หลังจากร่วมช่วยกันอยู่บ้านป้องกันการแพร่ระบาดเชื้อไวรัสโควิด-19 ได้เวลาค่อยๆ ปลดล็อก กลับเข้าสู่วิถีชีวิตใหม่ หรือ New Normal โดยเฉพาะโรงเรียนและมหาวิทยาลัยก็มีแนวโน้มจะเปิดเรียนแล้ว ก่อนเปิดเรียนถือโอกาสนี้ปรับตัวปรับใจ ตั้งใจดูแลสุขภาพกายใจและผิวพรรณด้วย อย่าปล่อยผิวใสให้เป็นผิวเสีย มีสิวมีรอย จุดด่างดำ มาดูแลผิวพรรณกันตั้งแต่วัยรุ่นเพื่อจะไม่เสียใจในภายหน้า

ข้อมูลจาก ผศ.พญ.สุวิรากรธรรมศักดิ์ ประธานฝ่ายกิจกรรมสังคม สมาคมแพทย์ผิวหนังฯและผู้อำนวยการคลินิกสยามเดอร์มาติกส์ เปิดเผยว่าบางคนอาจเข้าใจว่า เด็กหรือวัยรุ่นไม่ต้องดูแลผิวพรรณก็ได้ ปล่อยให้สวยงามตามธรรมชาติ หรือคิดว่าสิวเป็นเรื่องธรรมชาติ ซึ่งเป็นความเข้าใจผิดเพราะผิวพรรณต้องดูแลตั้งแต่เด็ก ดูแลทำความสะอาด เพิ่มความชุ่มชื้น ตามลักษณะผิวจนเข้าสู่วัยรุ่น สัญญาณที่จะบอกว่าเข้าสู่วัยหนุ่ม วัยสาวแล้วอันแรก คือสิวนี่แหละ ซึ่งมาก่อนการมีประจำเดือนหรือเสียงแตก ดังนั้นช่วงนี้การใช้น้ำเปล่าล้างหน้าอาจไม่เพียงพอ ควรใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด และไม่แนะนำให้ใช้สบู่ก้อนหรือผลิตภัณฑ์ความสะอาดตัวมาใช้กับหน้า เนื่องจากมีความเป็นด่างสูง สบู่ก้อนได้มาจากการที่เอาด่างผสมกับกรดไขมันทำให้มีค่าความเป็นด่างจะสูงประมาณ pH 8-9 เมื่อผิวหน้าของเราได้การชะล้างด้วยด่างจะทำให้แบคทีเรียและจุลชีพที่ผิวหนังไม่สมดุล โดยเฉพาะเชื้อแบคทีเรีย ที่ทำให้เกิดสิวเจริญเติบโตขึ้น

สาเหตุหลักของการเกิดสิว คือ 1.เมื่อเข้าสู่วัยรุ่น ฮอร์โมนเพศจะกระตุ้นให้ต่อมไขมันผลิตไขมันเพิ่มขึ้น 2.มีการอุดตันของทางออกรูขุมขนไม่ว่าจะสาเหตุใดก็ตามทั้งภายนอกและภายใน 3.มีเชื้อแบคทีเรีย C.Acne กระตุ้นทำให้เกิดการอักเสบ 4.การอักเสบที่ต่อมขน

ดังนั้น จะเห็นว่าสิวไม่ได้เกิดจากความสกปรก จึงไม่จำเป็นต้องล้างหน้าบ่อยๆ แค่เช้าหลังตื่นนอน ล้างหน้าแปรงฟัน และเย็น เมื่อกลับมาจากการเผชิญ สิ่งสกปรกต่างๆ ห้ามนอนไปโดยไม่ได้ล้างหน้าเด็ดขาด

ถ้าเป็นสิวน้อยๆ การดูแลผิวให้เปลี่ยนผลิตภัณฑ์ต่างๆ ที่ใช้อยู่ซึ่งอาจเป็นสาเหตุให้เกิดสิว การเปลี่ยนพฤติกรรมต่างๆ อาจใช้ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ทาสิวก่อน ถ้าสิวเป็นมากขึ้น มีการอักเสบ ปวด บวมแดง มีไข้ สิวร่วมกับการมีประจำเดือนผิดปกติ การรู้สึกหดหู่จากการเป็นสิว หรือเป็นคนผิวคล้ำที่เวลาเป็นสิวจะทิ้งรอยนาน หรือเป็นแผลเป็นง่าย ก็ควรไปพบแพทย์ผิวหนัง

การรักษาสิว แพทย์ผิวหนังจะพิจารณาการรักษาสิว ตามความรุนแรงและชนิดของสิว เช่น เป็นคอมมิโดน อุดตัน จะให้ยาทาละลายคอมมิโดน ถ้ามีเม็ดอักเสบมากจะให้ยาแก้ปฏิชีวนะ ถ้าเป็นมากๆ มีทั้งยาทาและยารับประทาน การใช้ยาทาและยารับประทานในการรักษาสิว อาจมีผลข้างเคียงหลายอย่างได้ ดังนั้น ควรอยู่ในการดูแลของแพทย์ผิวหนัง

ส่วนตัวช่วยที่จะทำให้สิวหายเร็วขึ้น นอกจากการใช้ยาทาและยารับประทาน ก็มีการกดสิว การฉีดยาสิว การทำทรีทเมนท์ต่างๆ เช่น การลอกหน้า การทำเลเซอร์ การรักษาด้วยแสง ซึ่งจะเป็นการรักษาเสริมที่ทำให้สิวหายได้เร็วและไม่กลับมาเป็นใหม่ แต่ข้อเสียคือยังมีค่าใช้จ่ายสูงอยู่

เทคนิคการใส่หน้ากากไม่ให้เกิดสิว ในชีวิตวิถีใหม่ที่เราต้องเปลี่ยนวิถีชีวิตใส่หน้ากากตลอดเมื่อออกนอกบ้านและอยู่ในที่ชุมชน ทำให้บางคนอาจเกิดสิวได้มากขึ้นโดยเฉพาะบริเวณใต้หน้ากาก ทั้งนี้เนื่องจาก ความอับชื้น น้ำมูก น้ำลายที่อยู่บนหน้ากาก หรือบางคนแพ้สารเคมีที่เคลือบที่หน้ากาก ดังนั้น เราควรมีหน้ากากเปลี่ยนระหว่างวัน ถ้าเปี้อนน้ำมูก น้ำลาย ควรเปลี่ยนทันที หน้ากากแบบใช้แล้วทิ้งจะดีกว่าทั้งด้านการป้องกันการติดเชื้อและปัญหาสิว แต่ถ้าหากหาไม่ได้ให้ใช้หน้ากากผ้าได้แต่ต้องซักให้สะอาด และหมั่นเปลี่ยนบ่อยๆ

การเลือกผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดหน้า ซึ่งมีหลายรูปแบบทั้ง แบบก้อน แบบเหลว โฟม ครีม และออยล์ ควรเลือกอย่างไรดี โดยทั่วไปหลักการง่ายๆ คือ ต้องรู้จักชนิดของผิวเราก่อนว่าเป็นผิวแห้ง ผิวมันผิวผสม หรือ ผิวแพ้ง่าย

ปัจจุบันนิยมใช้ สบู่สังเคราะห์ หรือที่เรียกว่า Syndet หรือ Soapless Soap โดยอาจจะอยู่ในรูปสบู่ก้อนสบู่เหลว โฟม เจล ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดชนิดนี้สามารถปรับความเป็นกรดด่างให้เท่ากับผิวหนังได้ และอาจจะใส่สารที่ทำให้เกิดความชุ่มชื้นแก่ผิวหนังได้ สำหรับ คนที่หน้าแห้งมากๆ ควรเลือกใช้แบบเจล หรือครีมที่มีส่วนผสมของสารให้ความชุ่มชื้น ให้หลีกเลี่ยงการใช้ toner หรือการขัดหน้า สารสครับผิว เพราะทำให้เกิดการระคายเคืองง่าย ส่วนผู้ที่หน้ามัน ให้ใช้กลุ่มที่เป็น โฟม หรือ ผลิตภัณฑ์ที่มีสารชะล้างสูงได้ ถ้าหากคนที่แต่งหน้า ควรใช้ผลิตภัณฑ์ ล้าง เช็ด เครื่องสำอางออกก่อนและใช้ผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดอีกครั้ง

การนอนพักผ่อนไม่เพียงพอไม่ว่าจะมีสาเหตุจากการทำการบ้านไม่เสร็จ งานเยอะ ติดซีรี่ส์ หรือติดเกมส์ Chat กับเพื่อน เป็นสาเหตุที่ทำให้ผิวเสื่อมโทรม ทำให้เกิดสิวด้วย ดังนั้นควรพักผ่อนให้เพียงพอ อย่างน้อย7-8 ชั่วโมง โดยที่ร่างกายเราจะมีการซ่อมแซมที่ดี ระหว่างเที่ยงคืนถึงตี 2 ช่วงนี้ต้องได้การนอน บางคนนอนตี 3 ตื่น 11 โมง ก็ได้ 7 ชั่วโมงเหมือนกันแต่ร่างกายไม่ได้ซ่อมแซม ผิวก็ดูไม่ดี

อาหารก็ทำให้เกิดสิวได้ แม้ว่าอาหารมีส่วนช่วยให้สุขภาพกายและผิวดีขึ้นได้ แต่อาหาร Junk food ที่วัยรุ่นทั้งหลายชื่นชอบรวมทั้งผู้ใหญ่บางคนด้วย เช่น น้ำอัดลม ของหวาน ขนมปัง ขนมเค้ก ไอศกรีม ของทอด ขนมคบเคี้ยว ชานมไข่มุก เป็นต้น ปัจจุบันมีวิจัยพบว่า อาหารเหล่านี้ สามารถทำให้เกิดสิวได้ เนื่องจากอาหารที่ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูง หรือ ที่มีตัวเลข Glycemic Index สูง สามารถกระตุ้นการหลั่งฮอร์โมนอินซูลินออกมาในกระแสเลือด ซึ่งฮอร์โมนนี้จะกระตุ้นให้ต่อมไขมันที่ผิวหนังผลิตน้ำมันมากขึ้น ทำให้เกิดสิวได้ ดังนั้น ควรจะลดอาหารเหล่านี้ อาหารที่ควรรับประทานเพิ่ม คือ พืช ผัก ผลไม้มีสีต่างๆ ที่มีสารต้านอนุมูลอิสระสูงๆ ไฟเบอร์มาก รวมทั้งการดื่มน้ำมากๆ ด้วยเพราะน้ำเป็นตัวที่ช่วยให้เซลล์ทำงานปกติ ชะล้างของเสียให้ออกจากร่างกาย ช่วยให้ผิวพรรณดี เป็นสิวน้อยลง

ออกกำลังกายสม่ำเสมอจะช่วยให้เลือดไปเลี้ยงอวัยวะต่างๆและผิวหนังได้ดีขึ้น แต่ถ้าต้องการเสริมสร้างกล้ามเนื้อไม่ควรรับประทาน whey protein ที่ได้มาจากนม เพราะสามารถทำให้เกิดสิวได้ เมื่อเป็นสิว อย่า บีบ แกะ เกา การทำเช่นนั้นทำให้สิวอักเสบมากขึ้นและเป็นรอย เป็นแผลเป็นลึกไปได้อีก ติดตามข้อมูลการดูแลผิวพรรณและรักษาสิวทุกช่วงวัยได้ที่ http://www.facebook.com/Dermatiks/

รู้อย่างนี้แล้ว สาวน้อยทั้งหลายให้รีบดูแล รักษาสิวให้หน้าใสรับเปิดเทอมนี้ ก็จะไปโรงเรียนหรือมหาวิทยาลัยได้อย่างมั่นใจ

ผศ.(พิเศษ)ดร.อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์

ประธานกรรมการ มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ

ช่วงนี้เป็นช่วงที่ใครๆ ก็อยากมีสุขภาพดีด้วยมีความเครียดจากข่าวการระบาดไวรัสจึงขอให้ทุกคนจะดูแลสุขภาพ หมั่นล้างมือด้วยสบู่หรือใช้เจลผสมแอลกอฮอล์ 70% เพื่อป้องกันการติดเชื้อโรคต่างๆ ควรล้างมือให้ติดเป็นนิสัยด้วยเช่นกันเมื่อต้องทำกิจกรรม เช่น (1) ก่อนเตรียมหรือรับประทานอาหาร (2) ก่อนและหลังดูแลผู้ป่วย (3) ถอดหรือใส่คอนแทคท์เลนส์(4) ทำกิจกรรมต่างๆ ที่ใช้มือแล้วเอามือเข้าปากหรือขยี้ตา (5) หลังเข้าห้องน้ำ (6) หลังหยิบจับสิ่งต่างๆ เช่น เนื้อดิบ ผัก ฯลฯ (7) หลังใช้มือขยี้จมูก ไอ หรือจาม (8) ถือขยะ (9) เปลี่ยนผ้าอ้อมเด็กหรือผู้ใหญ่ และ (10) หลังเล่นกับสัตว์เลี้ยง เป็นต้น การล้างมือที่ถูกวิธีด้วยน้ำและสบู่ มีด้วยกัน 7 ขั้นตอน ได้แก่ (1) ฝ่ามือถูกัน(2) ฝ่ามือถูหลังมือและนิ้วถูซอกนิ้ว (3) ฝ่ามือถูฝ่ามือและนิ้วถูซอกนิ้ว (4) หลังนิ้วมือถูฝ่ามือ (5) ถูนิ้วหัวแม่มือโดยรอบด้วยฝ่ามือ (6) ปลายนิ้วมือถูขวางฝ่ามือ และ (7) ถูรอบข้อมือ โดยทุกขั้นตอนทำ 5 ครั้ง สลับกันทั้ง 2 ข้าง

อย่างไรก็ตาม การจะมีสุขภาพที่ดีได้จำเป็นจะต้องมีพฤติกรรมที่เหมาะสม ข้อมูลจาก อ.ศัลยา คงสมบูรณ์เวช กรรมการบริหาร มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ เปิดเผยเคล็ดลับการมีพฤติกรรมสร้างสุขภาพที่ดี ดังนี้

รับประทานอาหารเช้าทุกวัน ผู้ที่บริโภคอาหารเช้าทุกวัน มีการวิจัยพบว่าผู้ที่บริโภคอาหารเช้ามักจะได้รับวิตามินและเกลือแร่
ที่จำเป็นสำหรับร่างกายเพิ่มขึ้น มีไขมันและคอเลสเตอรอลน้อยกว่าผู้ไม่บริโภคอาหารเช้า ผลที่ตามมาคือ ระดับคอเลสเตอรอลไม่เกินพิกัด และโอกาสที่จะบริโภคเกินอัตรานั้นก็มีน้อยจึงทำให้มีรูปร่างดี ไม่อ้วนง่าย เพราะอาหารเช้าทำให้ไม่หิวก่อนเวลาอาหารเที่ยง ทำให้ไม่กินอาหารมื้อต่อๆ มามาก และโอกาสกินอาหารที่มีแคลอรีสูงลดลง โอกาสที่จะอ้วนและเกิดเบาหวานน้อยลง เมื่อเทียบกับคนที่มีนิสัยไม่กินอาหารเช้า อาหารเช้าที่มีคุณภาพ (ไม่ใช่กาแฟ ปาท่องโก๋ หรือ โดนัท) ยังช่วยให้ตื่นตัวมีสมาธิในการเรียนการทำงาน อาหารเช้าที่ดีควรมี คาร์โบไฮเดรต โปรตีน และไขมันเล็กน้อย ควรบริโภคให้หลากหลาย แม้จะทราบว่าอาหารเช้าดีอย่างไร แต่คนส่วนใหญ่ก็ยังมีข้ออ้าง เช่น ไม่มีเวลา ไม่หิว คนเหล่านี้ผู้เชี่ยวชาญแนะว่า ให้กินอาหารเช้าที่ทำงานหรือนำอาหารเช้าที่มีประโยชน์ชนิดพกพาติดตัวไปได้ เช่น ผลิตภัณฑ์นมทั้งหลายชนิดไม่เติมน้ำตาล น้ำผลไม้ 100% ไม่เติมน้ำตาล ธัญพืชต่างๆ ผลไม้สด เป็นต้น

รับประทานปลาสัปดาห์ละ 2 ครั้งขึ้นไป สมาคมโรคหัวใจแห่งสหรัฐอเมริกาแนะนำให้บริโภคปลา 180 กรัม อย่างน้อยสัปดาห์ละ 2 ครั้ง เนื่องจากปลาเป็นอาหารที่มีโปรตีนสูงมีไขมันต่ำ โดยเฉพาะไขมันอิ่มตัวต่ำ มีกรดโอเมกา 3 ช่วยลดปัญหาโรคหัวใจ บำรุงสมอง ปลาทะเลที่มีโอเมกา 3 สูง มีให้เลือกมากมาย เช่น ปลาทู ปลาแซลมอน ปลาอินทรีปลาซาร์ดีน ปลาเทราต์ เป็นต้น อาหารจากพืชอื่นที่เป็นแหล่งของกรดไขมันอัลฟาลิโนเลนิคสามารถเปลี่ยนไปเป็นโอเมกา 3 ในร่างกายได้ ได้แก่ เต้าหู้ ถั่วเหลือง วอลนัท แฟลกซีด คนที่บริโภคอาหารมังสวิรัติจึงอาจใช้อาหารเหล่านั้นเป็นแหล่งของโอเมกา 3

นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ ร่างกายต้องการเวลาพักผ่อนอย่างเพียงพอ มิฉะนั้นจะทำให้เกิดอาการอ่อนเพลีย หงุดหงิดได้ ปัญหานอนน้อยมักจะพบในผู้สูงอายุ วัยเรียน วัยทำงานและผู้บริหาร National Sleep Foundation แห่งสหรัฐอเมริการายงานไว้ว่า คนที่นอนไม่พอมีโอกาสที่จะเกิดปัญหาทางจิตได้มากกว่าคนที่นอนเพียงพอ การอดนอนเสมอๆ จะทำให้เกิดความผิดปกติต่อระบบการทำงานของร่างกาย เพิ่มความเสี่ยงเบาหวาน โรคหลอดเลือด และโรคอ้วน นอกจากนี้ ยังมีผลทางลบต่ออารมณ์ ความจำ การเรียนรู้ และความเป็นเหตุเป็นผล เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดอุบัติเหตุสำหรับผู้ที่ต้องขับรถหากเกิดอาการหลับใน ข้อแนะนำก็คือ พยายามนอนให้ได้วันละ 7-10 ชั่วโมง

มีสังคมไม่เก็บตัวโดดเดี่ยว การมีกิจกรรมในสังคม ช่วยให้ได้พบปะผู้คนมากขึ้นมีการแลกเปลี่ยนความรู้ซึ่งจะช่วยส่งเสริมสุขภาพจิตให้ดีขึ้น นอกจากนี้ยังได้ประโยชน์จากการมีมิตรใหม่ๆ ช่วยเหลือซึ่งกันและกันให้ผลดีต่อสภาพจิตใจและหน้าที่การงาน

ออกกำลังกายเพื่อส่งเสริมสุขภาพ การออกกำลังมีประโยชน์ดังนี้ ช่วยควบคุมน้ำหนัก ช่วยให้กระดูก กล้ามเนื้อและข้อต่อแข็งแรง ส่งเสริมสุขภาพจิต ลดความเสี่ยงการเสียชีวิตจากโรคหัวใจ ลดความเสี่ยงการเสียชีวิตจากวัยอันควร ลดความเสี่ยงโรคมะเร็ง ผลระยะสั้นของการออกกำลังกาย คือช่วยให้ความคิด การเคลื่อนไหวร่างกายดีขึ้น ลดความเครียด เสริมสร้างอารมณ์ ทำให้กระชุ่มกระชวย มีพละกำลังมากขึ้น คนที่มีข้อแก้ตัวว่าไม่มีเวลาในการออกกำลังกายหรือเหนื่อยเกินกว่าที่จะทำจะไม่รู้เลยว่าแท้จริงแล้วการออกกำลังกายจะทำให้มีเรี่ยวแรงมากขึ้นและมีประสิทธิภาพในการทำงานตลอดทั้งวันพยายามเคลื่อนไหวตัวเองให้มากขึ้น เช่น เดินขึ้นบันไดแทนการใช้ลิฟต์ เดินไปซื้อของในระยะทางใกล้ๆ แทนการใช้รถ การเดินช็อปปิ้ง ลดการใช้รีโมทคอนโทรล การออกกำลังกายที่ง่าย ที่สุดคือ การเดิน การเดินบ่อยๆ จะช่วยเพิ่มการเผาผลาญพลังงาน ทุกๆ 20 ก้าวที่เดิน ร่างกายจะเผาผลาญพลังงาน 1 แคลอรี มีการวิจัยในอาสาสมัคร 13,000 คน เป็นเวลา 8 ปี พบว่าผู้ที่เดินวันละ 30 นาที ลดความเสี่ยงการเสียชีวิตเร็วกว่าเวลาอันควร เมื่อเทียบกับผู้ที่ไม่ออกกำลังกาย

ดูแลสุขภาพฟัน นพ.Michael Roizen ผู้ประพันธ์หนังสือ Real age แนะนำว่า การทำความสะอาดฟันด้วยไหมขัดฟันทุกวัน ร่วมกับการออกกำลังกายและบอกลาบุหรี่จะทำให้อายุยืนขึ้น 6.4 ปี เหตุผลก็คือ ช่องปากของเราเป็นส่วนประกอบสำคัญของร่างกาย ฟันที่เราใช้เคี้ยวก็ต้องมีเลือดมาเลี้ยง และเลือดนั้นก็จะมาจากหัวใจ นักวิจัยเชื่อว่า แบคทีเรียที่ทำให้เกิดพลัคที่ฟันจะเข้าไปในกระแสเลือด และมีส่วนร่วมในการทำให้เกิดการบวมอักเสบ ร่วมกับการเกิดพลัคและทำให้หลอดเลือดอุดตันก่อให้เกิดโรคหัวใจ

นอกจากนี้ นักวิจัยยังพบว่า แบคทีเรียในช่องปากมีความสัมพันธ์กับการเกิดหลอดเลือดตีบเบาหวาน เด็กคลอดก่อนกำหนด และเด็กที่เกิดมามีน้ำหนักตัวน้อย การดูแลช่องปากให้ดีด้วยการแปรงฟันและใช้ไหมขัดฟัน จะช่วยขจัดจุดและรอยด่างบนฟัน ทำให้เคี้ยวอาหารได้ดี พูดอย่างชัดเจน และยิ้มได้อย่างมั่นใจ

บริโภคผักและผลไม้วันละประมาณ 1/2 กิโล องค์การอนามัยโลกแนะอาหารที่จะช่วยป้องกันโรคจะต้องมีผักผลไม้อย่างน้อยวันละ 400 กรัม ขึ้นไป อาหารจากพืชจะให้ประโยชน์ต่อไปนี้ ลดความเสี่ยงของมะเร็งแต่ละชนิด ชะลอแก่ เพิ่มความจำ ป้องกันโรคหัวใจ เพิ่มระบบภูมิคุ้มกัน วิธีที่จะบริโภคผักผลไม้มากขึ้นคือ รับประทานเป็นอาหารว่าง เช่น แครอท โยเกิร์ต ผลไม้ ถั่วเปลือกแข็ง (เล็กน้อย) เวลาการบริโภคอาหารว่าง คือช่วงเวลาที่รู้สึกหิวระหว่างมื้อ แต่ควรระวังแยกแยะความหิวและความอยาก (ไม่หิวจริง)โดยเฉพาะในคนที่ลดน้ำหนัก

วางแผนการสร้างพฤติกรรมที่ดีไม่ได้เกิดขึ้นโดยบังเอิญ ฉะนั้นต้องมีความตั้งใจที่จะทำให้เกิดขึ้น การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมบริโภคเริ่มตั้งแต่การเลือกซื้อของ การเตรียมอาหาร และการเลือกเมนูอาหาร ส่วนการออกกำลังกายจะต้องจัดเข้าในตารางการทำงานและในชีวิตประจำวัน
ที่จะต้องทำอย่างสม่ำเสมอ เพียงเท่านี้สุขภาพที่ดีก็จะเป็นของคุณ

ผศ.(พิเศษ)ดร.อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์

ประธานกรรมการ มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ

กรมอุตุนิยมวิทยา ได้ประกาศว่า ประเทศไทยได้สิ้นสุดฤดูหนาวแล้ว และได้เริ่มต้นเข้าสู่ฤดูร้อนตั้งแต่วันที่ 29 ก.พ. โดยบริเวณประเทศไทยมีอุณหภูมิสูงขึ้นเกือบทั่วไป และมีอากาศร้อนในตอนกลางวันอย่างต่อเนื่อง

ทั้งนี้ ความร้อนและแสงแดดแรงๆ อาจทำให้เราเหนื่อยเพลียง่าย แถมยังพ่วงท้ายด้วยโรคภัยไข้เจ็บอีกหลายชนิดด้วย ข้อมูลจาก ผศ.นพ.เอกวีร์ ศรีปริวุฒิ อายุรแพทย์เปิดเผยว่า เพราะเชื้อโรคบางชนิดจะเติบโตได้ดีในที่ ที่มีอุณหภูมิสูง รวมถึงพิษภัยที่เกิดจากความร้อนอีกมากมาย เราจึงควรใช้ชีวิตด้วยความระมัดระวัง ก่อนโรคที่มักแอบแฝงมากับฤดูร้อนจะจู่โจมสุขภาพกัน

โรคติดต่อทางน้ำและอาหาร

โรคทางเดินอาหารที่พบได้บ่อยและมักเกิดขึ้นง่ายมากในหน้าร้อนก็คือ โรคอุจจาระร่วง ซึ่งเกิดจากเชื้อโรคหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นเชื้อแบคทีเรีย เชื้อไวรัส โปรโตซัว และหนอนพยาธิ สามารถติดต่อได้โดยการรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำที่ไม่สะอาดหรือมีเชื้อโรคปนเปื้อนเข้าไป ทำให้ถ่ายอุจจาระเหลวมากกว่า 3 ครั้งต่อวัน หรือถ่ายอุจจาระเป็นมูกปนเลือด บางรายอาจมีอาการอาเจียนหรือปวดท้องรุนแรง นอกจากนี้หากเรารับประทานอาหารที่มีเชื้อโรคหรือสารพิษของแบคทีเรีย (Toxin) ปนเปื้อนอยู่ในอาหารต่างๆ ได้ เช่น น้ำดื่ม เนื้อสัตว์ เป็ด ไก่ อาหารทะเล ผลิตภัณฑ์จากนม ผักและผลไม้ ฯลฯ รวมถึงการรับประทานอาหารสุกๆ ดิบๆ อาหารที่ทำไว้ล่วงหน้านานๆ แล้วไม่ได้แช่เย็น อาหารค้างคืนที่ไม่อุ่นให้ร้อนก่อนรับประทาน ดื่มน้ำไม่สะอาด ฯลฯ เมื่อร่างกายได้รับเชื้อโรคต่างๆ เหล่านั้นเข้าไป จะเกิดการอักเสบที่กระเพาะอาหารและลำไส้ จนรู้สึกปั่นป่วนท้องอยากถ่าย ซึ่งไม่ใช่แค่ท้องเสียแบบทั่วไปเท่านั้น หากแต่เป็นอาการของ โรคอาหารเป็นพิษ ที่ทำให้ถ่ายอุจจาระเป็นน้ำและปวดท้องในลักษณะบิดเป็นพักๆ บางครั้งอาจมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น คลื่นไส้ อาเจียน มีไข้ต่ำๆ ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยตามร่างกาย เป็นต้น ส่วนจะปรากฏอาการได้เร็วหรือช้าขึ้นกับชนิดและปริมาณของเชื้อหรือสารพิษที่เราได้รับเข้าไป

เตรียมพร้อมรับมือ

โรคอุจจาระร่วงและอาหารเป็นพิษมีสาเหตุเกิดจากการรับประทานอาหารและดื่มน้ำไม่สะอาดตามที่กล่าวไปแล้ว ดังนั้นเราจึงควรป้องกันตัวเองโดยการปรับพฤติกรรมเกี่ยวกับการรับประทานอาหารให้ดีขึ้น เช่น รับประทานอาหารที่ปรุงสุกใหม่ๆ หลีกเลี่ยงอาหารประเภทดิบๆ สุกๆ อาหารหมักดองและไม่รับประทานอาหารที่มีแมลงวันตอม รวมถึงดื่มน้ำที่สะอาด หรือน้ำต้มสุก หรือน้ำบรรจุขวดที่ได้รับการรับรองจาก อย. ใช้ช้อนกลางในการรับประทานอาหารร่วมกัน ล้างมือทุกครั้งทั้งก่อนรับประทานอาหารและหลังเข้าห้องน้ำ ทั้งนี้ในเบื้องต้นหากมีอาการไม่มากให้ดื่มน้ำเกลือแร่ทดแทนน้ำในร่างกายส่วนที่เสียไป แต่ถ้าอาการยังไม่ดีขึ้นควรรีบไปพบแพทย์

ฮีทสโตรก (Heat stroke) หรือโรคลมแดด

โรคนี้เกิดจากร่างกายได้รับความร้อนมากเกินไปและไม่สามารถระบายออกได้ จนอุณหภูมิในร่างกายสูงเกิน 40 องศาเซลเซียส ส่วนใหญ่มักจะเกิดในผู้ที่อยู่กลางแดดร้อนเป็นเวลานาน หรือออกกำลังกายอย่างหนัก โดยอาการจะเริ่มจากน้อยๆ แล้วค่อยรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ ตั้งแต่ไม่มีเหงื่อออก แม้อากาศจะร้อน หน้าแดง ตัวร้อนจัดขึ้นเรื่อยๆ รู้สึกกระหายน้ำมาก วิงเวียน ปวดศีรษะ คลื่นไส้ หายใจเร็ว อาเจียน เกร็งกล้ามเนื้อ ชัก มึนงง เมื่อเป็นมากๆ จะช็อก หมดสติ หากไม่รีบทำการรักษา อาจเสียชีวิตได้

เตรียมพร้อมรับมือ

เมื่อร่างกายปรับอุณหภูมิไม่ทัน จนเกิดการเสียเหงื่อฉับพลัน ควรหยุดทำงาน หรือหยุดออกกำลังกายทันที แล้วนั่งพัก ดื่มน้ำเปล่ามากๆ และใช้ผ้าชุบน้ำบิดพอหมาดเช็ดตัวเพื่อระบายความร้อนออกจากร่างกาย ทั้งนี้ในช่วงที่อากาศร้อนจัดแนะนำให้สวมใส่เสื้อผ้าหลวมและเนื้อบางเบา ควรกางร่มและอยู่ในพื้นที่ที่มีอากาศถ่ายเท พร้อมดื่มน้ำให้มากขึ้นให้มากกว่าวันละ 6-8แก้ว หลีกเลี่ยงการออกกำลังกาย หรืออยู่กลางแดดในขณะที่อากาศร้อนจัด

โรคพิษสุนัขบ้า หรือโรคกลัวน้ำ

จริงๆ แล้วเชื้อพิษสุนัขบ้าจะพบในสัตว์โดยเฉพาะสุนัขและแมวได้เสมอไม่ว่าฤดูไหน แต่มักระบาดในช่วงหน้าร้อน เป็นโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัส สามารถติดต่อเข้าสู่คนได้ทางบาดแผลที่ถูกสัตว์ที่มีเชื้อโรคพิษสุนัขบ้ากัด ข่วน หรือเลียบริเวณที่มีแผลถลอก รวมถึงน้ำลายสัตว์ที่มีเชื้อกระเด็นเข้าตา ปาก จมูกปัจจุบันยังไม่มียารักษาให้หายขาดได้ หากเป็นแล้วจะเสียชีวิตทุกราย

เตรียมพร้อมรับมือ

เมื่อถูกสุนัข หรือแมวกัดให้รีบล้างแผลด้วยสบู่หรือน้ำสะอาดหลายๆ ครั้ง เช็ดให้แห้ง แล้วใส่ยารักษาแผลสดแล้วรีบไปพบแพทย์เพื่อฉีดวัคซีนป้องกันขณะเดียวกันให้กักสัตว์นั้นไว้ เพื่อสังเกตอาการว่าเป็นโรคพิษสุนัขบ้าหรือไม่ สำหรับผู้ที่เลี้ยงสุนัขหรือแมวควรนำสัตว์เลี้ยงไปฉีดวัคซีนป้องกันโรคปีละ 1 ครั้ง และไม่คลุกคลีกับสุนัขและแมวจรจัดที่ไม่มีเจ้าของ

โรคผิวหนัง

สภาพอากาศที่ร้อนชื้น มีเหงื่อออกมากและไม่รักษาความสะอาด เสี่ยงที่จะเกิดโรคผิวหนังได้ง่าย สาเหตุมักเกิดขึ้นจากการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อน ผิวหนังและรูขุมขนอักเสบ มีแผลเป็นตุ่มหนอง มีเชื้อราตามจุดอับชื้นต่างๆ ทำให้เกิดโรคกลาก เกลื้อนได้ นอกจากนี้รังสี UV ในแสงแดด ยังสามารถทำให้เกิดอาการผิวไหม้แดด หรือ Sun Burn ได้เช่นกัน เมื่อผิวไหม้แดด ผิวหนังของคุณจะบวม แดง ร้อน คัน ปวดแสบปวดร้อน

เตรียมพร้อมรับมือ

เราสามารถป้องกันการเกิดโรคผิวหนังด้วยการรักษาความสะอาดร่างกาย ด้วยการอาบน้ำเป็นประจำและเช็ดตัวให้แห้งโดยเฉพาะขาหนีบ รักแร้ อาจใช้แป้งโรยตัวเพื่อให้ผิวหนังแห้งและลดความเสี่ยงการติดเชื้อรา รวมถึงไม่ใส่เสื้อผ้าที่หนาจนเกินไป ส่วนอาการผิวไหม้แดดควรหลีกเลี่ยงการออกไปอยู่กลางแดดจัดทาครีมกันแดด และครีมให้ความชุ่มชื้นแก่ผิวหนังเพื่อลดการสูญเสียน้ำของผิวหนังอยู่เสมอ

เมื่อรู้เท่าทันและรู้จักวิธีป้องกันตนเองให้ปลอดภัยจากโรคภัยในฤดูร้อนกันแล้ว คุณก็จะไม่เครียดและสามารถใช้ชีวิตในฤดูร้อนได้อย่างสุขกายสบายใจ

ผศ.(พิเศษ)ดร.อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์

ประธานกรรมการ มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ

ปัจจุบันมีข้อมูลจากสื่อต่างๆ คือการเสริมวิตามินแร่ธาตุจะช่วยให้สุขภาพดีขึ้นป้องกันโรคภัยไข้เจ็บต่างๆ การอ้างสรรพคุณของผลิตภัณฑ์เหล่านั้นได้ผลจริงหรือไม่ นักวิจัยก็ยังไม่มีคำตอบที่ชัดเจน ขณะที่นักโภชนาการและนักกำหนดอาหารมักแนะนำว่าถ้ารับประทานอาหารสมดุลครบทุกหมวดหมู่ และมีสุขภาพดีอยู่แล้วก็ไม่จำเป็นต้องเสริม ข้อมูลที่ขัดแย้งนี้มักจะทำให้ผู้บริโภคสับสนและไม่แน่ใจว่าจะเชื่อใคร

ข้อมูลจาก อ.ศัลยา คงสมบูรณ์เวชกรรมการ มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ เปิดเผยว่าปัจจุบันผู้บริโภคใส่ใจเรื่องสุขภาพกันมากขึ้น แต่เนื่องจากภาวะมลพิษต่างๆ และการรับประทานอาหารไม่ครบ 5 หมู่ผู้บริโภคจึงพยายามมองหาสิ่งชดเชยเพื่อไม่ให้ร่างกายขาดวิตามินเกลือแร่ และยังเป็นการสร้างความอุ่นใจให้กับตัวเองว่าแม้จะกินจากอาหารไม่ครบแต่ก็น่าจะได้รับผลป้องกันจากการเสริม ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารจึงกลายเป็นทางเลือกของผู้บริโภคทั้งๆ ที่อาจจะไม่ได้ผลตามที่คาดหวังหรือสรรพคุณอ้าง ในบางกรณีผลิตภัณฑ์เสริมอาหารก็เป็นสิ่งจำเป็นและสามารถช่วยแก้ไขสภาวะะที่บกพร่องของร่างกายได้ เช่น ในประเทศอังกฤษ มีการจัดตั้งโปรแกรมการเสริมอาหารเพื่อแก้ไข ป้องกันและรักษาโรคเด็กเล็กที่เบื่ออาหารได้รับสารอาหารไม่เพียงพอจะได้รับการเสริมอาหาร

ใครบ้างที่ควรเสริมอาหาร โดยปกติผู้ที่จะได้รับประโยชน์จากการเสริมวิตามินและเกลือแร่ คือ

l ผู้สูงอายุซึ่งรับประทานอาหารไม่เพียงพอกับที่ร่างกายต้องการหรืออาจมีปัญหาในการดูดซึมวิตามินแร่ที่เสริม ได้แก่ วิตามินซี ดี บี บี12 กรดโฟลิค และสังกะสี

l เด็กที่กำลังอยู่ในวัยเจริญเติบโต เช่น ทารก วัยหนุ่มสาวที่มีความต้องการสารอาหารครบถ้วนในปริมาณต่างๆ

l หญิงที่เตรียมตั้งครรภ์ มักจะได้รับคำแนะนำให้เสริมกรดโฟลิค 400 ไมโครกรัม ก่อนตั้งครรภ์และระหว่าง 12 สัปดาห์ของการตั้งครรภ์ เพื่อป้องกันความผิดปกติของระบบประสาท นอกจากนี้การเสริมธาตุเหล็กยังอาจเป็นสิ่งจำเป็นระหว่างตั้งครรภ์

l หญิงให้นมบุตร

l ผู้ป่วยที่ขาดอาหาร ผู้ป่วยฟื้นไข้หรือผู้ที่มีโรคประจำตัวเรื้อรังบางชนิด

l ผู้ที่ลดน้ำหนักโดยรับประทานอาหารที่มีระดับแคลอรีต่ำมาก (ต่ำกว่าวันละ 1200 แคลอรี)

l ผู้ที่ไม่สามารถได้รับสารอาหารอย่างครบถ้วนจากอาหารที่รับประทานเนื่องจากการแพ้อาหาร และจำเป็นต้องงดอาหารที่แพ้หลายชนิดในเวลาเดียวกัน

l ชนชาติที่แต่งกายปกปิดผิวหนังทุกส่วนจนได้รับแสงแดดไม่เพียงพออาจขาดวิตามินดี

l ผู้ที่มีชีวิตที่เร่งรีบจนขาดการเอาใจใส่ในการรับประทานอาหารอย่างถูกต้องผู้ที่สูบบุหรี่ซึ่งมักมีระดับวิตามินซีในเลือดต่ำ

l มังสวิรัติชนิดเคร่ง (Vegan) ซึ่งงดเนื้อสัตว์และผลิตภัณฑ์สัตว์ทุกชนิดจะได้รับประโยชน์จากการเสริมวิตามินบี 12 และสังกะสี

l ผู้ที่ไม่ดื่มนมหรือรับประทานผลิตภัณฑ์นม และรับประทานอาหารที่มีแคลเซียมไม่เพียงพอ หรือหญิงวัยทองที่เสี่ยงต่อโรคกระดูกพรุน จะได้รับประโยชน์จากการสริมแคลเซียมและวิตามินดี

l หญิงที่มีรอบเดือน หรือผู้มีโลหิตจางควรได้รับการเสริมธาตุเหล็ก เป็นต้น

ดังนั้นไม่ได้หมายความว่าทุกคนจำเป็นจะต้องรับประทานวิตามินและแร่ธาตุเสริมแทนอาหารอย่างที่คนทั้งหลายเข้าใจกันผิดๆ ปกติแล้ววิตามินและเกลือแร่เป็นสิ่งที่ร่างกายต้องการเพียงวันละเล็กน้อย แต่มีความจำเป็นเนื่องจากความสมดุลของสารอาหาร วิตามินและแร่ธาตุไม่สามารถแยกการทำงานแบบต่างคนต่างทำได้ ฉะนั้นการรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่และให้มีความสมดุลในแต่ละหมู่ทุกวันเป็นพื้นฐานสำคัญที่จะทำให้ร่างกายได้รับวิตามินและเกลือแร่เพียงพอ ในทางตรงกันข้ามถ้าเสริมมากเกินกว่าที่ร่างกายต้องการและร่างกายไม่สามารถขจัดทิ้งได้ก็จะทำให้เกิดโทษได้

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารประเภทวิตามินเกลือแร่ที่มีปริมาณสูงๆ ถึง 100-200% ของข้อกำหนดมาตรฐานความต้องการประจำวัน (RDA) อาจให้โทษได้ เช่น วิตามินเอและดี ถ้ารับประทานเกิน 100% ของค่ากำหนดมาตรฐานประจำวันจะทำให้เป็นพิษได้ โดยเฉพาะหญิงตั้งครรภ์ไม่ควรรับประทานวิตามินเอเกินวันละ 5,000 ไอยู เพราะอาจทำให้ทารกเกิดมาพิการได้ การเสริมธาตุเหล็กมากเกินควรอาจก่อให้เกิดโรคเลือดได้

จะเลือกวิตามินอย่างไร คนที่จำเป็นต้องรับประทานวิตามินและเกลือแร่ในการเลือกซื้อควรพิจารณาดังนี้ คือ ตรวจวันหมดอายุฉลากบนขวดวิตามิน เลือกวิตามินในขนาด 100%, ของข้อกำหนดมาตรฐานความต้องการประจำวันของร่างกาย หากไม่แน่ใจควรปรึกษาแพทย์ เภสัชกร และนักโภชนาการนักกำหนดอาหารเสียก่อน, ไม่จำเป็นที่จะต้องเลือกชนิดที่แพง แต่เลือกที่คุณภาพเพราะราคาที่แพงนั้นส่วนใหญ่แพงเพราะชื่อทางการค้าและการโฆษณา, บางชนิดมีคำว่า “ธรรมชาติ” บนฉลาก เพื่อดึงดูดความสนใจว่าเป็นวิตามินจากธรรมชาติ แต่จริงๆแล้ววิตามินที่ขายแม้จะอยู่ในรูปของธรรมชาติแต่ก็จะมีส่วนผสมของวิตามินสังเคราะห์เสมอ, บางชนิดระบุว่าเป็นสูตรลดความเครียด ซึ่งเป็นข้อความที่ก่อให้เกิดความเข้าใจผิด แท้จริงไม่มีสูตรที่มีผลต่อความเครียดทางอารมณ์หรือทางกายภาพ,กรณีที่รับประทานแคลเซียมเสริม ไม่ควรรับประทานพร้อมวิตามินรวมที่มีธาตุเหล็กเพราะทั้ง 2 ตัวจะลดการดูดซึมซึ่งกันและกัน,สำหรับการเก็บวิตามินไว้ในที่แห้งและเย็น ความชื้นจะทำให้วิตามินสูญเสียคุณภาพได้

สิ่งที่ผู้บริโภคควรตระหนักคือไม่ควรยึดอาหารเสริมเป็นอาหารหลัก หรือหวังใช้อาหารเสริมแทนอาหารหลัก แต่ถ้าอยากจะใช้และไม่สร้างปัญหาในทางการเงินให้กับตัวเองแล้วล่ะก็ ควรเลือกใช้ให้ถูกชนิดและเหมาะสมกัยสภาพร่างกาย สภาวะการดำเนินชีวิตของตนเอง อย่าคาดหวังว่าอาหารเสริมจะเป็นยาวิเศษหรือสิ่งมหัศจรรย์ที่จะช่วยให้ปลอดจากโรคทุกชนิด แม้ผู้ที่มีโรคก็ไม่ควรละเลยกับยาที่แพทย์สั่งให้รับประทาน อย่าลืมว่าอาหารหลัก5 หมู่ ร่วมกับการออกกำลังกายอย่างสม่ำเสมอ พักผ่อนให้เพียงพอย่อมมาก่อน

ผ.ศ. (พิเศษ) ดร. อภิสิทธิ์  ฉัตรทนานนท์

ประธานกรรมการ มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ

สำหรับคนที่มีลูกที่กำลังจะปิดเทอม คงต้องวางแผนว่า จะให้ลูกทำอะไรดี ซึ่งเป็นคำถามยอดฮิตของทุกครอบครัวที่ยังตัดสินใจไม่ได้ว่าจะส่งลูกไปเรียนทำกิจกรรมเสริม อย่างเช่น กีฬา ดนตรี ศิลปะ รวมถึงการเข้าค่ายเสริมสร้างทักษะด้านต่างๆ หรือส่งไปเรียนพิเศษเพื่อกวดวิชากันดี

ข้อมูลจาก รศ.พญ.ทิพวรรณ หรรษคุณาชัย กุมารแพทย์ด้านพัฒนาการเด็ก เปิดเผยว่าปิดเทอม คือช่วงเวลาความสุขที่เด็กๆต่างเฝ้ารอ เพราะนอกจากจะได้หยุดพักจากการเรียนแล้ว ยังสามารถทำสิ่งต่างๆ ตามใจตัวเองได้ ไม่ว่าจะเป็นนอนตื่นสาย ไม่ต้องรีบเข้านอนได้เล่นเกม ได้ไปเที่ยว ฯลฯ แต่พ่อแม่หลายคนกลับรู้สึกไม่สนุกสักเท่าไรเพราะไหนจะต้องทำงาน ไหนจะต้องเลี้ยงลูก แถมต้องหาวิธีการรับมือกับช่วงเวลาว่างๆ ของลูกให้ดีไม่เช่นนั้นวันๆ เขาก็จะขลุกอยู่กับโทรทัศน์ คอมพิวเตอร์ หรือเกมอย่างเดียว!!

คิดก่อนส่งลูกเรียนกวดวิชา

การส่งลูกเรียนพิเศษในช่วงปิดซัมเมอร์ดูจะเป็นทางเลือกยอดนิยมของคนเป็นพ่อแม่สมัยนี้ ด้วยเหตุผลต่างๆ นานา แตกต่างกันไป ไม่ว่าจะเป็น ไม่มีคนดูแลลูก กลัวว่าลูกจะเล่นซนไปวันๆ อยากให้ลูกเรียนเก่งๆ หรือ อยากให้ลูกเข้าโรงเรียนชื่อดัง

อันที่จริงการส่งลูกเรียนเสริมเพื่อเตรียมความพร้อมในการศึกษาต่อระดับชั้นที่สูงขึ้นเป็นเรื่องที่ดี แต่คุณเคยลองถามความคิดเห็นลูกกันดูบ้างไหม? ถ้าเขาเต็มใจหรือชอบที่จะเรียนก็ดีไป แต่ถ้าลูกไม่อยากไปแล้วถูกบังคับให้ทำ สุดท้ายก็อาจกลายเป็นปัญหาและอาจจะส่งผลเสียตามมา ไม่ว่าจะเป็น ไม่สนใจเรียนเอาแต่นั่งเล่น นั่งคุยกันกับเพื่อน หรือเผลอๆ ชวนกันโดดเรียนหนีไปเที่ยว

ดังนั้น คุณควรพูดคุยสอบถามความคิดเห็นเพื่อทำความเข้าใจและอธิบายเหตุผลให้ลูกฟังก่อน ว่าทำไมถึงต้องส่งเขาไปเรียนพิเศษ พร้อมให้คำแนะนำที่ดีแก่ลูก รวมทั้งอธิบายข้อดี ข้อเสียที่จะเกิดขึ้นโดยดูที่ความจำเป็นของลูกเป็นหลัก และต้องไม่ลืมว่าเด็กก็คือเด็ก ที่ยังต้องการเวลาเล่นสนุกบ้าง ไม่ใช่ยัดเยียดแต่การเรียนให้ลูกเพียงอย่างเดียว ฉะนั้นก่อนส่งลูกเรียนซัมเมอร์ มีข้อคิดก่อนตัดสินใจมาฝาก

l ถามตัวเองก่อนว่าถ้าให้ลูกอยู่บ้านแล้วทำกิจกรรมร่วมกับลูกได้หรือไม่ ซึ่งจริงๆ แล้วคุณควรหาเวลาที่จะได้ใกล้ชิดกับลูกอย่างเต็มที่ ด้วยการวางแผนลาพักร้อน พร้อมหากิจกรรมทำร่วมกันกับลูก เช่น ออกไปท่องเที่ยว เข้าครัวทำอาหาร เล่นเกมฝึกสมอง ฯลฯ เพื่อช่วยเสริมพัฒนาการด้านต่างๆ และกระชับความสัมพันธ์ในครอบครัวให้แน่นแฟ้นมากขึ้น

l ลูกควรมีส่วนร่วมในการตัดสินใจถามลูกก่อนว่า อยากเรียนหรือไม่ถ้า “ใช่” ไม่ว่าจะเป็นเพราะอยากเรียนกับเพื่อนในกลุ่ม ไม่อยากปิดเทอมเหงาอยู่บ้าน ต้องการเตรียมตัวสอบ พิชิตเนื้อหาล่วงหน้าเพื่อเตรียมพร้อมก่อนเปิดเทอม นับเป็นเรื่องดี แต่ถ้าลูก “ไม่อยากเรียน” ก็ลองให้เขาเลือกว่าถ้าเปลี่ยนมาเข้าคอร์สอื่นๆ แทน เช่น เล่นกีฬา ฝึกทำอาหาร จะช่วยให้เขาได้รู้สึกผ่อนคลายและสนุกกับการเรียนรู้มากขึ้น

วิธีการบริหารจัดการลูกช่วงปิดซัมเมอร์

การที่ลูกมีอิสระมากเกินไปในช่วงปิดเทอมอาจทำให้เด็กเคยชินกับการทำอะไรไปเรื่อยๆ อาจปรับตัวไม่ทันในช่วงเปิดเทอมได้ หากไม่มีการเตือนให้รีบกลับมาสู่การเรียนหรือกฎเกณฑ์อย่างแท้จริงอาจเกิดปัญหาตามมาได้ สำหรับวิธีบริหารจัดการลูกคือ

1.กำหนดกิจกรรมที่ต้องทำ พ่อแม่ควรตั้งเป้าหมายดูว่าปิดเทอมนี้จะฝึกลูกในด้านใดบ้าง เช่น เข้านอนและตื่นนอนเป็นเวลาเดิม ไม่นอนดึกตื่นสาย ตื่นนอนแล้วต้องเก็บที่นอนเอง หรืออาจมอบหมายงานเล็กๆ น้อยๆ เช่น ช่วยรดน้ำต้นไม้ ช่วยทำกับข้าว เป็นต้น เพื่อให้เขาได้รู้จักหน้าที่ของตนและฝึกความรับผิดชอบ

2.ออกแบบตารางกิจกรรมร่วมกัน เมื่อพูดคุยถึงกิจกรรมต้องทำแล้ว ก็ได้เวลาเรียงลำดับการทำกิจกรรมในแต่ละวัน ตามที่ตกลงกัน แต่กิจกรรมที่วางไว้ไม่ควรจะแน่นเกินไป ถ้าถึงเวลาเล่นก็ปล่อยให้เค้าได้อิสระสนุกสนานอย่างเต็มที่

3.เตรียมความพร้อมก่อนเปิดเทอม แม้ในระหว่างปิดเทอมจะเป็นช่วงเวลาของการพักผ่อนแต่พ่อแม่ควรฝึกลูกให้รู้จักเตรียมความพร้อมในด้านต่างๆ สำหรับเทอมต่อไป เพื่อกระตุ้นเตือนให้เขาตระหนักถึงภาระหน้าที่ความรับผิดชอบที่ยังคงต้องมีอย่างต่อเนื่อง

ลูกได้อะไรจากการไปเรียนซัมเมอร์

หากมองในด้านบวกกิจกรรมช่วงปิดเทอม ช่วยเสริมลูกในเรื่องต่างๆ ดีกว่าการอยู่บ้านเฉยๆ แน่นอน ส่วนจะเป็นอะไรบ้างนั้นไปดูกัน

1.ใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ การได้ไปเรียนพิเศษไม่ว่าจะเป็นด้านวิชาการ คอร์สเสริมทักษะด้านต่างๆ เพิ่มเติมจากการเรียนในห้อง ถือเป็นการเสริมพลังเรียนรู้ให้ลูกอย่างถูกทาง หรือเสริมทักษะในด้านที่ขาดเพื่อพัฒนาตัวเองได้เป็นอย่างดี

2.มีประสบการณ์ที่หลากหลายเพิ่มเติมจากในโรงเรียนและที่บ้าน เช่น การเข้าแคมป์เรียนภาษาอังกฤษ ค่ายศึกษาธรรมชาติรักษ์สิ่งแวดล้อม ฯลฯ การเข้าร่วมกิจกรรมหลากหลายรูปแบบ ล้วนแต่ช่วยพัฒนาทักษะความรู้และการวางเป้าหมายตามวัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ได้อย่างเหมาะสม

3.ได้เรียนรู้การใช้ชีวิตในการพึ่งพาตนเอง ทักษะการเอาตัวรอด และมีพัฒนาการทางอารมณ์รวมถึงความสัมพันธ์กับผู้อื่นในการเข้าสังคม จากการปรับตัวกับเพื่อนใหม่ รวมถึงการฝึกความอดทนและการรู้จักแก้ปัญหาในสังคมที่กว้างขึ้นกว่าการคบเพื่อนแค่ในโรงเรียน

แม้ปิดเทอมคือช่วงเวลาที่เด็กจะได้มีโอกาสพักผ่อน แต่ควรให้เขาได้เรียนรู้ทักษะชีวิต สิ่งแวดล้อมและเก็บเกี่ยวประสบการณ์นอกรั้วโรงเรียน ทำให้เขาเติบโตมาฉลาดรอบด้านอย่างสมวัย มากกว่าใช้ชีวิตวัยเด็กแบบเครียดๆ เพียงเพื่อให้มีชีวิตที่ประสบความสำเร็จเท่านั้น

สำหรับใครต้องการช่วยเหลือเด็กป่วยโรคมะเร็งที่ยากไร้ ศ.นพ.สุรเดช หงส์อิง เลขาธิการกองทุนโรคมะเร็งในเด็กในพระอุปถัมภ์พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสมสวลีกรมหมื่นสุทธนารีนาถ ขอเชิญร่วมบริจาคได้ที่ บช.ออมทรัพย์ SCB สาขาอ่อนนุช 133-2-08742-3ใบเสร็จรับเงินสามารถนำไปลดหย่อนภาษีได้

ผศ.(พิเศษ)ดร.อภิสิทธิ์ ฉัตรทนานนท์

ประธานกรรมการ มูลนิธิคุณแม่คุณภาพ