นายสำราญ สาราบรรณ์ อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร เปิดเผยว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ร่วมกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช จัดงานวันเกษตรแห่งชาติ ประจำปี 2562 ระหว่างวันที่ 1–9 กุมภาพันธ์ 2562 ณ บริเวณมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช อำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช ภายใต้แนวคิด “เกษตร ศาสตร์พระราชา เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน” มีวัตถุประสงค์เพื่อเผยแพร่ผลงานด้านการพัฒนาการเกษตร ผลงานวิชาการ ผลงานวิจัย ตลอดจนถ่ายทอดความรู้ ความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและนวัตกรรมของภาคส่วนต่างๆ โดยหน่วยงานในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ร่วมจัดแสดงนิทรรศการเพื่อเทิดพระเกียรติ และสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณด้านการเกษตรของสถาบันพระมหากษัตริย์ไทย

โดยกรมส่งเสริมการเกษตรได้เข้าร่วมจัดนิทรรศการงานวันเกษตรแห่งชาติ ประจำปี 2562 ภายใต้แนวคิด “การส่งเสริมการเกษตร เพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน” ซึ่งการจัดนิทรรศการจะสื่อให้เห็นถึงการเชื่อมโยงการน้อมนำแนวทางการพัฒนาตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง ผนวกกับแนวทางงานส่งเสริมการเกษตรในการทำเกษตรทฤษฎีใหม่ เพื่อนำไปสู่การพัฒนาอุตสาหกรรมขนาดย่อม เพื่อการแปรรูป และเพิ่มมูลค่า พัฒนาผลิตภัณฑ์บรรจุภัณฑ์และแบรนด์ จนกลายเป็นองค์กรเกษตรกรที่มั่นคง การจัดกิจกรรมสาธิตและฝึกอาชีพด้านเกษตรกร จำนวน 3 หลักสูตร ได้แก่ เทคนิคการเลี้ยงผึ้งโพรงเสริมรายได้, นวัตกรรมการปลูกผักแบบอัจฉริยะ และปอกหมดเปลือก…เรื่องขยายพันธุ์พืช รวมทั้งการจำหน่ายสินค้าการเกษตรที่กรมส่งเสริมการเกษตรได้สนับสนุนด้านการตลาดสินค้าและผลิตภัณฑ์แปรรูปการเกษตร เน้นจำหน่ายสินค้าเกษตรสดและแปรรูปที่ได้คุณภาพมาตรฐานและปลอดภัยสำหรับผู้บริโภค ซึ่งเกษตรกรที่ได้รับการส่งเสริมและสนับสนุนด้านการตลาดสินค้าและผลิตภัณฑ์แปรรูปการเกษตรจะได้เรียนรู้ด้านการตลาด สร้างรายได้ และเกิดการกระตุ้นเศรษฐกิจในระดับชุมชน โดยเฉพาะผลผลิตจากทางภาคใต้ อาทิ ส้มโอหวานปากพนัง ทุเรียนหมอนทอง มังคุดนอกฤดูกาล ผลิตภัณฑ์จากผึ้ง และหมอนหนุนจากยางพารา

โอกาสนี้ จึงขอเชิญชวนเกษตรกรและผู้ที่สนใจเที่ยวชมงานวันเกษตรแห่งชาติณ บริเวณมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลศรีวิชัย วิทยาเขตนครศรีธรรมราช อำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช เพื่อเรียนรู้นวัตกรรมเทคโนโลยีทางการเกษตรใหม่ๆ ตลอดจนนิทรรศการของหน่วยงานต่างๆ ที่น่าสนใจมากมาย และร่วมกันอุดหนุนสินค้าเกษตรไทยได้ ตั้งแต่วันที่ 1-9 กุมภาพันธ์ 2562 นี้

เมื่อช่วงที่กระผมเข้าทำงานเป็นผู้จัดการทั่วไปของแอปเตอร์ใหม่ๆ กลางปี 2559 ได้มีโอกาสรับเชิญจากประเทศฟิลิปปินส์ให้ไปร่วมงานส่งมอบข้าว ซึ่งได้รับบริจาคมาจากประเทศญี่ปุ่น จำนวน 240 ตัน ที่เกาะซามาร์ ทางตอนกลางของประเทศ การเดินทางจากกรุงมะนิลา ไปยังเกาะดังกล่าว ต้องใช้เครื่องบิน ซึ่งใช้เวลาเกือบ 1 ชั่วโมง จุดที่ตั้งสถานที่ทำพิธีส่งมอบ อยู่ที่เมืองคาตามาน เป็นเมืองหลวงของจังหวัดซามาร์เหนือ พูดถึงการแบ่งแยกเขตปกครองของประเทศฟิลิปปินส์ กระผมรู้สึกว่าจะมีความเป็นระบบมาก เพราะมีการแบ่งเขตออกเป็นภูมิภาค หรือ Region แต่ละภูมิภาคจะมีขนาดเท่าๆ กัน มีจำนวนจังหวัดเกือบเท่าๆ กัน และทุกกระทรวง ทบวง กรมก็ยึดถือระบบการแบ่งภูมิภาคเหมือนกัน

ประเด็นนี้ มีความแตกต่างจากประเทศไทยเรามากทีเดียว เพราะการแบ่งภูมิภาค หรือภาคบ้านเรา แต่ละกระทรวง หรือ กรม แบ่งไม่เหมือนกัน ยกตัวอย่างเช่น กรมส่งเสริมการเกษตร มีการแบ่งภูมิภาคที่เรียกว่า เขต ออกเป็น 6 เขต กล่าวง่ายๆ คือ เหนือ อีสาน กลาง ออก ตก ใต้ ขณะที่ของกรมอุตุนิยมวิทยา จะแบ่งไปอีกอย่างหนึ่งคือ มี 7 ภูมิภาค ได้แก่ เหนือ อีสาน กลาง ออก ใต้ฝั่งตะวันออก ใต้ฝั่งตะวันตก และกรุงเทพฯและปริมณฑล ส่วนของกระทรวงมหาดไทย ก็มีการแบ่งออกเป็น 4 ภูมิภาค คือ เหนือ อีสาน กลาง และใต้ อย่างนี้เป็นต้น

ในประเทศฟิลิปปินส์ แต่ละภูมิภาคก็จะแยกเป็นจังหวัดต่างๆ ชื่อจังหวัดถ้าเป็นบ้านเราก็จะมีชื่อต่างกันไปอย่างชัดเจน แต่ของเขาส่วนหนึ่งใช้วิธีง่ายๆ ชื่อเดียวแต่ต่อท้ายหรือขึ้นต้นด้วยทิศ เช่น ในภูมิภาคซามาร์ที่ไปกันนี้แบ่งออกเป็น 3 จังหวัด ประกอบด้วย ซามาร์เหนือ ซามาร์ตะวันออก และซามาร์ตะวันตก ถึงตรงนี้กระผมก็นึกถึงประเทศไทยตอนที่มีคนพูดว่า โคราช หรือจังหวัดนครราชสีมา มีอาณาบริเวณใหญ่มาก น่าจะแยกเป็นจังหวัดย่อยได้ ชาวโคราชบางส่วนคัดค้านไม่ให้แยก เหตุผลเพราะทุกคนที่อาศัยในโคราชต่างก็เป็นลูกหลานย่าโมกันทั้งนั้น หากแยกออกไป จะไม่ได้เป็นลูกหลานย่าโมอีก ปรากฏว่าหาวิธีแก้กันไม่ได้ จังหวัดนครราชสีมาก็แยกไม่ได้สักที ขณะที่จังหวัดอื่นๆ ที่ใหญ่ๆ แยกกันไปหมดแล้ว เช่น อุบลราชธานี แยกออกเป็นจังหวัดยโสธร กับจังหวัดอำนาจเจริญ ความจริงถ้าเอาแนวทางเหมือนฟิลิปปินส์ หรือแม้แต่ในประเทศอเมริกาก็ใช้กัน คือ แยกโคราชเป็นจังหวัดนครราชสีมาเหนือ กับจังหวัดนครราชสีมาใต้ หรือจะเพิ่ม ออก ตก อีกก็น่าจะพอรับได้ ดีไหมครับวิธีนี้ เพราะคนโคราชทุกคนยังสามารถเป็นลูกหลานย่าโมกันต่อไปได้เหมือนเดิม

การจัดงานส่งมอบข้าว กระทำขึ้นเป็นพิธีการหลังจากที่คณะมนตรีแอปเตอร์อนุมัติคำร้องขอของประเทศฟิลิปปินส์ในการระบายข้าวที่เก็บสำรองไว้ล่วงหน้าเพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัยพิบัติ เท่ากับว่าเป็นการโอนกรรมสิทธิ์ข้าวที่เดิมเป็นเจ้าของร่วมกันทั้ง 13 ประเทศ ให้ไปเป็นของประเทศผู้รับบริจาคข้าว ในที่นี้ หมายถึงประเทศฟิลิปปินส์ โดยในพิธีครั้งนี้ก็จะมีผู้แทนจากประเทศผู้บริจาค คือ ญี่ปุ่น ผู้แทนประเทศผู้รับ คือ ฟิลิปปินส์ และที่ขาดไม่ได้คือสำนักเลขานุการแอปเตอร์ ในฐานะผู้ประสานงานกลาง สำหรับประเทศญี่ปุ่น หน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับเรื่องนี้คือ Crop Production Bureau ซึ่งเป็นกรมกรมหนึ่งภายใต้กระทรวงเกษตร ป่าไม้ และการประมง ส่วนประเทศผู้รับ คือ ฟิลิปปินส์ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรง ได้แก่ National Food Authority (NFA) อันโด่งดัง ปรากฏว่าผู้บริหารและเจ้าหน้าที่หน่วยงานเหล่านี้ ต่างก็มาเข้าร่วมงานอย่างครบครัน รวมทั้งผู้ว่าราชการจังหวัด นายกเทศมนตรี เจ้าหน้าที่ระดับสูงของท้องถิ่น ทำให้พวกเราที่ทำงานในสำนักเลขานุการแอปเตอร์ต่างรู้จักคุ้นเคยเป็นอย่างดี ผมเพิ่งเข้ามาอยู่ในแวดวงระหว่างชาติแบบนี้เป็นครั้งแรกในชีวิต แม้ว่าจะพอมีประสบการณ์มามากพอสมควรเกี่ยวกับการต่างประเทศ แต่ก็ถือเป็นความรู้สึกใหม่ ด้วยเป็นเรื่องที่ต้องอาศัยพิธีการ หรือ Protocol อยู่บ้าง แม้ว่าจะไม่เต็มรูปแบบเหมือนทำงานในกระทรวงต่างประเทศ และที่รู้สึกประทับใจเป็นอย่างมากคือ ผู้บริหารระดับสูงของประเทศเหล่านี้ต่างให้เกียรติพวกเราเป็นอย่างมาก ต้อนรับขับสู้ที่แสนประทับใจ ซึ่งในตอนต่อๆ ไป คงมีรายละเอียดมาเล่าเพิ่มเติมครับ สวัสดีครับ

ชาญพิทยา ฉิมพาลี

chanpithya@apterr.org

นางอัญชนา  ตราโช  รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) เปิดเผยหลังลงพื้นที่ติดตามสถานการณ์หอมหัวใหญ่ จ.เชียงใหม่ แหล่งปลูกหอมหัวใหญ่อันดับหนึ่ง และแหล่งส่งออกที่สำคัญของประเทศไทย โดยลงพื้นที่ในอ.แม่วาง และอ.สันป่าตอง พร้อมประชุมหารือกับภาคส่วนต่างๆ อาทิ ผู้แทนหน่วยงานภาครัฐ เกษตรกร ประธานสหกรณ์ผู้ปลูกหอมหัวใหญ่แม่วาง จำกัด ประธานสหกรณ์ผู้ปลูกหอมหัวใหญ่บ้านกาดพัฒนา จำกัด และผู้ประกอบการส่งออกหอมหัวใหญ่ เพื่อติดตามสถานการณ์แนวทางบริหารจัดการสินค้าหอมหัวใหญ่ที่จะออกตลาดในช่วงเดือนมกราคม – มีนาคม 2562

สำหรับข้อมูลสถานการณ์การผลิตหอมหัวใหญ่ ปี 2562 (ปีเพาะปลูก2561/62) ข้อมูลพยากรณ์ ณ 7 มกราคม 2562  พบว่า จังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย มีเนื้อที่เพาะปลูกรวม 9,233 ไร่ ลดลงเล็กน้อยจากปีที่แล้ว 70 ไร่ (ร้อยละ 0.75) เนื่องจากมีฝนตกช่วงต้นฤดูทำให้กล้าพันธุ์เสียหายปลูกได้ไม่เต็มพื้นที่ ผลผลิต 32,261 ตัน ลดลงจากปีที่แล้ว  25 ตัน (ร้อยละ 0.08)  ผลผลิตต่อเนื้อที่เก็บเกี่ยว 3,502 กิโลกรัม/ไร่ เพิ่มขึ้นจากปีที่แล้ว 30 กิโลกรัม (ร้อยละ 0.86) เนื่องจากสภาพอากาศเอื้ออำนวย ไม่มีโรคและแมลงรบกวน

ขณะนี้เกษตรกรเก็บเกี่ยวผลผลิตไปแล้วประมาณร้อยละ 30 ของผลผลิตทั้งหมด (ประมาณ 9,678 ตัน)  และจะมีผลผลิตออกสู่ตลาดมากในเดือนกุมภาพันธ์และมีนาคม ส่วนราคาของผลผลิตช่วงต้นฤดูกาล (ปลายเดือนธันวาคม 2561  ถึง กลางเดือนมกราคม 2562 ) เกรดคละเฉลี่ยอยู่ที่ ประมาณ 10 บาท/กิโลกรัม ราคาใกล้เคียงกับช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมา

ทั้งนี้ พบว่า หอมหัวใหญ่ในปีนี้มีคุณภาพดีกว่าปีที่แล้ว และเป็นพันธุ์ Super Rex ทั้งหมดตรงกับความต้องการของตลาดส่งออก คือ ประเทศญี่ปุ่น ซึ่งเป็นตลาดหลักของไทย โดยราคาหอมหัวใหญ่เกรดส่งออกคละ จะสูงกว่า 15 บาท/กก. อย่างไรก็ตาม ภาครัฐได้จัดเตรียมแนวทางในการบริหารจัดการหอมหัวใหญ่ที่จะออกสู่ตลาดมากในช่วงเดือนมกราคม ถึง มีนาคม ซึ่งอาจส่งผลให้ราคาสินค้าดังกล่าวมีความผันผวน โดยได้สนับสนุนเงินทุนหมุนเวียนจากกองทุนพัฒนาสหกรณ์ให้แก่สหกรณ์ เพื่อชะลอการจำหน่ายผลผลิตโดยแขวนผลผลิตและเก็บผลผลิตเข้าห้องเย็นบางส่วนในช่วงที่ผลผลิตออกกระจุกตัวมาก และการกระจายผลผลิตออกนอกแหล่งผลิตผ่านเครือข่ายสหกรณ์  และจัดทำระบบตรวจสอบย้อนกลับสินค้า (Traceability)  ซึ่งได้ดำเนินการมาตั้งแต่ปี 2561 และจะขยายผลต่อให้เป็นรูปธรรมต่อไป

นายลักษณ์ วจนานวัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า การจัดงานวันเกษตรภาคอีสานเป็นการเผยแพร่เทคโนโลยีและนวัตกรรมไปยังภาคการเกษตร เพื่อเชื่อมโยงเข้าสู่การเกษตรไทยแลนด์ 4.0 ตามเจตนารมณ์ของกระทรวงเกษตรฯ การที่หลายหน่วยงานร่วมมือจัดงานวันเกษตรภาคอีสานขึ้น ถือเป็นการบูรณาการกระตุ้นให้ทุกภาคส่วนเห็นความสำคัญของอาชีพเกษตรกร เพื่อร่วมพัฒนาและช่วยผลักดันให้เกษตรกรมีความเป็นอยู่ดีขึ้น โดยน้อมนำศาสตร์พระราชา ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ดำเนินชีวิตยกระดับความเป็นอยู่ ลดต้นทุนการผลิต เพิ่มโอกาสแข่งขันสินค้าเกษตร เพิ่มผลผลิตต่อไร่ ส่งเสริมระบบเกษตรแปลงใหญ่ การผลิตสินค้าเกษตรอินทรีย์ ภายใต้แนวความคิดของงาน คือ “นวัตกรรมเกษตรอีสาน บูรณาการภูมิปัญญา เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน” สอดคล้องกับนโยบายของกระทรวงเกษตรฯ

นายธรรม นิลสุวรรณ ผู้อำนวยการการยางแห่งประเทศไทยจังหวัดขอนแก่น (ผอ.กยท.)กล่าวว่า กยท.ร่วมจัดงานวันเกษตรภาคอีสานทุกปี ในรูปแบบนิทรรศการกระบวนการผลิตและนวัตกรรมทางด้านยางพารา ตั้งแต่ระดับต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ รวมถึงการแปรรูปเชิงอุตสาหกรรม เพื่อให้เกิดแนวคิดประกอบอาชีพการทำสวนยางพาราให้มั่นคงและยั่งยืน รวมถึงการนำเสนอนโยบายที่เป็นประโยชน์สอดคล้องกับสถานการณ์ปัจจุบันของประเทศ  สำหรับปีนี้ กยท. ได้รับเกียรติจาก นายสุรเดช เตียวตระกูล รองปลัดกระทรวงเกษตรฯ ให้เกียรติเป็นผู้มอบเงินช่วยเหลือโครงการสร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกรชาวสวนยาง ผ่านบัญชี ธ.ก.ส. ให้ตัวแทนเกษตรกรชาวสวนยางในพื้นที่จ.ขอนแก่น 731 ราย คิดเป็นจำนวนเงินกว่า 12.7 ล้านบาท

“กยท.จัดแสดงนิทรรศการและจัดกิจกรรมที่น่าสนใจมากมาย ได้แก่ นิทรรศการนวัตกรรมยางพารา ซึ่งนำเสนองานวิจัยหมอนคอนกรีตผสมยางพาราและการทำถนนพาราซอลล์ซีเมนต์ร่วมกับมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน วิทยาเขตขอนแก่นและวิทยาเขตนครราชสีมา นิทรรศการ Today’s Life Rubber (ของใช้จากยางพาราในชีวิตประจำวัน) รวมถึงการแสดงสินค้าผลิตภัณฑ์แปรรูปจากยางพารา ผู้สนใจมาเที่ยวชมกิจกรรมดังกล่าวภายในงานวันเกษตรภาคอีสานได้ ตั้งแต่วันนี้-วันที่ 3 กุมภาพันธ์ 2562” นายธรรมกล่าวทิ้งท้าย

ช่วงเทศกาลปีใหม่ที่ผ่านมา ผมมีโอกาสไปร่วมงานเลี้ยงหลายงาน ในหลายๆ กลุ่มคน เป็นธรรมเนียมปฏิบัติหรืออย่างไรก็ไม่อาจทราบได้ ผู้ที่เข้าสู่วัยอาวุโสเช่นผมมักจะได้รับเชิญให้ไปกล่าวคำอวยพรปีใหม่ หรือกล่าวอะไรก็ได้ที่อยากจะกล่าวในงานเช่นนี้เสมอ ซึ่งก็นับว่าเป็นโอกาสดีที่จะได้รับฟังข้อคิดเห็นและแนวคิดของหลายๆ ท่าน การเป็นผู้ฟังทำให้เราได้รับทราบแนวคิดที่แตกต่างไปจากมุมเดิมๆ ที่เราเป็นอยู่

หนึ่งในงานปีใหม่ที่ผมได้เข้าร่วม คือ งานของอดีตผู้บริหารธนาคารของรัฐแห่งหนึ่ง และมีอยู่ท่านหนึ่งเสนอความเห็นได้กระทบใจผมมาก ท่านได้กล่าวถึงนโยบายของรัฐที่มีต่อการพัฒนาการเกษตรของประเทศ สะท้อนความเป็นจริงของปี่กลองทางการเมืองที่กำลังโหมโรมอยู่ในปัจจุบัน นโยบายที่กล่าวสั้นๆว่า “นโยบายเลี้ยงไว้ไม่ให้โต”

เมื่อย้อนกลับไปพิจารณานโยบายของภาครัฐที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาทางการเกษตร ในทุกครั้งที่มีการหาเสียงเลือกตั้ง มักจะยกความอยู่ดีกินดีของเกษตรกรมาเป็นเป้าหมายการพัฒนาเสมอ ไม่ว่าจะเป็นยุคสมัยใด เพราะนักการเมืองมองทะลุว่าฐานเสียงที่สำคัญคือ เกษตรกร เกษตรกรที่พร้อมจะเชื่อมั่นต่อนโยบายที่ให้ผลประโยชน์เฉพาะหน้าในช่วง 3-4 ปี ของแต่ละกลุ่มก้อนทางการเมืองได้มีโอกาสเข้ามาบริหารประเทศนำเสนอ ทั้งนโยบายการประกันราคา นโยบายการรับซื้อข้าวทุกเมล็ด หรือนโยบายสินเชื่อเกษตรกรในรูปแบบต่างๆ

จะว่าไปแล้ว นโยบายเหล่านี้ เมื่อฝ่ายที่เสนอนโยบายได้เข้ามาบริหารประเทศ ก็มักจะผลักดันให้เกิดภาพที่สมบูรณ์ โดยที่เนื้อในไม่ได้ตอบโจทย์ความอยู่ดีกินดีเท่าใดนัก เกษตรกรผู้ที่ตกเป็นเครื่องมือของนโยบาย กลายเป็นผู้ได้รับผลกระทบโดยตรง และรอคอยความหวังใหม่ๆ จากกลุ่มก้อนทางการเมืองใหม่ๆ อีกต่อไป และต่อไป โดยไม่สามารถหลุดพ้นไปจากวังวนนี้ได้ เรียกได้ว่า ถูกเลี้ยงไว้ไม่ให้โต นั่นเอง

ประสบการณ์ที่ผมประสบเอง กรณีของบัตรที่รัฐออกให้เกิดขึ้นในคราวที่ผมมีโอกาสได้ไปตรวจเยี่ยมการใช้บัตรในพื้นที่จังหวัดแห่งหนึ่งในภาคอีสาน เกษตรกรซึ่งเป็นหญิงสูงวัยเดินทางมาร้านจำหน่ายปัจจัยการผลิตทางการเกษตร เพื่อซื้อปุ๋ยไปใส่ในนาข้าว ผ่านกระบวนการใช้จ่ายผ่านระบบบัตรดังกล่าว ด้วยความสนใจผมเลยเข้าไปคุยด้วยว่าใช้ปุ๋ยอะไรในนาข้าวและตอนนี้ข้าวที่ปลูกอยู่ในระยะใด เกษตรกรรายนั้นตอบผมมาว่าใช้ปุ๋ยสูตร 15-15-15 ในนาข้าวระยะแตกกอตามที่ร้านค้าจัดให้ พอได้ฟังคำตอบ ผมถึงกับยืนอึ้งไป เพราะปกติแล้วปุ๋ยสูตรนี้นับว่าเป็นปุ๋ยที่มีราคาค่อนข้างสูง และใช้สำหรับพืชสวนเป็นหลัก ไม่มีคำแนะนำให้ใช้ในนาข้าว มันก็แปลกดี แต่เมื่อผมทบทวนแล้ว ผู้ที่ได้ประโยชน์จากการขายปุ๋ยสูตรนี้ให้เกษตรกร คงหนีไม่พ้นร้านจำหน่ายปัจจัยการผลิต และผู้ที่เกี่ยวข้องกับการค้าปุ๋ย ในขณะที่เกษตรกรรายดังกล่าว ต้องรับสภาพกับการใช้ปุ๋ยที่ไม่ถูกสูตร ไม่ถูกวิธี ไม่ถูกเวลากันไป ผลตอบแทนที่ได้จากการทำนาด้วยการลงทุนใช้ปัจจัยการผลิตที่ไม่ถูกต้อง คงไม่ต้องพูดอะไรกันมาก วัยรุ่นสมัยนี้เขาเรียกว่า ไม่พูดมาก เจ็บคอ

ในท่ามกลางนโยบายเลี้ยงไว้ไม่ให้โต ยังมีเกษตรกรอีกกลุ่มหนึ่ง ซึ่งตัดขาดจากนโยบายดังกล่าว สามารถยืนหยัดอยู่ได้ด้วยตนเอง พัฒนาการเกษตรบนพื้นฐานของความรู้ โดยไม่หวังพึ่งนโยบายขายฝันจากกลุ่มก้อนนักการเมือง เกษตรกรกลุ่มนี้จึงสามารถเติบโตในอาชีพของตนเอง ไม่ว่านโยบายจะเปลี่ยนแปลงอย่างไร โดยส่วนตัวแล้ว ผมชื่นชมกับวิธีคิดของเกษตรกรกลุ่มนี้มาก ผมไม่ขอฟันธงว่าเกษตรกรกลุ่มนี้เป็นเกษตรกรรุ่นใหม่ หรือเป็นเกษตรกรรุ่นเก่า เพราะเท่าที่ผมได้สัมผัสอายุไม่ได้เป็นอุปสรรคในการพัฒนาให้หลุดพ้นจากวงจรเลี้ยงไว้ไม่ให้โต มันขึ้นกับว่าจะเรียนรู้เพื่อเปลี่ยนแปลง หรือ เรียนรู้ด้วยความเคยชิน

ปี่กลองการเมืองเริ่มแล้ว เราจะยอมเลี้ยงไม่โต หรือ เราจะโตกันเสียที

สมชาย ชาญณรงค์กุล

นางดาเรศร์ กิตติโยภาส รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตรเปิดเผยว่า กรมฯน้อมนำแนวทางพระราชดำริ มาแก้ปัญหาในพื้นที่ โดยพัฒนาอาชีพด้านการเกษตร และขยายผลโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริอย่างเป็นระบบ และนำองค์ความรู้ที่เป็นผลสำเร็จจากการศึกษา ทดลอง วิจัย จากศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริ 6 ศูนย์ ที่เหมาะสมไปส่งเสริมแก่เกษตรกรประกอบอาชีพด้านการเกษตรอย่างกว้างขวาง ผ่านการคัดเลือกเกษตรกรต้นแบบแนวทางพระราชดำริ ที่มีจิตอาสาแบ่งปันความรู้แก่เพื่อนเกษตรกรในชุมชนและผู้ที่สนใจทำเกษตร เพื่อสร้างเครือข่ายการทำงาน รวมทั้งขยายผลไปยังกลุ่มยุวเกษตรกร ให้เรียนรู้งานพระราชดำริด้วย ทั้งนี้ เป้าหมาย ปี 2562 กรมฯ เดินหน้าขยายผลโดยสร้างเครือข่ายเกษตรกร จากจังหวัดที่ตั้งของศูนย์ศึกษาฯ 6 จังหวัด ออกไปในจังหวัดข้างเคียงอีกศูนย์ละ 2 จังหวัด ให้ครอบคลุมพื้นที่มากขึ้น และเหมาะสมตามสภาพพื้นที่จริงของเกษตรกร ผ่านการอบรมให้เกษตรกรมีพลังจิตอาสาและพร้อมขยายผลองค์ความรู้ไปสู่ชุมชนได้

กรมส่งเสริมการเกษตรสนับสนุนเกษตรกรต้นแบบโดยอบรมเกษตรกรที่มีความพร้อมให้มีศักยภาพในการเป็นวิทยากร ถ่ายทอดความรู้แก่เกษตรกรในพื้นที่ข้างเคียงและผู้ที่สนใจประกอบอาชีพการเกษตร เช่น นายอุ่นเรือน เกิดสุข เกษตรกรต้นแบบด้านเศรษฐกิจพอเพียง จากศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จ.เชียงใหม่ ที่น้อมนำเอาหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงจากศูนย์ไปใช้ประกอบอาชีพการเกษตร ตลอดจนวางแผนการผลิตที่ลดความเสี่ยง สร้างรายได้ตลอดปี ปัจจุบันสนับสนุนให้เป็นแปลงเรียนรู้ โดยผู้สนใจสามารถเข้าไปศึกษาการทำเกษตรผสมผสาน การปลูกพืชผักเสริมในแปลงไม้ผล การปลูกพืชท้องถิ่นและกาแฟ ตลอดจนการเพาะและแปรรูปเห็ดหลินจือ ผู้สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมที่โทรศัพท์ 08-7192-3285 ด้านนายศราวุฒิ เลาว้าง เกษตรกรต้นแบบด้านการพัฒนาการผลิตในพื้นที่พิเศษ จากศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตร (เกษตรที่สูง) จ.เชียงใหม่ ซึ่งเป็นชนเผ่าม้งที่เข้ามาศึกษาการทำเกษตรจากศูนย์ศึกษาฯ กระทั่งสามารถวิเคราะห์ตลาด วางแผนการผลิตอย่างเป็นระบบ และมีทักษะเชี่ยวชาญเกี่ยวกับอะโวคาโด ซึ่งกรมส่งเสริมการเกษตรวางแผนพัฒนาศักยภาพเกษตรกรอีกหลายรายให้เป็นวิทยากรแบ่งปันความรู้แก่ชุมชนในปี 2562 ต่อไป