาสา ทีมกู้ชีพ และทีมบริการสุขภาพทางกาย หรือเรียก “ทีม MCATT น้อย” เพื่อเป็นกำลังเสริมดำเนินงานเชิงรุกเข้าช่วยเหลือดูแลจิตใจพ่อแม่พี่น้องประชาชนได้อย่างทันท่วงทีต่อไป อธิบดีกรมสุขภาพจิต กล่าว

        นับวัน คนโสดดูจะมีมากขึ้นเรื่อยๆ ผลการสำรวจของบริษัทจัดหาคู่บางแห่งพบว่า ร้อยละ 40 ของคนวัยทำงาน หรือประมาณ 17 ล้านคนเลือกที่จะเป็นโสด การอยู่คนเดียวให้เป็นสุขตลอดชีวิต ต้องอาศัยการวางแผนที่ดีซึ่งเป็นภารกิจที่สำคัญไม่ยิ่งหย่อนไปกว่าการวางแผนชีวิตของคนมีครอบครัวเลย  ถ้าคุณคิดจะเป็นโสดอย่างสมาร์ท ต้องคิดถึง 5 สิ่งต่อไปนี้เลย

1. วางแผนการเงินตั้งแต่เนิ่นๆ รองรับวัยเกษียณ – สมมติว่าคุณจะมีชีวิตอยู่ถึง 75 ปี และจะเกษียณตัวเองตอนอายุ 55 ปี คุณต้องมีเงินเก็บเท่าไหร่ ถึงจะอยู่ได้สบายๆ หลังเกษียณไปอีก 20 ปี ที่ว่าสบายๆ นั้นหมายถึงว่าคุณต้องมีเงินสำหรับดำรงชีวิตประจำวัน เช่น ค่ากิน ค่ายา ค่าหมอ ค่าประกัน ค่าน้ำไฟ ที่อยู่อาศัย และค่าใช้จ่ายพิเศษ เช่น ค่าท่องเที่ยว ค่าช็อปปิ้ง ค่ารักษาพยาบาลกรณีฉุกเฉิน  ทุกวันนี้มีโปรแกรม และแอพพลิเคชั่นมากมายที่ช่วยให้คุณคำนวณเงินสำหรับใช้ชีวิตวัยเกษียณได้ง่ายๆ ลองคำนวณดูว่าคุณมีเงินพอไหม ต้องเก็บหรือวางแผนใช้จ่ายอย่างไรจึงจะพอ  ยิ่งเริ่มเร็วก็ยิ่งดี
2. ลงทุนเติบโตรับเทรนด์ผู้สูงวัย กำไรและมั่นคง – แม้คุณจะมีรายได้จากงานประจำหรือธุรกิจที่ทำให้คุณใช้ชีวิตสบายๆ ได้ในวันนี้  แต่การลงทุนเพิ่มเติมจะช่วยสร้าง “ความมั่นคง” ให้กับชีวิตในอนาคตอย่างเป็นรูปธรรมทั้งสำหรับคนโสดและมีครอบครัวแล้ว ไม่ว่าจะป็นการลงทุนในตลาดเงิน ตลาดทุน หรือโครงการที่มีศักยภาพ เช่น โครงการที่พักอาศัยที่เจาะตลาดผู้สูงวัย นับว่าเป็นทางเลือกที่ดี เพราะแม้ว่าคุณจะยังไม่ได้เข้าไปอยู่เองเร็วๆ นี้ แต่มีไว้เพื่อการลงทุนปล่อยเช่าก็น่าสนใจไม่น้อย เพราะความต้องการอยู่อาศัยในโครงการประเภทนี้จะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ ฉะนั้นโครงการใดที่สามารถตอบโจทย์ชีวิตสูงวัยได้ครบครัน โดดเด่นและออกมาเปิดตัวในเวลาที่เหมาะสมก็ถือเป็นอีกการลงทุนที่คนโสดควรจับตามอง
3. ที่อยู่อาศัยที่ชวนให้ “ใช้ชีวิต” –  คนโสดหลายรายเลือกที่จะอาศัยในคอนโดมิเนียม เพราะความสะดวกสบายและคล่องตัว แต่อย่าลืมว่า สังคมและสิ่งแวดล้อมมีความสำคัญ เพราะเมื่ออายุมากขึ้น สุขภาพร่างกาย จิตใจ และการใช้ชีวิตจะเปลี่ยนไป คนสูงอายุมักจะเหงา ขาดสังคม ทำให้มีโอกาสเป็นโรคซึมเศร้าสูง การเลือกที่อยู่อาศัยที่ออกแบบมาเพื่อ “ส่งเสริม” ไลฟ์สไตล์ของคนสูงวัย ได้พบปะทำกิจกรรมกับเพื่อน ๆ ในวัยเดียวกัน ล้อมรอบด้วยสภาพแวดล้อมที่ชวนให้ “คุณในอนาคต” ออกมาสนุกกับการใช้ชีวิต จึงเป็นเรื่องใหม่ที่คนโสดไม่ควรมองข้าม
4. ดูแลสุขภาพแบบ “ป้องกัน” ดีกว่า “รักษา” – เพราะร่างกายของคุณต้องอยู่กับคุณไปจนวันสุดท้ายของชีวิต เสียหายไปจะซ่อมยาก คุณจึงต้องรักมันไม่น้อยไปกว่าชีวิตโสดที่คุณเลือก คนโสดควรให้ความสำคัญกับการดูแลรักษาสุขภาพเชิงป้องกันตั้งแต่วันนี้ เพื่อลดภาวะเสี่ยงของโรคต่างๆ  การเริ่มวางแผนดูแลสุขภาพที่เหมาะสมกับตัวเอง ไม่ว่าจะเป็นการกิน การออกกำลังกาย ลดพฤติกรรมเสี่ยง ควบคู่ไปกับการตรวจสุขภาพเป็นประจำ จึงเป็นสิ่งที่คนโสดไม่ควรละเลยขณะที่ร่างกายยังแข็งแรงอยู่ในปัจจุบัน
5. ไม่มีแฟน ก็มี “คนดูแล” แทนได้ – คนโสดจำนวนมากมีญาติพี่น้องหรือหลานดูแลชีวิตบั้นปลาย และมีอีกหลายคนที่เลือกจะไม่เป็นภาระต่อใคร แต่สุดท้ายเมื่อถึงวันที่สภาพร่างกายเปลี่ยนไปก็คงเลี่ยงไม่ได้ที่จะต้องมีคนช่วยเหลือดูแล ถ้าจะให้ดี ควรพิจารณาที่อยู่อาศัยซึ่งมีคนพร้อมดูแลชีวิตเราในหลายๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็นการดูแลสุขภาพอย่างใกล้ชิดและเป็นระบบ อบอุ่น เป็นกันเอง รวมถึงการดูแลด้านการใช้ชีวิต ช่วยผลักดันให้ออกมาทำกิจกรรมเป็นส่วนหนึ่งของสังคม สร้างแรงบันดาลใจให้ยังรู้สึกถึงคุณค่าในตัวเอง  พร้อมๆ กับไม่ทำให้รู้สึกว่าการที่มีอายุเพิ่มขึ้นนั้นเป็นอุปสรรคในการใช้ชีวิตแต่อย่างใด 

เริ่มต้นวางแผนโสดเกษียณอย่างสมาร์ทด้วยการเตรียมตัวใน 5 สิ่งนี้ จะอยู่อีกกี่ปีหลังเกษียณ คุณก็สูงวัยได้แบบยังมีไฟ และสุขได้แบบไร้กังวล

      การประชุมเชิงปฏิบัติการ สร้างจิตสำนึกพลเมือง “พลเมืองรุ่นใหม่ เท่าทันสถานการณ์ขยะ” จัดโดยสงขลาฟอรั่ม สนับสนุนโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และ มูลนิธิสยามกัมมาจล ธนาคารไทยพาณิชย์ จำกัด (มหาชน) เพื่อปลูกจิตสำนึกและหาแนวทางร่วมกันของเยาวชนในฐานะพลเมืองรุ่นใหม่ โดยมีประเด็นการเรียนรู้ 5 หัวข้อ ได้แก่ 1. พฤติกรรมการทิ้งขยะของคนในสังคม 2. การสร้างขยะในชีวิตประจำวัน 3. การจัดการขยะ  4. ศึกษามุมมอง/ความคิดของคนทั่วไปเกี่ยวกับขยะ และ 5. ขยะอันตราย ผ่านมุมมองถึง“วิถี”ชุมชนโดยเยาวชนรุ่นใหม่ที่บอกเล่าในการจัดการ“ขยะเจ้าปัญหา”

ซึ่งการจัดกรรมในครั้งนี้นอกจากการได้รับความรู้จากวิทยากรแล้ว เยาวชนได้ลงพื้นที่และทำกิจกรรมต่างๆประกอบด้วย “กิจกรรม ขยะที่ฉันผลิตใน 1 วัน” เพื่อสะท้อนให้เห็นถึงพฤติกรรมการสร้างขยะจากตัวเราเองที่การเป็นต้นทางของขยะ ด้วยการแจกกระเป๋าผ้าให้น้องๆคนละ1ใบเพื่อเก็บขยะของตัวเองที่สร้างขึ้นให้น้องๆ เยาวชนเห็นว่าใน “หนึ่งวัน” เราสร้างขยะของตัวเองเป็นปริมาณเท่าไร จากการถุงขนม เปลือกลูกอม ขวดน้ำพลาสติก  “กิจกรรมลงพื้นที่บ่อขยะที่เทศบาลตำบลเกาะแต้ว” เพื่อให้น้องๆเยาวชนได้เห็นภาพขยะปลายทางหลังจากที่รถเทศบาลเก็บแล้วนำมาทิ้ง หลายคนถึงกับอึ้งเมื่อเห้นภาพกองขยะที่สูงราวกับภูเขาขยะย่อมๆที่มาพร้อมกับกลิ่นเหม็นตลบอบอวล

         “กิจกรรมเก็บ กวาด ร่อน” เป็นกิจกรรมลงพื้นที่ชุมชนเก้าเส้ง ซึ่งเป็นชุมชนริมหาดและเป็นชุมชนปากคลองที่ขึ้นชื่อว่ามีขยะและสิ่งปฏิกูลจำนวนมาก เพราะนอกจากชาวบ้านในตัวชุมชนทิ้งขยะไม่เป็นที่เป็นทางแล้ว ชุมชนดังกล่าวยังเป็นพื้นที่รองรับขยะจากชุมชนอื่นด้วย นอกจากเก็บ กวาด ร่อนแล้ว เยาวชนยังเข้าไปพูดคุยสื่อสารและทำความเข้าใจกับคนในชุมชนถึงผลกระทบของการทิ้งขยะ แล้วกลับมาทบทวนถึงปัญหาที่พบจากการลงพื้นที่จริง โดยเยาวชนสะท้อนว่า ขยะในชุมชนส่วนใหญ่ที่พบเจอมากที่สุดคือ ถุงพลาสติก ขวดเครื่องดื่มชูกำลังที่แตกร้าวริมหาด เหล็กขึ้นสนิม ซากอวนเก่า ฯลฯ

       สุริยา ยีขุน นายกเทศมนตรี ตำบลปริก อําเภอสะเดา จังหวัดสงขลา ในฐานะวิทยากร กล่าวว่า“นโยบายการจัดการขยะ”นั้น ต้องทำให้นโยบายเป็นปฏิบัติการทางสังคมที่เกิดจากประชาชนมิใช่จากภาครัฐหรือหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง ภายใต้กระบวนการที่สังคมต้องเป็นผู้กำหนดกติกาเอง โดยมองว่า ความรู้ความเข้าใจในการจัดการขยะในชุมชนเป็นแบบ“เกิดช่องว่างของความรู้” เพราะไม่สามารถสื่อสารกันได้ ดังนั้น การสร้างกระบวนการมีส่วนร่วมแก่ชุมชนในการดำเนินการจึงเป็นสิ่งสำคัญมากที่จะทำให้ชุมชนเกิดความร่วมมือและเห็นปัญหาเรียนรู้การแก้ปัญหาร่วมกัน ขณะเดียวกันหากมีการจัดการที่ดีจะทำให้ขยะกลายเป็นทรัพยากรมีมูลค่า และสามารถนำกลับมาใช้กับภาคสังคมได้มากขึ้น

ทั้งนี้ แนวทางที่เทศบาลตำบลปริกนำมาใช้ในการจัดการขยะโครงการด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมชุมชน พบว่าชุมชนส่วนใหญ่ที่อยู่ในเขตพื้นที่รับผิดชอบนั้นจะมีปริมาณขยะค่อนข้างมากเมื่อเปรียบเทียบกับจำนวนประชากร รวมทั้ง การปลูกฝังให้คนในชุมชนช่วยกันคัดแยกขยะ โดยให้ความรู้ความเข้าใจแก่คนในชุมชน เช่น การคัดแยกขยะอินทรีย์ที่มีทุกบ้าน และการมีสำนึกในการรักษาความสะอาดของชุมชน  จะทำให้สามารถลดขยะปริมาณขยะลงได้

นายกเทศมนตรี ตำบลปริก ยังกล่าวอีกว่า แม้ทิศทางการจัดการปัญหาขยะในปัจจุบัน เริ่มมีทิศทางการจัดการไปได้ด้วยดี อย่างการนำสิ่งเหลือใช้กลับมาใช้ใหม่ หรือแปรสภาพไปเป็นอย่างอื่นที่เกิดมูลค่า แต่ยังจำเป็นต้องมีแนวทางส่งเสริมให้ลดปริมาณขยะลง รวมถึงการหลีกเลี่ยงใช้บรรจุภัณฑ์ที่นำกลับมาใช้ใหม่ไม่ได้ ขณะเดียวกันการสร้างจิตสำนึกสาธารณะแก่คนทั่วไปให้รู้จักรับผิดชอบต่อสังคม จะเป็นแนวทางที่ยั่งยืนที่สุด ที่สามารถสร้างแรงขับเคลื่อนภาคสังคมไปได้ไกลกว่าการจัดการขยะที่เกิดขึ้นเวลานี้

      ด้านสาคร จันทร์มณี เจ้าพนักงานสุขาภิบาลชำนาญงาน สำนักงานเทศบาลนครสงขลา ในฐานะวิทยากร กล่าวว่าปัจจุบันเทศบาลนครสงขลามีชุมชนทั้งหมด 56 ชุมชน ประชากรอาศัยอยู่ประมาณ 80,000 คน โดยมีขยะเฉลี่ยประมาณ 80-82 ตัน/วัน ส่วนใหญ่เป็นขยะประเภทกิ่งไม้ สิ่งของจากบ้านเรือนที่ไม่ได้ใช้แล้ว เช่น ที่นอน หมอน มุ้ง เป็นต้น ส่วนขยะอินทรีย์หรือพลาสติกมีจำนวนลดหลั่นกันไป และเมื่อรถเก็บขยะจากบ้านเรือนแล้วจะนำไปกำจัดแบบฝังกลบที่เทศบาลตำบลเกาะแต้วซึ่งเป็นบ่อขยะขนาดใหญ่ ปัญหาที่พบจากการสำรวจ คือการทิ้งขยะโดยไม่ได้คัดแยก โดยเฉพาะนักเรียน-นักศึกษาที่อาศัยในหอพัก ส่วนบ้านเรือนของประชาชนยังมีแยกบ้างแม้จะไม่เต็ม100% ก็ตาม

       “เพราะในเทศบาลนครสงขลามีประชากรแฝงเยอะ นักท่องเที่ยวเยอะ การปลูกจิตสำนึกให้เขารักในชุมชนจึงเป็นเรื่องยาก แต่ทางเทศบาลก็ไม่นิ่งนอนใจที่จะรณรงค์ให้เกิดการคัดแยกขยะ เพราะจะทำให้ง่ายต่อการกำจัด และการคัดแยกขยะเป็นเรื่องสำคัญเพราะขยะบางประเภทสามารถนำกลับมาใช้ใหม่ได้ จะช่วยลดปริมาณขยะลงได้ด้วย”

        ด้านน.ส.ดารารัตน์ ไหมแก้ว เยาวชนจากโครงการเปลี่ยนชานอ้อยให้เป็นกระดาษ กล่าวว่า การเข้าร่วมกิจกรรมในครั้งนี้ทำให้เกิดความตระหนักในการใช้ชีวิตประจำวันที่ต้องเกี่ยวข้องกับการสร้างขยะ และมองว่าปัญหาขยะเป็นปัญหาที่แก้ได้ไม่ยาก หากทุกคนเริ่มต้นที่ตัวเราเอง ด้วยการสร้างความตระหนักให้เกิดขึ้นกับตัวเองก่อน จะทำให้ขยะลดลงด้วยเช่นกัน

       “กิจกรรม 2 วันที่ผ่านมาเมื่อได้มาเข้าร่วมกิจกรรมหนูเริ่มไม่รับถุงจากการซื้อขนมที่ร้านค้า และหากจะซื้อน้ำดื่มสักแก้วหรือใส่ถุง ก็เริ่มคิดเอะใจว่าน้ำ 1แก้วหรือน้ำ 1 ถุง ประกอบด้วยขยะกี่ชิ้น และหากเปลี่ยนมาเป็นใส่แก้วน้ำของเราจะทำให้เราสามารถลดปริมาณขยะได้ในแต่ละวันด้วย เพราะแม้ว่าถุงพลาสติกจะสร้างความสะดวกแก่เราแต่ถ้าเราลดการใช้จะทำให้ช่วยลดขยะไปได้ด้วยเช่นกัน”

อย่างไรก็ตาม เยาวชนหลายคนสะท้อนว่า การลดขยะที่แท้จริงเริ่มต้นจากตัวเอง ขณะเดียวกันรู้สึกเข้าใจและมองเห็นปัญหาขยะว่าไม่ใช่เรื่องเล็กๆ หรือเรื่องของใครคนใดคนหนึ่งอีกต่อไป แต่นี่คือปัญหาที่ทุกคนต้องช่วยกันแก้ไข…โดยเริ่มต้นที่ต้นทางของขยะนั่นเอง

       นายเลิศธิไกร  ภิรมย์ ผู้อำนวยการโรงเรียนตะกั่วป่า “เสนานุกูล” สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาเขต 14 (พังงา ภูเก็ต ระนอง) เปิดเผยว่า จังหวัดพังงาเป็นจังหวัดชายฝั่งทะเลตะวันตกที่มีการตื่นตัวและให้ความสำคัญกับอุตสาหกรรมท่องเที่ยวมาตลอด จากรายงานสถิติจังหวัดพังงาในแต่ละปีมีนักท่องเที่ยวทั่วชาวไทยและชาวต่างชาติเข้ามาท่องเที่ยวในจังหวัดปีละจำนวนมาก หากนักท่องเที่ยวต้องการข้อมูลเชิงลึกของสถานที่เที่ยวนั้นๆ จำเป็นต้องมีผู้นำเที่ยว ผู้ให้คำแนะนำ ให้ความรู้ และข้อมูลอื่นๆ ประกอบหรือที่เรียกว่า “มัคคุเทศก์” ซึ่งเป็นอาชีพที่สามารถสร้างรายได้ให้กับตนเอง ชุมชน สังคมและประเทศชาติ

โรงเรียนตะกั่วป่า “เสนานุกูล” จึงได้ร่วมกับวิทยาลัยชุมชนพังงา จัดโครงการฝึกอบรมมัคคุเทศก์ท้องถิ่น กิจกรรมการจัดการเรียนรู้เกี่ยวกับการท่องเที่ยว แก่นักเรียนระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนปลายจากโรงเรียนตะกั่วป่า “เสนานุกูล” และโรงเรียนตะกั่วป่าคีรีเขต จำนวน 180 คน เพื่อพัฒนาเสริมทักษะผู้นำเที่ยวในระดับท้องถิ่น และสร้างความตระหนักให้กับบุคคลในท้องถิ่นให้เห็นถึงความสำคัญของการนำเที่ยวและการเป็นเจ้าบ้านที่ดี ผลิตมัคคุเทศก์ที่มีคุณภาพ มีความรู้ ความสามารถ และมีคุณธรรม จริยธรรม เพียงพอกับการขยายตัวของอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวของภาคใต้ฝั่งตะวันตก ระหว่างวันที่ 29-31 สิงหาคม 2560 ณ ห้องประชุมสิมิลันโรงเรียนตะกั่วป่า “เสนานุกูล”

       “คนไร้บ้านไม่ได้ไร้ศักยภาพอย่างที่คิด” สัมผัสได้จาก “อร่อย RICE บ้าน ” ณ บริเวณลานหน้าหอศิลป์กรุงเทพฯ ซึ่งจัดโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ  WHY NOT Social Enterprise  และเครือข่ายคนไร้ แสดงให้เห็นถึงความสามารถของคนไร้บ้านไมได้แตกต่างจากคนทั่วไป
นางภรณี ภู่ประเสริฐ รักษาการผู้อำนวยการสำนักงานสนับสนุนสุขภาวะประชากรกลุ่มเฉพาะ สสส. กล่าวว่าจากการสำรวจคนไร้บ้านในกรุงเทพมหาวิทยาลัย ตามที่สสส.และสถาบันวิจัยสังคมจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พบว่าสถานการณ์ของคนไร้บ้าน หรือกลุ่มประชากรที่อยู่ในภาวะยากจน ไร้ที่พึ่งและประสบกับความไม่แน่นอนในการใช้ชีวิตและทรัพย์ในกรุงเทพมหานคร มีประมาณ 1,307 คน และถ้าอยู่ในศูนย์พักพิงต่างๆ จะมีประมาณ 3,000 กว่าคน รวมประมาณ 5,000 กว่าคน ซึ่งมีสัดส่วนเพิ่มขึ้น

โดยกลุ่มคนไร้บ้าน มากกว่าร้อยละ 70 ประกอบอาชีพที่มีความไม่แน่นอนทางรายได้และหลักประกันในการใช้ชีวิต ประมาณร้อยละ 40 มีรายได้จากการทำงานรับจ้างทั่วไป รองลงมาร้อยละ 20 มีรายได้จากการหาของเก่า และร้อยละ 12 มีรายได้จากการค้าขาย ทั้งนี้ คนไร้บ้านเกินกว่าครึ่งเป็นประชากรที่มีต้นทุนด้านการประกอบอาชีพ แต่เงื่อนไขของการใช้ชีวิตของพวกเขาไม่เอื้ออำนวยให้แปรต้นทุนด้านอาชีพดังกล่าวเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและมีความมั่นคงที่เพิ่มมากขึ้น

“สสส.เห็นถึงความสำคัญต่อการพัฒนาศักยภาพคุณภาพของคนไร้บ้าน ทั้งการทำให้คนไร้บ้านมีบัตรประชาชน มีสิทธิ์ในด้านต่างๆ และด้านอาชีพของคนไร้บ้าน เพื่อช่วยยกระดับคุณภาพชีวิต สามารถพึ่งพิงตนเองได้ ได้แสดงศักยภาพและความสามารถของตนเอง จึงได้จัดให้มีการฝึกทักษะด้านอาชีพ เช่น ช่างซ่อม เบเกอรี่และอาหารฯลฯ นอกจากนั้น มีการพัฒนาเครือข่ายเพื่อหนุนเสริมด้านอาชีพ โดยการสร้างความร่วมมือกับภาคีเครือข่ายต่างงๆ เพื่อช่วยเหลือ ซึ่งกิจกรรมในงานครั้งนี้จะเป็นหนึ่งในเครืองมือ ทำให้เห็นว่าคนไร้บ้านมีความสามารถ ถ้าเราไม่ทราบว่าอาหารเป็นของใคร เราสามารถทานได้อร่อย เป็นตัวอย่างที่ทำให้เห็น ถึงการพัฒนาคุณภาพชีวิต ทักษะอาชีพอาจและการสร้างความเข้าใจให้แก่คนทั่วไป เพราะหลายครั้งเราเจออคติ หรือมุมมอง มองว่าคนไร้บ้านเป็นบุคคลอันตราย น่ากลัว สกปรก หรือขี้เกียจ อยากพลิกมุมมองว่าคนไร้บ้าน เป็นคนที่มีความรู้ความสามารถ  คนไร้บ้านมีความสามารถเพียงแต่เขาอาจจะขาดโอกาส ดังนั้น ทุกคนควรมองด้วยใจที่เป็นกลาง”นางภรณี กล่าว

ด้านนายสวัสดิ์ คชบาง อายุ52 ปี ตัวแทนคนไร้บ้าน กล่าวว่า จริงๆแล้วคงไม่มีใครอยากเป็นคนไร้บ้าน แต่เมื่อเลือกชีวิตไม่ได้ พวกเขาก็ออกมาอาศัยอยู่นอกบ้าน ซึ่งปัจจุบันคนไร้บ้านมีหลากหลาย  มีหลายคนที่มีอาชีพ มีงานทำ ไม่ได้ไร้ศักยภาพ หรือความสามารถอย่างที่หลายคนมองอย่างดูถูก เพราะการมานอนใช้ชีวิตตามพื้นที่สาธารณะ พวกเขาก็ไม่ได้แตกต่างจากคนทั่วไปเพียงแต่ใช้ชีวิตแตกต่างกันออกไป ฉะนั้น  กิจกรรมในครั้งนี้  นอกจากเป็นการแสดงให้เห็นถึงความสามารถของคนไร้บ้านแล้ว ยังเป็นการสร้างความเข้าใจ มุมมอง ทัศนคติของคนทั่วไปต่อคนไร้บ้านด้วย

“คนไร้บ้าน เป็นกลุ่มหนึ่งของสังคมที่มีหลากหลายกลุ่ม บางกลุ่มทำอาชีพ บางกลุ่มเดินขอเงิน อยากฝากถึงกลุ่มคนไร้บ้านที่ไม่ทำงานควรปรับปรุงตัวเอง อย่าให้ใครมองไม่ดี  ตอนนี้มีเครือข่ายคนไร้บ้าน หน่วยงานต่างๆ ให้การสนับสนุน ช่วยเหลือ ทำให้เรามีงานทำ มีอาชีพเลี้ยงดูตัวเองได้ แต่หากรักอิสระก็ไม่ควรสร้างภาพลักษณ์ที่ไม่ดี ไม่ควรขโมยของ หรือเดินขอเงิน สร้างความหวาดกลัวแก่ผู้อื่น ส่วนประชาชนทั่วไป อยากให้มองว่าคนไร้บ้านก็เป็นคนเหมือนกัน อย่ามองอย่างอคติ เพราะถ้าทุกคนเลือกได้คงไม่มีใครอยากถูกรังเกียจ หรือดูถูกจากคนอื่น”นายสวัสดิ์ กล่าว

นายณัฐพงษ์ แสงทอง นักศึกษาชั้นปีที่ 4 คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทาหนึ่งในผู้เข้าร่วม งาน “อร่อย RICE บ้าน “ กล่าวว่าตนและเพื่อนได้มาร่วมกิจกรรมดังกล่าว โดยตอนแรกก็ไม่ทราบว่ามีกิจกรรมอะไรบ้าง เพียงแต่เห็นว่ามีบูทอาหารต่างๆ ให้ลองเข้าไปชิม ก็ได้มาร่วมชิมโดยที่ไม่รู้ว่าอาหารจานไหนเป็นคนไร้บ้านทำ จานไหนมาจากร้านดัง เพราะรสชาติอร่อยทุกจาน ทำให้ได้เห็นถึงศักยภาพของคนไร้บ้านในการทำอาหาร และรู้ว่าพวกเขามีอาชีพไม่ได้แตกต่างจากคนทั่วไป

นายณัฐพงษ์ กล่าวต่อไปว่า ที่ผ่านมามีโอกาสพบเจอคนไร้บ้านหลายครั้ง ทั้งเดินมาขอเงิน หรือเก็บขยะ ซึ่งผมก็ไม่ได้รู้สึกรังเกียจ หรืออะไร มองว่าเขาก็เป็นคนหนึ่งคนเหมือนเรา เพียงแต่โอกาส และเขาเลือกชีวิตไม่ได้ ก็รู้สึกดีใจที่ได้เห็นกิจกรรมดีๆ เพื่อให้คนทั่วไปได้เข้าใจและเห็นใจคนไร้บ้านมากขึ้น แต่ทั้งนี้ ก็ต้องฝากถึงคนไร้บ้าน ให้ต่อสู้ชีวิตและอย่าทำพฤติกรรมที่ไม่ดี ขณะที่ คนทั่วไป อยากให้เข้าใจเห็นใจและมีมุมมองทัศนคติต่อคนไร้บ้านเปลี่ยนไป อย่ามองดูถูกพวกเขา เพราะจริงๆ พวกเขาก็มีศักยภาพ ความสามารถไม่ต่างไปจากเรา เพียงแต่อาจหากโอกาส ทุกคนควรเปิดใจยอมรับเขาก็เป็นคนหนึ่งในสังคม

ปัจจุบันคนไร้บ้าน มากกว่า ร้อยละ 90 ของทั้งหมด อาศัยหลักนอนและใช้ชีวิตอยู่บนพื้นที่สาธารณะซึ่งมีสภาพแวดล้อมที่เต็มไปด้วยความเสี่ยงทางสังคมและสุขภาพ รวมถึงสร้างความตึงเครียดให้กับการใช้ชีวิต โดยข้อมูลจากการสำรวจคนไร้บ้าน โดยสสส.และสถาบันวิจัยสังคมจุฬาฯ พบว่า คนไร้บ้านทั่วประเทศ ตัวเลขคาดการณ์ประมาณ 20,000-30,000 คน โดยส่วนหนึ่งอยู่ในพื้นที่สาธารณะ และส่วนหนึ่งอยู่ในศูนย์พักพิงชั่วคราว หรือสถานสงเคราะห์ของรัฐ ซึ่งในกรุงเทพฯและปริมณฑล มีคนไร้บ้านทั้งหมด ประมาณ 5,000 คน  เป็นผู้ชาย 90% และผู้หญิง 10%  และจากผลสำรวจ สาเหตุหลักๆ มาจากปัญหาความยากจน เศรษฐกิจ ภาวะการทำงานไม่มั่นคง สภาพร่างกายที่ไม่เอื้อต่อการทำงาน และปัญหาครอบครัว

        ดร.สุเทพ ชิตยวงษ์ เลขาธิการ กอศ. เปิดเผยว่า จากผู้เข้าแข่งขันทั้งหมด 18 ประเทศ 19 ทีม ทีมพนมดิน Robot วิทยาลัยการอาชีพท่าตูม จังหวัดสุรินทร์ สามารถนำทีมผ่านเข้ารอบ 8 ทีม และเข้ารอบ 4 ทีมสุดท้ายของการแข่งขัน จนสามารถคว้ารางวัลรองชนะเลิศอันดับ2 มาครอง โดยทีมพนมดิน Robot  จัดอยู่ในกลุ่มซี ร่วมกับ ทีม The Hong Kong University of Science and Technology จากเขตปกครองพิเศษฮ่องกง และ ทีม National University of Mongolia จากประเทศมองโกเลีย โดยรอบแรกเป็นการจับคู่ระหว่างไทยกับฮ่องกง

             ดร.สุเทพ ชิตยวงษ์ เลขาธิการ กอศ.

ผลคะแนน พนมดิน Robot  ชนะไป (8-2 คะแนน) ในรอบ 2 พนมดิน Robot  ชนะทีมมองโกเลีย (APPARE – 6 คะแนน ) เป็นตัวแทนกลุ่มซี เข้ารอบ 8 ทีมสุดท้ายไปเจอทีม Institute of Science and Technology AKPRIND จากประเทศอินโดนีเซีย ซึ่งพนมดิน Robot ชนะ (APPARE ต่อ 9 คะแนน) และได้พบกับทีม University of Teknologi Malaysia จากประเทศมาเลเซียในรอบ 4 ทีมสุดท้าย ผลคะแนนเสมอกัน และแข่งขันใหม่ มาเลเซียชนะประเทศไทย (APPARE – 8 คะแนน) มาเลเซียได้เข้าชิงแชมป์กับทีม Lac Hong University จากประเทศเวียดนาม และ Tokyo Institute of Technology จากประเทศญี่ปุ่นด้วยคะแนน APPARE – 4 คะแนน ในเวลา 34 วินาที และเวียดนามจึงเอาชนะมาเลเซีย (APPARE – 5 คะแนน) ด้วยเวลา 1.20 นาที เวียดนามคว้าแชมป์ไปครองในปี  2017

เลขาธิการ กอศ.กล่าวต่อไปว่า ผลการแข่งขันของทีมพนมดิน Robot ในครั้งนี้ เป็นความภาคภูมิใจของชาวอาชีวศึกษา และความยินดีของคนไทย นับว่าเป็นการแสดงศักยภาพของนักศึกษาอาชีวศึกษาอย่างแท้จริง ซึ่งการเข้ารอบ 4 ทีมสุดท้ายเกินความคาดหมาย โดยทีมพนมดิน Robot วิทยาลัยการอาชีพท่าตูม ได้ชนะการแข่งขันหุ่นยนต์เอบียู โรบอท คอนเทสต์ (ABU : Asia-Pacific Robot contest) ชนะเลิศ ABU ในระดับประเทศ ทั้งทีมจากระดับอาชีวศึกษา และทีมจากระดับอุดมศึกษา สำหรับในการแข่งขันหุ่นยนต์นานาชาติ ABU Asia – Pacific Robot Contest  2018 ครั้งที่ 17 จะจัดขึ้น ณ ประเทศเวียดนาม ในปี 2018 ต่อไป