ภายหลังกรมชลประทานบูรณาการกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง น้อมนำ“ศาสตร์พระราชา” เรื่องแก้มลิงมาใช้ป้องกันแก้ปัญหาน้ำท่วมพื้นที่ลุ่มเจ้าพระยา โดยดำเนินโครงการปรับการเพาะปลูกข้าวทุ่งบางระกำ หรือโครงการบางระกำโมเดล ประสบผลสำเร็จต่อเนื่องเป็นปีที่ 3 มีเกษตรกรเข้าร่วมโครงการมากขึ้น สามารถเพิ่มพื้นที่ได้ถึง 382,000 ไร่ รองรับน้ำหลากได้ 550 ล้านลบ.ม. พร้อมทั้งขยายโครงการมาดำเนินการในพื้นที่ลุ่มเจ้าพระยาใต้ จ.นครสวรรค์ 12 ทุ่ง ประมาณ 1.15 ล้านไร่ รับน้ำหลากได้ถึง 1,533 ล้าน ลบ.ม.

ผลดีจากการดำเนินโครงการดังกล่าว นอกจากใช้เป็นแก้มลิงธรรมชาติรองรับน้ำหลากไม่ให้ท่วมพื้นที่เศรษฐกิจที่สำคัญๆแล้ว ยังส่งผลให้เกษตรกรเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ก่อนเกิดน้ำท่วมน้ำหลาก ไม่เกิดความเสียหาย ในช่วงที่มีน้ำอยู่ในทุ่งยังทำอาชีพประมงเป็นรายได้เสริม นอกจากนี้ การพักนาทำให้เกิดปุ๋ยอินทรีย์อย่างดี ข้าวที่ปลูกมีผลผลิตเพิ่มขึ้น ขณะที่ต้นทุนการผลิตลดลง เพราะใช้ปุ๋ยน้อยลง ลดค่าใช้จ่าย เกษตรกรมีรายได้ที่มั่นคง ยั่งยืน

ก่อนหน้านี้ พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ อดีตรองนายกรัฐมนตรีสั่งการให้กรมชลประทานนำ “บางระกำโมเดล”ไปขยายผลดำเนินโครงการในพื้นที่อื่นที่ประสบปัญหาลักษณะใกล้เคียงกัน และมีแหล่งน้ำต้นทุนเพียงพอ ซึ่งกรมชลประทานพิจารณาเบื้องต้นพบว่า มีพื้นที่มีลักษณะที่จะขยายผลได้คือ พื้นที่ลุ่มต่ำท้ายเขื่อนลำปาว จ.กาฬสินธุ์ และพื้นที่ทุ่งบางพลวง จ.ปราจีนบุรี

ดร.ทวีศักดิ์ ธนเดโชพล รองอธิบดีกรมชลประทาน กล่าวว่าในส่วนพื้นที่ลุ่มต่ำท้ายเขื่อนลำปาว กรมศึกษาแนวทางแก้ปัญหาน้ำท่วมไว้ 2 กรณีคือ เปิดพื้นที่ให้รับน้ำนองเช่นเดียวกับบางระกำโมเดล โดยปล่อยน้ำให้เกษตรกรทำนาและเก็บเกี่ยวให้เสร็จก่อนน้ำหลาก เมื่อถึงเดือนกันยายนจึงปล่อยให้เป็นพื้นที่เก็บน้ำได้ประมาณ 16 ล้านลบ.ม. แต่แนวทางนี้ยังมีเกษตรกรบางส่วนไม่พร้อมดำเนินการ จึงเสนออีกแนวทางหนึ่งคือ การขุดลอก เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพระบบระบายน้ำออกจากที่ลุ่มต่ำได้ภายใน 2 อาทิตย์ หรือทำพนังกั้นน้ำโอบป้องกันน้ำเข้าท่วมเนื่องจากปัญหาน้ำท่วมที่นี่ไม่ได้เกิดขึ้นเป็นประจำทุกปี ประกอบกับหลังเพิ่มความจุให้เขื่อนลำปาว ทำให้เก็บน้ำได้เพิ่มขึ้นอีก 500 ล้าน ลบ.ม. รวมไปถึงการคาดการณ์ที่แม่นยำของกรมอุตุนิยมวิทยา ทำให้วางแผนบริหารจัดการน้ำล่วงหน้าได้

นอกจากนี้ ในอนาคตโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาลำปาว มีแผนปรับปรุงระบบส่งน้ำระยะทางรวมกว่า 600 กิโลเมตร เป็นคลองคอนกรีตเสริมเหล็กทั้งหมด เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพกระจายน้ำให้ได้รวดเร็วและทั่วถึงเต็มพื้นที่ชลประทานที่มีอยู่มากกว่า 300,000 ไร่ ซึ่งระบบกระจายน้ำที่มีประสิทธิภาพ จะทำให้มีต้นทุนน้ำสมบูรณ์พอแม้ในฤดูแล้ง และเป็นรากฐานสำคัญที่ช่วยให้เกษตรกรมีรายได้ที่มั่นคง

ส่วนพื้นที่ทุ่งบางพลวง กลับเป็นพื้นที่ที่มีศักยภาพที่จะขยายผลบางระกำโมเดลได้ ล่าสุดกรมชลประทาน โดยโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาบางพลวง นำโครงการบางระกำโมเดลมาขยายผลดำเนิน โครงการบริหารจัดการน้ำทุ่งบางพลวง เพื่อแก้ปัญหาอุทกภัย หรือ“บางพลวงโมเดล” โดยบูรณาการทำงานร่วมกับหน่วยงานในพื้นที่ แบ่งออกเป็น 3 กลุ่มได้แก่ กลุ่มเกษตรกร กลุ่มหน่วยงานฝ่ายปกครอง และกลุ่มหน่วยงานกระทรวงเกษตรฯ

“ทุ่งบางพลวง”เป็นพื้นที่การเกษตรที่อยู่ในเขตชลประทาน ตั้งอยู่ฝั่งซ้ายของแม่น้ำปราจีนบุรีต่อเนื่องถึงแม่น้ำบางปะกง เนื้อที่ประมาณ 499,000 ไร่ พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นที่ลุ่มต่ำครอบคลุม 4 อำเภอ ของจ.ปราจีนบุรี ได้แก่ อ.เมือง อ.ศรีมหาโพธิ อ.ศรีมโหสถ และอ.บ้านสร้าง รวมถึง 3 อำเภอของจ.ฉะเชิงเทรา ได้แก่ อ.บางคล้า อ.ราชสาส์น และอ.พนมสารคาม

ในอดีตพื้นที่ทุ่งบางพลวงจะประสบปัญหาอุทกภัยเป็นประจำ ทำให้ผลผลิตการเกษตรเสียหาย
กรมแก้ปัญหาด้วยการปรับปรุงพื้นที่โครงการ สร้างคันกั้นน้ำริมแม่น้ำปราจีนบุรีต่อเนื่องแม่น้ำบางปะกง และสร้างประตูระบายน้ำบริเวณคลองสายหลักที่เชื่อมต่อแม่น้ำ ช่วยเกษตรกรให้ทำกิจกรรมการเกษตรในทุ่งบางพลวงได้

อย่างไรก็ตาม การแก้ปัญหาดังกล่าวพบว่าช่วงเดือนสิงหาคม-กันยายนของทุกปีเป็นช่วงใกล้เก็บเกี่ยวข้าว เมื่อปิดประตูระบายน้ำ ปริมาณน้ำจะไม่ไหลบ่าเข้าทุ่งได้ จึงไหลเข้าท่วมพื้นที่การเกษตรอื่น รวมไปถึงชุมชนริมแม่น้ำในอ.ศรีมหาโพธิ์ อ.บ้านสร้าง และพื้นที่เศรษฐกิจสำคัญในอ.เมืองปราจีนบุรี ความขัดแย้งจึงเกิดขึ้นเป็นประจำเกือบทุกปี

ดร.ทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทาน กล่าวว่า การแก้ปัญหาระยะยาว กรมมีแนวคิดดำเนินโครงการบริหารจัดการน้ำทุ่งบางพลวงเพื่อแก้ปัญหาอุทกภัยจ.ปราจีนบุรี หรือ“บางพลวงโมเดล”ลักษณะที่คล้ายโครงการบางระกำโมเดล เพื่อให้เกษตรกรเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ก่อนน้ำหลาก จากนั้นจะใช้เป็นทุ่งรับน้ำหลาก โดยต้องปรับปฏิทินการเพาะปลูกพืช (crop pattern)ใหม่ เป็นเริ่มเตรียมแปลงภายในเดือนเมษายนและเก็บเกี่ยวให้เสร็จกลางเดือนสิงหาคม ก่อนฤดูน้ำหลากจะมา

“ช่วงเดือนเมษายนต่อเนื่องถึงต้นเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา กรมชลประทานส่งน้ำสนับสนุนการเตรียมแปลงปลูกข้าวให้เกษตรกรพื้นที่นำร่อง เขตอ.ศรีมหาโพธิ 3 ตำบลคือ ต.หาดยาง ต.กระทงยาม ต.บางกุ้ง โดยการ สนับสนุนน้ำประมาณ 6.4 ล้านลบ.ม. ในพื้นที่การเกษตรปลูกข้าวประมาณ 20,000 ไร่ ซึ่งแนวทางนี้ เป็นการแก้ปัญหาให้เกษตรกรและชุมชนไม่เกิดความเสียหายทั้งสองกลุ่ม (win-win) ตลอดจนช่วยลดความขัดแย้ง ลดความเสียหายต่อผลผลิต และช่วยแก้ปัญหาอุทกภัยจ.ปราจีนบุรีอีกด้วย” อธิบดีกรมชลประทานกล่าว

หากการดำเนินโครงการบางพลวงโมเดลในพื้นที่นำร่องดังกล่าวประสบผลสำเร็จจะขยายผลไปพื้นที่อื่นของทุ่งบางพลวง ซึ่งมีพื้นที่ที่มีศักยภาพดำเนินโครงการได้ 200,000 ไร่ ต้องใช้น้ำสำหรับเตรียมแปลงประมาณ 64 ล้าน ลบ.ม.

ในอนาคตเพื่อให้การแก้ปัญหามีประสิทธิภาพยั่งยืน กรมชลประทานมีแผนที่ดำเนิน“โครงการก่อสร้างประตูระบายน้ำบ้านวังชัน”เป็นอาคารบังคับน้ำในแม่น้ำปราจีนบุรี ช่วยผันน้ำเข้าทุ่งบางพลวง เพื่อสนับสนุนการเกษตรและแก้ปัญหาอุทกภัยในจ.ปราจีนบุรี

“บางพลวงโมเดล” จะประสบสำเร็จเหมือน “บางระกำโมเดล” หรือไม่….สิ้นฤดูฝนปีนี้มีคำตอบ

17 พ.ค.2562 ผู้สื่อข่าวรายงานว่า เมื่อวันที่13 พฤษภาคม 2562  ที่ รร.ลำปำรีสอร์ท ต.ลำปำ อ.เมืองพัทลุง จ.พัทลุง ได้มีการจัดประชุมขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ จัดโดยสภาเกษตกรจังหวัดพัทลุง โดยมีนายกู้เกียรติ วงศ์กระพันธุ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดพัทลุง เป็นประธานในการประชุม พร้อมลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ ระหว่างพล.อ.ณพล คชแก้ว ประธานสมาพันธ์หนึ่งแถบหนึ่งเส้นทางนานาชาติ (สนนช.) รศ.ดร.ณฐพงศ์ จิตรนิรัตน์ มหาวิทยาลัยทักษิณ วิทยาเขตพัทลุง และนายสมคิด สงเนียม ประธานสภาเกษตกรจังหวัดพัทลุง โดยมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และนักวิชาการผู้เชียวชาญจากต่างประเทศร่วมเป็นสักขีพยาน

พล.อ.ณพล กล่าวปฐกถาพิเศษ มีความตอนหนึ่งว่า ชีวิตนเองเติบโตมาจากครอบครัวทำเกษตรกรรม ไม่ได้ร่ำรวยอะไร และสอบเข้าเป็นนักเรียนเตรียมทหารรุ่นที่ 15 รุ่นเดียวกับพล.อ.อุดมเดช สีตระบุตร อดีต ผบ.ทบ.และอดีตรมช.กลาโหมมีโอกาสมาจ.พัทลุงหลายครั้ง ซึ่งมีความประทับใจกับจ.พัทลุง โดยเฉพาะผู้ว่าฯพัทลุงได้ประกาศเป็นนโยบายเมืองเกษตรอินทรีย์วิถีชีวิตยั่งยืนซึ่งตนและคณะทำงานหวังเป็นอย่างยิ่งว่าจะเป็นส่วนหนึ่งในการขับเคลื่อนนโยบายดังกล่าวให้เป็นรูปธรรม และเป็นต้นแบบของจังหวัดอื่นๆในอนาคตอันใกล้

ปัจจุบันเกษตรกรไทยตกเป็นเบี้ยล่างของกลุ่มทุนผู้ค้าปุ๋ยเคมีภัณฑ์ต่างๆ ซึ่งส่งผลเสียต่อระบบนิเวศน์ สุขภาพความปลอดภัยของเกษตรกร และผู้บริโภค ที่สำคัญชาวไร่ชาวนากลับมีชีวิตความเป็นอยู่ที่ยากจน เพราะต้องลงทุนไปกับการซื้อปุ๋ยเคมี ยากำจัดศัตรูพืช และวัชพืช ในขณะที่ผลผลิตราคาตกต่ำ  เกษตรอินทรีย์จึงเป็นหนทางที่จะทำให้คุณภาพชีวิตของเกษตรกรดีขึ้น ซึ่งจะสามารถลดต้นทุนการผลิต และสร้างรายได้อย่างยั่งยืน อย่างไรก็ตามการดำเนินการดังกล่าว เสาหลักที่หนึ่ง คือเกษตรกรต้องมีองค์ความรู้ เสาหลักที่สองคือการส่งเสริมความารู้ที่ดีงาม เสาหลักที่สามคือการสร้างเครือข่ายเชื่อมโยงเพื่อให้เกิดพลังผลักดันขับเคลื่อนนโยบายระดับชาติ

พล.อ.ณพล กล่าวด้วยว่า  คณะทำงานได้ลงพื้นที่ดูงานในตลาดชุมชนใต้โหนด ซึ่งเป็นแบบอย่างที่ดี มีการรวมกลุ่มชาวบ้านไม่ผ่านพ่อค้าคนกลาง สินค้าผลิตภัณฑ์ต่างๆ เป็นของชุมชนอย่างแท้จริง และเป็นผลผลิตอินทรีย์ทั้งสิ้น อีกทั้งที่ศูนย์เรียนรู้นาโปแก ก็ได้อนุรักษ์วิถีการทำนาแบบดั้งเดิมไว้ ยังคงใช้ควายไถนาอยู่ การสีข้าวด้วยมือ  ตลอดจนการอนุรักษ์สายพันธุ์ข้าวพื้นเมืองหลากหลายสายพันธุ์

“คณะทำงานได้ลงพื้นที่เก็บตัวอย่างดินและน้ำ เพื่อนำไปวิจัยถึงค่า PH หรือความเป็นกรดเป็นด่างของดิน เราได้เก็บตัวอย่างดินจากผืนนาสามแปลงด้วยกัน พบว่ามีการใช้สารเคมีทำให้ดินเสื่อมสภาพ ส่วนพื้นที่ที่ใช้อิทนทรีย์มีสภาพดินที่เหมาะสมแก่การเพาะปลูก แต่ยังต้องมีการพัฒนาปรับปรุงคุณภาพดินต่อไป  นอกจากนี้ยังพบว่าแปลงที่ใช้ปุ๋ยเคมีสามารถเก็บเกี่ยวได้แค่ 250 กก.ต่อไร่ ส่วนพื้นที่อินทรีย์ได้ผลผลิตราว 300-400 กก.ต่อไร่ โดยทีมผู้เชียวชาญจากต่างประเทศจะนำเทคโนโลยีการปรับปรุงคุณภาพดินด้วยชีวภาพมาปรับปรุงดินในผืนนาให้กับเกษตรกรเป็นพื้นที่ทดลอง ทั้งนี้คณะทำงานเชื่อมั่นว่า หากสามารถปรับปรุงดินจะสามารถเพิ่มปริมาณผลผลิตได้ และเรื่องการตลาดจะต้องปรับปรุงผลิตภัณฑ์ให้มีมาตรฐาน ซึ่งตลาดใหญ่อย่างจีนพร้อมที่จะซื้อข้าวจากชาวนาโดยตรง”

ดร.จอห์น สีชิงหง ผู้เชี่ยวชาญเกษตรอินทรีย์จากสหรัฐอเมริกา กล่าวว่า รู้สกดีใจที่มีโอกาสเดินทางมายังประเทศไทย ส่วนตัวทำงานที่สถาบันวิจัยซีเอส สหรัฐอเมริกา และมีบริษัทที่ผลิตปุ๋ยชีวภาพและอินทรีย์ นอกจากนี้ยังทำงานที่มหาวิทยาลัยจงซิงแห่งไต้หวัน ที่ผ่านมาได้นำผลงานวิจัยจากมหาวิทยาลัยผลักดันให้กับภาคเอกชนและภาครัฐนำไปใช้ประโยชน์ รวมถึงสอนหนังสือให้กับนักศึกษาที่ไต้หวันด้วย  ครั้งนี้เตรียมจะนำผลวิจัยมาปรับใช้เพื่อเกษตรกรชาวพัทลุง และต้องขอขอบคุณพล.อ.ณพลที่เป็นผู้ประสานทำให้เกิดการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้กับเกษตรกรในจ.พัทลุงนอย่างกว้างขวางอีกด้วย

ดร.วู๋ ฉี่เชิง จากมหาวิทยาลัยจงชิง แห่งไต้หวัน ในฐานะลูกชาวนาและได้ร่ำเรียนจนจบปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยจงชิง ปัจจุบันก็ได้ทำงาน และสอนหนังสืออยู่ที่มหาวิทยาลัยแห่งนี้ กล่าวว่า จากการลงพื้นที่พบปะชาวไร่ชาวนาพัทลุง มองเห็นปัญหาเร่งด่วนที่ต้องแก้ไขมีสองเรื่องด้วยกัน คือวัชพืชหรือหญ้า เราจะทดลองใช้ยาชีวภาพมาฆ่าหญ้า และรวมถึงวิถีป้องกันไม่ให้หญ้าขึ้นในนาด้วย ตนรู้สกดีใจที่เกษตกรพัทลุงมีความรู้และเข้าใจเกษตรอินทรีย์เป็นอย่างดี ผิดจากพื้นที่อื่นๆ ต้องอธิบายถึงข้อดีข้อเสียระหว่างปุ๋ยเคมี และอินทรีย์ ทั้งนี้จากผลวิจัยของสหรัฐอเมริกาพบว่า ผลผลิตที่ได้รับจากอินทรีย์จะมีคุณค่าทางอาหารมากกว่าเคมีร้อยละ 20 ถึง 30 เลยทีเดียว

“การกำจัดหญ้านั้น เราสามารถนำพืชตัวอื่นมาปลูก เช่น หญ้าที่มีประโยชน์ต่อที่ดิน และสามารถไร่แมลงได้ เช่น ที่ไต้หวันรัฐบาลมีนโยบายให้ชาวนาปลูกยาสมุนไพรในนาด้วย รวมถึงปลูกดอกไม้เพื่อดึงดูดนักท่องเที่ยวที่นิยมท่องเที่ยวเชิงเกษตร ซึ่งจะสามารถสร้างรายได้เพิ่มให้กับเกษตรกรได้อีกด้วย”

ด้าน นายกู้เกียรติ วงศ์กระพันธุ์ ผู้ว่าฯพัทลุง ระบุว่ารู้สึกยินดีเป็นอย่างยิ่งที่สมาพันธ์หนึ่งแถบหนึ่งเส้นและคณะมาดูงานแลกเปลี่ยนความรู้ และจะนำเทคโนโลยีชีวภาพมาพัฒนาเกษตรอินทรีย์ในจ.พัทลุง

“การขับเคลื่อนนโยบายเกษตรอินทรีย์วิถีชีวิตยั่งยืน จำเป็นต้องดำเนินการทำทั้งจังหวัด เนื่องจากพื้นที่พัทลุงมีความลาดชั้น กล่าวคือ 1 กิโลเมตรจะมีพื้นที่ลาดชั้น 1 เมตร หากพื้นที่เพาะปลูกอยู่ในที่สูงและทำเกษตรด้วยสารเคมี พื้นที่ราบทำอินทรีย์ก็จะได้รับสารเคมีจากที่สูง”

สำหรับ MOU ซึ่งลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือครั้งนี้ ประกอบด้วยจ.พัทลุง สนนช. มหาวิทยาลัยทักษิณฯ และสภาเกษตรกรจังหวัดพัทลุงได้ตกลงให้ความร่วมมือในการสนับสนุนนโยบายของจ.พัทลุง เพื่อขับเคลื่อนเกษตรอินทรีย์ของจ.พัทลุงให้ได้ 10,800 ไร่ ในปี 2564 โดยมีสาระสำคัญให้ร่วมกันสนับสนุนและให้ความร่วมมือในการค้นคว้า วิจัยทดลอง และพัฒนาเกษตรอินทรีย์จ.พัทลุง และร่วมกันคัดเลือกพื้นที่เกษตรกรรมจ.พัทลุง ให้สนนช.นำเทคโนโลยีการผลิตและใช้สารชีวภัณฑ์ในการบำรุงดิน ทดแทนการใช้สารเคมีในการกำจัดวัชพืช และทดแทนยาฆ่าแมลง เป็นต้น นอกจากนั้น นายหวัง ไว่เจอ และนายจตุพร พัฒนภิญญโญ ได้ร่วมลงนามบันทึกข้อตกลงในการสนับสนุนด้านการพัฒนาเทคโนโลยีตามโครงการอีกด้วย

“รมว.เกษตรฯฟุ้งราคายางพาราดีขึ้นชัวร์ ฤดูเปิดกรีดนี้ ดันเมกกะโปร์เจ็ก ทำถนนยางทั่วไทย พร้อมทั้งไทย-มาเลเซีย -อินโด จับมือลดส่งออกยาง 2.4แสนตัน 4เดือนใช้วิธีเชิญชวนตามความสมัครใจผู้ส่งออกขานรับสร้างเสถียรภาพราคาได้”

18 พ.ค. นายกฤษฎา บุญราช รมว.เกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า มาตรการลดการส่งออกยางพาราของไทยซึ่งจะเริ่มดำเนินการตั้งแต่วันที่ 20 พฤษภาคม ถึง 19 กันยายน 62 ตามที่บริษัทร่วมทุนยางระหว่างประเทศ (IRCo) โดยอินโดนีเซียขอความความมือมานั้น ปีนี้ไทยจะใช้มาตรการเชิญชวนการลดการส่งออกยางพารมตามความสมัครใจและไม่ได้นำพ.ร.บ. ควบคุมยางพารา พ.ศ. 2542 มาบังคับเพื่อให้สอดคล้องกับหลักการค้าเสรี ล่าสุดการยางแห่งประเทศไทย (กยท.) ได้ประชุมมาตรการจำกัดการส่งออกยางพารา (AETS) ครั้งที่ 6 ร่วมกับผู้ส่งออกยาง 197 ราย โดยชี้แจงว่า มาตรการ AETS มาจากการประชุมไตรภาคียางระหว่างประเทศซึ่งหารือเรื่องการลดส่งออกยางพารารวม 240,000 ตัน ซึ่งอินโดนีเซียลดส่งออก 98,160 ตัน มาเลเซียลดส่งออก 15,000 ตันที่เริ่มดำเนินการไปก่อนแล้วตั้งแต่ 1 เมษายน ถึง 31 กรกฎาคม 62 ส่วนไทยนั้นจะเชิญชวนผู้ประกอบการให้ลดการออกประมาณ 126,240 ตันโดยไม่ใช้กฎหมายควบคุมยาง พ.ศ.2542 มาบังคับให้มีการลดการส่งออกเหมือนปีก่อนๆเพราะเป็นขัดกับหลักการค้าเสรีโดยกยท.จะเชิญชวนเข้าโครงการสมัครใจลดการส่งออก ได้แก่ ยางแผ่นรมควัน ยางแท่ง ยางผสม น้ำยางข้น และยางคอมปาวด์ ทั้งนี้มอบหมายให้ทูตเกษตรต่างประเทศ สำนักเกษตรต่างประเทศ สำนักงานปลัดกระทรวงฯ รวมทั้ง กยท.ชี้แจงรายละเอียดของโครงการดังกล่าวเป็นภาษาอังกฤษและภาษาท้องถิ่นในต่างประเทศเพื่อให้ภาคเอกชนในประเทศต่างๆ รวมทั้งในตลาดซื้อขายยางพาราล่วงหน้าในต่างประเทศทราบข้อเท็จจริงเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงวิธีการเชิญชวนลดการส่งออกด้วย

นายกฤษฏา ยังส่งไลน์ด่วนที่สุดเรื่องเร่งชี้แจงมาตรการจำกัดการส่งออกยางพาราตามความสมัครใจ ให้ปลัดกระทรวงเกษตรฯ ผู้ตรวจราชการ และรักษาการผู้ว่าการยางแห่งประเทศไทย(กยท.) ตามที่มีสื่อบางแห่งลงข่าวเรื่องการจำกัดการส่งออกยางพาราที่บริษัทร่วมทุนยางระหว่างประเทศ(IRCO)โดยอินโดนีเซียขอความความมือมา ในส่วนประเทศไทยโดยกระทรวงเกษตรฯได้ให้ความร่วมมือโดยขอให้ภาคเอกชนผู้ส่งออกพิจารณาให้ความร่วมมือในการจำกัดการส่งออกยางพาราตามศักยภาพและความสมัครใจของออกชนแต่ละราย ไม่ได้มีการบังคับใช้อำนาจตามพ.ร.บ.ควบคุมยางพ.ศ.2542 มาจำกัดการส่งออกยางพาราไปจำหน่ายยังต่างประเทศแต่อย่างใดประกอบกับขณะนี้ประเทศไทยมีนโยบายให้ภาครัฐใช้ยางพารามาเป็นส่วนผสมในการก่อสร้างทำถนนและเส้นทางคมนาคมต่างๆทั่วประเทศ จึงคาดการณ์ได้ว่าตั้งแต่ปี 2562 เป็นต้นไปประเทศจะมีการใช้ยางพาราในประเทศเพิ่มมากขึ้นกว่าในอดีตที่ผ่านมาอยู่แล้วด้วย

“จึงขอให้ชี้แจงทำความเข้าใจกับภาคเอกชนที่เกี่ยวข้องและสื่อมวลชนต่างๆทราบต่อไปด้วย ขอให้สำนักเกษตรต่างประเทศ สป.กษ.รวมทั้ง กยท.และสำนักงานทูตเกษตรทุกแห่งเร่งแปลข้อความชี้แจงของรมว.กษ.ให้ภาคเอกชนในประเทศนั้นๆรวมทั้งในตลาดซื้อขายยางพาราล่วงหน้าในต่างประเทศทราบด้วย”นายกฤษฏา กล่าว

ทั้งนี้ กยท. รายงานสถานการณ์ราคายางวันที่ 17 พฤษภาคม 2562 โดยราคายางแผ่นรมควันอยู่ที่ 53.25 บาทต่อกิโลกรัม ส่วนราคาประมูลที่ตลาดกลางยางพารา ยางแผ่นดิบไม่มียางเข้าตลาด สำหรับราคายางแผ่นรมควัน เฉลี่ยอยู่ที่ 53.40 บาทต่อกิโลกรัม ราคายางปรับตัวตามตลาดล่วงหน้าต่างประเทศและผู้ส่งออกยางธรรมชาติของไทยมีความต้องการยางเพิ่มขึ้นเนื่องจากยางเข้าตลาดน้อยและผู้ประกอบการมีปริมาณยางคงคลังอยู่ในระดับต่ำ

ด้านนายณกรณ์ ตรรกวิรพัท รองผู้ว่ากยท. กล่าวว่า ปริมาณยางพาราที่ไทยจะลดการส่งออกใน 4 เดือน รวม 126,260 ตันโดยคำนวณจากผลผลิตยางในปี 2561 ตามสถิติของ สมาคมประเทศผู้ผลิตยางธรรมชาติ (ANRPC) จึงแบ่งสัดส่วนแก่ผู้ส่งออกยาง 64 รายที่ส่งออกมากกว่า 3,000 ตันขึ้นไปจะลดปริมาณการส่งออกลงร้อยละ 9.76 แต่หากผู้ส่งออกรายใดได้ใช้สิทธิ์ในเดือนใดเดือนหนึ่งน้อยกว่าปริมาณที่ได้รับจัดสรรเฉลี่ยต่อเดือนสามารถนำส่วนที่เหลือไปใช้สิทธิ์ในเดือนอื่นได้ให้ครบตามโควต้า

นายณกรณ์ กล่าวเพิ่มเติมว่า จากข้อมูลการส่งออกยางที่รวบรวมโดยกรมศุลกากร ในปี 2561 มีปริมาณรวม 4,300,547 ตัน โดยยาง 5 ชนิดที่ควบคุมมีปริมาณ 4,213,773 ตันจากผู้ประกอบการทั้งหมด 190 ราย แต่รายที่ส่งออกตั้งแต่ 3,000 ตันขึ้นไปมี 64 ราย สำหรับผู้ส่งออกยางที่ไม่มีประวัติการส่งออกตามข้อมูลของกรมศุลกากรระหว่างวันที่ 20 พฤษภาคม ถึง 19 กันยายน 61 ให้ใช้จำนวนสถิติล่าสุดหรือทำแผนการส่งออกในช่วงเวลาดังกล่าวมาพิจารณา ทั้งนี้ผลจากการหารือ ผู้ส่งออกยินดีร่วมมือเพื่อจะให้เกิดผลในการรักษาเสถียรภาพราคายางพารา ที่จะประกอบกับมาตรการส่งเสริมการใช้ยางภายในประเทศของกระทรวงเกษตรฯ ซึ่งจะทำให้ราคายางพาราปรับตัวสูงขึ้น

“กรมชลฯแจงแม้ภัยแล้งยาวไปอีก2เดือน ยืนยันน้ำในเขตชลประทาน เพียงพอใช้ส่วนพื้นที่ขาดน้ำภาคอีสาน ระดมสูบน้ำช่วยประปาอีสานกลางสำเร็จ ช่วยบรรเทาความเดือดร้อนจากปัญหาขาดน้ำกินน้ำใช้ได้ในหลายพื้นที่”

18 พ.ค. 62 นายทวีศักดิ์ ธนเดโชพล รองอธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่าขอชี้แจงกรณีที่มีการนำเสนอข่าวว่า จากสัญญาณภัยแล้งปีนี้ ที่มีผลกระทบจากภัยแล้งที่อาจยาวนานขึ้นอีก 2 เดือน สร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจเพิ่มขึ้นอีกประมาณเดือนละ 1,000 ล้านบาท หากภัยแล้งลากยาวไปจนถึงเดือนกรกฎาคม อาจทำให้เกิดมูลค่าความสูญเสียทางเศรษฐกิจรวมประมาณ 17,300 ล้านบาท นั้น กรมชลประทาน ได้จัดลำดับแผนการบริหารจัดการน้ำให้สอดคล้องกับปริมาณน้ำต้นทุนที่มีอยู่ในอ่างเก็บน้ำต่างๆ เพื่อให้เพียงพอต่อการใช้น้ำในพื้นที่ชลประทานทุกกิจกรรมตลอดช่วงฤดูแล้ง ได้แก่ การอุปโภคบริโภค รักษาระบบนิเวศ สำรองน้ำสำหรับการใช้น้ำในช่วงต้นฤดูฝน ตั้งแต่เดือนพฤษภาคมจนถึงเดือนกรกฎาคม การเกษตร และการอุตสาหกรรม
สถานการณ์น้ำปัจจุบัน(ณ 17 พ.ค. 62) อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่และขนาดกลาง มีปริมาณน้ำรวมกันประมาณ 40,808 ล้านลูกบาศก์เมตร(ล้าน ลบ.ม.)คิดเป็นร้อยละ 54 ของความจุอ่างฯรวมกัน มีปริมาณน้ำใช้การได้ประมาณ 16,800 ล้าน ลบ.ม. เพียงพอที่จะสนับสนุนการใช้น้ำไปจนถึงเดือนกรกฎาคมนี้แน่นอน

ถึงแม้ว่าในช่วงสิ้นสุดฤดูฝนในปี 2561 ที่ผ่านมา อ่างเก็บน้ำบางแห่งจะมีปริมาณน้ำไหลลงอ่างและปริมาณน้ำต้นทุนสำหรับใช้ในฤดูแล้งปี 2561/62 ในปริมาณที่จำกัด แต่กรมชลประทาน ได้วางแผนในการบริหารจัดการน้ำในช่วง ฤดูแล้งอย่างเคร่งครัด โดยการกำหนดมาตรการบริหารจัดการแบ่งเป็น 2 พื้นที่ คือ พื้นที่ที่ไม่สามารถสนับสนุนน้ำเพื่อการเพาะปลูกพืชฤดูแล้งปี 2561/62 ได้ และมีปริมาณน้ำเพื่อสนับสนุนการอุปโภคบริโภค และรักษาระบบนิเวศ อย่างเพียงพอใช้ไปจนถึงเดือนกรกฎาคม 2562 ส่วนอีกพื้นที่ จะเป็นพื้นที่ที่สามารถสนับสนุนน้ำเพื่อการเพาะปลูกพืชฤดูแล้งเฉพาะพืชใช้น้ำน้อย(พืชไร่-พืชผัก)เท่านั้น ซึ่งก็มีปริมาณน้ำเพียงพอต่อการอุปโภคบริโภค และรักษาระบบนิเวศไปจนถึงเดือนกรกฎาคม 2562 เช่นกัน

อนึ่ง กรมอุตุนิยมวิทยา ได้ประกาศการเริ่มต้นฤดูฝนของประเทศไทยในปีนี้ จะเริ่มตั้งแต่วันที่ 20 พฤษภาคม 2562 อย่างไรก็ตาม ในบางช่วงของฤดูฝนปีนี้ โดยเฉพาะช่วงปลายเดือนมิถุนายนถึงกลางเดือนกรกฎาคม จะมีการกระจายของฝนไม่สม่ำและมีปริมาณน้อย อาจเกิดภาวะฝนทิ้งช่วงได้ ซึ่งจะส่งผลให้มีน้ำไม่เพียงพอสำหรับการเกษตรในหลายพื้นที่ โดยเฉพาะพื้นที่นอกเขตชลประทาน จึงขอให้ประชาชนติดตามสถานการณ์ฝนจากกรมอุตุนิยมวิทยาอย่างใกล้ชิด รวมทั้งขอให้ร่วมกันใช้น้ำอย่างประหยัดและเกิดประโยชน์สูงสุดด้วย

ด้านนายศักดิ์ศิริ อยู่สุข ผู้อำนวยการสำนักงานชลประทานที่ 6 ขอนแก่น กล่าวว่า ในปีนี้ตลอดช่วงฤดูแล้งที่ผ่านมา ถือว่าเป็นปีที่ประเทศไทยมีอุณหภูมิสูงที่สุดในรอบ 20 ปี ส่งผลให้ปริมาณน้ำต้นทุนจากแหล่งน้ำต่างๆ ลดลงอย่างรวดเร็ว จนทำให้หลายพื้นที่เผชิญกับปัญหาขาดแคลนน้ำกินน้ำใช้ ทั้งนี้กรมชลประทาน โดย สำนักงานชลประทานที่ 6 ได้ให้ความช่วยเหลือน้ำอุปโภคบริโภค สำหรับผลิตน้ำประปา เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของราษฎร ในพื้นที่ดังต่อไปนี้

โครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาเสียวใหญ่ บูรณาการร่วมกับหน่วยงานในพื้นที่ ทำการสูบน้ำเพื่อส่งน้ำให้การประปาส่วนภูมิภาคสาขาสุวรรณภูมิ สำหรับใช้ผลิตน้ำประปาส่งให้พื้นที่ในเขตเทศบาลเกษตรวิสัย และเทศบาลเมืองบัว อ.เกษตรวิสัย จ.ร้อยเอ็ด เริ่มทำการสูบน้ำมาตั้งแต่วันที่ 12 ธ.ค.61 โดยดำเนินการสูบน้ำไปยังบริเวณจุดสูบน้ำประปาบ้านเมืองบัว สูบทอยน้ำจากลำน้ำเสียวใหญ่ และลำเตา มาเติมให้กับฝายยางลำเตา

โครงการชลประทานกาฬสินธุ์ เข้าให้ความช่วยเหลือพื้นที่ ต.นาคู อ.นาคู จ.กาฬสินธุ์ พื้นที่ดังกล่าวใช้น้ำจากอ่างเก็บน้ำห้วยมะโน เป็นแหล่งน้ำหลักสำหรับใช้ผลิตน้ำประปา โดยดำเนินการขุดร่องชักน้ำเพื่อให้น้ำไหลเข้าไปยังด้านหน้าโรงสูบประปานาคูได้สะดวกขึ้น และทำการสูบน้ำเติมลงในร่องชักน้ำ เพื่อเพิ่มระดับน้ำในอ่างเก็บน้ำห้วยมะโน

โครงการชลประทานมหาสารคาม บูรณาการร่วมกับหน่วยงานในพื้นที่ให้ความช่วยเหลือน้ำอุปโภคบริโภค สำหรับผลิตประปาท้องถิ่น ต.เม็กดำ อ.พยัคฆภูมิพิสัย จ.มหาสารคาม ดำเนินการแก้ไขปัญหา โดยการสนับสนุนรถบรรทุกน้ำ แจกจ่ายน้ำให้ราษฎรในพื้นที่ดังกล่าว

โครงการชลประทานขอนแก่น ให้ความช่วยเหลือน้ำเพื่อการเกษตรและอุปโภค-บริโภค ต.ดอนหัน อ.เมือง จ.ขอนแก่น ดำเนินการขุดลอกลำห้วยซัน บริเวณด้านหน้าและด้านท้ายที่ตื้นเขิน พร้อมทั้งชักน้ำมาเติมบริเวณหนองโง้ง เพื่อสูบน้ำช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูกผักปลอดสารพิษ จำนวน 150 ไร่ และสูบทอยเติมสระผลิตน้ำประปาหมู่บ้านโนนเขวา ตำบลดอนหัน อำเภอเมือง ซึ่งขาดแคลนน้ำเพื่อการอุปโภค-บริโภค

แม้ปัจจุบันจะประกาศเข้าสู่ฤดูฝนอย่างเป็นทางการแล้ว อีกทั้งพื้นที่ดังกล่าวจะมีปริมาณน้ำเพียงพอสำหรับผลิตประปาเพื่อการอุปโภคบริโภค หรือเพียงพอต่อความต้องการแล้วก็ตาม แต่กรมชลประทานยังคงเฝ้าติดตามสถานการณ์น้ำอย่างใกล้ชิดและเตรียมความพร้อมสำหรับการให้ความช่วยเหลืออย่างต่อเนื่อง

ทั้งนี้กรมชลประทาน ขอความร่วมประชาชนทุกภาคส่วนให้ตระหนักถึงความสำคัญของทรัพยากรน้ำ ใช้น้ำอย่างรู้คุณค่า เพื่อลดความเสี่ยงเกิด ปัญหาขาดแคลนน้ำในอนาคตด้วย