สัปดาห์ที่ผ่านมา มีเรื่องที่น่ายินดีสำหรับพี่น้องเกษตรกรผู้เลี้ยงปลากัด เมื่อ ครม. มีมติเห็นชอบให้ปลากัดไทยเป็นสัตว์น้ำประจำชาติ ตามที่กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยกรมประมงเสนอ หลังจากที่กรมประมงใช้ความพยายามอยู่นานร่วมปีซึ่งจะก่อให้เกิดประโยชน์ในหลายประการต่อเกษตรกร โดยเฉพาะด้านการส่งเสริมการเพาะเลี้ยงและการสร้างนวัตกรรมด้านการเพาะพันธุ์ ซึ่งนําไปสู่การค้าเชิงพาณิชย์ที่ก่อให้เกิดมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจอย่างมหาศาล ซึ่งจากข้อมูลส่งออกปลากัดไทยระหว่างปี 2556-2560 มีประมาณ 20.85 ล้านตัว/ปี มูลค่าไม่ต่ำกว่า 115.45 ล้านบาท/ปี หรือ 5.42 บาท/ตัว และมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นทุกปีเนื่องจากปัจจุบันมีการเลี้ยงปลากัดไทยทั่วโลก โดยพันธุกรรมของปลากัดที่มีชื่อหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นปลากัดจีน ปลากัดมาเลย์ และปลากัดอินโดฯถึงแม้จะมีชื่อเรียกที่แตกต่างกันไป แต่มีที่มาจากสายพันธุ์เดียวกับปลากัดป่าของไทยทั้งสิ้น ปัจจุบันมีการขึ้นทะเบียนเกษตรกรผู้เลี้ยงปลากัดกับกรมประมงจํานวน 1,500 ราย เกษตรกรที่เพาะเลี้ยงปลากัดไทยมีการกระจายทั่วพื้นที่ของประเทศไทยจํานวน 500 ราย และมีผู้ที่เลี้ยงรายย่อย ผู้ชื่นชอบการเลี้ยงปลากัดไทยมากกว่า 100,000 ราย ซึ่งปลากัดไทยสามารถสร้างอาชีพที่มั่นคงให้กับชุมชนได้ รวมทั้งมีการเพาะเลี้ยงปลากัดเพื่อเอาไว้กัดแข่งขันเป็นกีฬา หรือนิยมเลี้ยงไว้ดูเล่นเพื่อความเพลิดเพลิน รวมถึงมอบเป็นของขวัญในวันพิเศษและยังสามารถนําไปใช้เป็นสัญลักษณ์ของไทย ตลอดจนนําไปใช้ประกอบสินค้าและผลิตภัณฑ์ต่างๆ เพื่อสะท้อนความเป็นไทยได้ โดย นายกฤษฎา บุญราช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ บอกว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ยืนยันจะผลักดันเรื่องต่างๆ ที่เกี่ยวข้องกับปลากัดไทยให้เดินหน้าต่อไปในหลากหลายมิติยิ่งขึ้น อาทิ การค้าออนไลน์ การร่วมมือกับหน่วยงานอื่นๆ เช่น บริษัท ไปรษณีย์ไทย จำกัด ที่สนับสนุนธุรกิจสัตว์น้ำสวยงามด้วยระบบการขนส่งปลากัดภายในประเทศ ผลักดันและสนับสนุนให้เกิดความรวดเร็วและมีความปลอดภัยไปจนถึงมือลูกค้า ตลอดจนร่วมมือกับธนาคารพัฒนาวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อมแห่งประเทศไทย (ธพว.) หรือเอสเอ็มอีแบงก์เพื่อพัฒนาแผนธุรกิจปลากัดไทยต่อไป

วันก่อน นายพิเชษฐ์ วิริยะพาหะ อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ ลงนามบันทึกความเข้าใจระหว่างกรมส่งเสริมสหกรณ์ กับ สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย (วว.) เพื่อร่วมมือในการพัฒนาองค์ความรู้ทางงานวิจัยสู่การพัฒนา และการปฏิบัติของภาคสหกรณ์ โดยการนำองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีไปพัฒนา ตั้งแต่กระบวนการผลิตตลอดห่วงโซ่อุปทานที่เกี่ยวกับภาคสหกรณ์ตั้งแต่ต้นทางจนถึงปลายทาง ตลอดจนการพัฒนาปรับปรุงกระบวนการคิด การออกแบบการผลิตสินค้าของสหกรณ์และเกษตรกรให้มีความโดดเด่นโดยนำเทคโนโลยีไปผสมผสานกับการปฏิบัติที่ทางสหกรณ์ดำเนินการอยู่ให้เกิดนวัตกรรมใหม่ในการเพิ่มมูลค่าผลผลิต มีคุณภาพ ลดต้นทุน และสะท้อนให้เห็นความเป็นอัตลักษณ์ของชุมชนเป็นที่น่าจดจำ ซึ่งจะสามารถเพิ่มมูลค่าทางสังคมและเศรษฐกิจ รวมทั้งเป็นการร่วมกันใช้ความสามารถและองค์ความรู้ทางงานวิจัยของทั้งสองหน่วยงานสนับสนุนการพัฒนาและวิจัยของหน่วยงานภาคเอกชน รัฐวิสาหกิจและหน่วยงานภาครัฐ เพื่อให้เกิดประโยชน์ต่อสมาชิกสหกรณ์และชุมชนต่อไป

กรมส่งเสริมการเกษตร ร่วมจัดงานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ประจำปี 2562 ณ อุทยานพระบรมราชานุสรณ์ พระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (อุทยาน ร.2) อ.อัมพวา จ.สมุทรสงคราม โดยกรมส่งเสริมการเกษตร จะร่วมจัดแสดงนิทรรศการการเกษตร ภายใต้แนวคิด “เกษตรกรรุ่นใหม่ อนาคตเกษตรไทย” และนิทรรศการที่มีชีวิตในแปลงสวนเกษตร ซึ่งแบ่งเป็นซุ้มไม้เลื้อย แปลงปลูกพืชผักผสมผสานไม้ดอกและไม้ผล แปลงผักสวนครัว แปลงพืชพื้นถิ่นแม่กลอง แปลงปลูกพริกบางช้างซึ่งเป็นพริกที่มีชื่อเสียงโด่งดังมาตั้งแต่ต้นกรุงรัตนโกสินทร์ มีกลิ่นหอม สีสวยสด และรสชาติไม่เผ็ดมากนัก นิยมใช้ประกอบอาหารชาววังในสมัย ร.2 และการเลี้ยงปลาตะเพียนขาวในร่องสวน ซึ่งมี QR code ให้ผู้เข้าชมงานสแกนเพื่อรับข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับพันธุ์พืชและพันธุ์ปลานั้นๆ ตลอดจนการแสดง ผลงานของกลุ่มยุวเกษตรกรจากโรงเรียนต่างๆ ผลงานของ Young Smart Farmer ด้านการผลิตทางการเกษตรและการสร้างนวัตกรรมเกษตร เช่น การผลิตข้าวครบวงจร การผลิตและการใช้ปุ๋ยหมักสูตรพระราชทาน เป็นต้น นอกจากนี้ จะมีการแจกต้นพันธุ์พริกบางช้างภายในงานด้วย

สำหรับการประกวดผลผลิตการเกษตร แบ่งเป็น 2 รายการ ได้แก่ การปลูกพริกบางช้างในกระถาง ภายใต้แนวคิด : นำพริกมันบางช้างกลับคืนถิ่น และการปลูกผักสวนครัวในกระถาง ภายใต้แนวคิด : เศรษฐกิจพอเพียงในครัวเรือน โดยสมาชิกกลุ่มยุวเกษตรกรและนักเรียน รวมถึงประชาชนทั่วไป สามารถสมัครเข้าประกวดได้ โดยสมัครด้วยตนเองในวันประกวด วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2562 ตั้งแต่เวลา 08.00 -12.00 น. ณ รร.วัดอัมพวันวิทยาลัย จ.สมุทรสงคราม ชิงรางวัลเงินสด ทั้งนี้ผู้ชนะเลิศจะได้เข้ารับพระราชทานรางวัล จากสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม โทรศัพท์ 0-3471-1711 ในโอกาสนี้ ประชาชนและผู้ที่สนใจสามารถเข้าชมงานได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย ระหว่างวันที่ 9-10 กุมภาพันธ์ 2562…

ขุนเกษตรา

นายสำราญ สาราบรรณ์ อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า แมลงดำหนามมะพร้าวเป็นศัตรูมะพร้าวที่สำคัญ ทำลายมะพร้าวโดยกัดกินยอดอ่อนที่ยังไม่คลี่ ทำให้ยอดมะพร้าวชะงักการเจริญเติบโต หากการทำลายรุนแรง ทำให้ใบแห้งกลายเป็นสีน้ำตาล มองเห็นเป็นสีขาวโพลน ชาวสวนเรียกอาการหัวหงอก การป้องกันกำจัดแมลงดำหนามมะพร้าวโดยชีววิธี โดยการใช้แตนเบียนอะซีโคเดส (Asecodes hispinarum) และแตนเบียนเตตระสติคัส (Tetrastrichus brontispae ) เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพและปลอดภัยต่อชาวสวนมะพร้าวผู้บริโภค และสิ่งแวดล้อม ที่สำคัญเกษตรกรที่ตั้งใจสามารถเพาะเลี้ยงแตนเบียนได้ด้วยตนเองแตนเบียนอะซีโคเดสทำลายแมลงดำหนามมะพร้าว โดยใช้อวัยวะวางไข่แทงเข้าไปวางไข่ในตัวหนอนแมลงดำหนามมะพร้าว เมื่อไข่ของแตนเบียนฟักเป็นตัวหนอนจะดูดกินของเหลวภายในตัวหนอนแมลงดำหนามมะพร้าว ทำให้เคลื่อนไหวช้า กินอาหารน้อยลงและตายในที่สุด หลังถูกเบียน 5-7 วัน หนอนที่ถูกเบียนตาย ลำตัวสีดำและแข็ง เรียกว่ามัมมี่ ส่วนลักษณะการทำลายแมลงดำหนามมะพร้าวของแตนเบียนเตตระสติคัสเหมือนกับแตนเบียนอะซีโคเดสเพียงแต่ แตนเบียนเตตระสติคัสทำลายหนอนวัย 4 หรือระยะดักแด้

สำหรับวิธีเพาะเลี้ยงแตนเบียนอะซีโคเดสทำได้โดยตัดใบมะพร้าววางในกล่องเบียน ใส่หนอนวัย 3 จำนวน 100 ตัว และพ่อแม่พันธุ์แตนเบียน (ได้จาก 5 มัมมี่) ที่ผสมพันธุ์แล้วประมาณครึ่งวันลงในกล่องเบียน ปิดฝากล่องซึ่งเจาะเป็นช่องบุด้วยผ้าตาข่าย ใช้กระดาษทิชชูจุ่มน้ำผึ้งพอหมาดๆ ปิดบนฝากล่องบนผ้าตาข่าย เพื่อเป็นอาหารให้พ่อแม่พันธุ์แตนเบียน หลังจากหนอนถูกเบียน 7 วัน นำมัมมี่ล้างด้วยคลอร็อกซ์ 10% ผึ่งให้แห้งสนิท นำไปปล่อยเพื่อควบคุมแมลงดำหนามมะพร้าวในสวน โดยปล่อยไร่ละ 5-10 มัมมี่ 3-5 ครั้ง ห่างกัน7-10 วัน เมื่อควบคุมได้แล้วให้ปล่อยเพิ่มเป็นระยะ 5-6 ครั้ง เพื่อป้องกันการระบาดใหม่ สำหรับแมลงดำหนามมะพร้าวที่นำมาใช้เลี้ยงแตนเบียน เกษตรกรควรเลี้ยงด้วยตัวเอง จะทำให้ควบคุมการผลิต กำหนดปริมาณแตนเบียนและช่วงเวลาที่ต้องการ อย่างไรก็ตาม ในพื้นที่ที่พบการระบาดของแมลงดำหนามมะพร้าว เกษตรกรสามารถลดประชากรของแมลงดำหนามมะพร้าวและเพิ่มปริมาณแตนเบียน โดยใช้หนอนและดักแด้ในธรรมชาติมาใช้ผลิตแตนเบียน ส่วนไข่และตัวเต็มวัยให้นำมาเลี้ยง กระทั่งเป็นหนอนและดักแด้ที่จะนำมาใช้ผลิตแตนเบียนต่อไป

สำหรับเกษตรกรและผู้สนใจเลี้ยงและใช้แตนเบียนป้องกันกำจัดศัตรูมะพร้าว ตลอดจนชีววิธีป้องกันกำจัดศัตรูพืช สอบถามรายละเอียดได้ที่สำนักงานเกษตรอำเภอใกล้บ้าน หรือร่วมเป็นสมาชิกศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชน (ศจช.) เพื่อรับทราบข่าวสารและเรียนรู้วิธีการตลอดจนเทคโนโลยี ในการป้องกันกำจัดศัตรูพืชต่อไป

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในช่วงที่มีลมแรง และมีฝนตกร้อยละ 10-20  ของพื้นที่  กรมวิชาการเกษตรแนะเกษตรกรชาวสวนทุเรียนเฝ้าระวังการระบาดของหนอนเจาะผลทุเรียน ซึ่งมักพบเข้าทำลายช่วงที่ต้นทุเรียนอยู่ในระยะติดผล เกษตรกรควรหมั่นสำรวจสวนทุเรียนระยะนี้ จะพบการเข้าทำลายตั้งแต่ผลทุเรียนยังเล็ก อายุประมาณ 2 เดือน กระทั่งผลโตเต็มที่พร้อมเก็บเกี่ยว ทำให้ผลทุเรียนเป็นแผล ผลอาจเน่าและร่วง เนื่องจากเชื้อราเข้าทำลายซ้ำ หากหนอนเจาะกินเข้าไปจนถึงเนื้อผล จะทำให้บริเวณนั้นเน่าเมื่อผลสุก โดยจะสังเกตเห็นมูลและรังของหนอนได้ชัดเจนที่เปลือกผลทุเรียน เมื่อผลทุเรียนใกล้แก่จะมีน้ำไหลเยิ้ม หนอนจะเข้าทำลายผลทุเรียนที่อยู่ชิดติดกันมากกว่าผลที่อยู่เดี่ยวๆ เพราะผีเสื้อตัวเต็มวัยชอบวางไข่ในรอยสัมผัสนี้ ถ้าผลทุเรียนที่มีรอยแมลงทำลาย ส่งผลทำให้ผลผลิตขายไม่ได้ราคา

เกษตรกรควรหมั่นตรวจดูผลทุเรียนในสวน หากพบรอยทำลายของหนอนเจาะผลทุเรียน ให้ใช้ไม้หรือลวดแข็งเขี่ยตัวหนอนออกมาทำลายทิ้ง จากนั้น ให้ตัดแต่งผลทุเรียนที่มีจำนวนมากเกินไป โดยเฉพาะผลที่อยู่ติดกัน เกษตรกรควรใช้กิ่งไม้หรือกาบมะพร้าวคั่นระหว่างผล ป้องกันตัวเต็มวัยวางไข่หรือตัวหนอนเข้าหลบอาศัย และควรเริ่มห่อผลทุเรียนตั้งแต่อายุ 6 สัปดาห์เป็นต้นไป ด้วยถุงมุ้งไนล่อน ถุงรีเมย์ หรือถุงพลาสติกสีขาวขุ่นที่เจาะรูขอบล่าง เพื่อให้น้ำระบายออกมาได้จะช่วยลดความเสียหายของผลทุเรียนได้

หากพบการระบาดรุนแรงของหนอนเจาะผลทุเรียน ให้เกษตรกรพ่นด้วยสารฆ่าแมลงที่มีประสิทธิภาพคือ สารแลมบ์ดา-ไซฮาโลทริน 2.5% อีซี อัตรา 20 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารคลอร์ไพริฟอส 40% อีซี อัตรา 20 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารคาร์โบซัลแฟน 20% อีซี อัตรา 50 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร โดยพ่นเฉพาะส่วนผลทุเรียนที่พบการทำลายของหนอนเจาะผล สำหรับในแหล่งที่มีการระบาด ให้พ่นหลังจากทุเรียนติดผลแล้ว 1 เดือน โดยพ่น 3-4 ครั้ง ทุก 20 วัน

สศก.ลุยญี่ปุ่นถกแผน‘AFSIS’ 

พร้อมสำรวจความต้องการตลาด

เจอลู่ทางสดใสสินค้าเกษตรไทย

หอมหัวใหญ่-ขิง-ผลไม้ขึ้นแท่น

นายฉันทานนท์  วรรณเขจร รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.)เปิดเผยถึงการหารือการดำเนินโครงการระบบสารสนเทศเพื่อความมั่นคงด้านอาหารแห่งภาคพื้นอาเซียน (ASEAN Food Security Information System : AFSIS)  ระยะใหม่ในปี 2562 ระหว่างวันที่ 23 – 25 มกราคม ณ กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น โดยกระทรวงเกษตร ป่าไม้และประมงญี่ปุ่น มีผอ.กองแผนงานสถิติ กรมสถิติ  (Mr.Kenichiro Kakihara) และรองผอ.กองแผนงานสถิติ (Mr.Yasuhiro Miyake) เป็นผู้แทนร่วมหารือ

การหารือเกี่ยวกับโครงการ AFSIS ครั้งนี้ฝ่ายไทยรายงานผลดำเนินงานช่วง 3 ปีที่ผ่านมา (ปี 2559 – 2561) ทั้งการจัดทำและเผยแพร่รายงานสารสนเทศความมั่นคงด้านอาหารมาต่อเนื่อง ได้แก่ รายงานแนวโน้มสินค้าเกษตร (Agricultural Commodity Outlook) และรายงานข้อมูลเตือนภัยล่วงหน้า (Early Warning Information) ตลอดจนปรับปรุงฐานข้อมูลให้ทันสมัย และทยอยเผยแพร่ข้อมูลบนเว็บไซต์ AFSIS แล้ว คาดว่าเสร็จสมบูรณ์ภายในเดือนกุมภาพันธ์นี้

นอกจากนี้ AFSIS ยังริเริ่มสร้างระบบรายงานข้อมูลของประเทศสมาชิกผ่านเว็บไซต์ เพื่อให้ประเทศสมาชิกปรับปรุงข้อมูลได้เองทันที พร้อมดำเนินงานโครงการ Improving statistic data on food processing and Distribution related to Agricultural crops in ASEAN Region (ISFAS Project) ซึ่งเป็นการจัดทำข้อมูลเกี่ยวกับห่วงโซ่อาหารของอาเซียน 8 ประเทศ  ที่เริ่มดำเนินการมาตั้งแต่เมษายน 2559 โดยโครงการจะสิ้นสุดเดือนมีนาคม 2562

สำหรับกระทรวงเกษตร ป่าไม้ และประมงญี่ปุ่นนำเสนอร่างโครงการส่งเสริมการสำรวจภาคการเกษตรเพื่อความยั่งยืนของภาคการเกษตรในภูมิภาคอาเซียน หรือ (Zero Draft) Supporting Agricultural Survey on Promoting Sustainable Agriculture in ASEAN Region ซึ่งเน้นสำรวจต้นทุนในประเทศกัมพูชา ลาว และเมียนมา โดยอ้างอิงตัวชี้วัดของเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable DevelopmentGoals–SDGs) ในส่วนพื้นที่การเกษตร ซึ่งคาดว่าจะเริ่มดำเนินโครงการได้ช่วงเดือนมิถุนายน 2562 ซึ่งสศก. ในฐานะหน่วยงานที่กำกับดูแล สำนักงานเลขานุการ AFSIS พร้อมผลักดันความร่วมมือกับญี่ปุ่นเต็มที่ ซึ่งโครงการภายใต้AFSIS เป็นโครงการระยะสั้น ดังนั้น ไทยและญี่ปุ่นจึงควรเร่งวางแผนโครงการระยะต่อไปให้ต่อเนื่องทั้งระบบ เพื่อให้ประเทศสมาชิกได้ประโยชน์มากที่สุด รวมถึงประเทศญี่ปุ่น โดยเฉพาะกลุ่มผู้ลงทุน อีกทั้งขณะนี้ประเทศไทยอยู่ระหว่างปฏิรูปเทคโนโลยีสารสนเทศด้านการเกษตร ข้อมูลจึงเป็นสิ่งสำคัญในการจัดทำนโยบายต่างๆ รวมถึงการลงทุนทางเทคโนโลยีสารสนเทศ โดยไทยและญี่ปุ่นต่างสนใจและพร้อมดำเนินการร่วมกันทั้งด้านเทคโนโลยี การพัฒนาบุคลากรให้ใช้ประโยชน์ร่วมกันอย่างแท้จริงในระยะยาว

โอกาสนี้ สศก. ยังติดตามสถานการณ์สินค้าเกษตร และหารือแนวโน้มความต้องการนำเข้าสินค้าเกษตรกับบริษัทค้าปลีกญี่ปุ่นที่นำเข้าผัก ผลไม้ของไทย พบว่า ส่วนใหญ่สินค้าเกษตรที่นำเข้าจากไทย ได้แก่ หอมหัวใหญ่ ไก่สดและสินค้าประมง โดยหอมหัวใหญ่จะนำเข้าช่วงเดือนกุมภาพันธ์ – มีนาคม เนื่องจากฤดูหนาวของญี่ปุ่นไม่มีผลผลิตหอมหัวใหญ่ออกสู่ตลาด สำหรับไก่สดและสินค้าประมงจะนำเข้าตลอดปี และในอนาคตจะเพิ่มการนำเข้าขิงอีกด้วย ซึ่งการนำเข้าหอมหัวใหญ่ช่วงเดือนกุมภาพันธ์-มีนาคม นับเป็นผลดีกับไทย เพราะช่วงดังกล่าวเป็นช่วงผลผลิตหอมหัวใหญ่ไทยออกสู่ตลาดจำนวนมาก จึงเป็นโอกาสดีของไทยที่จะเร่งผลักดันส่งออกหอมหัวใหญ่ไปตลาดญี่ปุ่นมากขึ้น รวมถึงผลักดันการส่งออก ขิง ซึ่งถือเป็นสินค้าที่ตลาดญี่ปุ่นสนใจ โดยต้องควบคุมมาตรฐานให้สอดคล้องกับความต้องการของญี่ปุ่น ทั้งนี้ จากการหารือกับตัวแทนผู้ประกอบการญี่ปุ่นสนใจนำเข้าสินค้าเกษตรไทยเพิ่มเติมอีก โดยเฉพาะผลไม้ อาทิ กล้วยหอม และมะม่วง รวมถึงผลไม้สดอื่นๆ ที่ได้คุณภาพและเป็นที่นิยม

เผลอเดี๋ยวเดียว เพียง 4 เดือน อธิบดีกรมการข้าว เปลี่ยนชื่อจาก กฤษณพงศ์ ศรีพงษ์พันธุ์กุล เป็น ประสงค์ ประไพตระกูล เสียแล้ว นี่ขนาดการเมืองยังไม่มาเต็มรูปแบบนะนี่ แสดงว่าความรู้ความสามารถ และสถานะของการเป็น “ลูกหม้อ” ใช้ประโยชน์อะไรไม่ได้…….ถ้าผู้มีอำนาจไม่พึงพอใจก็มีสิทธิ์จะไปได้ ทุกเมื่อ……

ตามข่าวระบุว่า การโยกสลับกันระหว่างอธิบดีกรมการข้าว กับผู้ตรวจราชการกระทรวงฯ ในครั้งนี้เพราะ พ.ร.บ.ข้าว เป็นเหตุ ส่วนเหตุจะละเอียดอ่อนมากแค่ไหนนั้น คนนอกคงมิอาจรู้ได้ ได้แต่ว่ากันไปตามข่าว….

ก่อนหน้านี้ก็สดับตรับฟังเสียงวิพากษ์วิจารณ์ พ.ร.บ. ฉบับนี้มาเป็นลำดับ เริ่มตั้งแต่เหตุผลของการคิดจะมี พ.ร.บ. ฉบับนี้ขึ้นมา เมื่อราวกลางปี 2561 กรมการข้าวแจงเหตุผลว่า

“ข้าวเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศทั้งด้านเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม และความมั่นคง แต่ในปัจจุบันการทำนากำลังประสบปัญหาทั้งระบบจากการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของ เศรษฐกิจ สังคม เทคโนโลยี และสิ่งแวดล้อม มีความเสี่ยงต่อการขาดทุนจากราคาปัจจัยการผลิตที่สูงขึ้น รวมทั้งประสิทธิภาพและคุณภาพผลผลิตที่มีแนวโน้มลดลง ส่งผลให้ชาวนามีรายได้ไม่เพียงพอต่อการดำรงชีวิต มีหนี้สินในอัตราสูง ขาดแรงจูงใจให้คนรุ่นใหม่เข้าสู่อาชีพการทำนา หรือเกษตรกรรมต่อจากบรรพบุรุษ สร้างผลกระทบที่สำคัญยิ่งต่อการพัฒนาความมั่นคงทางอาหาร ระบบเศรษฐกิจ และสังคมของประเทศในระยะยาวสมควรปรับปรุงและพัฒนา

เพื่อให้กระบวนการผลิตข้าวตลอดห่วงโซ่การผลิต ตั้งแต่การเพาะปลูกข้าวในไร่นา การแปรรูป การตลาด และการพัฒนาอาชีพทำนา มีความมั่นคง ยั่งยืนอย่างบูรณาการและเป็นเอกภาพ ตลอดจนให้มีการสนับสนุนการรวมกลุ่มของชาวนาเพื่อสร้างความเข้มแข็งตามยุทธศาสตร์ชาติ มีกลไกการควบคุมการผลิตและจำหน่ายข้าวอย่างเป็นระบบ สร้างความเป็นธรรมระหว่างชาวนาและผู้รับซื้อ โดยมีคณะกรรมการข้าว ที่มีองค์ประกอบจากทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง ร่วมกันกำหนดนโยบายและยุทธศาสตร์ข้าวของประเทศ เพื่อให้ไปสู่การปฏิบัติที่มีประสิทธิภาพ มีความต่อเนื่องและยั่งยืน มีการกำกับ ติดตาม ควบคุม และพัฒนาตลอดห่วงโซ่การผลิต การตลาด และการส่งออกข้าว เพื่อให้เกิดความสมดุล ให้สินค้าข้าวมีปริมาณ และคุณภาพที่เพียงพอต่อการบริโภค สามารถแข่งขันกับต่างประเทศได้ ตลอดจนมีระบบที่สามารถให้ความคุ้มครองชาวนาให้ได้รับการปฏิบัติที่เป็นธรรม จึงจำเป็นต้องตรา
พระราชบัญญัตินี้”

ย่อหน้าแรกของเหตุผล ฟังดูเหมือนการทำนาในปัจจุบันนี้ ช่างล้าหลัง เป็นตัวถ่วงความเจริญของประเทศในทุกด้าน ถ้าไม่ตรา พ.ร.บ. นี้ขึ้นมา เศรษฐกิจและสังคมของประเทศจะย่ำแย่

ย่อหน้าที่ 2 ของเหตุผล ต้องการจะบอกว่า เราควรมีคณะกรรมการข้าว ขึ้นมาควบคุม กำกับ ในทุกขั้นตอนของการผลิต การตลาด และการส่งออกข้าวของประเทศ

ดูจาก หมวดที่ 1 ส่วนที่ 1 ของ ร่าง พ.ร.บ. ข้าว ฉบับนี้ ก็พอจะคาดเดาได้ว่า เกษตรกรจะมีสิทธิ์มีเสียงเพียงไร เพราะในคณะกรรมการข้าวจะมีตัวแทนเกษตรกรเข้าไปเป็นกรรมการเพียง 5 คนเท่านั้น ในขณะที่ตัวแทนภาครัฐมี 20 คน ภาคเอกชน 5 คน ผู้ทรงคุณวุฒิด้านที่เกี่ยวข้องอีก 3 คน และใช่ว่าตัวแทนเกษตรกรที่เข้าไปจะเป็นตัวแทนชาวนาอย่างแท้จริง เพราะในอดีตที่ผ่านมาก็พอจะเห็นๆ กันอยู่ว่า ตัวแทนชาวนาที่เข้าไปอยู่ในคณะกรรมการบางคณะกลับไปเข้าข้างฝ่ายอื่นเสียอีก

เรื่องปากเสียงแทนเกษตรกรก็ส่วนหนึ่ง แต่ที่สำคัญยิ่งกว่านั้นคือ คณะกรรมการข้าว สามารถจะบังคับ กะเกณฑ์ชาวนาแทบจะทั้งหมด จนวิถีชีวิตชาวนาแบบที่เคยเป็นอาจจะเหลือน้อย หรือไม่เหลือเอาเสียเลย ตั้งแต่การโซนนิ่ง หรือการกำหนดพื้นที่ปลูก การกำหนดราคาต้นทุนการผลิต กำหนดราคาขาย หรือแม้กระทั่งพันธุ์ข้าวที่จะปลูก….

เรื่องพันธุ์ข้าว ที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กฤษฎา บุญราช เป็นห่วงกังวลว่าจะทำให้นายทุนผู้จดทะเบียนเป็นเจ้าของพันธุ์ผูกขาดการจำหน่ายเมล็ดพันธุ์ และชาวนาที่เก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ปลูกเองจะเดือดร้อนเพราะทำผิดกฎหมายนั้น เป็นเพียงประเด็นหนึ่งในจำนวนหลายประเด็นที่บรรจุอยู่ใน พ.ร.บ. ข้าวฉบับนี้ และเป็นประเด็นที่สร้างความวิตกกังวลให้ชาวนา ที่เป็นชาวนาจริง ๆ เพราะถ้า พ.ร.บ. ฉบับนี้ออกมามีผลบังคับใช้ ปัญหาจะเกิดมากกว่า พ.ร.บ. การยางแห่งประเทศไทยหลายเท่า

แต่นั่นก็ไม่หมายความว่า การโยกย้ายอธิบดีกรมการข้าว จะสามารถแก้ปัญหาที่ห่วงกังวลได้… เพราะ พ.ร.บ. ฉบับนี้ กว่าจะเสนอเข้าสู่การพิจารณาของ สนช. ได้ต้องผ่านความเห็นชอบกระทรวงเกษตรฯ มาก่อน สนช. ตั้งเป้าว่าจะพิจารณา พ.ร.บ. ฉบับนี้ให้เสร็จภายในเดือนกุมภาพันธ์นี้ แล้วอธิบดีกรมการข้าวคนใหม่จะทำอะไรได้….

แว่นขยาย