ดร.สมเกียรติ ประจำวงษ์ เลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) เปิดเผยหลังประชุมร่วมกับกรมทรัพยากรน้ำบาดาล ถึงแนวทางขับเคลื่อนแผนพัฒนาน้ำบาดาล ภายใต้แผนแม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ 20 ปี (พ.ศ.2561-2580) ว่า การแก้ปัญหาขาดแคลนน้ำอุปโภค-บริโภคเป็นนโยบายที่รัฐบาลประกาศชัดเจนว่าต้องให้ทุกชุมชนทุกหมู่บ้านเข้าถึงสถานการณ์น้ำต้นทุนในแหล่งน้ำผิวดินปัจจุบัน พบว่า หลายพื้นที่ไม่สามารถจัดหาน้ำผิวดินได้ ดังนั้น น้ำบาดาลถือเป็นทางเลือกหนึ่งในการแก้ปัญหาน้ำอุปโภค-บริโภค รวมถึงใช้น้ำบาดาลรองรับน้ำหลากช่วงฤดูฝน โดยให้น้ำซึมลงด้านล่างโดยอาศัยเทคนิควิชาการสร้างความรู้ความเข้าใจให้ประชาชนและหน่วยงานท้องถิ่น โดยมอบหมายให้กรมทรัพยากรน้ำบาดาลจัดทำมาตรฐานการจัดทำธนาคารน้ำใต้ดินที่ชัดเจน ทั้งจุดรับน้ำเข้ารวมถึงจุดเชื่อมต่อ

สำหรับเงื่อนไขพิจารณาก่อสร้างธนาคารน้ำใต้ดินแยกเป็น 3 ส่วน คือ 1.มีความชัดเจนเชิงพื้นที่โดยศึกษาความพร้อมตามหลักธรณีวิทยาแล้วว่าพัฒนาได้ โดยเบื้องต้นมี 3 พื้นที่ที่มีความพร้อม ได้แก่ อ.บางระกำจ.พิษณุโลก 500 แห่ง และจ.จันทบุรีและระยอง รวม 30 แห่ง 2.พื้นที่อาจพร้อมแต่ยังต้องศึกษาให้ชัดเจนมากขึ้นตามหลักวิชาการ และ3.มีข้อมูลผลการศึกษาชัดเจนแล้วว่าไม่สามารถพัฒนาธนาคารน้ำใต้ดินได้ก็ต้องเผยแพร่ให้ข้อมูลสร้างความเข้าใจให้หน่วยงานและประชาชนในพื้นที่ด้วยเช่นกัน

“การพัฒนาธนาคารน้ำใต้ดิน แม้เป็นประโยชน์ แต่ต้องคำนึงถึงปัจจัยด้านมลพิษและคุณภาพน้ำ เนื่องจากบางพื้นที่ทำธนาคารน้ำใต้ดินได้ แต่เพื่อช่วยชะลอหรือรองรับน้ำหลากอย่างเดียว ไม่สามารถนำน้ำกลับมาใช้ประโยชน์ได้ ดังนั้น กรมทรัพยากรน้ำบาดาลต้องกำหนดพื้นที่ที่ชัดเจน ทำแผนหลักการพัฒนาธนาคารน้ำใต้ดินทั้งประเทศ และต้องนำผลศึกษาวิจัยรวมทั้งนวัตกรรมเทคโนโลยีมาสำรวจชั้นดิน และจัดหมวดหมู่จัดทำธนาคารน้ำใต้ดินตามหลักวิชาการให้เป็นไปตามเป้าหมายของแผนแม่บทน้ำฯ 20 ปี โดยไม่ก่อให้เกิดมลภาวะในอนาคตด้วย” ดร.สมเกียรติ กล่าว

สำหรับแผนงานของกรมทรัพยากรน้ำบาดาล ภายใต้แผนแม่บทฯน้ำ 20 ปี (พ.ศ.2561-2580) ประกอบด้วย 3 ด้านได้แก่ ด้านที่ 1 การจัดการน้ำอุปโภค-บริโภค มีเป้าหมายพัฒนา/ขยายเขตระบบประปา/เพิ่มประสิทธิภาพประปาหมู่บ้าน 614 หมู่บ้าน และพัฒนาน้ำดื่มให้ได้มาตรฐานและราคาเหมาะสม รวมทั้งสนับสนุนน้ำดื่มสะอาดให้โรงเรียน 4,015 แห่ง
ปริมาณน้ำ 88 ล้าน ลบ.ม. ประชาชนได้ประโยชน์ 366,700 ครัวเรือน ด้านที่ 2 สร้างความมั่นคงของน้ำภาคการผลิต มีเป้าหมายจัดหาน้ำในพื้นที่เกษตรน้ำฝน 31,222 แห่ง ปริมาณน้ำ 858 ล้าน ลบ.ม. พื้นที่ได้รับประโยชน์ 1,555,790 ไร่ และพัฒนาแหล่งเก็บกักน้ำ/ระบบส่งน้ำใหม่ 236 แห่ง ปริมาณน้ำ 196 ล้าน ลบ.ม. และด้านที่ 3 บริหารจัดการ โดยมีแผนปรับปรุงกฎหมายทรัพยากรน้ำบาดาล การจัดทำแผนแม่บทและแผนปฏิบัติทรัพยากรน้ำบาดาล 20 ปี รวมทั้งสร้างกระบวนการมีส่วนร่วม การรับรู้และประชาสัมพันธ์ด้านบริหารจัดการทรัพยากรน้ำบาดาลให้ประชาชน

นายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เปิดเผยหลังประชุมเตรียมรับสถานการณ์อุทกภัยในภาคใต้ปี 2562 ณ สำนักงานชลประทานที่ 14 อ.ปราณบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์ ว่ากรมชลประทานวางแผนการบริหารจัดการน้ำ และเตรียมพร้อมรับสถานการณ์ฝนในภาคใต้ โดยสั่งการให้โครงการชลประทานทุกแห่งในภาคใต้เฝ้าระวังสถานการณ์น้ำใกล้ชิด และให้เร่งระบายน้ำออกจากพื้นที่น้ำท่วมขังให้เร็วที่สุด รวมถึงตรวจสอบอาคารและระบบชลประทานให้รองรับสถานการณ์น้ำได้เต็มศักยภาพ นอกจากนี้ ยังเน้นย้ำให้บริหารจัดการน้ำในอ่างเก็บน้ำให้อยู่ในเกณฑ์ควบคุมอย่างเคร่งครัด ปรับการระบายน้ำให้เหมาะกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้นจริง โดยเฉพาะอ่างเก็บน้ำขนาดกลางที่มีปริมาณน้ำมากกว่าร้อยละ 80 ของความจุอ่างฯ เพื่อไม่ให้กระทบพื้นที่ด้านท้ายอ่างฯ อีกทั้ง ยังย้ำให้ทุกโครงการชลประทานบูรณาการกับผู้ว่าราชการจังหวัด กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย ฝ่ายความมั่นคง และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าช่วยเหลือประชาชนให้ทั่วถึงรวดเร็วและทันเหตุการณ์

จากนั้นเดินทางไปเปิดกิจกรรม “เตรียมความพร้อมเครื่องจักร เครื่องมือรับอุทกภัยในภาคใต้ ปี 2562” พร้อมปล่อยขบวนคาราวานเครื่องมือ เครื่องจักรเข้าประจำจุดเสี่ยง ซึ่งกำหนดพื้นที่เฝ้าระวังอุทกภัยภาคใต้ 89 จุดใน 16 จังหวัด และเตรียมพร้อมด้านเครื่องมือเครื่องจักร อาทิ เครื่องสูบน้ำจำนวน 464 เครื่อง โดยติดตั้งแล้ว 49 เครื่อง สำรองอีก 415 เครื่อง เครื่องผลักดันน้ำ 300 เครื่อง ติดตั้งแล้ว 28 เครื่องและสำรองอีก 272 เครื่อง รถแทรกเตอร์และรถขุด 308 คัน เครื่องจักรกลสนับสนุนอื่นๆ อีก 170 หน่วย รวมเครื่องจักรเครื่องมือทั้งหมด 1,242 หน่วย

ด้านดร.ทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทานกล่าวเพิ่มเติมว่า สถานการณ์น้ำภาคใต้ปัจจุบัน (ข้อมูล ณ วันที่ 10 ก.ย. 2562) อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่ 4 แห่ง ได้แก่เขื่อนแก่งกระจาน เขื่อนปราณบุรี เขื่อนรัชชประภา และเขื่อนบางลาง มีปริมาณน้ำรวมกัน 5,513 ล้านลบ.ม. อ่างเก็บน้ำขนาดกลาง 46 แห่ง มีปริมาณน้ำรวมกัน 351 ล้านลบ.ม. และเขื่อนขนาดเล็ก 106 มีปริมาณน้ำรวมกัน 31 ล้านลบ.ม. จากการคาดการณ์ปริมาณฝนเฉลี่ย ณ วันที่ 1 พฤศจิกายน 2562 อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่จะมีปริมาณน้ำรวมกัน 5,705 ล้านลบ.ม. และจากการคาดการณ์ปริมาณฝนเฉลี่ยณ วันที่ 1 ธันวาคม 2562 อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่จะมีปริมาณน้ำรวมกัน 5,930 ล้านลบ.ม.

ร้อยเอกธรรมนัส พรหมเผ่า รมช.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยหลังลงพื้นที่ จ.แม่ฮ่องสอน พร้อมเป็นประธานมอบหนังสืออนุญาตให้เกษตรกรเข้าทำประโยชน์ในเขตปฏิรูปที่ดิน (ส.ป.ก. 4-01) ในเขต ปฏิรูปที่ดินบ้านใหม่ หมู่ 5 ต.ปางหมู อ.เมืองจ.แม่ฮ่องสอน 20 ราย 21 แปลง ณ ห้องประชุมสหกรณ์ออมทรัพย์ครู จังหวัดแม่ฮ่องสอน จำกัด ว่า การลงพื้นที่ตรวจราชการเพื่อรับฟังปัญหาความเดือดร้อนของประชาชนในจ.แม่ฮ่องสอน เรื่องที่ดินทำกิน การขาดแคลนแหล่งน้ำ และราคา
ผลผลิตการเกษตรตกต่ำ ซึ่งในส่วนกระทรวงเกษตรฯ เห็นควรให้ปรับปรุงสิทธิการถือครองที่ดินของเกษตรกรแม่ฮ่องสอน เพราะถือเป็นสาเหตุของปัญหาทั้งหมด โดยต้องปฏิรูปที่ดินทั้ง จ.แม่ฮ่องสอน พร้อมผลักดันนโยบายแผนที่หนึ่งเดียวหรือวันแมป (Onemap) แก้ปัญหาที่ดินทับซ้อน โดยต้องมีคณะทำงานร่วมกันระหว่างกระทรวงเกษตรฯและกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมเพื่อแก้ปัญหาที่ดินทำกินให้เกษตรกรชาวแม่ฮ่องสอนให้เกิดผลเป็นรูปธรรมโดยเร็วที่สุด

“สำหรับจ.แม่ฮ่องสอน มีพระราชกฤษฎีกากำหนดให้เป็นเขตปฏิรูปที่ดินจ.แม่ฮ่องสอน เนื้อที่ 31,373 ไร่ ได้จัดที่ดิน
ในเขตปฏิรูปที่ดินทั้ง 7 อำเภอ ไปแล้ว 4,839 ราย 5,922 แปลง เนื้อที่ 17,966 ไร่ ทั้งนี้ กระทรวงเกษตรฯ โดยสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมพร้อมขับเคลื่อนบูรณาการดำเนินงานไปพร้อมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำ จัดสรรที่ดินทำกินให้ชุมชนตามนโยบายรัฐบาล พัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน หาแหล่งทุนโดยผ่านกองทุนปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรมตามเงื่อนไขที่กำหนด ส่งเสริมอาชีพยั่งยืน โดยเกษตรกรจะปลูก จะเลี้ยงอะไรต้องมีตลาดรองรับผลผลิตตามนโยบายการตลาดนำการผลิต” รมช.ธรรมนัส กล่าว

นายอลงกรณ์ พลบุตร ที่ปรึกษา รมว.เกษตรฯ กล่าวเปิดงาน “ธ สถิตในดวงใจ…นิรันดร์” ณ พิพิธภัณฑ์การเกษตรเฉลิมพระเกียรติฯ จ.ปทุมธานีว่า งานครั้งนี้เป็นส่วนสำคัญที่พสกนิกรชาวไทยได้ร่วมน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรเผยแพร่พระเกียรติคุณ พระอัจฉริยภาพที่วางรากฐานพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืนให้พสกนิกรยึดถือปฏิบัติตามแนวพระราชดำริด้านการเกษตร การฟื้นฟูทรัพยากรสิ่งแวดล้อม ป่าไม้ แหล่งน้ำ ดิน พลังงาน การสธารณสุข การศึกษา การสาธารณูปโภค รวมถึงการคมนาคมในเมืองใหญ่ พระองค์ได้พระราชทาน “ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” เป็นแนวทางให้ชาวไทยยึดถือปฏิบัติไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน

“ตลอด 70 ปีแห่งรัชสมัย ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงมุ่งแก้ปัญหาหลักการพัฒนาด้านการเกษตร เพื่อให้เกษตรกรมีโอกาสเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ด้านเทคนิค การเกษตรสมัยใหม่ ทรงมุ่งแก้ปัญหาที่ดินทำกิน การทำเกษตรที่ขึ้นอยู่กับความไม่แน่นอนของธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ความผันผวนทางการตลาดและอื่นๆ ทั้งนี้ เพื่อให้เกษตรกรมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นส่งผลต่อเศรษฐกิจของประเทศ ซึ่งกระทรวงเกษตรฯน้อมนำแนวทางพระราชดำริและพระราชปณิธานขับเคลื่อนดำเนินงานไปสู่เป้าหมายที่ว่า เกษตรมั่นคง ภาคการเกษตรมั่งคั่ง ทรัพยากรการเกษตรยั่งยืน” นายอลงกรณ์ กล่าว

นายสหภูมิ ภูมิธฤติรัฐ ผู้อำนวยการสำนักงานพิพิธภัณฑ์เกษตรเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวกล่าวเพิ่มเติมว่า การจัดงาน “ธ สถิตในดวงใจ…นิรันดร์”ระหว่างวันที่ 11-13 ตุลาคมที่ผ่านมาตั้งแต่เวลา 08.00-18.00 น. ณ พิพิธภัณฑ์การเกษตรเฉลิมพระเกียรติฯ จ.ปทุมธานี มีกิจกรรมเพื่อให้ปวงชนชาวไทยร่วมน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ ประกอบด้วย นิทรรศการพิเศษและกิจกรรมการเรียนรู้ อาทิ นิทรรศการ “พ่อแห่งแผ่นดิน” นิทรรศการ “จากปรัชญา สู่อาชีพ” โดยเครือข่ายผู้น้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการเกษตรที่ประสบความสำเร็จ และนิทรรศการจากโรงเรียนต้นแบบในสังกัดของ สพฐ. จาก 5 จังหวัด กิจกรรมน้อมรำลึก อาทิ แรงบันดาลใจ สู่นักประดิษฐ์ บันทึก….ไว้ในใจนิรันดร์ และ ครั้งหนึ่ง ณ พิพิธภัณฑ์เกษตรฯ และกิจกรรมพิเศษวันที่13 ตุลาคม เป็นการทำบุญตักบาตรพระภิกษุสงฆ์ 90 รูป ถวายเป็นพระราชกุศล เนื่องในวันคล้ายวันสวรรคต และร่วมจุดเทียนน้อมรำลึกพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

นอกจากนี้ ยังมีการฝึกอบรมวิชาของแผ่นดินและอบรมเชิงปฏิบัติการกว่า 20 หลักสูตร กิจกรรมตลาดนัดเศรษฐกิจพอเพียง ตลาดนัดแห่งมิตรภาพ และการแบ่งปันกิจกรรม “เพาะ แจก แลก เปลี่ยน”นำภาชนะเหลือใช้มาเพาะกล้าไม้กลับไปดูแลต่อที่บ้าน รวมถึงกิจกรรม ชม ชิม ช้อป ตลาดนัดองค์ความรู้กว่า 300 บูธอีกทั้ง มีการจัดแสดงการทำเกษตรอินทรีย์ กับโซน WISDOM FARMสะพานไม้ไผ่กลางแปลงนาอินทรีย์ ชมความน่ารักของสัตว์ในวิถีเกษตร เรียนรู้วิถีเกษตรไทยผ่านนิทรรศการเส้นสายลายผ้าที่บ้านเรือนไทย 4 ภาค ซึ่งได้รับความสนใจเป็นอย่างยิ่ง

นางสาวเสริมสุข สลักเพ็ชร์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยสถานการณ์ระบาดของโรคใบด่างมันสำปะหลังว่า พบการระบาดใน 15 จังหวัด ได้แก่ อุบลราชธานี ศรีสะเกษ สุรินทร์ บุรีรัมย์ นครราชสีมา ปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา ชลบุรี กาญจนบุรี สระแก้ว ระยอง นครสวรรค์ ลพบุรี ขอนแก่น และมหาสารคาม คิดเป็นพื้นที่ 55,924 ไร่ และทำลายต้นมันสำปะหลังที่เป็นโรคไปแล้ว 13,111 ไร่โดยจังหวัดที่พบการระบาดเพิ่มขึ้น สาเหตุมาจากใช้ท่อนพันธุ์ติดโรคจากแหล่งระบาด

จากการสำรวจโรคใบด่างมันสำปะหลังในจ.นครราชสีมา พบระบาดลดลงเพราะออกประกาศควบคุมการขนย้ายต้นพันธุ์ ท่อนพันธุ์มันสำปะหลัง หลักเกณฑ์วิธีการขออนุญาตและวิธีขนย้ายต้นพันธุ์ ท่อนพันธุ์มันสำปะหลัง ซึ่งเป็นการป้องกันและหยุดยั้งไม่ให้แพร่ระบาดไปพื้นที่อื่น รวมทั้งสำรวจและกำจัดต้นมันสำปะหลังที่เป็นโรคใบด่างออกจากแปลงหรือทำลายแปลงที่มีการระบาดทันที เพื่อเฝ้าระวังป้องกันกำจัดโรคใบด่างมันสำปะหลังไม่ให้ระบาดเพิ่ม ได้กำหนดแนวทางเฝ้าระวังและป้องกันกำจัดโรคใบด่างมันสำปะหลังเข้มงวด ได้แก่ ควบคุมการขนย้ายท่อนพันธุ์มันสำปะหลังจากแหล่งระบาด โดยใช้พ.ร.บ.ว่าด้วยราคาสินค้าและบริการ พ.ศ.2542ร่วมสำรวจเฝ้าระวังโรคใบด่างมันสำปะหลังในพื้นที่ปลูกทั่วประเทศต่อเนื่อง และแนะนำแหล่งซื้อท่อนพันธุ์สะอาดในพื้นที่ไม่พบการระบาดของโรค 38 จังหวัด ได้แก่ กาฬสินธุ์ กำแพงเพชร จันทบุรี ชัยนาท ชัยภูมิ เชียงราย เชียงใหม่ ตาก นครนายก นครพนม นราธิวาส น่าน บึงกาฬ ปทุมธานี ประจวบคีรีขันธ์ พะเยา พิจิตร พิษณุโลก เพชรบุรี เพชรบูรณ์ แพร่ มุกดาหาร ยโสธร ร้อยเอ็ด ราชบุรี ลำปางลำพูน เลย สกลนคร สระบุรี สุโขทัย สุพรรณบุรีหนองคาย หนองบัวลำภู อำนาจเจริญ อุดรธานีอุตรดิตถ์ และอุทัยธานี ดังนั้น ขอเตือนเกษตรกรทั้ง 53 จังหวัด ให้เลือกซื้อท่อนพันธุ์มันจากแหล่งที่ไม่มีการระบาดของโรคใบด่าง 38 จังหวัดตามที่แนะนำดังกล่าว

ดร.สมเกียรติ ประจำวงษ์ เลขาธิการสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) กล่าวว่า จากการลงพื้นที่ทั้ง 25 ลุ่มน้ำเดิม เพื่อจัดทำแผนแม่บทบริหารจัดการน้ำของประเทศ จนถึงแผนปฏิบัติการ การใช้เครื่องมือประเมินสิ่งแวดล้อมระดับยุทธศาสตร์ ระดมองค์ความรู้จากทั่วประเทศ การใช้ข้อมูลสถิติน้ำท่วมและภัยแล้งที่เกิดขึ้นซ้ำในอดีต พบว่าวิกฤตการณ์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) ลักษณะการเปลี่ยนแปลงของฝน เป็นปัจจัยหลักสำคัญอีกส่วนหนึ่งที่ สทนช. ต้องนำมาประกอบการพิจารณาร่วม

“เราได้รับการสนับสนุนนวัตกรรมใหม่จากประเทศเยอรมนี ผ่านองค์กรความร่วมมือระหว่างประเทศของเยอรมนี (GIZ) ในการบริหารทรัพยากรน้ำภายใต้สภาวะ Climate Change เข้ามาช่วยปรับเสริมรูปแบบการพัฒนา กลไกการทำงานหรือแผนงานต่างๆ ให้ยืนอยู่กับการใช้น้ำที่ยั่งยืนพร้อมอนุรักษ์พื้นที่ไปในทิศทางเดียวกัน และเพื่อให้สอดคล้องกับนานาชาติโดย GIZ เข้ามาร่วมมือกับ สทนช.ใน 2 ลุ่มน้ำได้แก่ ลุ่มน้ำสะแกกรัง และลุ่มน้ำยม ซึ่งทั้ง2 ลุ่มน้ำมีปัญหาที่ยังหาข้อยุติไม่ได้มายาวนาน”เลขาธิการ สทนช. กล่าว

โดย สทนช.จะใช้ลุ่มน้ำยมตอนบนและลุ่มน้ำสะแกกรัง เป็นแม่แบบนำร่องในลุ่มน้ำอื่น ซึ่งคาดว่าจะแล้วเสร็จต้นปี 2563ทั้งนี้ แผนแม่บทน้ำฯ ดังกล่าวผ่านความร่วมมือจากภาคประชาชนและภาคราชการอย่างแท้จริง เสียงสะท้อนที่ได้รับจากภาคประชาชน ชุมชนในพื้นที่ ผู้นำทั้งจากระดับหมู่บ้านจนถึงระดับจังหวัด ซึ่งผู้แทนจาก GIZ ตระหนักถึงความจำเป็นและความสำคัญในการขับเคลื่อนแผนแม่บทน้ำฯภายใต้การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและปรับตัวโดยอาศัยระบบนิเวศเดิม

สำหรับตัวอย่างนวัตกรรมที่ GIZ ได้นำเสนอและเริ่มดำเนินการร่วมกันนั้นคือ การจัดการปัญหาหรืออุปสรรคระยะยาวด้วยกระบวนการพูดคุยระหว่างผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหรือผู้เกี่ยวข้องในภาคส่วนด้านน้ำใช้ข้อมูลทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เพื่อสะท้อนทางเลือกที่เป็นไปได้จัดการระบบนิเวศอย่างทรงประสิทธิภาพ ให้ลดผลกระทบจากน้ำหลาก น้ำท่วม ตะกอนสะสม การกัดเซาะและภาวะขาดแคลนน้ำ เพื่อนำไปจัดทำแผนแม่บทการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของแต่ละลุ่มน้ำ ตลอดจนพัฒนาอากาศยานไร้คนขับ หรือ Drone ให้เป็นเครื่องมือติดตามประเมินผลปริมาณน้ำท่าที่เพิ่มขึ้น-ลดลงหรือจำนวนครัวเรือนที่ได้ประโยชน์ รวมถึงการเปลี่ยนแปลงของความหลากหลายทางชีวภาพ และด้านเศรษฐกิจ สังคมด้วย

นายระพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (เลขาฯสศก.)เผยถึงสถานการณ์ดุลการค้าสินค้าเกษตร จากความตกลงเขตการค้าเสรีของไทยภายใต้กรอบเจรจาที่มีผลบังคับใช้ไปแล้วกับ 10 คู่เจรจาได้แก่ อาเซียน จีน เกาหลีใต้ ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์ อินเดีย เปรู ชิลี และล่าสุดฮ่องกง ที่เริ่มมีผลบังคับใช้เมื่อ 11 มิถุนายนที่ผ่านมา สศก.ติดตามสถานการณ์สินค้าเกษตร พบว่า8 เดือนแรกของปี 2562 (มกราคม-สิงหาคม) เทียบกับช่วงเดียวกันของปี 2561 ไทยยังรักษาความได้เปรียบดุลการค้าสินค้าเกษตรในภาพรวม โดย อาเซียน ไทยได้เปรียบดุลการค้ามูลค่า 144,838 ล้านบาท (ลดลงร้อยละ 16 จากการส่งออกข้าวและน้ำตาลลดลง) สินค้าส่งออกสำคัญของไทย ได้แก่ น้ำตาล เครื่องดื่มไม่มีแอลกอฮอล์ และผลไม้ (ทุเรียน ลำไยสด/แห้ง มังคุด) จีน ไทยได้เปรียบดุลการค้ามูลค่า 112,843 ล้านบาท (เพิ่มขึ้นร้อยละ 13) สินค้าส่งออกสำคัญของไทย ได้แก่ ผลไม้ (ทุเรียน มังคุด) ยางพารา และผลิตภัณฑ์แป้งจากธัญพืช ญี่ปุ่น ไทยได้เปรียบดุลการค้ามูลค่า 91,715 ล้านบาท (ลดลงร้อยละ 2 เป็นผลจากส่งออกเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์ ปลาและสัตว์น้ำลดลง) สินค้าส่งออกสำคัญของไทยได้แก่ อาหารปรุงแต่ง ปลาและสัตว์น้ำ และยางพารา ฮ่องกง ไทยได้เปรียบดุลการค้ามูลค่า 20,854 ล้านบาท (เพิ่มขึ้นร้อยละ 9)สินค้าส่งออกสำคัญของไทย ได้แก่ ผลไม้ (ทุเรียน) ข้าว และอาหารปรุงแต่ง เกาหลีใต้ไทยได้เปรียบดุลการค้า มูลค่า 14,210 ล้านบาท(เพิ่มขึ้นร้อยละ 25) สินค้าส่งออกสำคัญของไทย ได้แก่ น้ำตาล อาหารปรุงแต่ง และยางพารา และ ออสเตรเลีย ไทยได้เปรียบดุลการค้ามูลค่า 5,207 ล้านบาท (ลดลงร้อยละ 23 เป็นผลจากส่งออกอาหารปรุงแต่งลดลง) สินค้าส่งออกสำคัญของไทยได้แก่ อาหารปรุงแต่ง ของปรุงแต่งจากธัญพืช/นม และซอส/เครื่องปรุง

อย่างไรก็ตาม พบว่า มีประเทศเปรูอินเดีย และนิวซีแลนด์ ที่ไทยเสียเปรียบดุลการค้าเพิ่มขึ้น โดย เปรู ไทยเสียเปรียบดุลการค้า มูลค่า 258 ล้านบาท (เพิ่มขึ้นร้อยละ 22) จากการส่งออกปลาและสัตว์น้ำและผลไม้ (องุ่นสด) เพิ่มขึ้น อินเดีย ไทยเสียเปรียบดุลการค้า มูลค่า 2,487 ล้านบาท(เพิ่มขึ้นร้อยละ 382) เป็นผลจากนำเข้ากาแฟ ชา เครื่องเทศและประมงเพิ่มขึ้นมาก ส่วนนิวซีแลนด์ ไทยเสียเปรียบดุลการค้ามูลค่า 9,602 ล้านบาท (เพิ่มขึ้นร้อยละ 33) ซึ่งเกิดจากนำเข้านมผง ผลไม้ (แอปเปิ้ล และกีวี) และปลารวมทั้งสัตว์น้ำเพิ่มขึ้น เพื่อนำไปใช้กับวัตถุดิบแปรรูปต่อไป ขณะที่ ชิลีไทยเสียเปรียบดุลการค้า มูลค่า 1,790 ล้านบาท(ลดลงร้อยละ 25) จากการนำเข้าปลาและสัตว์น้ำ และผลไม้ลดลง

ทั้งนี้ ทิศทางการค้าสินค้าเกษตรกับคู่เจรจา FTA ช่วง 8 เดือน ค่อนข้างชะลอตัวกว่าช่วงเดียวกันของปี 2561 เนื่องจากเศรษฐกิจโลกที่ชะลอตัว สงครามการค้าระหว่างสหรัฐและจีน และอัตราแลกเปลี่ยนที่แข็งค่าขึ้นของไทย อย่างไรก็ตาม ไทยได้เปรียบดุลการค้า 375,530 ล้านบาท (ลดลงร้อยละ 5) จากการส่งออกผลไม้และยางพาราซึ่งเป็นสินค้าที่มีศักยภาพของไทย

ดร.ทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า กรมมุ่งมั่นปรับเปลี่ยนไปสู่องค์กรอัจฉริยะ จึงพัฒนาทรัพยากรบุคคลรองรับสภาวะพลวัตการเปลี่ยนแปลงของโลกในปัจจุบัน ให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุดมาต่อเนื่อง โดยให้ความสำคัญต่อสมรรถนะบุคลากร เริ่มจากสร้างสภาพแวดล้อมการทำงานและปัจจัยพื้นฐานอย่างเหมาะสม อาทิ พื้นที่ส่วนตัวปฏิบัติงาน คอมพิวเตอร์ อินเตอร์เนต สถานที่จอดรถ เป็นต้น พร้อมพัฒนาศักยภาพคนด้วยการจัดฝึกอบรม (Workshop/Training)

ทั้งนี้ บุคลากรกรมชลประทาน ประกอบไปด้วยผู้มีความรู้ความสามารถจากหลายสายงาน บุคลากรเหล่านี้จะได้รับการฝึกเพิ่มเติม เพื่อเสริมทักษะที่เหมาะกับงาน ให้ทำงานเป็นทีม แม้ต่างกันด้านองค์ความรู้ หรือสนับสนุนบุคลากรให้ทำงานข้ามสายงานได้ มีการประเมินให้รางวัลความรู้ความสามารถอย่างเป็นธรรม เพื่อสนับสนุนให้นำความรู้และประโยชน์ที่เกิดกลับสู่ประชาชนเป็นเป้าหมายสำคัญ

สำหรับสิ่งสำคัญลำดับถัดมาที่จะเสริมการเป็นองค์กรอัจฉริยะของกรม คือ ระบบการทำงานที่ตั้งอยู่บนฐานดิจิทัลด้วยการนำเทคโนโลยีสมัยใหม่ มาปรับใช้ในองค์กรเพื่อใช้เทคโนโลยีช่วยเราบริหารจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ รองรับสถานการณ์ในอนาคตแม่นยำที่สุด ซึ่งขณะนี้เริ่มจัดทำคลังความรู้ Digital ซึ่งเป็นพื้นที่รวบรวมความรู้แบบดิจิทัล (Digital Platform) ในกรมชลประทานทั้งหมด โดยนำบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญในแต่ละสายงาน ทั้งที่ยังปฏิบัติหน้าที่อยู่และเกษียณแล้วเข้ามาตอบคำถาม ให้ความรู้ที่ตนถนัดแก่ผู้ที่ปฏิบัติงานหรือผู้ที่ต้องการค้นคว้าหาความรู้ ลักษณะการทำงานเดียวกับเว็บไซต์ Pantip ซึ่งจะช่วยให้องค์ความรู้ที่ทรงคุณค่าจากประสบการณ์การทำงานไม่สูญหายคาดว่าจะช่วยลดขั้นตอนการทำงาน ประหยัดเวลาลดข้อผิดพลาดของงานในอนาคตได้เป็นอย่างดี

“การพัฒนาร่วมกันทั้งคนและเทคโนโลยีจะช่วยให้เดินหน้าต่อไปภายใต้แนวคิด WATER for all เก่งงาน เก่งคิด (Work smart) รับผิดชอบ (Accountability) ร่วมมือร่วมประสาน (Teamwork & Networking) เชี่ยวชาญงานที่ทำ (Expertise) และนำความรู้/ประโยชน์สู่ประชาชน (Responsiveness) สืบสานเจตนารมณ์มุ่งสร้างความมั่นคงด้านน้ำตามยุทธศาสตร์กรมชลประทาน 20 ปีไม่มีสะดุด” ดร.ทองเปลวกล่าว

ทั้งนี้ ผลจากการปรับเปลี่ยนการทำงาน ทำให้กรมชลประทานได้รับรางวัลจากหลากหลายหน่วยงาน อาทิ รางวัลส่วนราชการส่งเสริมการบริหารทรัพยากรบุคคลดีเด่น ประจำปี 2561 จากมูลนิธิพันเอกจินดา ณ สงขลา รางวัลองค์กรแห่งความสุขภายในปีเดียวกัน จากสำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ รางวัลเลิศรัฐ สาขาบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม จากสำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ เป็นต้น และล่าสุดต้นปี 2562 ได้รับรางวัล IFIA Special Award for the Best Invention ในงานมหกรรมสิ่งประดิษฐ์นานาชาติ จากสหพันธ์สมาคมนักประดิษฐ์นานาชาติ ซึ่งทุกรางวัลเป็นข้อพิสูจน์ว่าเจ้าหน้าที่ทุกคนร่วมใช้ความคิด ความพยายามให้เกิดประสิทธิภาพในการทำงาน ทั้งด้านนวัตกรรม (Hardware) และบริหารจัดการ(Software) ให้มีความสะดวกมากขึ้น แต่ใช้งบน้อยลงแม้บุคลากรจะลดลงจากเดิมมี 50,000 อัตรา เหลือ 15,000 อัตรา ในปัจจุบัน ซึ่งเป็นเป้าหมายสำคัญของกรมที่จะเป็นองค์กรอัจฉริยะ มุ่งสร้างความมั่นคงด้านน้ำต่อไป