การอนุรักษ์ดินและน้ำเป็นการระวังรักษา ป้องกันดินมิให้ถูกชะล้างและพัดพาไป ตลอดจนการปรับปรุงบำรุงดินให้คงความอุดมสมบูรณ์ รวมทั้งการรักษาน้ำในดินและบนผิวดินให้คงอยู่ เพื่อรักษาดุลธรรมชาติให้เหมาะสมในการใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อเกษตรกรรมอย่างยั่งยืน การใช้หญ้าแฝกเป็นอีกหนึ่งวิธีในการอนุรักษ์ดินและน้ำ ใช้ต้นทุนต่ำ สามารถดำเนินการเองได้ ปัจจุบันมีการปลูกหญ้าแฝกเพื่ออนุรักษ์ดินและน้ำตามแนวบ่อดักตะกอน ทางระบายน้ำ ขอบทางเดินในไร่นา ตามคูรับน้ำรอบภูเขา ทำเป็นแนวชะลอความเร็วของน้ำและดักตะกอนขวางความลาดเอียงของพื้นที่ ปลูกระหว่างแถวไม้ผล และแนวเขตถือครองที่ดิน ซึ่งนับเป็นพระมหากรุณาธิคุณอันหาที่สุดมิได้ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช (รัชกาลที่ 9)ในเรื่องหญ้าแฝกนี้ นอกจากจะพัฒนาให้เกษตรกรสำนึกและมั่นใจในระบบอนุรักษ์ดินและน้ำแล้ว ยังช่วยฟื้นฟูทรัพยากรดินที่เสื่อมลงใกล้ถึงจุดวิกฤติให้ได้กลับคืนสู่สภาพที่ดีอีกครั้งหนึ่ง

พื้นที่ทำการเกษตรตำบลกำแพง จังหวัดสตูล เป็นอีกหนึ่งพื้นที่ตัวอย่างที่สภาพพื้นที่เป็นที่ลุ่ม แอ่งท้อง และทางระบายน้ำ เมื่อถึงเข้าสู่ฤดูฝน น้ำท่วมขังเป็นระยะเวลานาน ทำให้มีการชะล้างพังทลายของดิน พื้นที่ทำนาในหลายพื้นที่มีการปล่อยทิ้งจนกลายเป็นพื้นที่นาร้าง เมื่อทำนาไม่ได้ผลผลิตเท่าที่ควร

เกษตรกรได้เข้าร่วมโครงการขุดคู-ยกร่อง เพื่อปลูกปาล์มน้ำมัน โดยได้รับการสนับสนุนจากสถานีพัฒนาที่ดินสตูล กรมพัฒนาที่ดิน ใช้พื้นที่นาร้างทำการปลูกปาล์มน้ำมันควบคู่ไปกับการปลูกหญ้าแฝก การใช้ประโยชน์จากหญ้าแฝกในด้านการอนุรักษ์ดินและน้ำ เนื่องจากสามารถแก้ไขปัญหาการพังทลายของดินและการชะลอของน้ำได้ดี ช่วงฤดูฝนเกิดน้ำท่วมขังระยะเวลานาน แต่เมื่อน้ำแห้งแล้วหญ้าแฝกก็รักษาความชื้นในดินได้ดีอีกด้วย รวมทั้งใบหญ้าแฝกก็สามารถนำมาคลุมโคนต้นปาล์มน้ำมัน เพื่อเก็บความชื้นและเพิ่มอินทรียวัตถุในดิน

สวนปาล์มน้ำมันของนายบุญศักดิ์ ลิบประภากร จำนวน 7 ไร่ ณ บ้านปากปิง ม.10 ต.กำแพง อ.ละงู จ.สตูล เป็นหนึ่งพื้นที่ตัวอย่างที่ปลูกหญ้าแฝกในสวนปาล์มน้ำมัน ตามโครงการฟื้นฟูป้องกันการชะล้างพังทลายของดิน (หญ้าแฝก) สายพันธุ์ที่นำมาปลูก คือ พันธุ์สงขลา 3 ซึ่งเป็นพันธุ์ที่มีการเจริญเติบโตได้ดี แตกกอเร็ว เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ลุ่ม มีรากยาวและปริมาณมากสามารถยึดดินได้เป็นอย่างดี ดอกเป็นหมันไม่แพร่พันธุ์กระจายในพื้นที่ใกล้เคียง ใบมากเมื่อแตกหน่อใหม่แล้วต้นเก่าจะตาย ซึ่งในพื้นที่สวนปาล์มน้ำมันของนายบุญศักดิ์มีลักษณะวิธีการปลูก โดยปลูกริมขอบคู-ยกร่อง 2 แถว ระยะห่างระหว่างต้นประมาณ 5-10 ซม. ตลอดแปลง 7 ไร่ นอกจากนี้ การตัดแต่งกอหญ้าแฝกแต่ละครั้ง ก็นำใบมาคลุมโคนปาล์มน้ำมัน เพื่อเพิ่มอินทรียวัตถุและย่อยสลายกลายเป็นปุ๋ยหมัก ดินที่ปลูกหญ้าแฝกนั้นพัฒนาเป็นดินดีมีความอุดมสมบูรณ์ ซึ่งสามารถลดต้นทุนค่าใช้จ่ายในการซื้อปุ๋ยเคมีได้เป็นอย่างดี

ดร.วิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ เปิดเผยว่า ร้านสหกรณ์โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช จำกัด เป็นสหกรณ์ร้านค้าที่ประสบความสำเร็จ จนได้รับรางวัลสหกรณ์ดีเด่น ระดับภาคใต้ 3 ปีซ้อน ในปี พ.ศ. 2557, 2558 และ 2559 เนื่องจากบริหารงานด้วยหลักธรรมาภิบาล ใส่ใจสมาชิกและชุมชน รวมทั้งให้ความสำคัญกับคุณภาพสินค้าที่นำมาจำหน่าย แก่ผู้บริโภค ตลอดจนมีการเชื่อมโยงเครือข่ายสหกรณ์ โดยนำสินค้าจาก สกต. ธ.ก.ส. กลุ่มเกษตรกร มาจำหน่าย และการนำเงินไปฝากเสริมสภาพคล่องให้แก่ชุมนุมสหกรณ์และสหกรณ์อื่นอีกด้วย นอกจากนี้ยังมีการพัฒนาสมาชิกอย่างต่อเนื่อง โดยการจัดกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อให้สมาชิกได้มีส่วนร่วม มีกำลังใจ สร้างแรงผลักดันที่ดีต่อสมาชิก ทำให้สมาชิกเกิดความเชื่อมั่นในองค์กร ในสหกรณ์ของตน เมื่อภายในองค์กรเข้มแข็งก็ส่งผลต่อประสิทธิภาพและประสิทธิผลขององค์กรด้วยเช่นกัน

นายนิวัช ศรีวิไลวัชร์ ประธานกรรมการร้านสหกรณ์โรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช จำกัด กล่าวว่า ร้านสหกรณ์ตั้งอยู่ในโรงพยาบาลมหาราชนครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นโรงพยาบาลที่มีบุคลากรกว่า 2,000 คน และบริเวณใกล้เคียงยังมีหน่วยงานด้านสาธารณสุขต่างๆมากมาย โดยจะขายสินค้าที่มีมาตรฐานการผลิต (อย.) สินค้าฝากขาย (อาหารพร้อมทาน) มีการตรวจสอบเก็บตัวอย่าง เพาะเชื้อ ตรวจสุขภาพประจำปีของผู้ประกอบการ โดยฝ่ายโภชนาการและห้องแล็บ (ฝ่ายปฏิบัติการพยาธิวิทยา)
มีโครงการตรวจสถานที่ผลิตตามมาตรฐานการผลิตและประกอบอาหาร เพื่อให้ได้มาตรฐาน นอกจากนี้ยังเน้นเรื่องความรับผิดชอบต่อสุขภาพ และใส่ใจในสมาชิกและครอบครัว รวมถึงผู้ป่วย ญาติผู้ป่วยและผู้ใช้บริการอื่นๆ ที่แม้ไม่เป็นสมาชิกแต่เป็นผู้บริโภคสินค้าจากร้านสหกรณ์ ให้ได้รับสินค้าคุณภาพ ปลอดภัย และได้รับคุณค่า และคุ้มค่าแก่ผู้บริโภค

นาย รัตวิ

กรมพัฒนาที่ดินได้วางแนวทางแผนการพัฒนาและฟื้นฟูพื้นที่การเกษตรที่ประสบอุทกภัย โดยให้สถานีพัฒนาที่ดินในจังหวัดที่ประสบภัย ร่วมกับหมอดินอาสาประจำหมู่บ้าน ประเมินสภาพพื้นที่และเร่งให้ความช่วยเหลือโดยด่วน เบื้องต้นเจ้าหน้าที่สถานีพัฒนาที่ดินได้ลงพื้นที่ให้คำแนะนำ การบำบัดน้ำเน่าเสียและขจัดกลิ่นเหม็น โดยใช้สารเร่งซุปเปอร์ พด. 6 ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์เทคโนโลยีชีวภาพของกรมพัฒนาที่ดิน หากเป็นพื้นที่น้ำท่วมขังนิ่งและเกิดลูกน้ำยุงรำคาญ แนะนำให้ใช้สารเร่งซุปเปอร์ พด. 6
(ชนิดผง) โรยลงไปจะช่วยกำจัดและลดปัญหาลูกน้ำยุงรำคาญได้ผลเป็นอย่างดี นอกจากนี้ยังได้ให้คำแนะนำวิธีการฟื้นฟูพื้นที่การเกษตรหลังน้ำลด ดังนี้

1.พื้นที่ปลูกข้าว มีวิธีจัดการดินหลังน้ำลด คือ 1) ระบายน้ำออกจากนา 2) ไถกลบตอซังข้าว หมักให้ย่อยสลาย โดยใช้น้ำหมักชีวภาพรดฟางข้าวช่วงไถกลบ 3) หลังจากตอซังย่อยสลายแล้ว ปรับปรุงดินโดยใช้พืชปุ๋ยสด กรณีน้ำท่วมขังในนาเป็นระยะเวลานาน แนะนำให้ใช้สารบำบัดน้ำเน่าเสียและช่วยขจัดกลิ่นเหม็น (สารเร่งซุปเปอร์ พด.6) เพื่อบำบัดน้ำเสียและขจัดกลิ่นเหม็น โดยใช้อัตรา 1 ลิตรต่อปริมาณน้ำในนา 1 ลูกบาศก์เมตรทุก 10 วัน หรือถ้ามีกลิ่นเหม็นมากให้ใส่ทุก 3 วัน จนหมดกลิ่น

2.พื้นที่สวนผลไม้ มีวิธีจัดการดินหลังน้ำลด ดังนี้ 1)ไม่เข้าไปเหยียบย่ำใต้ต้นไม้ผลเพราะจะทำให้รากขาดและรากเน่าได้ง่าย 2) ถ้าต้นไม้ล้มควรหาไม้ยาวค้ำยันไว้ก่อน 3)ระบายน้ำออกจากโคนต้นให้หมดเป็นการด่วน ทำร่องน้ำระหว่างแถวไม้ผลให้ลึกอย่างน้อยประมาณ 50 ซม. ถ้าเป็นดินเลนให้ใช้ไหผูกเชือกแล้วลากให้เป็นร่องลึกระหว่างแถวสามารถใช้เป็นทางระบายน้ำได้ เอาไม้แหวกดินให้เป็นร่องเล็กๆ ที่บริเวณโคนต้นไม้ให้น้ำไหลลงสู่ทางระบายน้ำ 4) ใช้พลั่วดึงเศษพืชและสัตว์ต่างๆ 5) ใช้ไม้ไผ่หรือท่อพลาสติกเจาะรูปักไว้โคนต้น เพื่อระบายความร้อนและก๊าซพิษออกจาก
โคนต้น 6) เมื่อดินเริ่มแห้งให้ทำการตัดแต่งกิ่งเอาใบแก่และกิ่งที่อยู่ภายในทรงพุ่มที่ไม่ได้รับแสงออก 6)ใส่ปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักร่วมกับปุ๋ยเคมี สูตร 15-15-15 โดยใส่ในร่องที่ขุดดินขึ้นรอบๆ ทรงพุ่ม ซึ่งความกว้างของร่องประมาณ 15 เซนติเมตร หรือใส่ที่โคนต้นไม้ในกรณีที่ต้นไม้ยังมีขนาดเล็ก

เกษตรกรที่สนใจข้อมูลเพิ่มเติม สอบถามรายละเอียดได้ที่สำนักงานพัฒนาที่ดินเขต 1-12 สถานีพัฒนาที่ดินทุกจังหวัด หมอดินอาสาประจำหมู่บ้านในชุมชน หรือ โทร. 0-2579-8515

นายธีธัช สุขสะอาด ผู้ว่าการการยางแห่งประเทศไทย (กยท.) เปิดเผยว่า ขณะนี้สถานการณ์ราคายางมีแนวโน้มปรับตัวดีขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยยางแผ่นรมควันชั้น 3 ราคาเกือบ 60 บาทต่อกิโลกรัมแล้ว เนื่องจากราคาน้ำมันดิบได้ปรับตัวสูงขึ้น และปัจจัยภายในจากมาตรการของภาครัฐที่ได้ดำเนินการในช่วงที่ผ่านมา ช่วยผลักดันให้ราคายางสูงขึ้น ประกอบกับภาคการส่งออกของไทยมีการขยายตัวเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 12 สูงกว่าที่คาดหวังไว้ ขณะที่ตลาดรถยนต์ยังมีการขยายตัวถึงร้อยละ 8 ทำให้ความต้องการยางเพื่อผลิตยางล้อรถยนต์เพิ่มขึ้นมากด้วย นอกจากนี้ ฤดูฝนปีนี้มาเร็วกว่าปกติและยาวนาน สวนยางในบางพื้นที่ของภาคอีสานยังประสบปัญหาน้ำท่วมซึ่งจะมีผลต่อการกรีดยางได้น้อยลง

ส่วนแรงกดดันจากบริษัทรับซื้อยางจากประเทศยุโรป และญี่ปุ่น ที่จะรับซื้อเฉพาะไม้หรือผลิตภัณฑ์จากไม้ที่ได้รับเครื่องหมาย FSC ซึ่งเป็นไม้จากการจัดการสวนยางอย่างยั่งยืน อย่างถูกต้องตามหลักการ ที่เป็นที่ยอมรับในระดับนานาชาตินั้น ยังไม่ได้มีผลบังคับใช้ในขณะนี้ จะเริ่มใช้ในปี ค.ศ.2020 หรือ ปี พ.ศ.2563 ซึ่งจะไม่ส่งผลกระทบต่อประเทศไทย เพราะเรามีมาตรการรองรับ ในเรื่องการออกมาตรฐานการจัดการสวนยางอย่างยั่งยืนตามมาตรฐานสากล FSC แล้ว โดยขณะนี้ได้นำร่องดำเนินการในพื้นที่สวนยาง 50,000 ไร่ และกำลังจะขยายผลไปดำเนินการในพื้นที่อื่นๆ ทั้งในสวนยางภาคตะวันออก ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และ
ภาคใต้ คาดว่าภายในระยะเวลาที่เหลือ 3 ปี จะสามารถดำเนินการครอบคลุมพื้นที่สวนยางที่ขึ้นทะเบียนไว้กับ กยท.ได้ทั้งหมดอย่างแน่นอน

นายธีธัชกล่าวต่อว่า การที่ประเทศยุโรป และญี่ปุ่น รวมทั้งประเทศอื่นๆ ที่จะนำมาตรฐาน FSC มาใช้นั้น ประเทศไทยน่าจะได้รับอานิสงส์มากกว่า เพราะการใช้มาตรฐานดังกล่าว ไม่ได้บังคับใช้กับประเทศไทยเท่านั้น แต่รวมถึงประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ทั้งหมด ไม่ว่าจะเป็น ลาว พม่า กัมพูชา เวียดนาม มาเลเซีย อินโดนีเซีย ด้วย ถ้าประเทศเหล่านี้ไม่ทำการจัดการสวนยางตามมาตรฐานสากล FSC แล้ว คำสั่งซื้อยางจะยิ่งไหลเข้ามาในประเทศไทยที่มีการจัดการสวนยางตามมาตรฐานสากล FSC มากขึ้น

นางน้ำฝน หอมเมือง ทายาท นายสอน หอมเมือง เกษตรกรที่เข้าไปใช้ประโยชน์ที่ดินโดยไม่ได้รับอนุญาตบริเวณอ่างเก็บน้ำห้วยทราย-หุบกะพง เปิดเผยว่า จากการที่บิดาได้เข้าไปใช้ประโยชน์ที่ดินบริเวณอ่างเก็บน้ำห้วยทราย-หุบกะพง เมื่อมีการก่อสร้างอ่างเก็บน้ำก็ได้รับเงินชดเชย จึงได้ย้ายพื้นที่ออกมาอยู่บริเวณขอบอ่างฯ โดยไม่ได้รับอนุญาต และได้ปลูกบ้านถาวรไว้

อย่างไรก็ตาม หลังจากที่ศูนย์สาธิตโครงการหุบกะพง ได้ชี้แจงทำความเข้าใจหลักการใช้ประโยชน์ที่ดินโครงการตาม
พระราชประสงค์หุบกะพง ตนและญาติพี่น้องจึงยินดีออกจากพื้นที่บริเวณอ่างฯ โดยได้รับความช่วยเหลือจากศูนย์สาธิตโครงการหุบกะพง ในการหาพื้นที่แปลงทดแทนให้ ได้แก่ แปลง 488 และได้วางแผนสร้างบ้าน 13 หลัง อีกทั้งศูนย์ยังได้อำนวยความสะดวกในการรื้อถอน ขนย้ายบ้าน นอกจากนี้ ตนและญาติพี่น้องยังได้สมัครเข้าเป็นสมาชิกสหกรณ์การเกษตรหุบกะพง
จำกัด เพื่อให้สหกรณ์ดำเนินการตามระเบียบ ข้อบังคับสหกรณ์ และระเบียบกรมส่งเสริมสหกรณ์ ว่าด้วยการจัดสรรที่ดินหมู่บ้านสหกรณ์หุบกะพง พ.ศ.2524

“นับเป็นพระมหากรุณาธิคุณอย่างหาที่สุดมิได้ ที่พ่อหลวงรัชกาลที่ 9 พระราชทานที่ดินแห่งนี้แก่พวกเรา ทำให้พวกเรามีที่ดินเป็นของตัวเอง มีที่อยู่อาศัยเป็นหลักแหล่ง ตนจึงให้คำมั่นสัญญาว่าจะดูแลรักษาที่ดินแห่งนี้ที่พ่อหลวงรัชกาลที่ 9 พระราชทานให้ไว้ตราบชั่วลูกหลาน จะไม่ขายเด็ดขาด” นางน้ำฝน กล่าวด้วยความปลื้มใจ

นายสุรเดช เตียวตระกูล อธิบดีกรมพัฒนาที่ดิน เปิดเผยว่า จังหวัดสระแก้ว เป็นหนึ่งจังหวัดที่ได้รับการจัดสรรที่ดินในพื้นที่ ส.ป.ก. ตามคำสั่งหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ที่ 36/2559 โดยเบื้องต้น พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ได้เป็นประธานในพิธีมอบเอกสารที่ดิน ส.ป.ก. ที่ยึดคืนตามคำสั่งดังกล่าว มาจัดสรรให้เกษตรกรที่ยากไร้ในพื้นที่ จังหวัดสระแก้ว 303 ราย 3,342 ไร่ 10 แปลง โดยมอบให้แก่ประธานสหกรณ์ปฏิรูปที่ดินอำเภอโคกสูง อรัญประเทศ วัฒนานคร และวังน้ำเย็น รวม 4 สหกรณ์

ทั้งนี้ในส่วนของกรมพัฒนาที่ดิน โดยสถานีพัฒนาที่ดินสระแก้วได้ร่วมวางแผนดำเนินการใช้ข้อมูลแผนที่ Agri-Map ตรวจสอบความเหมาะสมของดินและให้การสนับสนุนปัจจัยการผลิต คือ เมล็ดพันธุ์ปอเทือง มอบให้แก่กลุ่มสมาชิกสหกรณ์นำไปปลูกเป็นปุ๋ยพืชสดเพื่อปรับปรุงบำรุงดิน ณ พื้นที่หมู่ที่ 14 ตำบลหนองม่วง อำเภอโคกสูง จังหวัดสระแก้ว

อธิบดีกรมพัฒนาที่ดินกล่าวอีกว่า จากมาตรการแก้ไขปัญหาการครอบครองที่ดินในพื้นที่ ส.ป.ก. โดยมิชอบด้วยกฎหมาย กรมพัฒนาที่ดินได้มีส่วนร่วมวางแผนดำเนินการ โดยใช้ข้อมูลแผนที่ทรัพยากรดิน แผนที่การใช้ประโยชน์ที่ดิน แผนที่กลุ่ม
ชุดดินและข้อมูลอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อวิเคราะห์สภาพดินปัญหาต่างๆ และวางแนวทางการจัดการพื้นที่เพื่อการวางแผนการใช้ประโยชน์ที่ดิน โดยใช้แผนที่เกษตรเพื่อการบริหารจัดการเชิงรุก (Agri-Map) เป็นเครื่องมือบริหารจัดการจัดทำข้อมูลเชิงพื้นที่สำหรับการวางแผนและประเมินผลการปรับเปลี่ยนกิจกรรมการผลิตในพื้นที่ไม่เหมาะสม (N) โดยนำข้อมูลขอบเขตแปลงที่ยึดคืนจาก ส.ป.ก. ใช้ในการวางแผนข้อมูลดินและแนวทางการใช้ประโยชน์ที่ดิน อีกทั้งส่งเสริมเกษตรกรในพื้นที่ ส.ป.ก. ให้มีความรู้และทำการเก็บตัวอย่างดินเพื่อการตรวจวิเคราะห์ได้อย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ และให้การสนับสนุนปัจจัยการผลิตต่างๆ เมล็ดพันธุ์พืชปุ๋ยสด รวมทั้งผลิตภัณฑ์เทคโนโลยีชีวภาพจุลินทรีย์ สารเร่งซุปเปอร์ พด. การจัดทำระบบอนุรักษ์ดินและน้ำ รวมทั้งการแจกจ่ายพันธุ์กล้าหญ้าแฝกสำหรับปลูกเพื่อการอนุรักษ์ดินและน้ำ เพื่อช่วยยึดหน้าดิน ช่วยรักษาความชุ่มชื้นในดินและรักษาสภาพแวดล้อมต่อไป