นางสาวเสริมสุข สลักเพ็ชร์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เปิดเผยว่า โรคแอนแทรคโนสหรือโรคกุ้งแห้งพริก เป็นโรคที่สำคัญทางเศรษฐกิจอันดับ 1 ทำความเสียหายให้พริกเกือบทุกชนิดและในแหล่งปลูกทุกพื้นที่  หากระบาดของโรครุนแรงจะทำให้ผลผลิตพริกลดลงมากกว่า 50% ความเสียหายไม่น้อยกว่า 15,000 บาท/ไร่ มูลค่าเสียหายมากกว่า 100 ล้านบาท/ปี การควบคุมโรคพืชโดยใช้สารชีวภัณฑ์ที่ผลิตจากจุลินทรีย์ เป็นทางเลือกหนึ่งของเกษตรกรที่ช่วยลดปัญหาใช้สารเคมีป้องกันกำจัดศัตรูพืชแบบยั่งยืน ตลอดจนเพิ่มผลผลิตและรายได้ สนองนโยบายรัฐบาลที่มุ่งลดใช้สารเคมีทางการเกษตรของประเทศ สำนักวิจัยพัฒนาการอารักขาพืช กรมวิชาการเกษตร จึงวิจัยพัฒนาแบคทีเรียกลุ่ม Bacillus ซึ่งพบทั่วไป และเป็นจุลินทรีย์ที่เพาะเลี้ยงได้ง่าย นำมาใช้ควบคุมโรคพืชโดยผลิตเป็นชีวภัณฑ์ Bs เพื่อนำไปใช้ควบคุมโรคกุ้งแห้งพริกในระดับแปลงปลูก จากการนำผลงานวิจัยไปขยายผลในแปลงที่มีการระบาดของโรคกุ้งแห้งรุนแรง โดยพ่นครั้งแรกตั้งแต่เมื่อกล้าเริ่มตั้งตัว
หลังย้ายปลูก พ่นครั้งที่ 2 เมื่อพริกเริ่มออกดอก จากนั้นพ่นทุก 5-7 วัน อัตรา 40-50 กรัม/หรือเพิ่มถึง 70 กรัม/น้ำ 20 ลิตร ในแปลงที่พบระบาดรุนแรงทำให้ผลผลิตเพิ่มขึ้น  ทั้งนี้จากแปลงเปรียบเทียบผลผลิตพบว่าแปลงที่ใช้ชีวภัณฑ์ Bs ผลผลิตเพิ่มขึ้นถึง 1,555 กิโลกรัม  จากพื้นที่ 1.5 ไร่  ทำให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้น 68,044 บาท โดยต้นทุนการใช้สารชีวภัณฑ์ Bs เฉลี่ย 250-300 บาท/ไร่

ปัจจุบันขยายผลงานวิจัยโดยถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิตชีวภัณฑ์ Bs ไปในส่วนภูมิภาคของกรมผลิตเป็นชีวภัณฑ์มอบให้เกษตรกรที่เข้าร่วมโครงการ และถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) ส่งเสริมให้เกษตรกรหันมาผลิตพืชอินทรีย์หรือพืชปลอดภัย ตลอดจนเกษตรแปลงใหญ่ โดยเกษตรกรสามารถนำชีวภัณฑ์ Bs ไปใช้ผลิตพริกในแปลงพริกอินทรีย์ หรือแปลงเกษตรปลอดภัยได้

ส.ป.ก.จัดกิจกรรมศิลปะบนนาข้าว(Rice of Art) เฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสมหามงคลพระราชพิธีบรมราชาภิเษก พร้อมมอบโฉนดที่ดินและสัญญาเช่าให้เกษตรกร 42 ราย และยกให้แปลงโฉนดเลขที่ 1 ต.วัดยม อ.บางปะอิน จ.พระนครศรีอยุธยา เป็นอีกหนึ่งต้นแบบการประกอบอาชีพเกษตรกรรมในพื้นที่ส.ป.ก.ที่เข้มแข็งและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง

ดร.วิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข เลขาธิการสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) กล่าวหลังเปิดโครงการและกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติ เนื่องในโอกาสมหามงคลพระราชพิธีบรมราชาภิเษก โครงการผืนดินพระราชทานเพื่อการคุ้มครองพื้นที่เกษตรกรรม และโครงการศูนย์บริการประชาชนเคลื่อนที่ในเขตปฏิรูปที่ดิน ณ ที่ดินพระราชทาน แปลงโฉนดเลขที่ 1 ต.วัดยม อ.บางปะอิน จ.พระนครศรีอยุธยา ว่า เนื่องในโอกาสมหามงคลพระราชพิธีบรมราชาภิเษกพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวส.ป.ก. สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงมีต่อพสกนิกร จึงจัด “โครงการและกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติเนื่องในโอกาสมหามงคลพระราชพิธีบรมราชาภิเษก โครงการผืนดินพระราชทานเพื่อการคุ้มครองพื้นที่เกษตรกรรม และโครงการศูนย์บริการประชาชนเคลื่อนที่ในเขตปฏิรูปที่ดิน ณ ที่ดินพระราชทาน แปลงโฉนดเลขที่ 1” ภายในงานมีกิจกรรม อาทิ “ศิลปะบนนาข้าว (Rice of Art)” เป็นการปลูกข้าวหลากหลายสายพันธุ์ สร้างสรรค์ผลงานเป็นรูปต่างๆ บนนาข้าว 4 แบบได้แก่ แบบที่ 1 ตัวอักษรเลข 10 (ไทย) พร้อมข้อความ “ทรงพระเจริญ” หมายถึง การถวายพระพรชัยมงคลแก่ในหลวงรัชกาลที่ 10 เนื่องในโอกาสมหามงคลพระราชพิธีบรมราชาภิเษก แบบที่ 2 ภาพวาด ฝีพระหัตถ์ การ์ตูนจิตอาสา “เราทำความดีด้วยหัวใจ” สื่อถึงครอบครัวที่เป็นสัญลักษณ์ของโครงการพระราชดำริจิตอาสาด้วยใบหน้ายิ้มแย้มอย่างมีความสุข แบบที่ 3 พระพิรุณทรงนาค สื่อถึงสัญลักษณ์ของกระทรวงเกษตรฯ และแบบที่ 4 พญานาค สื่อถึงน้ำท่าและความอุดมสมบูรณ์ของผืนดินพระราชทาน โดยข้าวที่นำมาสร้างสรรค์เป็นรูปแบบต่างๆนั้น ประกอบด้วยข้าวเหนียวดำ หรือข้าวกล่ำ เป็นข้าวสีดำ ที่ใช้ให้เห็นเป็นเส้นและลวดลาย สีเขียวใช้ข้าวพันธุ์ กข41 และ กข77 สำหรับผู้สนใจเยี่ยมชมได้ตั้งแต่บัดนี้ถึงวันที่ 30 กันยายน หรือจนกว่าจะเก็บเกี่ยว ภายในวันและเวลาราชการ

นอกจากนี้ ยังมีการจัดนิทรรศการจากหน่วยงานทั้งในสังกัดกระทรวงเกษตรฯ และภาคเอกชน อาทิ นิทรรศการพระพุทธเจ้าหลวงกับการเกษตร และพระพุทธเจ้าหลวงเสด็จประพาสต้น ณ มณฑลกรุงเก่า นิทรรศการการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากหญ้าแฝก กิจกรรมฝึกอาชีพ ประดิษฐ์กระเป๋าสตางค์ เดคูพาท การจัดแสดงนวัตกรรมการแปรรูปในโครงการสร้างและพัฒนาเกษตรกรรุ่นใหม่ เป็นต้น

ดร.วิณะโรจน์กล่าวอีกว่า สำหรับพื้นที่ดินของแปลงโฉนดเลขที่ 1 ต.วัดยม อ.บางปะอิน จ.พระนครศรีอยุธยา เป็นพื้นที่ดินแห่งแรกที่รัชกาลที่ 5 พระราชทานแก่ประชาชน ต่อมาในหลวง รัชกาลที่ 9 สานต่อการดำเนินงานโดยให้ส.ป.ก.เข้ามาจัดสรรที่ดินให้เกษตรกรทำกิน รวมถึงสนับสนุนด้านต่างๆปัจจุบันเกษตรกรในพื้นที่มีอาชีพเกษตรกรรมมั่นคง เป็นอีกหนึ่งต้นแบบการประกอบอาชีพเกษตรกรรมในพื้นที่ ส.ป.ก.ที่เข้มแข็งพึ่งพาตนเองได้ จากการที่ส.ป.ก.เข้ามาพัฒนาส่งเสริม ทำให้ปัจจุบันที่ดินแห่งนี้ผลิตข้าวคุณภาพ โดยอนาคต ส.ป.ก.จะพัฒนาพื้นที่งนี้ ให้เป็นแหล่งท่องเที่ยว จัดกิจกรรมฝึกอาชีพ เป็นสถานที่ออกกำลังกาย เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนในชุมชนมีกิจกรรมการสร้างรายได้ที่หลากหลายเพิ่มมากขึ้นต่อไป

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า สวนกล้วยในระยะที่มีฝนฟ้าคะนองร้อยละ 40 ของพื้นที่ กรมวิชาการเกษตร แนะเกษตรกรผู้ปลูกกล้วยให้สังเกตอาการโรคเหี่ยว ที่พบได้ทุกระยะการเจริญเติบโตของต้นกล้วย มักพบแสดงอาการของโรคมากในระยะที่ต้นกล้วยสร้างปลีจนถึงระยะติดผล อาการเริ่มแรก พบใบกล้วยเหี่ยวเหลืองและลุกลามเหลืองจากขอบใบเข้ากลางใบ ก้านใบหักพับตรงรอยต่อกับลำต้น และทยอยหักพับตั้งแต่ใบด้านนอกเข้าสู่ใบด้านใน ซึ่งระยะแรกใบยอดยังเขียวตั้งตรง ต่อมาเปลี่ยนเป็นสีเหลือง และใบทั้งหมดจะเหี่ยวแห้ง หากตัดลำต้นกล้วยตามขวาง หรือ
ตามยาวจะพบเนื้อในของกาบใบบางส่วนเน่าเป็นสีน้ำตาล ต้นกล้วยชะงักการเจริญเติบโตและตายในที่สุด

เกษตรกรควรหมั่นตรวจและกำจัดวัชพืชในแปลงปลูก หากพบกล้วยแสดงอาการของโรค ให้ขุดต้นที่เป็นโรคไปเผาทำลาย จากนั้น โรยปูนขาวหรือโดโลไมท์ปรับสภาพดินไม่ให้เป็นกรดจัด ให้ทั่วหลุมที่ขุดต้นเป็นโรคออกไปหรือกอที่เป็นโรค อัตรา 1-2 กิโลกรัมต่อหลุม และควรทำความสะอาดอุปกรณ์การเกษตรที่ใช้กับต้นที่เป็นโรคก่อนนำกลับมาใช้ใหม่ รวมถึงสลับไปปลูกพืชชนิดอื่นหมุนเวียน  เพื่อตัดวงจรการระบาดของโรค

นอกจากนี้ เกษตรกรควรทำแปลงปลูกให้มีการระบายน้ำที่ดี และควรระมัดระวังการให้น้ำ โดยไม่ให้น้ำไหลผ่าน จากต้นที่เป็นโรคไปสู่ต้นปกติ หากเกษตรกรต้องการปลูกกล้วยในพื้นที่ใหม่ หลีกเลี่ยง การปลูกในพื้นที่ที่เคยมีการระบาดของโรคนี้มาก่อน และไม่นำหน่อพันธุ์จากต้นตอที่เป็นโรคไปปลูก ให้เลือกใช้หน่อกล้วยที่มีคุณภาพดีจากแหล่งปลอดโรค หรือชุบหน่อพันธุ์กล้วยด้วยสารป้องกันกำจัดโรคพืชอีไตรไดอะโซล+ควินโตซีน 6%+24% อีซี หรือสารคาร์เบนดาซิม50% เอสซี หรือสารทีบูโคนาโซล 43% เอสซี อัตรา 30 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร

นายอนันต์ สุวรรณรัตน์ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า กระทรวงเกษตรฯร่วมกับ มูลนิธิสวนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯเตรียมจัดงาน “สีสรรพรรณไม้ เทิดไท้บรมราชินีนาถ” ครั้งที่ 13 เพื่อเฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในโอกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 12 สิงหาคม 2562 ซึ่งการจัดงานดังกล่าวจะมีขึ้นระหว่างวันที่ 8-14 สิงหาคม 2562 ณ สวนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ เขตจตุจักร กรุงเทพฯ

สำหรับกิจกรรมภายในงานในส่วนกระทรวงเกษตรฯ ประกอบด้วย การจัดนิทรรศการภายใต้แนวคิด “สืบสาน รักษา ต่อยอดศาสตร์พระราชา พัฒนาการเกษตรไทย เทิดไท้สมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง” เป็นการจัดแสดงโมเดลจำลองการบริหารทรัพยากรต้นน้ำ ดิน และการปฏิรูปที่ดิน การแสดงแบบจำลอง ป่าต้นน้ำ และการทำการเกษตรที่เหมาะสมกับภูมินิเวศน์ (งานศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้) และนิทรรศการปฏิบัติการฝนหลวง และนิทรรศการ King Bhumibol World soil Day award ซึ่งเป็นรางวัลระดับโลกที่ประเทศไทยร่วมกับองค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติจัดตั้งขึ้น เพื่อมอบแก่ประเทศองค์กรหรือบุคคล ที่จัดกิจกรรมวันดินโลกที่สร้างความตระหนักถึงความสำคัญของดินได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยพระบาทสมเด็จพระปรเมนทรรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราลงกรณ พระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้อัญเชิญพระนามพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 9 เป็นชื่อรางวัลและพระบรมฉายาลักษณ์ประดิษฐานลงในเหรียญรางวัล ตลอดจนการจัดแสดงนิทรรศการหลากหลายที่น่าสนใจ อาทิ การแสดงพันธุ์ข้าวพันธุ์ใหม่เฉลิมพระเกียรติ 5 สายพันธุ์ ข้าวสี 4 ภาค และการแปรรูปผลิตภัณฑ์จากข้าวสี 4 ภาค นิทรรศการพันธุ์ดาหลา-ต้นพันธุ์และดอกดาหลา รวมทั้ง ผลิตภัณฑ์แปรรูปจากเส้นใยดาหลา การเลี้ยงผึ้งโพรง-ผลิตภัณฑ์แปรรูปจากผึ้งโพรงจากโครงการฟาร์มตัวอย่าง การเลี้ยงไหมและผลิตภัณฑ์จากไหม ผ้าไหมที่ได้รับการรับรองมาตรฐานตรานกยูงพระราชทาน การแสดงตู้ปลาทะเล ปลาสวยงาม รวมถึงนิทรรศการด้านงานสหกรณ์และตรวจบัญชีสหกรณ์

นอกจากนี้ ยังมีตัวอย่างสินค้าและผลิตภัณฑ์จากโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ให้เลือกชิมและเลือกซื้อ อาทิ ผลิตภัณฑ์แปรรูปจากข้าว-ข้าวสี 4 ภาค ผลิตภัณฑ์จากผึ้งโพรงจากโครงการฟาร์มตัวอย่าง ร้านกาแฟซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ของชุมชนชาวเขาเผ่ามูเซอ บ้านปางม่วง จ.เชียงราย ผลิตภัณฑ์ผ้าไหมสวยงาม และผลิตภัณฑ์ งานศิลปหัตถกรรมของศูนย์ศิลปาชีพบางไทร รวมถึงยังมีเวทีสาธิต และฝึกอาชีพ ทั้งนี้ วันที่ 25 กรกฎาคม 2562 จะมีการจัดงานแถลงข่าว “สีสรรพรรณไม้ เทิดไท้บรมราชินีนาถ” ครั้งที่ 13 ณ สวนสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ เขตจตุจักร กรุงเทพฯ จึงขอเชิญชวนสื่อมวลชนร่วมทำข่าวในวันและเวลาดังกล่าว

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ในช่วงฝนตกชุก กรมวิชาการเกษตร เตือนเกษตรกรสวนทุเรียนเฝ้าระวัง โรครากเน่าโคนเน่า และ โรคผลเน่า  ที่พบได้ในระยะติดผลและหลังเก็บเกี่ยวผลผลิต อาการที่ราก เริ่มแรกเห็นใบที่ปลายกิ่งมีสีซีดไม่เป็นมันเงา ใบเหี่ยวลู่ลง กรณีโรครุนแรง ใบจะเหลืองและหลุดร่วง หากขุดดูที่ราก จะพบรากฝอยมีเปลือกล่อนเปื่อยยุ่ยเป็นสีน้ำตาล และมีอาการเน่าลามไปยังรากแขนงและโคนต้น ทำให้ต้นโทรมและยืนต้นตาย อาการที่กิ่ง ลำต้น และโคนต้น ระยะแรกพบต้นมีใบเหลืองบางกิ่ง สังเกตเห็นรอยคล้ายคราบน้ำบนผิวเปลือกของกิ่งหรือต้น ในช่วงเช้าที่อากาศชื้นจะเห็นหยดของเหลวสีน้ำตาลแดงออกมาจากแผล และจะแห้งไปช่วงแดดจัด ทำให้เห็นเป็นคราบ เมื่อใช้มีดถากบริเวณคราบนั้น จะพบเนื้อเยื่อเปลือกและเนื้อไม้เป็นแผลสีนํ้าตาล ถ้าแผลขยายใหญ่จะลุกลามจนรอบโคนต้น จะทำให้ใบร่วงจนหมดต้นและยืนต้นแห้งตาย

ส่วนอาการที่ใบ ใบช้ำ ดำ มีรอยตายนึ่งคล้ายถูกน้ำร้อนลวก และจะไหม้แห้งคาต้นอย่างรวดเร็ว พบระบาดมากช่วงฝนตกหนักติดต่อกัน อาการที่ผล เริ่มแรกพบเปลือกผลเกิดจุดแผลขนาดเล็กสีน้ำตาลดำ ต่อมาจุดแผลจะลุกลามขยายใหญ่ขึ้นตามการสุกของผล กรณีความชื้นสูง จะพบเส้นใยสีขาวของเชื้อราบริเวณแผล ซึ่งพบได้ตั้งแต่ผลยังอยู่บนต้น หากรุนแรงมาก ผลทุเรียนจะเน่าและร่วงหล่นก่อนกำหนด พบได้ตั้งแต่ระยะผลอ่อน หรือในช่วง 1 เดือนก่อนที่จะเก็บเกี่ยวผลผลิต หรือในระยะเก็บเกี่ยวผลผลิต และหลังการเก็บเกี่ยวผลผลิตแล้ว

เกษตรกรควรตรวจแปลงปลูกสม่ำเสมอ เมื่อพบส่วนกิ่ง ใบ ดอกและผลที่เป็นโรค ให้นำไปเผาทำลายและพ่นให้ทั่วทรงพุ่มด้วยสารเมทาแลกซิล 25% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 30-50 ต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารฟอสอีทิล-อะลูมิเนียม 80% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 30-50 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร พ่น 1-2 ครั้ง ทุก 7-10 วัน และควรหยุดพ่นสารก่อนเก็บเกี่ยวผลผลิตอย่างน้อย 15 วัน

กรณีพบบนกิ่งหรือที่โคนต้น ให้เกษตรกรถากหรือขูดผิวเปลือกที่เป็นโรคออก จากนั้นทาแผลด้วยสารฟอสอีทิล-อะลูมิเนียม 80% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 80-100 กรัมต่อน้ำ 1 ลิตร หรือสารเมทาแลกซิล 25% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 50-60 กรัมต่อน้ำ 1 ลิตร ทุก 7 วัน จนกว่าแผลจะแห้ง หากพบต้นที่ใบเริ่มมีสีซีด ไม่เป็นมันเงา หรือใบเหลืองหลุดร่วง ให้ใช้สารฟอสโฟนิก แอซิด 40% เอสแอล ผสมน้ำสะอาด อัตรา 1:1 ใส่กระบอกฉีดยาฉีดเข้าลำต้นหรือกิ่งตรงข้ามอาการของโรค หรือส่วนที่เป็นเนื้อไม้ดีใกล้บริเวณที่เป็นโรค อัตรา 20 มิลลิลิตรต่อต้น หรือราดดินด้วยสารฟอสอีทิล-อะลูมิเนียม 80% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 30-50 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร ใช้สลับกับสารเมทาแลกซิล 25% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 30-50 กรัมต่อ น้ำ 20 ลิตร

เกษตรกรควรหลีกเลี่ยง การทำให้รากหรือลำต้นเกิดแผล ที่เป็นช่องทางให้เชื้อราเข้าทำลายพืชได้ง่ายขึ้น ส่วนต้นที่เป็นโรครุนแรงมากหรือยืนต้นตายควรขุดไปเผาทำลาย และราดดินด้วยสารฟอสอีทิล-อะลูมิเนียม 80% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 30-50 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารเมทาแลกซิล 25% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 30-50 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร โดยให้ตากดินไว้ระยะหนึ่งแล้วจึงปลูกทดแทน ส่วนการเก็บผลทุเรียนต้องระวังไม่ให้ผลสัมผัสพื้นดินโดยตรง ลดโอกาสผลสัมผัสพื้นดินที่มีเชื้อสาเหตุโรค และให้ระวังการขนย้ายไม่ให้เกิดแผลขึ้นกับผลทุเรียน

จากประสบการณ์ของผม เกษตรกรที่ประสบความสำเร็จในการทำการเกษตร ส่วนใหญ่ไม่ได้ทำการเกษตรเพียงอย่างใดอย่างหนึ่ง ในฟาร์มของเกษตรกรจะประกอบด้วยหลายกิจกรรมรวมกัน ไม่ได้แยกกิจกรรมออกจากกันโดยเด็ดขาด เกษตรกรที่เก่งๆ ระดับผู้นำหลายๆ ราย จึงมีป้ายของแทบทุกหน่วยงานในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ติดแทบจะไม่มีที่จะให้ติด ยังไม่รวมถึงป้ายจากกระทรวงอื่นๆ อีก ซึ่งชี้ให้เห็นว่างานของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์เป็นงานที่มีความหลากหลาย แต่มีเป้าหมายเดียวกัน

จะว่าไปแล้วก็เหมือนกับการปลูกต้นไม้ให้เจริญงอกงามติดดอกออกผลได้ ผู้ปลูกก็ต้องเข้าใจว่าต้นไม้ที่ปลูกนั้นเหมาะสมกับสภาพแวดล้อมอย่างไร ช่วงเวลาไหนจะให้ผล สภาพดินจะต้องมีแร่ธาตุอาหารแบบไหน ชอบดินร่วน ดินทราย หรือดินเหนียว ปริมาณน้ำจะต้องประมาณไหน ช่วงไหนต้องการน้ำมาก ช่วงไหนต้องการน้ำน้อย ช่วงไหนไม่ต้องการน้ำเลย หากมีโรคแมลงศัตรูพืชจะต้องจัดการดูแลต้นไม้ต้นนี้อย่างไร เมื่อให้ผลผลิตออกมาแล้ว ถ้าปลูกไว้กินเอง จะต้องมีการจัดการอย่างไรให้เก็บไว้ได้นาน หรือถ้าผลผลิตออกมามากจะนำไปจำหน่ายที่ไหนอย่างไร ซึ่งก็ต้องมีระบบบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ ทุกกระบวนการของต้นไม้ต้นนี้จึงเป็นเรื่องที่เกี่ยวเนื่องและสัมพันธ์กันไปทั้งหมด ไม่สามารถแยกส่วนออกจากกันได้

กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ก็เช่นกัน ผ่านการออกแบบระบบการบริหารงานให้เป็นหน่วยงานในระดับกอง/สำนักที่สอดคล้องเกี่ยวเนื่องกันไป เป้าหมายการพัฒนาการเกษตรไม่สามารถเบ็ดเสร็จในหน่วยงานเดียว ดังนั้น การบูรณาการทำงานร่วมกันของหน่วยงานในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์จึงมีความชัดเจนในตนเอง เป็นความชัดเจนที่ไม่สามารถทดแทนกันได้ และเป็นความชัดเจนบนสายสัมพันธ์ที่เหนียวแน่นระหว่างกัน ภาษาชาวบ้านก็คือ มีกรมดิน กรมพืช กรมสัตว์ กรมปลา กรมน้ำ กรมฝน ซึ่งเป็นกรมทางเทคนิค แล้วมีกรมที่ทำการตลาดมาสนับสนุนให้การทำการเกษตรของเกษตรกรบรรลุเป้าหมาย ร่วมมือร่วมแรงกันพัฒนาเกษตรกร จะมีปัญหาทับซ้อนกันในการดำเนินการร่วมกันไม่มาก หากทุกหน่วยงานเข้าใจในบทบาทและหน้าที่ของตนเอง ไม่ใช่ให้กรมน้ำไปเลี้ยงสัตว์ ให้กรมสัตว์ไปปลูกพืช ก็คงวุ่นวายกันพอสมควร

ผมทราบข่าวมาว่า การแบ่งงานของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ซึ่งกลายเป็นกระทรวงเกรด A ในใจของนักการเมืองยุคนี้ เป็นกระทรวงที่หลายพรรคแย่งชิงเก้าอี้กันเข้ามา เพื่อจะได้มีโอกาสดูแลเกษตรกร ซึ่งเป็นกลุ่มคนส่วนใหญ่ของประเทศ ผมจึงรู้สึกยินดีมากที่เกษตรกรเป็นที่รักของนักการเมืองถึงกับต้องชิงกันเข้ามาบริหารกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พร้อมกับนโยบายของพรรคตนเองที่หาเสียงไว้ และได้มีจัดแบ่งการบริหารและกำกับดูแลกรมต่างๆ ในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ให้เป็นไปตามนโยบายที่พรรคตนเองรับผิดชอบ ผมยังนึกไม่ออกว่าการแยกส่วนของการทำการเกษตรออกจากกัน จะสามารถพัฒนาการเกษตรให้ประสบความสำเร็จได้อย่างไร เหมือนการดูแลต้นไม้ให้ออกดอกติดผล โดยไม่ได้สนใจความสัมพันธ์ของดิน ปุ๋ย น้ำ โรคแมลง และการบริหารจัดการต่างๆ ในที่สุดแล้วแทนที่ต้นไม้จะออกดอกติดผล ต้นไม้ต้นนี้อาจเหี่ยวแห้งและตายไปในที่สุด เหลือเพียงซากพังๆ เป็นอนุสาวรีย์ให้กล่าวถามถึงก็เป็นได้

สมชาย ชาญณรงค์กุล