อากาศเย็นลงเพราะฝนตลอดช่วงสัปดาห์ที่ผ่านมา ทำให้ต้นฤดูร้อนปีนี้มีสภาพภูมิอากาศที่หนาวเย็นลง โรคติดเชื้อในระบบทางเดินอาหารที่เกิดจากไวรัสโรตา ซึ่งมีอาการติดเชื้อที่รุนแรงโดยเฉพาะในเด็กเล็ก ก็มักระบาดในช่วงอากาศหนาวเย็นนี่แหละ!

ดร.นพพร อภิวัฒนากุล ภาควิชากุมารเวชศาสตร์คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี มหาวิทยาลัยมหิดล เล่าให้ฟังว่า ไวรัสโรตาเป็นไวรัสที่ทำให้เกิดการติดเชื้อในระบบทางเดินอาหาร ทำให้มีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ถ่ายเหลว อาการมักรุนแรงในเด็กเล็ก โดยเฉพาะในเด็กเล็กอายุน้อยกว่า 2 ขวบ เด็กกลุ่มนี้ต้องได้รับการรักษาในโรงพยาบาล

สำหรับการติดต่อและระยะฟักตัว ติดต่อโดยการกินอาหารที่ปนเปื้อนเชื้อไวรัสเข้าไป การติดต่อมักเกิดโดยการสัมผัสอุจจาระ หรือพื้นผิวที่มีเชื้อนี้แล้วไม่ล้างมือให้สะอาด แล้วไปหยิบจับอาหารเข้าปาก หรือรับประทานอาหารที่ปนเปื้อนโดยไม่ปรุงให้สุกก่อน ระยะฟักตัว 48 ชั่วโมง การติดเชื้อนี้พบได้ทั้งปี แต่พบบ่อยในช่วงฤดูหนาว

ไวรัสโรตาจะไปทำลายเยื่อบุลำไส้ ทำให้การดูดซึมอาหารจำพวกน้ำตาลและคาร์โบไฮเดรตลดลง เมื่อมีอาหารเหล่านี้เหลือในโพรงลำไส้มากขึ้น จะทำให้ดึงน้ำเข้ามาในโพรงลำไส้ จึงทำให้มีอาการถ่ายเหลวปริมาณมาก ลักษณะอุจจาระจะเป็นน้ำมาก ไม่ค่อยพบมูกหรือเลือดปนออกมา อาการอื่นนอกจากถ่ายเหลวคือ ไข้ อาเจียน อาจมีไอ น้ำมูกร่วมด้วยได้ อาการมักหายภายใน 3-4 วัน บางคนอาจยาวนานถึงสัปดาห์หรือนานกว่านั้น

ในเด็กเล็กถ้ามีการสูญเสียน้ำมากและดื่มน้ำตามไม่ทัน จะทำให้ปริมาณน้ำในร่างกายลดลง เกิดภาวะความดันเลือดต่ำ และภาวะช็อกตามมา นอกจากนี้อาจทำให้เสียสมดุลเกลือแร่ในร่างกาย เกิดภาวะเลือดเป็นกรด ในเด็กเล็กอาจมีอาการชักร่วมด้วยได้ ในเด็กโตหรือผู้ใหญ่มักมีอาการน้อยกว่า เพราะเคยติดเชื้อมาก่อนแล้ว ทำให้มีภูมิต้านทานอยู่บ้าง อย่างไรก็ตามคนกลุ่มนี้อาจมีอาการรุนแรงได้ในบางกรณีเช่นเป็นการติดเชื้อสายพันธุ์ที่ไม่ได้พบบ่อย ทำให้ไม่ค่อยมีภูมิคุ้มกัน จึงเกิดโรคที่รุนแรง

ดร.นพพร เล่าว่า ในปัจจุบันยังไม่มียาต้านไวรัสโรตา การรักษาจึงเป็นการรักษาแบบประคับประคองโดยการให้สารน้ำและเกลือแร่ที่สูญเสียไป ในเด็กที่มีอาการไม่มากสามารถรักษาที่บ้านได้โดยให้ดื่มนำ้เกลือแร่ (โออาร์เอส) ทดแทนน้ำที่ถ่ายออกมากับอุจจาระ ถ้ามีอาการมากแพทย์จะพิจารณารับไว้รักษาในโรงพยาบาลเพื่อให้สารน้ำทางหลอดเลือด

ป้องกันไว้ก่อนดีที่สุด ล้างมือและฟอกสบู่ให้สะอาดทุกครั้งหลังสัมผัสอุจจาระเด็ก หรือหลังเปลี่ยนผ้าอ้อมให้เด็ก และก่อนหยิบจับรับประทานอาหาร รับประทานอาหารที่ปรุงสุก ดื่มน้ำที่สะอาด ในปัจจุบันมีวัคซีนสำหรับป้องกันไวรัสโรตา ซึ่งสามารถเริ่มให้ได้ในเด็กอายุ 2 เดือนถึงก่อน 4 เดือน

อย่างไรก็ตาม วัคซีนสำหรับป้องกันไวรัสโรตายังเป็นวัคซีนทางเลือกอยู่ สามารถปรึกษาแพทย์ก่อนรับวัคซีนชนิดนี้ กรณีติดเชื้อไวรัสโรตาแล้ว ยังอาจเป็นซ้ำได้ เพราะไวรัสโรตามีหลายสายพันธุ์ การให้เด็กทารกดื่มนมมารดา ช่วยเสริมสร้างภูมิคุ้มกันของเด็กได้

อนึ่ง ในช่วงที่เด็กถ่ายเหลวไม่ควรงดอาหาร โดยช่วงแรกที่มีการขาดน้ำให้น้ำเกลือแร่ทดแทนไปก่อน ภายใน 4 ชั่วโมงหลังจากนั้นเร่ิมรับประทานอาหารอาหารตามปกติ แนะนำให้รับประทานทีละน้อยๆ แต่บ่อยๆ การดื่มน้ำเกลือแร่ก็ควรให้ค่อยๆ ดื่ม เช่น ตักป้อน ถ้าเด็กเคยรับประทานอาหารเสริมแล้ว ก็ให้รับประทานอาหารเสริมได้ เช่น ข้าวต้ม เนื้อต้มให้เละ ผัก ผลไม้ที่ไม่หวานมาก ควรหลีกเลี่ยงอาหารมันและหวานจัด ในเด็กที่ยังดื่มนมมารดาสามารถให้นมมารดาต่อได้ตามปกติ

ดร.นพพร กล่าวส่งท้ายว่า ไวรัสโรตาทำให้เกิดการติดเชื้อในลำไส้ ทำให้เกิดอาการถ่ายเหลว พบบ่อยในเด็กเล็ก ถ้าไม่ได้รับการรักษาที่เหมาะสมอาจทำให้สูญเสียน้ำและเกลือแร่ได้ การป้องกันที่ดีคือการดูแลเรื่องสุขอนามัยในการรับประทานอาหาร ล้างมือให้สะอาดบ่อยๆ และในเด็กเล็กควรให้ดื่มนมมารดา

มูลนิธิคุณ (Khun Foundation) ร่วมกับ Warm Us Charity จัดเสวนาโรคซึมเศร้า…เราเข้าใจ สร้างความรู้เกี่ยวกับโรคซึมเศร้าและวิธีการดูแลผู้ป่วยโรคซึมเศร้าอย่างถูกต้อง เพราะโรคซึมเศร้าเป็นสาเหตุคุกคามชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชนยิ่งขึ้นทุกวันนับเป็นประเด็นที่ควรตื่นตัวตระหนักรู้ให้มาก โดยองค์การอนามัยโลก (WHO) คาดการณ์ว่า ในปี 2563 โรคซึมเศร้า จะมีผู้ป่วยมากเป็นอันดับสองรองจากโรคทางกายอื่นๆ เช่น หัวใจ เบาหวาน มะเร็ง

มูลนิธิคุณ จัดงานเสวนาเรื่องนี้เพื่อให้ความรู้เกี่ยวกับโรคซึมเศร้า เพื่อให้ผู้ที่เป็นโรคซึมเศร้า หรือบุคคลใกล้ชิดสามารถสังเกตตัวเองและบุคคลรอบตัวและให้ความช่วยเหลือที่ถูกต้อง ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการช่วยลดปัญหาใหญ่ที่จะตามมา ถือเป็นปัญหาใกล้ตัว เพราะสุขภาพจิตที่ดีสำคัญไม่น้อยไปกว่าสุขภาพกายที่ดีเช่นกัน

นพ.จิตริน ใจดี จิตแพทย์ประจำศูนย์จิตรักษ์ โรงพยาบาลกรุงเทพ เผยว่า โรคซึมเศร้าเป็นเรื่องใกล้ตัว เกิดได้กับคนทุกเพศทุกวัย เราสามารถช่วยกันดูแลตัวเองและซึ่งกันและกัน ก็เท่ากับเราช่วยดูแลสังคมเรา การเข้าใจคนข้างๆ ที่เป็นโรคซึมเศร้าอย่างที่เขาเป็นด้วยการฟังด้วยใจ ไม่ตัดสิน เป็นการช่วยผู้ป่วยได้มากแล้ว และอาจสำคัญกว่าว่าจะต้องใช้เทคนิคการพูดเช่นไรเสียอีก

ทั้งนี้ ไม่ว่าเราจะเป็นหรือไม่เป็นโรคซึมเศร้า ถ้าความทุกข์ใจมันมีสัดส่วนมาก กว่าความสุข และหาทางออกไม่เจอ การขอความช่วยเหลือจากใครก็ตามเป็นสิ่งที่ทำได้และควรทำ

“วิธีสังเกตคือ ความเศร้านั้นมีอาการข้ามวันข้ามคืนก็ไม่ดีขึ้นสะสมยาวนานเป็นเดือน มีอาการเครียดเรื้อรัง ถ้าเป็นชั่วครู่เศร้าๆ ร้องไห้อยู่พอเพื่อนชวนไปกินข้าวฟังเพลงก็หัวเราะอารมณ์ดีได้ อย่างนี้ไม่ถือว่าเป็น แต่ก็เป็นโรคที่รักษาหายได้ด้วยการกินยาและทำกลุ่มบำบัด ขึ้นอยู่กับอาการของโรค พยายามปรับตัวปรับใจให้มีความรู้สึกเป็นกลางๆ มากขึ้น ไม่เครียดง่ายหรือดีใจเกินเหตุ อย่าตั้งเงื่อนไขในชีวิตหรือมีมาตรฐานสูงมากเกินไปจนทำให้ผิดหวังกับอะไรง่ายๆ เพราะแบกรับมากเกินไป ถูกคาดหวังมากเกินไป ทำให้รู้สึกกังวลไม่มั่นคงในชีวิต”

ควรหากิจกรรมใหม่ๆ ทำเพื่อไม่ให้เกิดความซ้ำซากจำเจเบื่อหน่ายในชีวิตมากเกินไป ที่สำคัญเมื่อรู้สึกคล้ายเป็นอาการซึมเศร้าอย่าวิเคราะห์เอง อย่าด่วนตัดสิน ควรไปพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยให้ตรงจุด

ส่วนการป่วยเป็นโรคซึมเศร้า ไม่ได้นำไปสู่การฆ่าตัวตายทุกคน หรือคนที่ฆ่าตัวตายทุกคนไม่ได้เป็นโรคซึมเศร้า แต่มีสาเหตุอื่นร่วมด้วย เช่น ป่วยเป็นมะเร็งแล้วทุกข์ทรมานจนไม่อยากอยู่ต่อ หรือเครียดเรื่องเงินทองจนรับไม่ไหว และคนที่เป็นซึมเศร้าก็ไม่ได้จะเป็นบ้า อย่าเข้าใจผิดตรงจุดนี้

อันที่จริงแล้ว คนที่ถูกแพทย์วินิจฉัยว่าเป็นโรคซึมเศร้า ไม่ได้มีเพียงจิตใจที่อ่อนไหวเท่านั้น แต่ผู้ป่วยโรคซึมเศร้ามีปัญหาไปถึงสารสื่อประสาทในสมอง ที่มีความผิดปกติจนทำให้กระบวนการคิด การตัดสินใจของเราผิดปกติไปจากเดิม หลักเหตุผลต่างๆ นานาที่คนปกติคิดกันได้ ในผู้ป่วยโรคซึมเศร้าอาจจะคิดไม่ได้ เพราะฉะนั้นจะอ้างว่าผู้ป่วยเหล่านั้นอ่อนแอไม่เข้มแข็ง จึงเป็นเรื่องที่ไม่ถูกต้อง เพราะจริงๆ แล้วผู้ป่วยเหล่านี้เขาเข้มแข็งมากตั้งแต่ยอมรับว่าตัวเองเป็นโรคซึมเศร้าแล้ว แต่ทั้งนี้ทั้งนั้น มีผู้ป่วยโรคซึมเศร้าจำนวนมากเช่นกันที่สามารถผ่านพ้นช่วงเวลาที่อยากจะฆ่าตัวตายมาได้ โดยได้รับความช่วยเหลือจากคนรอบตัวและจิตแพทย์

ทางด้าน นพ.ปทานนท์ ขวัญสนิท แพทย์ชำนาญการ จิตแพทย์ ประจำสถาบันจิตเวชศาสตร์สมเด็จเจ้าพระยา กรมสุขภาพจิต กล่าวเสริมว่า ทัศนคติของคนในสังคมต่อโรคซึมเศร้านั้นสำคัญมาก อยากให้มองว่าโรคซึมเศร้าก็เป็นโรคโรคหนึ่ง คนที่เป็นโรคซึมเศร้าไม่ได้เป็นคนอ่อนแอหรือไม่สู้ชีวิต คนที่เศร้านั้นต้องการคนฟังมากกว่าคนสอน หากคุณต้องการจะช่วยเหลือผู้ที่ซึมเศร้า ควรค่อยๆ เริ่มสร้างความสัมพันธ์ที่ดี รับฟังเขาและช่วยเหลือเขา ปฏิบัติอย่างเข้าใจ

“คือไม่ต้องปกป้องเขาราวไข่ในหิน เพียงเดินสายกลาง ไม่ตัดสินเขา ไม่ใช้คำพูดทำนองอย่าอ่อนแอไปหน่อยเลย เดี๋ยวมันก็จะผ่านไป เรื่องแค่นี้เองอดทนหน่อยสิ อย่าพูดแบบนี้กับผู้ป่วยเพราะนั่นแสดงว่าคุณไม่เข้าใจและไปตัดสินเขา เราไม่ได้ป่วยเหมือนเขา แค่ฟังเขาระบายฟังเขาพูดออกมาก็พอ”

ดังนั้น จึงไม่ควรมองโรคซึมเศร้าว่าเป็นเรื่องที่น่าอายหรือน่ากลัว หากมีอารมณ์เศร้านานๆ รู้สึกว่าตัวเองเปลี่ยนไปจากเดิมมาก การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเป็นเรื่องที่ควรทำ จากสถิติพบว่า มีผู้หญิงป่วยเป็นโรคซึมเศร้ามากกว่าผู้ชาย และมีผู้ป่วยในวัยกลางคนมีอัตราเพิ่มขึ้น

การสังเกตว่าคุณหรือคนใกล้ตัวเป็นโรคซึมเศร้าหรือไม่นั้น ดูได้จากว่า พฤติกรรมเขาเปลี่ยนไปจากเดิมหรือไม่ เช่น จากที่เคยร่าเริง ช่างพูดช่างคุย ก็เงียบขรึม ผิดธรรมชาติไปจากเดิมที่เคยเป็น ไม่สนใจตัวเอง จากที่ชอบแต่งตัวสวยงามก็ไม่สนใจตัวเอง ไม่อาบน้ำ ไม่สระผม  เบื่อหน่าย นอนไม่หลับ ไม่มีสมาธิ ทำอะไรไม่สำเร็จไม่ต่อเนื่อง กล่าวโทษตัวเอง มีปัญหาในการปรับตัว กินไม่ได้นอนไม่หลับ ติดสารเสพติด จัดการกับอารมณ์ตนเองไม่ได้ หุนหันพลันแล่น ขาดความยับยั้งชั่งใจ

ควรชวนไปทำกิจกรรมที่ผู้ป่วยชอบและสนใจ ก่อนที่เขาจะป่วยเขาเคยชอบอะไร เขาจะทำแล้วมีความสุข เช่น ปลูกต้นไม้ วาดรูป ดนตรี ถามว่าเขาชอบหรืออยากทำอะไรจริงๆ แต่มีงานวิจัยออกมาว่าการเต้นแอโรบิกเอ็กเซอร์ไซส์ ช่วยแก้ไขคนที่ป่วยซึมเศร้าน้อยๆ ให้มีอาการดีขึ้นได้ ขอให้ใจเย็นกับเขา บอกเขาย้ำๆ ว่าเราดีใจที่เขายังอยู่กับเรา เขามีความสำคัญกับเราอย่างไร เขามีข้อดีในตัวเองอย่างไร หากเป็นเพื่อนกัน ควรชวนเพื่อนทำกิจกรรมที่เขาชอบร่วมกัน ทานอาหารอร่อยๆ ออกกำลังกาย ไปเที่ยวพักผ่อน แบ่งปันสารทุกข์สุกดิบซึ่งกันและกัน แต่อย่าให้เขาหันหน้าเข้าหาแอลกอฮอล์ หรือยาเสพติดโดยเด็ดขาด

สาเหตุของโรคนี้ส่วนหนึ่งมาจากสารในสมองไม่สมดุลสามารถรักษาด้วยการกินยา อีกสาเหตุมาจากกรรมพันธุ์ และสิ่งแวดล้อมเป็นตัวกระตุ้น เช่น ความเครียด ความกดดัน ปัญหารุมเร้าหลายด้านจนหาทางออกไม่ได้ แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าคนเครียดกดกันทุกคนจะต้องเป็นโรคซึมเศร้า

วิธีการแก้ปัญหาที่ถูกต้องก็คือ กลับมาแก้ปัญหาที่สาเหตุว่า มีอะไรบ้างที่ทำให้เครียด (ถ้าเครียดในระดับน้อยๆ ถือเป็นเรื่องปกติ) แล้วมีวิธีการจัดการกับความเครียดได้แค่ไหน พยายามอย่าให้เครียดจนเกินไป การรักษาคือการกินยาสำหรับผู้ป่วยระยะปานกลางถึงมาก แต่ถ้าเป็นน้อยๆ จะใช้วิธีการพูดคุยทำจิตบำบัดก็เพียงพอ

กรณีที่คิดว่า มีความทุกข์ก็ไปเข้าวัด ฟังธรรม นั่งสมาธิ เดี๋ยวก็ดีขึ้นนั้น “จริงอยู่ว่าหลักธรรมในศาสนาพุทธทำให้จิตใจสงบลงได้ แต่ก็ใช้ได้แต่กับคนที่มีสภาพจิตใจปกติ ไม่ใช่ผู้ป่วยโรคซึมเศร้า เพราะอย่างที่กล่าวไปว่าผู้ป่วยโรคซึมเศร้ามีอาการสารสื่อประสาททำงานผิดปกติ ที่จะต้องเข้ารับการรักษาทั้งจากจิตแพทย์ที่จบทางด้านการรักษาโรคเหล่านี้โดยเฉพาะ และในบางรายจะต้องได้รับยาเพื่อปรับการทำงานของสมองอีกด้วย ดังนั้นการเข้าให้ถึงแก่นของพระพุทธศาสนา บางครั้งอาจไม่ใช่วิธีรักษาโรคที่ถูกต้อง หรือตรงจุดนัก และไม่ได้ผลสำหรับผู้ป่วยซึมเศร้า”

ส่วนการทำกิจกรรมกลุ่มเพื่อช่วยบำบัดได้ เช่น Art & Well-Being ผู้เข้าร่วมกิจกรรมสามารถถ่ายทอดอารมณ์ ความคิด ความรู้สึกของตนเองออกมาได้ บางคนสามารถปรับความคิดได้เพียงชั่วข้ามวัน ส่วนหนึ่งที่ผู้เข้าร่วมกิจกรรมสะท้อนออกมาให้สมาชิกท่านอื่นได้รับรู้ หรือ Music & Relaxation Technique ได้แนะนำวิธีการที่ผู้เข้าร่วมจะสามารถนำดนตรีกลับไปประยุกต์ใช้ด้วยตนเองได้ การฝึกการหายใจ การฝึกการเกร็งและผ่อนคลายกล้ามเนื้อร่วมกับดนตรี การเลือกฟังเพลงที่หลากหลายและปลอดภัยสำหรับกลุ่มโรคซึมเศร้า นำความรู้ที่ได้เหล่านี้ไปประยุกต์ใช้ในยามที่เกิดปัญหาหรือเมื่อเกิดความเครียด

มูลนิธิคุณ มุ่งหวังจะเป็นผู้ให้ มีความพร้อมในการยกระดับพัฒนาสังคมอย่างสร้างสรรค์ และยั่งยืนในด้านสาธารณสุข บุคลากร และสิ่งแวดล้อม อีกทั้งยังคงตระหนักถึงชีวิตของเพื่อนร่วมโลก หากใครที่ไม่แน่ใจว่าตัวเองกำลังเสี่ยงเป็นโรคซึมเศร้าหรือไม่ สามารถลองทำแบบทดสอบของกรมสุขภาพจิต หรือติดต่อสายด่วนกรมสุขภาพจิตที่ 1323 ได้ตลอดเวลา

โดย อาทิตย์ โกวิทวรางกูร

รายละเอียดท่านอ่านเพิ่มได้ทั่วไปในข่าว

เรื่องราวของพื้นที่มักกะสันเป็นมหากาพย์ เข้าใจว่าบางเงื่อนไขทำให้เป็นเช่นนั้น

(1) ผู้มีอำนาจตัดสินใจในเรื่องนี้ อาจยังไม่ได้พูดคุยและหาทางออกอย่างเหมาะสมจนถึงที่สุด กับคนรถไฟ (โดยเฉพาะคนในโรงงานมักกะสัน) ในเรื่องงานซ่อมบำรุง อนาคตของพวกเขา … รวมทั้งผลตอบแทนจากการพัฒนาพื้นที่อย่างเหมาะสม ที่การรถไฟพึงจะได้รับ (ที่คนรถไฟเชื่อว่าจะสามารถนำไปใช้ลงทุน เพื่อพัฒนาระบบรางของพวกเขาขึ้นไปอีกระดับได้)

(2) ทุนใหญ่ และรัฐ ล้วนมองมักกะสัน ในระดับของการพัฒนาอสังหาริมทรัพย์ (PropertyDevelopment) เป็นหลัก ยังมองไม่เห็นศักยภาพอันมหาศาลของมักกะสัน ในฐานะจุดเปลี่ยนสำคัญ (Turning Point) ในการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน (Sustainable Urban Development) … เรื่องนี้ลองนึกดูเล่นๆ ว่า เมืองชั้นนำอื่นๆ ในโลก หากมีพื้นที่อย่างมักกะสัน เขาจะจัดการมันอย่างไร

(3) มักกะสันดึงดูดกลุ่มคนที่หลากหลาย ที่อยากเห็นพื้นที่แห่งนี้ ถูกพัฒนาอย่างเหมาะสม เคารพผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง และตอบโจทย์ชีวิตและเมืองในวันนี้และอนาคต

(4) เริ่มมีความคิดของคนบางกลุ่มว่า ย่านโรงงานมักกะสัน มีศักยภาพในการเสนอเป็น มรดกโลกทางด้านอุตสาหกรรม (World Industrial Heritage)ซึ่งเรื่องนี้เป็นประเด็นใหม่ในสังคมไทย ฯลฯ

การจะคลี่คลายประเด็นเรื่องมักกะสัน ผมเชื่อว่าต้องอาศัยการร่วมไม้ร่วมมือกัน ของผู้มีส่วนได้เสีย (Stakeholder) อย่างน้อยก็กลุ่มหลักๆ … ซึ่งวิธีปฏิบัติแบบนี้ ไม่ใช่เรื่องแปลกในโลก

กลับมาที่ข้อสรุปเบื้องต้นของรัฐบาล ผมติดตามรายละเอียด หลายคำถามผุดขึ้น …

การตัดสินใจนี้ กระทบ “ภารกิจหลัก” ของโรงซ่อมมักกะสันไหม?

โรงซ่อมมักกะสันยังดำเนินการเป็นศูนย์หลักในการซ่อมและบำรุงรักษาหัวรถจักร ขบวนรถโดยสาร และชิ้นส่วนต่างๆ ที่ใช้ในการเดินรถ … การดึงที่ออกมา 140 ไร่ แม้จะเลือกแปลงบริเวณที่กระทบพื้นที่โรงงานน้อยที่สุดแล้ว ยังกระทบการทำงานหรือไม่ มากน้อยขนาดไหน?

ทำไมต้อง 140 ไร่? ตัวเลขนี้มาจากไหน? ถูกกำหนดโดยอะไร?

การกำหนดให้มักกะสันเป็นสถานีหลัก “จำเป็น” ต้องใช้พื้นที่ขนาดไหน?

สถานีหลัก (ที่ทำหน้าที่แบบเดียวกับมักกะสันในอนาคต) เขาใช้พื้นที่กันประมาณเท่าไหร่? ตัวอย่างอ้างอิงเทียบเคียงที่เหมาะสม คือที่ไหน-ในประเทศอะไร?

จริงๆ สถานีหลัก คืออะไรกันแน่ และทำไมมักกะสันถึงเหมาะสมในการเป็นสถานีหลัก เป็นอีกคำถามในใจ รวมทั้งจะ “ซ้ำซ้อน” กับบางซื่อ? (ที่ตอนนี้กำลังลงมือสร้างใหญ่โตอลังการขนาดนั้น) หรือไม่ อย่างไร?

ราคาค่าเช่าควรเป็นเท่าไหร่? สัญญาการเช่าควรเป็นอย่างไร? ณ ตอนนี้ที่สรุปออกมา สูงหรือต่ำ? เทียบกับอะไร?

ท่านทราบไหม ว่าในประเทศอื่นๆ เวลาเขาต้องตัดสินใจกำหนดทิศทางความเป็นไป ของที่ดินผืนใหญ่ๆ  ใจกลางเมืองแบบนี้ เขาทำกันอย่างไร?

ต้องใช้วิธีคิดแบบไหน? ระดับมุมมองไหน? มีเหลี่ยมมุมที่ต้องพิจารณาในแง่ใดบ้าง?

แล้ว การลงทุนรถไฟความเร็วสูง ขาดทุนเสมอ และต้องเอารายได้อื่นมาโปะ นี่จริงใช่ไหม? เพราะอะไร?

แล้วเราจะวัดความคุ้มค่าจากการลงทุน จากเรื่องไหนดี? และตัวชี้วัด ในการดำเนินการ ว่าดีหรือแย่ จะดูที่ตรงไหนอย่างไร? (อะไรคือ KPI ที่เหมาะสม?)

รายได้จากกิจการอื่น ที่จะนำมาโปะ หรือชดเชยให้กับผู้ลงทุนที่ยอมรับการขาดทุนตรงนี้ ควรเป็นอะไร? ควรให้มากน้อยแค่ไหน?

ประมาณไหนถึง “เหมาะสม” … แบบไหนเรียกว่าประเคน

เป็นไปได้ไหม ว่าอาจเกิดเหตุการณ์ “ซูเปอร์คอร์รัปชั่น” หากรัฐกำหนดโครงสร้างสัญญาที่ผิดพลาด? (ขอมอง เผื่อกรณี Worst-case scenario)

ถ้าเป็นไปได้ ลักษณะของโครงสร้างสัญญาที่จะนำไปสู่สิ่งนั้น หน้าตาเป็นอย่างไร? มีคุณลักษณะแบบไหน?

และตอนนี้ เท่าที่ข่าว ที่รายละเอียดเผยแพร่ออกมา “โครงการรถไฟความเร็วสูง เชื่อม 3 สนามบิน” มีแนวโน้มไปในทางไหน? ดูจากตรงไหน? อย่างไร?

รัฐบาลบอกจะใช้รูปแบบที่เรียกว่า PPP : Public-Private Partnership

PPP คืออะไร? เกิดขึ้นมาเมื่อไหร่-ที่ไหน ทำไมต้อง PPP?

PPP มีกี่ประเภท แต่ละอย่างดี-เสีย ต่างกันตรงไหน? ทำไมเราถึงเลือกแบบ net cost?

แล้วพอทำไปจริง ผลออกมาสวยงามดังคาดหวังไหม? มีกรณีศึกษาอะไรของ PPP ที่โดดเด่น น่าสนใจบ้าง?

อะไรคือ PPP failure? ทำไมถึงล้มเหลว?

แล้ว PPP ที่สำเร็จล่ะ หน้าตาเป็นอย่างไร? เงื่อนไขเป็นแบบไหน?

จะทำอย่างไรให้หัวใจแข็งแรงน่ะเหรอ คุณก็ดูแลตัวเองได้แบบไม่ต้องง้อใคร ครั้งนี้ พาขวัญ สุพานิชรัตนา ผู้เชี่ยวชาญด้านการออกกำลังกายจาก ฟิตเนส เฟิรส์ท จะมาเผยถึงการออกกำลังกายที่สร้างความแข็งแรงให้กับหัวใจในแบบที่ได้ผลเร็วและใช้เวลาน้อย เรียกว่าการออกกำลังกายนี้จะทำให้คุณเสียเหงื่อแบบไม่เสียเวลาแน่นอน แถมยังช่วยให้หัวใจแข็งแรงสุดๆ ด้วย

“สำหรับคนที่ออกกำลังกายเป็นประจำและมีพื้นฐานสุขภาพที่แข็งแรงอยู่แล้ว ขอแนะนำการออกกำลังกายแบบ HIIT หรือ (High Intensity Interval Training) ซึ่งเป็นการผสมผสานกันระหว่างการฝึกระดับหนักสลับกับระดับเบา โดยเน้นความหนักอยู่ที่ 85-100% ของอัตราการเต้นหัวใจสูงสุด ทำตั้งแต่ 30 วินาที-4 นาที หรือนานจนถึง 30 นาที โดยเริ่มจากการวอร์มร่างกายและยืดเหยียดกล้ามเนื้อมัดหลักอย่างต้นขา ก้น อก หลัง ลำตัว และข้อต่อต่างๆ ประมาณ 3-5 นาที

หลังจากนั้นก็ออกกำลังกายแบบเป็นฐาน โดยแบ่งเป็น 4 ฐานง่ายๆ โดยทำแต่ละท่าอย่างต่อเนื่อง 1 นาที และพักอย่างน้อย 20-30 วินาที แล้วต่อโดยการทำในฐานที่ 2, 3 และ 4 เป็นเวลาเท่าๆ กัน และพัก 30 วินาทีทุกฐานเหมือนกัน ยกเว้นฐานสุดท้ายให้เพิ่มเป็น 2 นาที เมื่อครบทั้ง 4 ฐาน จะนับเป็น 1 รอบ โดยสามารถทำได้ 2-3 รอบ แล้วคูลดาวน์ เพื่อลดอัตราการเต้นของหัวใจให้กลับสู่ภาวะปกติ ตามด้วยการยืดเหยียดกล้ามเนื้อ”

ตัวอย่างการออกกำลังกายแบบ 4 ฐานนี้จะเน้นไปที่กล้ามเนื้อมัดใหญ่ โดยเริ่มจากการวอร์มร่างกายเพื่อเตรียมความพร้อมก่อน 3-5 นาที จากนั้นให้เริ่มออกกำลังกายตามฐาน (หรือตามท่าแต่ละท่า) ที่แนะนำดังนี้

1.Squat & Jump Forward

ท่าย่อเข่าแล้วดันก้นไปด้านหลัง พร้อมทั้งกระโดดสูงขึ้น แล้วพัก 30 วินาที ท่านี้เป็นการออกกำลังกายในส่วนก้นและต้นขาโดยรวม รวมถึงฝึกการทรงตัวและแรงระเบิดภายในร่างกายขณะกระโดด

2.Push Up & Burpee

เป็นท่าดันพื้น พร้อมทั้งกระโดดขาคู่มาหามือทั้งสองข้าง แล้วกระโดดตัวตรงขึ้นในแนวดิ่ง พร้อมยกมือขึ้นเหนือศีรษะ จากนั้นกลับไปท่าเริ่มต้นใหม่ ทำอย่างต่อเนื่อง 1 นาที แล้วพัก 30 วินาที ท่านี้เป็นการออกกำลังกายในส่วนของกล้ามอกรวม หัวไหล่ และกล้ามเนื้อแกนกลางลำตัว

3.Leg Lunge

ท่านี้ให้ทำ 1 นาที โดยการก้าวขาขวาไปด้านหน้า แล้วย่อตัวลงโดยเข่าไม่เลยปลายเท้า แล้วสลับขาซ้ายทำแบบเดียวกันอย่างต่อเนื่อง ต่อด้วยพัก 30 วินาที ท่านี้เป็นการออกกำลังกายในส่วนก้นและต้นขาโดยรวม

4.High Knee Run

ท่าวิ่งอยู่กับที่ ยกเข่าสูง 1 นาที ต่อด้วยพัก 30 วินาที ท่านี้เป็นการออกกำลังกายเพื่อฝึกความคล่องตัวโดยการวิ่งอยู่กับที่แบบเข่าสูงอย่างรวดเร็ว ทำให้เพิ่มอัตราการเต้นของหัวใจให้มากยิ่งขึ้น

ให้ทำทุกท่าอย่างเต็มที่ใน 1 นาที แล้วพักโดยการเดินเบาๆ หายใจเข้าลึกๆ เพื่อผ่อนคลายระหว่างที่เปลี่ยนท่า หลังจากทำทั้งหมด 2 หรือ 3 เซต เสร็จแล้วให้ทำการคูลดาวน์ เพื่อผ่อนคลายร่างกายให้กลับเข้าสู่สภาวะปกติ

สำหรับคนที่ไม่เคยออกกำลังกายให้ทำแต่ละฐานแบบเบาๆ ไม่ต้องเร่ง อาจเริ่มจากทำแต่ละท่าแบบไม่รู้สึกเหนื่อยมาก 1 นาที แล้วพัก 30 วินาที เมื่อแข็งแรงขึ้นสามารถออกกำลังกายให้หนักขึ้นและทำให้เต็มที่ขึ้น ก็จะช่วยพัฒนาหัวใจได้เป็นอย่างดี แต่อย่าลืมวอร์มอัพและคูลดาวน์ทุกครั้งด้วยล่ะ

ทั้งหมดนี้นักวิจัยพบว่า คนที่ออกกำลังกายแบบ HIIT (High Intensity Interval Training) จะได้ประโยชน์จากปรากฏการณ์ที่เรียกว่า EPOC (Excess Post-exercise Oxygen Consumption) ซึ่งเป็นภาวะที่ร่างกายเร่งการเผาผลาญพลังงานหลังจากการออกกำลังกายได้สิ้นสุดลงไปแล้ว อาจเรียกสั้นๆ ว่า After Burn Effect ดังนั้นจึงช่วยให้คุณสามารถเผาผลาญแคลอรีได้มากขึ้น และยังเผาผลาญแบบต่อเนื่องไปอีก 12-24 ชั่วโมง แม้ไม่ได้ออกกำลังกายแล้วก็ตาม

บรรยากาศในการทำงานที่พนักงานต้องการเป็นสิ่งที่ทุกๆ องค์กรไม่ควรมองข้าม แต่ควรใส่ใจและหยิบยื่นโอกาสที่ดีในการสร้างสรรค์ความต้องการเหล่านั้นให้เป็นจริงมากขึ้นได้ เพื่อให้พนักงานเกิดแรงจูงใจในการทำงาน และสามารถทุ่มเทแรงกายแรงใจทำงานให้กับบริษัทได้อย่างเต็มที่

ความพึงพอใจของพนักงาน นับเป็นกุญแจดอกสำคัญที่จะรักษาบรรยากาศในการทำงานได้อย่างดีเยี่ยม แนะวิธีสร้างที่ทำงานให้น่าทำงาน ดังนี้

ออฟฟิศสะอาด การตกแต่งดีมีรสนิยม

เริ่มต้นการทาสีอาคารออฟฟิศ สีโทนอ่อน ทำให้สบายตา จะช่วยดึงดูดพนักงานให้อยากทำงาน เช่น สีเขียว สีน้ำเงิน สีฟ้า การลงทุนสร้างออฟฟิศให้สวยงาม น่าเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งขององค์กร ไม่ได้มีเพียงการจัดโต๊ะให้น่านั่งทำงานเท่านั้น แต่ต้องหมายรวมถึงการจัดบรรยากาศและสิ่งแวดล้อมของสถานที่ทำงาน ซึ่งมีผลโดยตรงกับประสิทธิภาพของพนักงาน ในแต่ละวันเราไปทำงานตั้งแต่เช้าจรดเย็น บางคนลากยาวทำงานล่วงเวลาไปดึกดื่น ออฟฟิศสวยๆ ใครๆ ก็อยากไปทำงาน

สร้างสภาพแวดล้อมที่ดีในการทำงาน

งานที่ยุ่งเหยิง สะสางอย่างไรก็คงไม่เสร็จสิ้นเสียที สาเหตุหลักๆ ก็เพราะปล่อยให้โต๊ะรก (เกินไป) ก็เป็นไปได้ แล้วจะยิ่งทำให้จิตใจเครียด ไม่แจ่มใส พอกันทีกับชีวิตป่วนๆ ของมนุษย์ออฟฟิศ ที่ต้องเจอกับปัญหาการใช้ชีวิตงาน แบบยุ่งเหยิงไม่เว้นแต่ละวัน

เริ่มต้นที่การทิ้งและทิ้งสิ่งของที่ไม่เกี่ยวข้อง และไม่จำเป็นกับการงานวันนี้ไปเสียก่อน อย่าบ้าเก็บทุกสิ่งทุกอย่าง ถ้าไม่ทิ้งของไปบ้าง โต๊ะก็ไม่มีวันมีระเบียบ จัดเสร็จแล้ววางต้นไม้เล็กๆ ภาพคนที่รัก ช่วยให้บรรยากาศผ่อนคลาย ช่วยให้รู้สึกสดชื่น และลดความเครียดได้ การทำงานในออฟฟิศที่สะอาดตาสวยงาม ส่งผลกระทบอย่างมากต่อปฏิสัมพันธ์ระหว่างเพื่อนร่วมงานได้

แน่ใจว่าออฟฟิศแสงสว่างเพียงพอ

อีกเรื่องที่ทำให้พนักงานรู้สึกผ่อนคลาย แสงธรรมชาติที่เหมาะสมมีผลมาก แสงสว่างที่น้อยเกินไปจะมีผลให้ปวดตา มองไม่ชัด และปวดหัวได้ แสงเข้า การตกแต่งด้วยเฟอร์นิเจอร์ที่สะดวกสบาย มีอุปกรณ์การทำงานและสิ่งอำนวยความสะดวก มีผลต่อทัศนคติที่ดีของพนักงาน ช่วยเอื้อให้บรรยากาศในการทำงานมีประสิทธิภาพ ช่วยรักษาพลังงานในตัวพนักงานไว้ได้ทั้งวัน

แสงโทนสีต่างๆ มีอิทธิพลแตกต่างกันไป อย่างเช่น แสงสีฟ้าช่วยให้พนักงานตื่นตัว เพราะช่วยลดระดับสารเมลาโทนินที่ทำให้เราง่วง ส่วนแสงเย็นๆ เหมาะกับการระดมความคิด (Brainstorming) แสงไฟระดับปานกลางเหมาะกับห้องประชุมที่ต้องการช่วยให้เรามีสมาธิ ส่วนแสงโทนอุ่นๆ เหมาะกับการผ่อนคลาย หรือการสร้างความเชื่อใจกัน

มีพื้นที่พักผ่อน

ควรจัดสถานที่แยกต่างหาก ให้พนักงานได้ผ่อนคลาย พนักงานจำเป็นต้องพักและมีปฏิสัมพันธ์ทางสังคม โดยเฉพาะออฟฟิศในเมือง ในตึกสูง อาจมีข้อจำกัดในเรื่องของสถานที่ การสร้างพื้นที่สีเขียว หรือทัศนียภาพธรรมชาติขึ้นมามีประโยชน์หลายอย่าง เช่น ต้นไม้ หรือดอกไม้ช่วยให้ที่ทำงานสดใสขึ้น การทำงานของสมองดีขึ้น ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานกว่า 2 เท่า เมื่อเทียบกับออฟฟิศแบบดั้งเดิมทั่วไป หรือการมีพื้นที่ที่อากาศถ่ายเทได้ดีให้เราได้สูดอากาศสดชื่น ก็ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานสูงขึ้น

มุมขนม มุมกาแฟ โดยสร้างพื้นที่กะทัดรัดให้เป็นมุมอาหาร มุมขนม ก็ช่วยให้เราผ่อนคลาย และมีความสุขมากขึ้นในที่ทำงาน มีคำถามทำไมคนรุ่นใหม่ชอบไปนั่งทำงานที่ร้านกาแฟ หรือตามคาเฟ่สวยๆ กันแน่นร้าน คำตอบน่าจะมาจากบรรยากาศผ่อนคลาย ช่วยปรับอารมณ์แห่งความสุข ช่วยให้เพลิดเพลินในการทำงานมากขึ้นได้

การพักจิบกาแฟคืออีกรสชาติแห่งความสุข ควรแบ่งเวลาส่วนหนึ่งไปยิ้มแย้ม ทักทายเพื่อนร่วมงานบ้าง หรือแม้ว่าเราอาจจะต้องเผชิญกับงานที่เคร่งเครียดบ้าง ก็ยิ้มสู้กับงานได้ที่มุมเล็กๆ แห่งนี้ ที่มุมแพนทรีเล็กๆ สำหรับช่วงคอฟฟี่เบรก ได้มองมุมต้นไม้เล็กๆ ช่วยให้พนักงานมาหยุดพักสายตา เพื่อป้องกันอาการเมื่อยล้าจากการทำงานได้

สร้างทัศนคติการทำงานคิดบวก

การสนับสนุนให้คิดริเริ่มใหม่ๆ หาวิธีสนุกสนานมาพัฒนาปรับปรุงงานอย่างสม่ำเสมอ นอกจากงานจะพัฒนาไปข้างหน้าแล้ว ส่งผลให้เรามีความรู้สึกผูกพันกับงาน มีเป้าหมายความสำเร็จอย่างมุ่งมั่น

องค์กรควรเสริมสร้างแนวคิด Creative Thinking เรื่องการทำงาน ไม่จำเป็นต้องเต็มไปด้วยความเครียดเสมอไป แต่ต้องมีบางช่วงเวลาที่พนักงานสามารถผ่อนคลายได้ คนทำงานควรให้กำลังใจกันเยอะๆ คนไทยส่วนใหญ่ไม่แสดงออก เวลาใครเสนอไอเดียในห้องประชุม ทั้งๆ ที่เป็นไอเดียที่ดีมาก แต่คนฟังไม่ยิ้ม ไม่พยักหน้า ไม่สบตา ปล่อยให้คนพูดเก้อเขิน งงงัน โดนอย่างนี้บ่อยๆ ก็จะไม่กล้าคิด ไม่กล้าพูด ไม่กล้าเสนออะไรอีกแล้ว

เพื่อไม่ให้เหตุการณ์เช่นนี้เกิดขึ้น ต่อไปไม่ว่าใครเสนอไอเดียอะไรมา ขอให้เราพูดคำว่า “ดีมากเลย” ซึ่งไม่ได้หมายความว่าไอเดียของเขาเลิศเลอ แต่คือการให้กำลังใจเขาว่า “ดีเหลือเกิน ที่เขาพูดมันออกมา…ขอบคุณนะที่บอกให้พวกเราฟัง”

เลือกอาชีพได้อย่างใจฝันแล้ว ฝันดีๆ ก็อาจพานตกสวรรค์กันได้ง่ายๆ ถ้ากลับตาลปัตร กลายเป็นว่าไม่ใช่สถานที่ทำงาน หรือบรรยากาศในการทำงานที่เราคาดหวังไว้ บรรยากาศและสิ่งแวดล้อมของสถานที่ทำงานมีผลโดยตรงกับประสิทธิภาพของพนักงาน วันๆ นึงเราไปทำงานตั้งแต่เช้าจนตกเย็น หรือบางคนก็ทำงานจนค่ำจนดึก นานกว่า 8 ชั่วโมง ออฟฟิศที่น่าอยู่ต้องช่วยกันสร้างสรรค์

ประเทศไทย เป็นประเทศที่มีมรดกทางวัฒนธรรมประจำชาติที่เป็นของตนเองมาเป็นระยะเวลายาวนาน ไม่ว่าจะเป็นศิลปะไทย มารยาทไทย ภาษาไทย อาหารไทย และชุดประจำชาติไทย สิ่งต่างๆ เหล่านี้ล้วนมีคุณค่า มีความงดงามบ่งบอกถึงเอกลักษณ์แห่งความเป็นไทยที่นำความภาคภูมิใจมาสู่คนในชาติ

จากกระแสของการแต่งกายชุดไทยย้อนยุคในงาน “อุ่นไอรัก คลายความหนาว” มาจนถึงละครโทรทัศน์ “บุพเพสันนิวาส” ที่ทำให้คนไทยลุกขึ้นหันมาแต่งชุดไทยใส่เพื่อถ่ายรูปสวยๆ เอามาอวด หรือแต่งไปเที่ยวยังอุทยานประวัติศาสตร์ต่างๆ โดยเฉพาะอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา มรดกโลก หรือพระนารายณ์ราชนิเวศน์ จ.ลพบุรี เพื่อตามรอยละครดัง

เมื่อเข้าถึงฤดูร้อน การแต่งชุดไทยไม่ให้ร้อนอบอ้าวเหมือนคนรุ่นเก่าก่อนตั้งแต่โบราณนานมา เขาทำกันอย่างไร?

คนแห่เห่อใส่ ตลาดชุดไทยบูม

เมื่อมาสำรวจตลาดชุดไทย ซึ่งปกติธรรมดาจะขายหรือให้เช่าในช่วงเวลาแต่งงานหรืองานพิธีกรรมต่างๆ รวมถึงเวลามีกิจกรรมกับทางโรงเรียนหรือหน่วยงานราชการ แต่จากกระแสการแต่งกายชุดไทยในโซเชียลเน็ตเวิร์กบูมตามละครดัง ได้กระตุ้นยอดจำหน่ายชุดไทยย่านประตูน้ำ ร้านค้าส่งค้าปลีกโบ๊เบ๊และย่านพาหุรัดคึกคักตามกระแสบุพเพสันนิวาส

รวมถึงภาครัฐและเอกชนรณรงค์ได้อัดแคมเปญใส่ชุดไทยทำให้ยอดขายโต 50% โดยเฉพาะช่วงเทศกาลสงกรานต์ยอดขายโตเพิ่มขึ้นเกือบเท่าตัวเมื่อเทียบช่วงเดียวกันกับปีก่อน

ด้านเจ้าของร้านขายชุดไทยและผู้ค้าต่างพูดตรงกันว่า ช่วงนี้ขายดีมาก ยอดขายได้เพิ่มกว่าช่วงปกติถึง 3 เท่า ประชาชนให้ความสนใจมาซื้อเพื่อสวมใส่ไปงาน โดยชุดที่เตรียมมาขายต้องสั่งก่อนล่วงหน้า แต่ก็ต้องสั่งเพิ่มและรอของ บางแห่งก็ไม่มีของแล้ว

เพ็ญศรี แซ่เบ้ เจ้าของร้านเจ้กรุง สะพานควาย หรือร้านชุดไทยเจ้กรุง ที่ขาย-เช่า และรับสั่งตัดชุดไทยทุกแบบ รวมถึงชุดไทยแก้บน ซึ่งเปิดร้านทุกวัน ตั้งแต่ 06.00-23.00 น. มีบริการจัดส่งทางไปรษณีย์ทั่วประเทศ บอกว่า เอาไม่ทันกันเลยทีเดียว

“ชุดไทยขายดีมาก ยอดขายเพิ่มเป็นเท่าตัว คนมาซื้อกันเยอะเลย มาเรื่อยๆ ไม่ขาดสาย”

ส่วนร้านที่อยู่ชานเมือง อย่างร้านเช่าชุดไทย ชุดเพื่อนเจ้าสาว-บ่าว by อุ๋ย อรพรรณ ซึ่งมีเจ้าของเพจและกิจการคือ อรพรรณ ศิลาวรรณ บอกสอดคล้องกันว่า ยอดสั่งเข้ามาเยอะกว่าเดิมมาก

“ถ้าเดือนนี้ ปกติจะไม่มียอดเข้ามามาก แต่ปีนี้ถือว่าเยอะจนน่าตกใจ เป็นผลมาจากละครบุพเพสันนิวาส ห้างร้าน บริษัท คนทั่วไป ก็จะวางธีมชุดไทยกันหมด บวกกับการเดินทางท่องเที่ยวใส่ชุดไทยไปตามรอยอยุธยาและลพบุรี คนไปเที่ยวก็ใส่ชุดไทยกันหมดเกือบทุกคน”

บรรดาร้านค้าชุดไทยในตลาดโบ๊เบ๊บอกในรายงานข่าวว่า ถือว่าเป็นครั้งแรกในรอบ 20 ปีนับตั้งแต่เปิดร้านจำหน่ายชุดไทย ยอดขายโต 50% ส่วนยอดขายชุดไทยย่านตลาดพาหุรัด เพิ่มขึ้น 3 เท่าตัว หลังประชาชนไปจับจ่ายซื้ออย่างคึกคักมาตั้งแต่งาน “อุ่นไอรัก คลายความหนาว”

ใส่ชุดไทยไม่ให้ร้อน คำตอบสุดท้ายคือ “ร่ม”

เพ็ญศรี เจ้าของร้านเจ้กรุงชุดไทย สะพานควาย บอกถึงเทคนิคการใส่ชุดไทยไม่ให้ร้อนว่า อยู่ที่คนสวมใส่คนนั้นๆ เอง

“ร้อนไม่ร้อนอยู่ที่คนใส่ ธรรมดาทั่วๆ ไป ผ้าก็เป็นแบบปกติ แล้วแต่คนใส่ตามใจคนใส่ ร้อนๆ ก็ต้องหาเทคนิควิธีใส่เอาเอง ใส่แล้วสวยสบายดีก็ใส่ไป”

หากมองให้ลึกลงไปว่าใส่ชุดไทยแล้วร้อนไหม? ตามหลักฐานประวัติศาสตร์ ถ้าเป็นไพร่สามัญชน เป็นชาวบ้านจะทอผ้าไว้ใช้ในครัวเรือนกันเอง แต่ถ้าเป็นชนชั้นสูงมีเงินก็จะซื้อผ้าจากจีนและอินเดียที่เอาเข้ามาขายไว้ใช้ เพราะเนื้อผ้าดีกว่า วิธีการตัดเย็บของไทยจะเป็นการตัดเย็บแบบง่ายๆ เพราะเป็นลักษณะของการห่มผ้าทั้งผืน

รายละเอียดของงานช่างจะไปอยู่ที่การปักเนื้อผ้า ผ้าถือเป็นของมีราคา ชั้นเจ้านายก็จะสวมใส่ผ้าเนื้อดีหน่อย ย้อมสีสวยงาม สไบมีซับนอกซับในใส่เมื่อออกนอกบ้าน ถ้าอยู่ในบ้านเจ้านาย บ่าวก็นุ่งผ้าแถบเอาง่ายๆ เพราะอากาศมันร้อน ถ้าเป็นไพร่ชาวบ้าน หรือทาส ก็จะมีแค่ผ้าผืนธรรมดาสีตุ่นๆ ไม่ได้ย้อมสีสวยงาม

ในงาน “อุ่นไอรัก คลายความหนาว” ซึ่งสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ หน่วยราชการในพระองค์ หน่วยงานทั้งภาครัฐและเอกชน ร่วมกันจัด เพื่อพระราชทานความสุขให้กับประชาชน และเผยแพร่ความงดงามของความเป็นไทยในรูปแบบต่างๆ ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร ณ พระลานพระราชวังดุสิต และสนามเสือป่า

เผ่าทอง ทองเจือ ผู้เชี่ยวชาญด้านผ้าไทยและประวัติศาสตร์ ได้มาเล่าถึงวิวัฒนาการของชุดไทยภายในงานนี้ ซึ่งสรุปได้ว่า สมัยก่อนการแต่งกายเป็นเครื่องจำแนกความแตกต่างทางสังคม ชุดไทยสมัยรัชกาลที่ 1-4 สำหรับเจ้านายฝ่ายใน ไม่ว่าจะเป็น พระมเหสี พระเทวีต่างๆเจ้าจอม พระราชธิดา ส่วนใหญ่จะนุ่งซิ่นจีบหน้านาง ผ้าถุงยาว โดยใช้ผ้าลายอย่างจากอินเดีย ห่มทับท่อนล่าง ส่วนท่อนบนห่มสไบแพรจีนเปิดไหล่หนึ่งข้าง หรือใส่เสื้อคอตั้งผ้าไหมจีนผ่าอก ติดขัดดุม (ติดกระดุม) แขนกระบอก โดยแขนกระบอกจะฟิต ทั้งนี้ ถ้าใส่เสื้อจะมีสไบห่มทับเสมอ โดยจะห่มสไบทับอัดกลีบ หรือไม่อัดกลีบก็ได้

สมัยรัชกาลที่ 5 มีอิทธิพลจากตะวันตกเข้ามา จากเสื้อแพรจีนก็เปลี่ยนมาเป็นเสื้อแหม่มแบบฝรั่ง โดยได้รับอิทธิพลจากราชสำนักรัสเซียและออสเตรีย เสื้อแบบฝรั่งที่นิยมใส่ก็เป็นผ้าลูกไม้จีบระบายต่างๆ ทั้งปลายแขน รอบอก รวมทั้งเสื้อแขนหมูแฮม โดยต้นแขนจะจีบฟองขึ้นฟู และค่อยๆ แคบลงมาถึงข้อมือ การแต่งกายแบบนี้เป็นพระราชนิยมตลอดรัชกาล

สมัยรัชกาลที่ 6 วิวัฒนาการสมัยนี้เปลี่ยนจากการสวมเสื้อแบบสมัย รัชกาลที่ 5 มาเป็นเสื้อแบบที่เราเรียกกันว่า “แก๊สบี้” คือ ตัวเสื้อยาวลงไปจนถึงเข่า และนิยมใช้ผ้าบางเบา ส่วนใหญ่เป็นเสื้อคอปาด แขนล้ำ รูปแบบการแต่งกายของสุภาพสตรีไทยโน้มเอียงไปทางตะวันตกมากขึ้น

สมัยรัชกาลที่ 7-8 รูปแบบการแต่งกายยังเลียนแบบสมัยรัชกาลที่ 6 อยู่ แต่กระโปรงจะเป็นกระโปรงที่สั้นมาถึงใต้เข่า จากนั้นเริ่มเป็นชุดเดรสหรือชุดเสื้อกับกระโปรงติดกัน และสะท้อนให้เห็นว่าราชสำนักมีความเป็นสากลมาก

สมัยรัชกาลที่ 9 ช่วงต้นรัชกาล สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 ยังทรงแต่งชุดไทยตามพระราชนิยมต่อเนื่องจาก รัชกาลที่ 7 กระทั่งเสด็จฯ อเมริกา และยุโรป ถึงได้มีการประดิษฐ์ชุดไทยพระราชนิยมขึ้น เพื่อให้เหมาะสมกับวาระโอกาสที่จะต้องออกงาน ประเทศไทยก็จะมีชุดไทยพระราชนิยม 8 แบบ ได้แก่ ชุดไทยเรือนต้น ชุดไทยจิตรลดา ชุดไทยดุสิต ชุดไทยอัมรินทร์ ชุดไทยจักรี ชุดไทยบรมพิมาน ชุดไทยศิวาลัย และชุดไทยจักรพรรดิ ซึ่งเป็นแบบอย่างของการแต่งกายชุดไทยสืบมาจนถึงปัจจุบัน

แน่นอน จากข้อมูลของเผ่าทอง จะเห็นได้ถึงภาพรวมชุดไทยตั้งแต่รัชกาลที่ 5-9 แต่เมื่อย้อนหลังกลับไปกรุงสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น ผู้ชายไม่ใส่เสื้อ ออกนอกบ้านก็ไม่ใส่เสื้อ พอสมัยรัชกาลที่ 4 ต้องออกกฎหมายบังคับให้ใส่เสื้อเวลาออกนอกบ้าน ส่วนผู้หญิงก็ห่มสไบหรือไม่ก็เปลือยอกสำหรับหญิงที่มีสามีและลูกแล้ว ในสมัยปฏิรูปประเทศ แฟชั่นและผ้าแบบตะวันตกเข้ามาผู้หญิงในกลุ่มชนชั้นสูงก็ได้นำเอาผ้าและรูปแบบการตัดเสื้อแบบตะวันตกมาประยุกต์ใช้กับชุดไทย ปรับเปลี่ยนไปตามยุคสมัย

อรพรรณ ศิลาวรรณ เจ้าของร้านเช่าชุดไทย ชุดเพื่อนเจ้าสาว-บ่าว by อุ๋ย อรพรรณ มองว่า จริงๆ ปัจจุบันชุดไทยถ้าใส่ก็เหมือนเสื้อผ้าทั่วไป

“อย่างผู้หญิงก็ใส่สไบ ซึ่งค่อนข้างเป็นผ้าที่เบาๆ อยู่แล้ว เวลาใส่ก็ค่อนข้างที่ไม่ร้อนอยู่แล้ว เพราะเปิดไหล่และโปร่งลม ส่วนคนที่ใส่ชุดเสื้อลูกไม้แขนยาวก็อาจจะร้อนหน่อย แต่ว่ามันก็เหมือนกับเป็นการกันแดดไปในตัว แต่ถ้าใส่สไบจะค่อนข้างสบายไม่ได้อึดอัดอะไรมาก ส่วนการใส่ผ้าถุงก็ระบายลมเหมือนเรือนไทยที่มีใต้ถุน โจงกะเบนก็เหมือนกางเกงทั่วไปไม่ได้หนักไม่ได้มีอะไรมากมาย ใส่ได้สบายคล่องแคล่วตัวด้วย”

สำหรับคนที่ใส่จัดเต็มเพื่อถ่ายรูปโดยเฉพาะ อรพรรณ ก็บอกว่าต้องยอมรับว่าหนักหน่อย ร้อนเลยทีเดียว

“ชุดผู้ชายก็ร้อนหน่อยเพราะเสื้อราชปะแตนค่อนข้างหนา แต่ตอนนี้นิยมมาใส่เป็นเสื้อคอกลมดูแบบไม่เป็นทางการเกินไปเหมือนจ้อยในบุพเพสันนิวาส ใส่จัดเต็มร้อนอยู่แล้ว แต่ถ้าแบบปกติธรรมดาคนโบราณก็ออกแบบมาให้เหมาะกับสภาพอากาศอยู่แล้ว ก็เหมือนเสื้อผ้าทั่วไป”

ชุดไทยปัจจุบัน อรพรรณ ขยายภาพให้เห็นว่า มีการประยุกต์ได้หลายๆ อย่าง ก็แบ่งเป็นงานทั่วไปที่เรียบง่าย ส่วนงานที่เป็นพิธีใหญ่ๆ ก็มีการประยุกต์มากขึ้น อย่างงานแต่งงานชุดไทยของเจ้าสาวก็ปรับไปตามยุคสมัย เอาอุปกรณ์ต่างๆ มาผสมผสานให้ดูดีตามยุคสมัย

“คำแนะนำอากาศร้อนใส่ชุดไทยอย่างไร? ต้องบอกว่า ต้องมีตัวช่วยเพื่อให้ถ่ายรูปได้สวยๆ ก็ต้องอาศัยร่ม เพราะเหมือนเป็นการป้องกันแดดไปในตัว เพราะอากาศบ้านเรามันร้อนมากอยู่แล้ว การใส่ชุดไทยมีอุปกรณ์ประกอบคือ ร่ม โดยเลือกร่มที่ออกแบบเป็นไทยๆ ให้เข้าชุดด้วยการมิกซ์แอนด์แมตช์ให้เข้ากับชุดที่ใส่ รวมถึงสีสันด้วย”

ท้ายสุด มีคำแนะนำสำหรับผู้ที่อยากจัดเต็มชุดไทยแบบเต็มยศครบองค์ทรงเครื่อง ทำอย่างไรไม่ให้ร้อนอบอ้าวจนเหงื่อแตกพลั่กทนไม่ไหว ทางที่ดีที่สุดให้เลือกงานที่จัดในห้องแอร์เย็นฉ่ำจะได้ไม่ร้อนและถ่ายรูปออกมาแชร์ในโซเชียลมีเดียได้สวยๆ ไม่แคร์ร่มบังแดด

เป็นเรื่องน่าสนใจที่มีคนไทยไปทำงานที่วอลท์ ดิสนีย์ เวิลด์ สหรัฐอเมริกา ซึ่งเปิดรับเพียงปีละ 3 คน หนึ่งในนั้นคือ มายด์-อัญญพร ซื่อพัฒนะพันธ์ เจ้าของนามปากกา Anyaผู้เขียนหนังสือ Magical Moments at Walt Disney World หนังสือเล่มแรกในชีวิตที่เขียนขึ้นมาจากการทำตามความฝันของตัวเอง

“มายด์อยากเขียนออกมาให้คนอ่าน แล้วสามารถนำข้อมูลจากหนังสือเล่มนี้ไปใช้ในการสมัครงานได้เลย”

เธอเริ่มเขียนตั้งแต่กลับมาจากสหรัฐเมื่อปลาย พ.ย. 2560 ใช้ระยะเวลาเขียนประมาณ 5 เดือนก่อนวางแผงในงานสัปดาห์หนังสือแห่งชาติครั้งที่ผ่านมา อัดแน่นไปด้วยรายละเอียดทั้งข้อมูลการสมัคร และประสบการณ์การทำงานที่เธออยากเล่าออกมาให้เห็นทุกด้านตามความจริง

“ตั้งแต่เด็กแล้ว มายด์เป็นคนชอบการ์ตูนดิสนีย์มาก” เธอกล่าวต่อถึงแรงบันดาลใจ

“ความฝันแรกไม่ได้อยากไปทำงาน แต่อยากไปเที่ยวให้ครบทุกที่มากกว่า (สวนสนุกดิสนีย์มีจำนวน 6 แห่งทั่วโลก) จากนั้นพอโตขึ้นเลยคิดว่า ถ้าได้ไปทำงานก็คงจะสนุกดี ประจวบกับตอนเรียนอยู่ปี 3 ได้ทราบข่าวว่าวอลท์ ดิสนีย์ เวิลด์ ที่อเมริกาเปิดรับนักศึกษาไทยไปฝึกงาน 3 เดือน เลยเริ่มสมัคร สอบสัมภาษณ์ และสุดท้ายก็ได้ไปตอนจบปี 4 พอดี”

บัณฑิตคณะอักษรศาสตร์ เอกภาษาและวัฒนธรรม หลักสูตรนานาชาติ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย หอบหิ้วความฝันในวัยเด็กไปสู่สวนสนุกที่ใหญ่ที่สุดในโลก ในบทบาทของพนักงานตำแหน่งขาย หรือเมอร์แชนไดส์ ซึ่งงานนี้เป็นใบเบิกทางให้เธอได้เติมเต็มความฝันในวัยเด็ก เพราะพนักงานสามารถเล่นเครื่องเล่นทุกอย่างได้ฟรี ประกอบด้วย 4 สวนสนุกใหญ่ 2 สวนน้ำ และได้รับส่วนลดพิเศษกับอีก 26 โรงแรมในอาณาจักรของดิสนีย์เวิลด์

“ก่อนไปมีคนบอกแล้วว่า การทำงานในตำแหน่งเมอร์แชนไดส์จะเหนื่อยมาก เพราะหนึ่งสัปดาห์ทำงาน 5 วัน ทำงานอย่างต่ำวันละ 10 ชั่วโมง ซึ่งต้องยืนขายของ ห้ามนั่ง ต้องยิ้ม ต้องชวนลูกค้าคุยตลอด เลยเตรียมใจไปว่าต้องเหนื่อยแน่นอน และพอได้ไปทำแล้วก็เหนื่อยมากๆ แต่มายด์จะไม่มองในแง่ลบ พยายามมองว่าเป็นเรื่องสนุก ได้คุยกับเด็กๆ พอวันหยุดก็ไปเที่ยวชาร์จพลังตัวเอง แต่ระยะเวลา 3 เดือนมันสั้นเกินไปทำให้ยังเล่นเครื่องเล่นได้ไม่ครบ

หลังจากกลับมารับปริญญา ก็เลยสมัครไปทำงานที่ดิสนีย์เวิลด์อีก แต่ครั้งนี้ไปทำงานแบบ 1 ปีกับตำแหน่งตัวแทนเผยแพร่วัฒนธรรมไทย (Thailand Cultural Representative) ทำงานวันละ 8 ชั่วโมง 5 วัน/สัปดาห์ ทำให้มีเวลาเล่นเครื่องเล่นทุกอย่าง เข้าพักครบทุกโรงแรม และได้ไปเล่นที่ดิสนีย์แคลิฟอร์เนียด้วย” เธอกล่าวอย่างดีใจเหมือนเด็กในร่างผู้ใหญ่กำลังกระโดดโลดเต้น

รวมระยะเวลากว่า 16 เดือนในอาณาจักรแห่งความสุขไม่ได้ให้แค่ความสนุก แต่ยังสอนให้เธอเป็นคนอดทน ไม่เกรงกลัวความเหนื่อยล้า ทำให้เธอโตขึ้นมาก และสอนให้ขอบคุณทุกอย่างที่ผ่านเข้ามาในชีวิต

“การทำงานที่ต้องส่งมอบความสุขให้คนอื่น เราต้องมีความสุขก่อน หากเราเหนื่อยแล้วท้อและไม่มีความสุข ก็คงไม่สามารถสร้างรอยยิ้มให้คนอื่นได้ ดังนั้น ทัศนคติจึงเป็นสิ่งสำคัญ เราต้องรักงานที่เราทำ และต้องมีความสุขกับงานทุกวัน เพราะไม่เช่นนั้นก็คงทำงานออกมาไม่ดี และทำให้คนอื่นมีความสุขไม่ได้”

มายด์กล่าวทิ้งท้ายถึงหนังสือเล่มนี้ว่า สำหรับคนที่เป็นแฟนการ์ตูนดิสนีย์ หรือมีความฝันอยากไปทำงานที่ดิสนีย์เวิลด์ สหรัฐ จะเห็นอีกแง่มุมเบื้องหลังรอยยิ้มของพนักงาน และหนังสือจะทำให้เห็นการไล่ตามความฝันของเด็กน้อยผู้หลงใหลเจ้าหญิงโฉมงาม

สุดท้าย เธอสามารถเข้าไปอยู่ในโลกดุจมนตร์วิเศษ เติมเต็มความฝัน และกลายเป็นผู้ใหญ่ที่เชื่อมั่นในความสุขมากกว่าสิ่งใด

เหมือนกับความรู้สึกที่ได้อ่านหนังสือเล่มแรกของนักเขียนหน้าใหม่ ก็สามารถสัมผัสได้ถึงความสุขจากใจผ่านทุกตัวอักษร และสำหรับใครที่กำลังตามหาความฝัน หนังสือเล่มนี้จะเป็นกำลังใจว่าอย่าเพิ่งท้อกับสิ่งที่ฝันไว้ เพราะไม่มีอะไรที่ได้มาง่ายๆ แต่ก็ไม่ยากเกินไป ซึ่งสุดท้ายความพยายามนั้นคุ้มค่าเสมอ

ก่อนที่จะไปชมนิทรรศการศิลปะร่วมสมัย “ฉันคือเธอ : วสันต์ สิทธิเขตต์”ที่หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร (หอศิลปกรุงเทพฯ) ณ ห้องนิทรรศการหลัก ชั้น 8

ได้หยิบบทความที่เรียบเรียงจากวิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปมหาบัณฑิต สาขาทฤษฎีศิลป์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร ปีการศึกษา 2554 เรื่อง “วสันต์ สิทธิเขตต์ : ศิลปะเพื่อการเคลื่อนไหวทางการเมือง” ของลลินธร เพ็ญเจริญ มาอ่าน

ผลการวิจัยงานศิลปะเพื่อการเคลื่อนไหวทางการเมืองในแต่ละช่วงเวลารวมทั้งสิ้น 49 เหตุการณ์ พบว่า 1.พัฒนาการช่วงแรกเป็นช่วงเวลาแห่งการสั่งสมประสบการณ์การสร้างสรรค์ศิลปะเพื่อการเคลื่อนไหวทางการเมืองของวสันต์ สิทธิเขตต์ อย่างจริงจัง จนกระทั่งในพัฒนาการช่วงที่สองของการสร้างสรรค์จึงปรากฏอัตลักษณ์เด่นชัด และมีบทบาทการเคลื่อนไหวทางการเมืองในเหตุการณ์สําคัญระดับสูง

2.การนําเสนอแนวความคิดและรูปแบบศิลปะเพื่อการเคลื่อนไหวทางการเมืองของวสันต์ ประกอบด้วยปัจจัยภายนอกด้านสภาพการณ์ทางสังคมและเหตุการณ์เคลื่อนไหวทางการเมืองของภาคประชาชนเป็นปัจจัยสําคัญ ได้แก่ แนวความคิดด้านการเมืองและการพัฒนาประชาธิปไตย และนําเสนอรูปแบบจิตรกรรมเป็นหลัก

3.ความสําคัญของเหตุการณ์เคลื่อนไหวและกรณีปัญหามีแนวโน้มอยู่ในเกณฑ์สูงและปานกลาง โดยมีกรณีปัญหาด้านสิทธิมนุษยชน การเมืองและการพัฒนาประชาธิปไตยเป็นอันดับสําคัญสูงสุด เหตุการณ์เคลื่อนไหวที่มีความสําคัญสูงจะสัมพันธ์กับการนําเสนอด้วยรูปแบบจิตรกรรม

ในวิทยานิพนธ์ชิ้นนี้ยังสรุปว่า วสันต์สิทธิเขตต์ เป็นศิลปินนักเคลื่อนไหวที่สร้างสรรค์ศิลปะเพื่อการเคลื่อนไหวทางการเมือง(Activist Art) หลากหลายประเภท ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะเป็นเวลากว่า 30 ปี ตั้งแต่ทศวรรษ 2520 ถึงปัจจุบัน โดยเริ่มต้นจากศิลปะประเภทบทกวีและดนตรี

ต่อมาในช่วงทศวรรษ 2530 ได้เข้าร่วมเคลื่อนไหวกับภาคประชาชนอย่างจริงจังส่งผลให้วสันต์เป็นศิลปินเข้มแข็งในด้านการเคลื่อนไหวทางความคิด เป็นนักรณรงค์คนสําคัญ (Protagonist) ในการปกป้องผู้ไม่ได้รับความเป็นธรรมและคนชายขอบในสังคมไทย จนเป็นภาพลักษณ์และเป็นที่รู้จักต่อคนทั่วไป

ดังคํานิยมจากคณะกรรมการมอบรางวัลมนัส เศียรสิงห์ “แดง” กล่าวว่า วสันต์ สิทธิเขตต์ เป็นผู้ที่ได้เข้าร่วมกิจกรรมเคลื่อนไหวต่อต้านความไม่เป็นธรรมในสังคมอย่างเอาจริงเอาจังโดยใช้งานศิลปะเป็นตัวชี้นํา จนกล่าวได้ว่า ที่ไหนมีการต่อสู้กับความไม่เป็นธรรม ที่นั่นจะต้องมีภาพเขียน บทกวี และตัวของวสันต์ สิทธิเขตต์ ร่วมอยู่ด้วย

ในช่วงระหว่างทศวรรษ 2530-2550 วสันต์ได้สร้างสรรค์ศิลปะเพื่อการเคลื่อนไหวทางการเมืองประเภททัศนศิลป์ที่มีแนวความคิดและรูปแบบหลากหลาย สอดคล้องกับแนวทางทั้งศิลปะสมัยใหม่ (Modern Art) และหลังสมัยใหม่ (Postmodern Art) โดยมักจะสะท้อนให้เห็นถึงสภาพการเมืองไทยในแต่ละสมัย

เมื่อมาชมงานในชุด “ฉันคือเธอ : วสันต์ สิทธิเขตต์” ก็เต็มอิ่มและมิผิดหวัง ต้องบอกว่าฝีมือคัดสรรงานกว่า 100 ผลงาน ของภัณฑารักษ์รับเชิญ ศ.ดร.อภินันท์ โปษยานนท์ กับภัณฑารักษ์ร่วม อดุลญา ฮุนตระกูล สามารถบอกถึงตัวตนของวสันต์ได้อย่างลึกซึ้งและเข้าถึง ซึ่งการต่อยอดแนวความคิดจากชุดผลงานเมื่อปี 2536 ในครั้งนั้น I Am You ที่นำเสนอความเวียนว่ายของวัฏจักรชีวิตและความทุกข์

แต่สำหรับในปี 2561 นี้ แนวคิด I Am You หรือ ฉันคือเธอ ถูกนำมาตีความอีกครั้งและกระจายออกเป็น 5 หัวข้อ นำเสนอผลงานตั้งแต่ปี 2518 จนถึงปัจจุบัน เริ่มต้นจากการมองย้อนกลับไปถึงจุดเริ่มต้นของศิลปินเพื่อทำความเข้าใจถึงแก่นของความคิดและผลงานใน “อุดมคติ & อุดมการณ์” (Ideals and Ideology)

ต่อด้วยการตั้งคำถามถึงวิธีการสร้างสรรค์ผลงานและการแสดงออกของศิลปินผ่าน “อำนาจ กับ ไร้อำนาจ” (Powerful vsPowerless) “ความดิบเถื่อนคืออาวุธ” (Raw Aesthetic as a Weapon) และ “ใบหน้า เรือนร่างและเสรีภาพ” (Face, Figure and Liberty) แล้วมองความเป็นปัจจุบันสมัยจากกิจกรรมทางสังคมที่ศิลปินมีส่วนร่วมใน “โลกสวยด้วยประท้วง” (Protest And Making The World A Better Place)

ผลงานของวสันต์ล้วนมีความโดดเด่น ดึงดูด และท้าทาย สร้างภาษาศิลปะส่วนบุคคลที่เป็นอิสระ และเคลื่อนตัวในหลากหลายรูปแบบเพื่อตอบสนองปัญหาสังคมร่วมสมัยอย่างฉับพลัน

วสันต์แสดงออกผ่านการเสียดสี ล้อเลียน และการเปรียบเปรยอย่างเป็นนัย ด้วยความสามารถรอบด้านทางศิลปะที่ได้เสาะหาวิธีการแสดงออกอันหลากหลาย รวมไปถึงการริเริ่มทำกิจกรรมร่วมกับกลุ่มศิลปิน นักเคลื่อนไหวทั้งภาคองค์กรและภาคประชาชนที่ต่อสู้เพื่อตอบสนองต่อปัญหาทั้งทางสังคม การเมือง และสิ่งแวดล้อม จนถึงปัจจุบัน

นอกจากนี้ ยังได้เป็นตัวแทนศิลปินจากประเทศไทยเข้าร่วมแสดงงานในเวทีระดับโลกหลายแห่ง ทั้งที่ประเทศออสเตรเลีย อินโดนีเซีย อิตาลี ญี่ปุ่น เกาหลี สิงคโปร์ และสหรัฐอเมริกา

ถ้าอยากชม “ศิลปะประท้วง” (Protest Art) ซึ่งหมายถึงศิลปะในลักษณะที่เป็นการเคลื่อนไหวทางสังคมการเมือง (Sociopolitical Movements) และการบอกเล่าแนวคิดของผลงานและชีวิตความเป็นศิลปินนักกิจกรรมของวสันต์ สิทธิเขตต์ แล้ว นิทรรศการชุดนี้รวบรวมมาไว้อย่างครบถ้วน

“ฉันคือเธอ : วสันต์ สิทธิเขตต์” จัดแสดงถึงวันที่ 27 พ.ค. 2561 ติดต่อสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมที่ฝ่ายประชาสัมพันธ์ โทร. 02-214-6630 ต่อ 501-503

จากก้าวแรกที่คนรู้จัก บิว เดอะสตาร์ ในฐานะนักร้องในเครือแกรมมี่โกลด์ แต่เมื่อวันเวลาผ่านไปปัจจุบันนี้หนุ่มวัย 33 ปี บิว-พงค์พิพัฒน์ คงนาค (บิว-พงค์พิพัฒน์ อาร์สยาม) ก็ได้ก้าวเข้ามาเป็นนักร้องในสังกัดค่ายอาร์สยามเป็นที่เรียบร้อย โดยซิงเกิ้ลแรกที่เปิดตัวไปมีชื่อว่า “ไอ้หมูไอ้หมา”

ตามด้วยซิงเกิ้ลที่ 2 ชื่อ “กูรักมึง” ซึ่งเป็นเพลงช้าในแนวป๊อป-ร็อก และถือเป็นเพลงรักที่ถ่ายทอดด้วยภาษาที่จริงใจ ตรงไปตรงมา โดยเน้นกลุ่มคนฟังทั่วไป ล่าสุดบิวยังได้ปล่อยคัฟเวอร์ซิงเกิ้ลเพลง “จันทร์” ซึ่งเป็นเพลงดั้งเดิมของ โจ้-ธณรัฐ ปิ่นเวหา ศิลปินในสังกัดอาร์เอสให้แฟนๆ ได้ฟังกันอีกด้วย

นอกจากทำงานเพลงแล้ว หนุ่มเสียงดีบอกว่า เขามักจะใช้เวลาว่างให้เป็นประโยชน์ด้วยการเล่นกีฬา ซึ่งถือว่าเป็นกีฬาสองประเภทที่เขาค่อนข้างเล่นมาอย่างต่อเนื่องหลายปีจนถึงตอนนี้

“บาสเกตบอลเป็นกีฬาชนิดแรกที่ผมเล่นมาตั้งแต่เด็กๆ เลย พอขึ้นชั้นมัธยมต้นที่โรงเรียนสุราษฎร์พิทยา จ.สุราษฎร์ธานี ผมก็ได้เป็นนักกีฬาบาสฯ ตัวโรงเรียนจนถึงมัธยมปลาย แต่พอเข้ามาเรียนมหา’ลัยและทำงานอยู่ในกรุงเทพฯ ก็จะหาทีมรวมตัวเล่นบาสฯ กันยากสักหน่อย พักนี้ผมก็เลยหันมาเล่นฟุตซอลแทน เพราะสามารถเล่นบนสนามหญ้าเทียมได้ ผมจึงรวมตัวเล่นกับเพื่อนๆ ที่เรียนจบจากคณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต ด้วยกัน

ส่วนการเล่นบาสฯ ผมก็ยังไม่ทิ้งนะตอนนี้ ยังเล่นอยู่ บางครั้งผมจะไปขอเล่นกับเพื่อนที่รู้จักกัน ทั้งที่มหา’ลัยบ้าง แถวปากเกร็ด หรือแถวเมืองทองบ้าง หากมีเวลาว่าง ผมกับเพื่อนรุ่นพี่ที่สนิทกันก็จะไปขอเล่นกับทีมอื่นๆ ที่เรารู้จัก ด้วยความที่ผมเล่นบาสฯ มาตั้งแต่เรียนประถม มัธยมต้น จนมัธยมปลายก็ยังเล่นอยู่ แถมตระเวนแข่งกับโรงเรียนอื่นๆ ไปทั่วเลย บาสฯ จึงถือว่าเป็นกีฬาที่ผมยังเล่นต่อเนื่องยาวนานที่สุด แต่พักนี้อาจจะเล่นน้อยลง เพราะหาทีมร่วมแจมยากกว่าฟุตซอล”

บิวเสริมว่า โดยส่วนตัวแล้วเขาชอบออกกำลังกายให้ได้เหงื่อทุกวัน นอกจากบาสฯ กับฟุตซอลแล้วเขายังเล่นฟิตเนสด้วย แต่เพราะต้องเดินสายโปรโมทงานเพลง จึงอาจจะเล่นกีฬาแต่ละอย่างได้แค่สัปดาห์ละ 1-2 วันเท่านั้น ในช่วงที่ต้องทำงาน ถ้าไม่มีเวลาจริงๆ เขาจะใช้ช่วงที่พักจากการทำงานวิดพื้นออกกำลังกายช่วยบ้าง

“ประโยชน์ที่ได้จากการเล่นบาสฯ ก็คือ ได้มิตรภาพ ได้รู้จักเพื่อนใหม่ๆ มากขึ้น ผมว่าการเล่นกีฬาทุกชนิดทำให้เราได้เรียนรู้ความมีน้ำใจที่เพื่อนๆ มีให้ ส่วนประโยชน์ทางสุขภาพ เมื่อก่อนนี้ผมจะเป็นภูมิแพ้ตอนตื่นนอนเช้าๆ แล้วมักจะไอจะจามตลอด แต่พอหันมาเล่นบาสฯ ก็ทำให้สุขภาพแข็ง แรงขึ้น เมื่อก่อนนี้ผมเป็นเด็กที่อ้วนมากๆ แต่พอได้เล่นบาสฯ ก็ทำให้ผอมลงและหุ่นดีขึ้นครับ

การเล่นบาสฯ จะมีผู้เล่นทีมละ 5 คนโดยผลัดกันยิงลูกเข้าห่วง แต่ข้อควรระวังก็คือมันเป็นกีฬาที่ต้องปะทะกัน บางครั้งเราอาจจะมีโอกาสโดนศอกของผู้เล่นคนอื่นได้ หรือนิ้วอาจจะซ้นหรือได้รับบาดเจ็บ ข้อมือเคล็ด ข้อเท้าแพลง ซึ่งเหล่านี้อาจเกิดขึ้นระหว่างการเล่นได้ทุกเวลา ดังนั้นเวลาเล่นควรต้องใช้ความระมัดระวังให้มากๆ แต่ถึงกระนั้นบาสฯ ก็ยังเป็นกีฬาที่ผมชอบเป็นอันดับ 1 อยู่ดี”

บิวเสริมว่า สำหรับฟุตซอลนั้นเป็นกีฬาที่เขาเล่นกับเพื่อนๆ ในวงการบันเทิงซะส่วนใหญ่ โดยจะมีการแข่งขันกันเป็นทีมเพื่อนำเงินไปช่วยการกุศลอยู่เรื่อยๆ โดยทีมหนึ่งจะมีผู้เล่น 5-7 คน แต่ฟุตซอลจะไม่มีการทุ่มบอล แถมยังแข่งในสนามที่เล็กกว่าฟุตบอลด้วย จึงเป็นกีฬาอีกอย่างที่เขาเล่นบ่อยเพราะหาสนามได้ง่าย

“สิ่งที่ต้องระวังเกี่ยวกับการเล่นฟุตซอลก็คือ มันก็เป็นกีฬาปะทะอีกเช่นกัน อาจจะมีการหกล้ม ทำให้บาดเจ็บ แขนหัก ขาหักได้ ถ้าไม่ระวัง ผมเคยแขนหักและต้องพักรักษาตัวนาน 3-4 เดือนมาแล้ว ช่วงนั้นทำงานไม่ได้เลยละ เอาเป็นว่านอกจากอุปกรณ์อย่างชุด รองเท้า ก็ควรมีอุปกรณ์เสริมอย่างสนับข้อเท้าด้วยก็จะดีมาก ที่สำคัญเวลาที่เล่นควรต้องเซฟตัวเองและเซฟเพื่อนๆ ที่ร่วมเล่นด้วยกันไม่ให้ได้รับบาดเจ็บด้วยครับ

ในอนาคตผมก็ยังคงเล่นกีฬาทั้งสองประเภทนี้อยู่ ส่วนกีฬาอีกอย่างที่ผมเริ่มติดเหมือนกันก็คือการว่ายน้ำ เพราะเป็นกีฬาที่สามารถเล่นคนเดียวได้ ผมมักจะว่ายน้ำที่สระในหมู่บ้านที่ผมอยู่แทบทุกวันเนื่องจากเดินทางสะดวก อีกอย่างการว่ายน้ำมันช่วยในเรื่องความจุของปอด ซึ่งมันมีผลดีต่อการร้องเพลง และช่วยให้อาการภูมิแพ้ดีขึ้นด้วย แต่ถ้าว่ายบ่อยๆ ก็อาจจะทำให้ผิวคล้ำขึ้น และเส้นผมจะแห้งมากขึ้นเพราะคลอรีนเท่านั้นเอง”

ติดตามผลงานของบิวได้ทางช่องสบายดีทีวี, YouTube : RsiamMusic และ Page FB :บิว พงค์พิพัฒน์ Official

เป็นคนรุ่นใหม่ที่สร้างมิตรภาพ รอยยิ้มและความสุขให้โลกอย่างน่านับถือ สำหรับ “ศิริภา กาญจนพันธ์” สาวเมืองคอนผู้มีอัธยาศัยน่ารัก ทั้งมีรอยยิ้มที่สดใส เจ้าของ “บ้านในสวน” (The Secret Garden) ที่ใครได้ไปเห็นและอยู่มาแล้วจะต้องตกหลุมรัก

เธอมีสวนมังคุดอารมณ์ดี ที่หลายคนไปมาแล้วติดใจไม่อยากกลับ เนื่องจากชีวิตไม่เคยได้สัมผัสความสุขในวิถีธรรมชาติแบบนี้มาก่อน ที่สำคัญครอบครัวของเธอใจดีและอัธยาศัยดีทุกคน ทั้งคุณพ่อ คุณแม่ คุณยาย และสมาชิกคนอื่นๆ

ศิริภา มีชื่อเล่นว่า “สมายล์” ซึ่งเป็นชื่อที่บอกให้รู้ถึงบุคลิกและคาแรกเตอร์ของเธอชัดเจน (มีรอยยิ้มสดใสและจริงใจ) แต่คนส่วนใหญ่มักเรียกสั้นๆ ว่า “มายล์” ขณะกลุ่มจิตอาสาที่เป็นชาวต่างชาติจะเรียกว่า “ศิริ” จากชื่อจริงของเธอ

เป็นคน อ.พรหมคีรี จ.นครศรีธรรมราช จบการศึกษาปริญญาตรี การจัดการการท่องเที่ยว สาขา Eco-Tourism มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ และได้รับใบประกาศแพทย์แผไทย 4 หลักสูตร จากศูนย์การแพทย์แผนไทย 14 จังหวัดภาคใต้ วัดศาลามีชัย

จิตอาสาต่างชาติรู้จักเธอได้อย่างไร

ย้อนไปเมื่อ 3 ปีที่แล้ว สมายล์ทำงานที่บริษัททัวร์แห่งหนึ่ง ดูแลเกี่ยวกับการท่องเที่ยวในประเทศ วันหนึ่งได้ตัดสินใจยื่นใบลาออกล่วงหน้า 3 เดือน เพื่อไปปลูกมะพร้าวน้ำหอมที่บ้านเกิด แต่ด้วยความที่เจ้าของบริษัทให้ความเอ็นดูไม่อยากให้ลาออก จึงพร้อมสนับสนุนทุกอย่างถ้าเธอต้องการทำโปรเจกต์อะไรก็ตาม

“ตอนยื่นใบลาออก บอกเจ้านายว่าอยากทำสวนมะพร้าวน้ำหอม นายบอกถ้างั้นไม่ต้องไปปลูกที่บ้าน ปลูกที่นี่เลย มีที่ให้ นายสั่งมะพร้าวมา 200 ต้น มายล์เลยทำโปรเจกต์ขึ้นเว็บไซต์ workaway ขออาสาสมัครนานาชาติมาช่วยปลูก ล็อตแรกมีมาช่วย 7 คน เป็นฝรั่งเศสถึง 3 คน เจ้านายใจดีเปิดห้องแกรนด์วิลล่าให้พัก ตอนหลังใช้ห้องประชุมเนื่องจากอาสาสมัครมาแต่ละรอบบางที 7 คน บางที 9 คน และพักอยู่ประมาณอาทิตย์หนึ่ง”

เมื่อโปรเจกต์ปลูกมะพร้าวเสร็จเรียบร้อย พร้อมเห็นการเจริญเติบโตของต้นมะพร้าวในช่วงเวลา 3 เดือน สมายล์มีเป้าหมายในอนาคตชัดเจนอยู่แล้วจึงตัดสินใจลาออกไปทำสวนของตัวเอง และช่วงนั้นเป็นช่วงที่คุณตาของเธอไม่สบายและร่างกายไม่แข็งแรงด้วย จึงถึงเวลาต้องไปอยู่กับครอบครัว พ่อแม่และได้ดูคุณตาอย่างใกล้ชิด

ทำ “เดอะ ซีเคร็ท การ์เดน”

โปรเจกต์แรกหลังลาออกจากงานคือ เดอะ ซีเคร็ท การ์เดน (The secret garden) หรือ บ้านในสวน สิ่งแรกที่เธอทำคือการรับสมัครอาสาสมัครนานาชาติมาช่วยทำสวน ในเชิงของการมาแลกเปลี่ยน เรียนรู้วัฒนธรรมและใช้ชีวิตแบบสุขกายสบายใจด้วยกัน ทันทีที่รันโปรเจกต์ขึ้นเว็บ workaway ก็ได้รับการตอบรับจากอาสาสมัครจากหลายประเทศ

“ตอนนั้นตื่นเต้นกับโปรเจกต์มาก ตื่นตั้งแต่ตี 4 ครึ่ง ตอบจดหมายวันละ 100 ฉบับ เพราะมีจดหมายส่งมาเยอะ ปีแรกมายล์รับมา 25 ประเทศ ประมาณ 50 คน แต่ไม่ได้มาคราวเดียวนะคะ เพราะที่พักมีจำกัด มีพักบ้านมายล์ บ้านคุณปู่ บ้านคุณยาย ทุกอย่างฟรีหมดในปีแรก เนื่องจากมายล์กับคุณแม่ต้องการสร้างเครือข่ายเดอะ ซีเคร็ท การ์เดน ให้มีพลังเหมือนผีเสื้อขยับปีกอยู่ทั่วโลก อาสาสมัครแต่ละคนจะมีชื่อไทยขึ้นต้นด้วยคำว่า “ต้น” และมีรหัสกำกับ เช่น ต้นสัก ต้นลม ต้นฝน เป็นต้น

ช่วงแรกมีอาสาสมัครจากเบลเยียมและออสเตรเลียมาช่วย ทำทุกอย่างตั้งแต่ดายหญ้า ปลูกพืชสวนครัว ปลูกผลไม้ต่างๆ ในรูปแบบของเกษตรอินทรีย์ ไม่ใช้สารเคมี ไม่ใช้ยาฆ่าหญ้า พอทำไปเรื่อยๆ ชุมชนเริ่มสนใจเข้ามาดูงาน ประกอบกับอาสาสมัครทยอยมาตลอด มายล์จึงเปิดสอนเด็กๆ ในชุมชนด้วยการจัดค่ายภาษาอังกฤษขึ้น ชาวบ้านก็ส่งลูกหลานมาเรียนภาษากับเรา”

มีครูจุ้ยและโจน จันไดเป็นแรงบันดาลใจ

มายล์ เล่าว่า สิ่งที่ดำเนินการในปีแรกน่าพอใจมาก โดยเฉพาะชุมชนให้ความสนใจหันมาทำเกษตรอินทรีย์ตาม พอปีที่ 2 ได้รับแรงบันดาลใจในการใช้ชีวิตที่เรียบง่ายจากครูจุ้ย (ชลดา เวเยื่อ) ผู้เชี่ยวชาญในการสร้างบ้านดินและผู้ก่อตั้งเพจบ้านดินคำปู้จู้ ที่ จ.พะเยา และ โจน จันได เจ้าของพันพรรณ สวนเกษตรอินทรีย์ ใน อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่ โดยมีโอกาสได้เรียนรู้การสร้างบ้านดินและเกษตรอินทรีย์จากบุคคลทั้งสอง ขณะเดียวกันก็ได้มอบโอกาสนี้ให้กับอาสาสมัครจากทั่วโลกด้วย

“ทุกครั้งที่อาสาสมัครมาอยู่ด้วย มายล์จะเปิดวิดีโอภาษาอังกฤษที่พี่โจนพูดเรื่องการใช้ชีวิตให้ฟัง ให้ดูคลิปการสร้างบ้านดินทั้งของครูจุ้ยและพี่โจน ทุกคนจะชื่นชอบในวิถีชีวิตแบบนั้นมากและอยากไปเรียนรู้สัมผัสด้วยตัวเอง มายล์กับทีมงานก็จะพาอาสาสมัครไปทำบ้านดินกับครูจุ้ย ที่พันพรรณก็ไปด้วย

มายล์หวังว่าเวลาที่พวกเขากลับไปบ้านเกิดจะได้ไปทำเดอะ ซีเคร็ท การ์เด้น ในแบบฉบับของเขา อาจไม่จำเป็นต้องบ้านดินแบบเรา แต่ทำอะไรก็ได้ที่เรียบง่าย มีความสุขและได้อยู่กับธรรมชาติ”

ทำสวนมังคุดอารมณ์ดี

ปัจจุบันบ้านในสวนได้ดำเนินเข้าสู่ปีที่ 3 ปีนี้เธอวางโปรเจกต์ใหญ่ 2 เรื่อง โปรเจกต์แรก คือ ทำสวนมังคุดอารมณ์ดี มีการตั้งบริษัทเล็กๆ ขึ้นมาชื่อบริษัท สมายล์ แมงโกสทีน ซึ่งได้เริ่มทำมาแล้ว และได้ผลดีเกินคาด โปรเจกต์ที่ 2 คือ ธรรมชาติบำบัด เนื่องจากเธอเรียนแพทย์แผนไทยมา โดยจะเริ่มในเดือน ก.ค.นี้

“บ้านมายล์มีสวนมังคุด 7 ไร่ จำนวน 220 ต้น สวนที่คุณแม่ให้ดูแล มายล์เอามาทำเป็นสวนมังคุดอารมณ์ดี หรือสมายล์ แมงโกสทีน เปิดเพลงให้มังคุดฟัง ไอเดียมาจากแม่ชอบเปิดวิทยุส่วนพ่อชอบเพลง ไมค์ ภิรมย์พร เปิดทุกวัน จากการสังเกตมังคุดจะออกผลดีและสวย เลยรู้สึกว่าการที่มังคุดได้ฟังเพลงมันได้ผ่อนคลาย และส่งผลต่อการออกดอกออกผล มายล์อยากดูแลเขาเหมือนเจ้าหญิงเจ้าชายในสวน ให้สมกับที่เขาเป็นราชินีผลไม้เมืองร้อน

มายล์ดูแลอย่างดี ใส่ใจเขาทุกขั้นตอน ไม่ใช้ปุ๋ยเคมีและยาฆ่าแมลง เปิดเพลงให้ฟังทุกวัน ทำให้ดอกมันแข็งแรงมาก โดยในการดูแลต้นมังคุดนั้นมายล์ได้จัดกิจกรรมหนึ่งขึ้นมา คัดเลือกต้นมังคุดจาก 220 ต้น มา 26 ต้น เพื่อให้คนไทยได้จับจองเป็นเจ้าของ คนที่เป็นเจ้าของสามารถส่งเพลงที่ชอบมาให้เราเปิดให้มังคุดของตัวเองฟัง ตอนนี้ปิดจองแล้วค่ะ เปิดจอง 7 วัน แต่ปิดจองใน 4 วัน”

มายล์ เล่าว่า เจ้าของต้นมังคุดทั้ง 26 คนนี้ นอกจากส่งเพลงมาให้เราเปิดแล้ว พวกเขาจะคอยสอบถามติดตามผลต้นของตัวเอง เช่น ตอนนี้เริ่มออกดอก เริ่มบานหรือยัง ไปถึงไหน พอออกผลถึงเวลาเก็บเกี่ยวเจ้าของอยากซื้อในราคาเท่าไรเป็นสิทธิของเจ้าของ เธอไม่สนใจเรื่องราคาแต่อยากให้คนกินมังคุดเป็นผู้กำหนดราคาเอง

ที่สำคัญ เงินที่ได้จากการขายมังคุดทั้ง 26 ต้น จะนำไปบริจาคต่อเพื่อซื้ออุปกรณ์ทางการแพทย์ให้กับโรงพยาบาลที่ ตูน บอดี้สแลม ไปวิ่งการกุศลหาเงินช่วย

อีกโปรเจกต์หนึ่ง คือ การจัดคอร์สธรรมชาติบำบัด จะเปิดรับอาสาสมัครนานาชาติและคนไทยเข้าร่วมกิจกรรม โดยจะจัดในช่วงเดือน ก.ค. อันเป็นช่วงที่ผลไม้สุกพอดี ผู้สนใจสามารถติดตามข่าวสารและกิจกรรมต่างๆ ของบ้านในสวนได้ที่เพจ The secret garden และเฟซบุ๊ก Siri Kanjanapan