เกษตรกร ชาวนาหลายพื้นที่หลายองค์กร กำลังส่งเสียงคัดค้านกันอย่างดุเดือด หลังมีข่าวจากนายวรศาสน์ อภัยพงษ์ อธิบดีกรมทรัพยากรน้ำ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมว่า ดีเดย์ภายในเดือนตุลาคม-พฤศจิกายนนี้ กฎหมายใหม่เกี่ยวกับ “ทรัพยากรน้ำ” จะมีผลบังคับใช้ ซึ่งจะทำให้มีการเรียกเก็บ “ค่าใช้น้ำ” กับทุกกลุ่มรวมทั้งเกษตรกรที่นำน้ำจากแหล่งน้ำสาธารณะไปใช้ ทั้งแม่น้ำ ลำคลอง บึง แหล่งน้ำใต้ดิน ทะเลสาบ และแหล่งน้ำตามธรรมชาติอื่นๆ

กระแสความไม่พอใจจากกลุ่มเกษตรกรต่างๆนำเสนอออกมารุนแรงมาก กล่าวหารัฐบาล คสช.ของพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ว่า แทนที่จะเร่งช่วยเหลือเกษตรกรที่เดือดร้อนจากภาวะสินค้าพืชผลทางการเกษตรราคาตกต่ำติดต่อกันมาหลายปี จนแทบจะตายกันอยู่แล้ว กลับมาซ้ำเติม เพิ่มต้นทุนให้เกษตรกรอีก ตั้งแต่บรรพบุรุษมาไม่เคยต้องเสียค่าน้ำทำนามาก่อน ทั้งไม่เคยมีรัฐบาลชุดไหนมาเก็บค่าน้ำเช่นนี้ ขณะที่ฝ่ายตรงข้ามรัฐบาล คสช.ก็สบช่อง นำไปขยายผลในการโจมตีหนักขึ้นด้วย จนแทบจะเป็นปัญหาการเมืองไปเรียบร้อยแล้ว

กลายเป็นประเด็นร้อนแรงที่ทำให้รัฐบาลอยู่ไม่ติด ต้องให้หลายๆ ฝ่ายที่เกี่ยวข้องออกมาชี้แจงทำความเข้าใจกันอย่างหนักในเวลานี้

ก็ขออนุญาตสรุปเรื่องนี้สักนิด กฎหมายที่ว่าคือ ร่างพ.ร.บ.ทรัพยากรน้ำ พ.ศ… ซึ่งกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติฯเป็นผู้เสนอ แล้วรัฐบาลส่งเข้าสนช.-สภานิติบัญญัติแห่งชาติ ผ่านขั้นตอนวาระที่ 1 เห็นชอบรับหลักการไปตั้งแต่มีนาคมที่ผ่านมา กำลังอยู่ในขั้นตอนแปรญัตติวาระที่ 2 ซึ่งได้ขยายเวลาพิจารณามารอบหนึ่ง จะครบกำหนดตุลาคมนี้ แต่ล่าสุดพล.อ.อกนิษฐ์ หมื่นสวัสดิ์ ประธานกรรมาธิการวิสามัญพิจารณากฎหมายฉบับนี้ระบุว่า จะขอขยายเวลาอีก 90 วันไปถึงเดือนมกราคม 2561 เพราะต้องรับฟังความเห็นผู้เกี่ยวข้องอีกมาก ดังนั้น ที่ว่าจะดีเดย์บังคับใช้ตุลาคม-พฤศจิกายนนี้ จึงไม่ใช่แล้ว

ส่วนเหตุผลที่ต้องออกกฎหมายนี้ อธิบดีกรมทรัพยากรน้ำชี้แจงไว้ว่า เพราะปัจจุบันประเทศไทยเข้าสู่ความเสี่ยงเรื่องทรัพยากรน้ำ รัฐบาลจึงต้องมีกลไกบริหารจัดการ“น้ำ”ที่มีประสิทธิภาพ การจัดสรร“น้ำ”ให้เกิดความเพียงพอต่อการใช้ในทุกด้าน จึงเป็นหนึ่งในหัวใจสำคัญ

ซึ่งระบบจัดสรรน้ำจะสร้างสิทธิการเข้าถึงน้ำสาธารณะ เพื่อให้ใช้ประโยชน์ร่วมกันอย่างเป็นธรรม กฎหมายนี้จึงกำหนดการใช้น้ำไว้ 3 ประเภทคือ 1.ใช้นํ้าเพื่อการดำรงชีพ ไม่ต้องเสียค่าใช้นํ้า 2.ใช้นํ้าด้านการเกษตร เลี้ยงสัตว์เพื่อการพาณิชย์ เก็บค่าน้ำไม่เกิน 50 สตางค์ต่อลบ.ม. ด้านการท่องเที่ยว โรงแรม สถานที่พักผ่อน ร้านอาหารเก็บค่าน้ำ 1-3 บาทต่อลบ.ม. ธุรกิจสนามกอล์ฟ การผลิตไฟฟ้า การประปาสัมปทาน เก็บค่าน้ำไม่เกิน 3 บาทต่อลบ.ม. และ3.สำหรับภาคการเกษตรและอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ การผลิตไฟฟ้าขนาดใหญ่และกิจการอื่นๆ ที่ใช้น้ำปริมาณมากเก็บค่าน้ำไม่ต่ำกว่า 3 บาทต่อลบ.ม.

ขอทำความเข้าใจตรงนี้ด้วยว่า ที่จะเรียกเก็บคือ“ค่าใช้น้ำ”จากแหล่งน้ำสาธารณะ ไม่ใช่“ภาษีน้ำ”อย่างที่หลายๆสื่อใช้คำนี้ จนเกิดความไขว้เขว และการจัดเก็บตามอัตราดังกล่าว ก็เป็นข้อเสนอตามร่างเดิมของอธิบดีกรมทรัพยากรน้ำเท่านั้น ขณะที่รัฐบาลคสช.โดยบิ๊กเต่า-พล.อ.สุรศักดิ์ กาญจนรัตน์ รมว.ทรัพยากรธรรมชาติฯยืนยันล่าสุด คือ รัฐบาลไม่มีความคิดจะเก็บค่าใช้น้ำจากเกษตรกร“รายย่อย”อย่างเด็ดขาด สอดคล้องกับการยืนยันของพล.อ.อกนิษฐ์ หมื่นสวัสดิ์ ประธานคณะกรรมาธิการฯพิจารณากฎหมายฉบับนี้

ที่จริงการจัดเก็บ“ค่าใช้น้ำ”จากแหล่งน้ำสาธารณะนั้น เป็นกลไกหนึ่งที่นักวิชาการได้ศึกษาวิจัยและสนับสนุน เพื่อทำให้เกิดการใช้น้ำอย่างมีประสิทธิภาพในการผลิตทุกภาคส่วน เพราะต้องยอมรับว่า นับวันต้นทุนน้ำยิ่งหดหายหายากขึ้น สวนทางกับการใช้ที่มากขึ้นทุกที…อีกทั้งยังเป็นส่วนหนึ่งของการแก้ปัญหาการแย่งใช้น้ำอย่างไม่เป็นธรรม รวมถึงความขัดแย้งแย่งชิงน้ำในช่วงที่เกิดวิกฤติภัยแล้ง

แต่การเก็บค่าน้ำ ต้องทำควบคู่กับการบริหารจัดการน้ำด้านอื่นๆให้ครบถ้วน รวมถึงรายได้จาก ค่าใช้น้ำที่จัดเก็บได้ ควรต้องนำไปใช้ดูแลรักษาแหล่งน้ำให้อยู่ในสภาพที่ดี เป็นที่ยอมรับของชุมชน

ซึ่งถ้าอธิบายความจำเป็นเหล่านี้ให้เกษตรกรได้เข้าใจ รวมทั้งทำอย่างค่อยเป็นค่อยไป กับมีมาตรการและกลไกที่สร้างความเชื่อมั่นให้เกิดขึ้นได้ ก็คงจะแก้ไขบรรเทาการต่อต้านลงได้

แต่ถ้ายังปล่อยให้ใช้น้ำจากแหล่งน้ำสาธารณะฟรีๆแบบไร้ประสิทธิภาพเช่นทุกวันนี้ ไม่เพียงแต่จะย่ำอยู่กับที่ แต่ยิ่งจะทำให้สถานการณ์น้ำของไทยแย่ลงทุกที กระทั่งวิกฤติเกินเยียวยาได้ในที่สุด

สาโรช บุญแสง

ความคืบหน้ากรณีชาวบ้านหลายอำเภอที่จังหวัดกาฬสินธุ์ เรียกร้องให้ตรวจสอบความโปร่งใสในการดำเนินโครงการ 9101 ตามรอยเท้าพ่อ ภายใต้ร่มพระบารมี เพื่อการพัฒนาการเกษตรอย่างยั่งยืน ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เนื่องจากเห็นว่ามีการดำเนินการหลายส่วนที่ส่อไปในทางทุจริต ไม่โปร่งใส โดย จ.กาฬสินธุ์ ได้รับการจัดสรรงบประมาณ 220 โครงการ เป็นเงิน 422,493,549 บาท

โดยเมื่อวันที่ 3 ตุลาคม ผู้สื่อข่าวประจำจังหวัดกาฬสินธุ์ รายงานว่า หลังมีการร้องเรียนเรื่องดังกล่าว นายไกรสร กองฉลาด ผู้ว่าราชการจังหวัดกาฬสินธุ์ ได้มอบหมายให้ นายสนั่น พงษ์อักษร รองผู้ว่าราชการจังหวัดกาฬสินธุ์ นายธนูสินธุ์ ไชยสิริ ปลัด จ.กาฬสินธุ์ นางสาวชุลีพร ภูสมศรี ผอ.ศูนย์ดำรงธรรมจังหวัดกาฬสินธุ์  นายไชยา เครือหงส์ หัวหน้าศูนย์ดำรงธรรม จ.กาฬสินธุ์ ทำหน้าที่ในการตรวจสอบ และได้ทำหนังสือเป็นวิทยุด่วนแจ้งให้นายอำเภอทุกอำเภอและศูนย์ดำรงธรรมอำเภอที่ได้รับการร้องเรียน ให้ทำการตรวจสอบทุกโครงการที่เกิดขึ้นในพื้นที่

นอกจากนี้ นายสนั่น ยังได้นำเจ้าหน้าที่ลงพื้นที่บ้านนากุดสิม หมู่ที่ 3 ตำบลสายนาวัง อำเภอนาคู เพื่อทำการสุ่มตรวจ โดยมี นายบำรุง คะโยธา อดีตสมัชชาคนจน และกรรมการศูนย์ชาวนาเอเชีย เฝ้าสังเกตการณ์ ซึ่งที่ตำบลนี้ได้รับงบประมาณจัดทำโครงการปุ๋ยอินทรีย์ 2.5 ล้านบาท และปรากฏปัญหาการร้องเรียนว่าไม่โปร่งใส มีการสวมชื่อแรงงานเกษตรกรในชุมชนทั้งที่ไม่มีจริง และมีการหักหัวคิวเป็นค่าสมัครในการเข้าร่วมโครงการคนละ 120 บาทจากค่าแรงงาน ซึ่งคล้ายกับชุมชนอื่นในเขตอำเภอเมืองกาฬสินธุ์ และอำเภอยางตลาด

นายสนั่น กล่าวว่า การสุ่มตรวจชุมชนต่างๆ ถือเป็นการเริ่มต้นในการตรวจสอบตามคำสั่งของผู้ว่าราชการจังหวัดกาฬสินธุ์ ซึ่งได้สั่งการให้นายอำเภอทั้ง 18 อำเภอ ทำการตรวจสอบทุกโครงการแบบปูพรม ซึ่งเบื้องต้นพื้นที่นี้ก็เป็นการตรวจสอบข้อเท็จจริง และยังไม่สรุปว่าผิดหรือถูกแต่มารับฟัง ซึ่งก็มีทั้งหน่วยงานทหารเข้ามาร่วมติดตาม แต่ในกรณีนี้หากมีการพบทุจริต ก็จะต้องดำเนินการตามกฎหมาย ไม่ว่าจะเป็นการเรียกเงินคืนหรือต้องดำเนินคดีอาญา

ด้าน นายบำรุง คะโยธา กล่าวว่า เงิน 2.5 ล้านบาทต่อชุมชน เชื่อว่าเป็นเงินที่มีประโยชน์จริง ถ้ามีเวลาในการทำงาน ให้ชาวบ้านได้คิดและมีการทำประชาคมให้เกิดความรักหวงแหนในงบประมาณแผ่นดิน แต่ลักษณะที่มาของ โครงการ 9101 เป็นโครงการที่ยัดเยียดลงมาให้กับชาวบ้านผ่านกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นโครงการเร่งด่วนที่ชาวบ้านรับรู้แต่ว่า จะต้องใช้งบประมาณให้หมดเท่านั้น เรื่องนี้จริงๆสงสารเจ้าหน้าที่ เพราะถูกสั่งให้ใช้เงิน ในแต่ละพื้นที่คิดง่ายๆว่า จะทำอย่างไรให้ได้ใช้งบประมาณตามเป้าหมาย สุดท้ายส่วนใหญ่ก็ออกมาเป็นปุ๋ย คราวนี้เมื่อเป็นปุ๋ยก็เกิดช่องว่าง เพราะในช่วงนั้นก็จะมีผู้รับเหมาเร่งจัดส่ง ยูเรีย ที่เป็นส่วนผสม บางแห่งเป็นแกลบ บางแห่งเป็นขี้ไก่  ก็บอกว่าทำปุ๋ย

“ตรงนี้คือช่องโหว่ จะว่าทุจริตได้หรือไม่นั้น ก็ต้องขึ้นอยู่กับการตรวจสอบ เพราะในบางหมู่บ้านบางแห่ง ที่ทำปุ๋ยเสร็จ เงินใช้ไม่หมดแต่เพื่อให้เงินหมดก็เอาชื่อญาติพี่น้องของตนเองเข้ามาเบิกเงิน หรือในบางแห่งเจ้าหน้าที่ก็จะรู้กันกับผู้รับเหมา เรื่องนี้ตรวจสอบได้ ถ้าตรวจจริงๆ ทั่วประเทศจะพบว่ามีการทุจริตในทุกจังหวัดอย่างแน่นอน” นายบำรุงกล่าว

นายบำรุง กล่าวต่อว่า สิ่งสุดท้ายนั้นจากนี้ในยุคข้าวยากหมากแพง โครงการนี้ที่คิดแบบทหารมีความผิดพลาดชัดเจน เพราะรูปแบบ โครงการ 9101 ตามรอยพ่อฯ เริ่มต้นและ ครม.อนุมัติ ใช้เวลาไม่ถึง 1 สัปดาห์แถมประกาศให้ทำโครงการเพียงเดือนเศษ จึงขอให้รัฐบาล หากจะจัดสรรงบประมาณลงพื้นที่ควรให้เวลาในการดำเนินงานอย่างเป็นระบบ มีคุณธรรม เพราะหากยังคงเทงบประมาณลงพื้นที่ในรูปแบบนี้ คงจะเป็นการสอนให้ชาวบ้านโกงมากกว่าที่จะเป็นการทำเกษตรพอเพียงตามรอยพ่อ

นายสัญชัย เกตุวรชัย อธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า กรมชลประทานได้ลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) ในความร่วมมือบริหารทรัพยากรน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคอย่างยั่งยืนกับการประปานครหลวง (กปน.) เพื่อพัฒนาแหล่งน้ำ ลดปัญหาปริมาณและคุณภาพน้ำสำหรับการอุปโภคบริโภคอย่างยั่งยืน ในลักษณะการบูรณาการทำงานร่วมกัน โดยจะมีการตั้งคณะทำงานเพื่อร่วมกันใช้ทรัพยากรน้ำให้เกิดประโยชน์สูงสุด และประสานงานเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน ไม่ว่าจะเป็นการสนับสนุนข้อมูลการจัดทำแผนงานโครงการในอนาคตของทั้ง 2 หน่วยงาน กำหนดแผนและการจัดสรรน้ำสำหรับการผลิตน้ำประปาของการประปานครหลวง ดำเนินการเพื่อแก้ไขปัญหาร่วมกันในช่วงเวลาที่เกิดวิกฤตการณ์น้ำดิบสำหรับผลิตน้ำประปาด้อยคุณภาพ พิจารณาดำเนินการเพื่อแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และเสริมสร้างทักษะร่วมกัน

นอกจากนี้ กรมชลประทานจะสนับสนุนให้การประปานครหลวงเข้าร่วมเป็นตัวแทนในคณะกรรมการจัดการชลประทาน (Joint Management committee: JMC) ของพื้นที่ลุ่มน้ำทั้งฝั่งตะวันออกและตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา เพื่อให้การบริหารจัดการน้ำเกิดประโยชน์สูงสุด สอดคล้องกับภารกิจของกรมชลประทานที่นอกจากจะมีภารกิจในด้านการพัฒนาแหล่งน้ำและเพิ่มพื้นที่ชลประทานแล้ว ยังจะต้องบริหารจัดการน้ำอย่างบูรณาการให้เพียงพอต่อความต้องการใช้น้ำทุกภาคส่วน รวมทั้งยังสอดคล้องกับยุทธศาสตร์การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ 20 ปีของรัฐบาล ที่กรมชล ประทานได้รับมอบหมายให้รับผิดชอบยุทธศาสตร์การจัดการน้ำเพื่ออุปโภคบริโภคอีกด้วย

ด้าน นายปริญญา ยมะสมิต ผู้ว่าการ กปน. กล่าวว่า จากสถิติเมื่อปี 2559 ที่ผ่านมา มีการใช้น้ำไปเพื่อการอุปโภคบริโภคอยู่ที่ 2,172.34 ล้านลูกบาศก์เมตร คาดว่าในปี 2590 จะเพิ่มสูงขึ้นถึง 2,800 ล้านลูกบาศก์เมตร เนื่องจากการเพิ่มของจำนวนประชากร การขยายตัวของภาคบริการด้านการท่องเที่ยว ด้านการค้าขาย ตลอดจนภาคอุตสาหกรรม ซึ่งการลงนามบันทึกความเข้าใจในครั้งนี้ ถือเป็นนิมิตหมายที่ดีที่จะนำไปสู่การใช้ทรัพยากรน้ำให้เกิดประโยชน์สูงสุด เป็นการยกระดับคุณภาพชีวิตที่ดีให้แก่พี่น้องประชาชน ตามนโยบายบำบัดทุกข์บำรุงสุข ของกระทรวงมหาดไทย และจะเป็นส่วนสำคัญที่จะทำให้การบริหารทรัพยากรน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภคเกิดความยั่งยืน และเพียงพอกับความต้องการที่เพิ่มสูงขึ้นในอนาคตต่อไป

กรมการข้าวเผยผลส่งเสริมนาแปลงใหญ่หลักเกณฑ์ใหม่ สร้างกลุ่มเพิ่มขึ้น 1,173 แปลง พื้นที่รวมกว่า 1.8 ล้านไร่ ครอบคลุมเกษตรกร 1.3 แสนราย

นางจุลมณี ไพฑูรย์เจริญลาภ ผู้อำนวยการสำนักส่งเสริมการผลิตข้าว กรมการข้าว เปิดเผยถึงผลการดำเนินโครงการส่งเสริมระบบการเกษตรแบบแปลงใหญ่ (นาแปลงใหญ่) ปี 2560 ว่า กรมการข้าวได้ดำเนินการส่งเสริมการทำนาในรูปแบบแปลงใหญ่ เพื่อสนับสนุนให้เกษตรกรมีการรวมกลุ่มทำการผลิต มีการบริหารจัดการร่วมกัน เพื่อให้เกิดการรวมกันผลิตและรวมกันจำหน่ายโดยมีตลาดรองรับที่แน่นอน เกษตรกรสามารถลดต้นทุนการผลิตและมีผลผลิตเพิ่มขึ้น รวมทั้งผลผลิตมีคุณภาพได้มาตรฐาน ภายใต้การบูรณาการของหน่วยงานภาครัฐและเอกชน ซึ่งกรมการข้าวได้ส่งเสริมการทำนาแปลงใหญ่นำร่องมาตั้งแต่ปี 2558 จำนวน 11 แปลง และในปี 2559 ดำเนินการเพิ่มอีก 369 รวมเป็น 380 แปลง พื้นที่ 942,148.30 ไร่ เกษตรกรเข้าร่วม 64,000 ราย เกษตรกรสามารถลดต้นทุนการผลิตลงได้ 20% ต่อตัน และเพิ่มผลผลิตเฉลี่ย 15% ต่อไร่

แต่ปี 2560 ตามนโยบายกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ที่ต้องการให้เกษตรกรได้มีการรวมกลุ่มและสามารถเข้ารับการส่งเสริมในรูปแบบเกษตรแปลงใหญ่มากขึ้น จึงได้มีการปรับหลักเกณฑ์เงื่อนไขใหม่ในการเข้าร่วมโครงการ คือเกษตรกรต้องมีการรวมตัวกัน 30 คนขึ้นไป และมีพื้นที่รวมกัน 300 ไร่ขึ้นไป ไม่จำเป็นต้องเป็นแปลงติดกันเป็นผืนเดียวกัน แต่ควรมีพื้นที่อยู่ภายในชุมชนใกล้เคียงกัน และเกษตรกรต้องสมัครใจเข้าร่วมโครงการ ส่งผลให้มีเกษตรกรสนใจสมัครเข้าร่วมโครงการจำนวนมาก โดยกรมการข้าวสามารถดำเนินการจัดตั้งกลุ่มนาแปลงใหญ่เพิ่มขึ้นเป็น 1,173 แปลง คิดเป็นพื้นที่รวม 1.8 ล้านไร่ เกษตรกรเข้าร่วมทั้งสิ้น 130,571 ราย

“นอกจากการปรับหลักเกณฑ์เพื่อเพิ่มโอกาสให้เกษตรกรได้เข้าร่วมโครงการมากขึ้นแล้ว กรมการข้าวยังมุ่งเน้นส่งเสริมการพัฒนาการผลิตข้าวเพื่อลดต้นทุนและเพิ่มผลผลิตต่อไร่ โดยการสนับสนุนเมล็ดพันธุ์ข้าว และเครื่องจักรกลการเกษตร รวมทั้งถ่ายทอดความรู้และเทคโนโลยีการผลิตข้าวอย่างเหมาะสม ที่สำคัญคือการผลักดันให้เกษตรกรผลิตข้าวตามระบบการเกษตรที่ดี (GAP) ซึ่งที่ผ่านมาจะมีการรับรองมาตรฐานเป็นรายบุคคล แต่ขณะนี้ปรับเปลี่ยนเป็นรับรองมาตรฐานเป็นแบบกลุ่ม เพื่อให้เกษตรกรสมาชิกทุกคนช่วยกันพัฒนาศักยภาพการผลิตของตนเองให้ได้คุณภาพมาตรฐานเท่าเทียมกันทั้งแปลง สร้างความเชื่อมั่นกับผู้ประกอบการและผู้บริโภค เมื่อกลุ่มนาแปลงใหญ่ได้รับการรับรองมาตรฐาน GAP ก็จะมีกิจกรรมต่อยอดคือเชื่อมโยงการตลาด เป็นการจับคู่ระหว่างกลุ่มเกษตรกรกับผู้ประกอบการที่รับซื้อผลผลิตจากแปลงใหญ่ ซึ่งขณะนี้มีการเชื่อมโยงตลาดระหว่างผู้ประกอบการกับกลุ่มนาแปลงใหญ่ที่ได้รับการรับรองมาตรฐาน GAP แล้วจำนวน 56 จังหวัด” นางจุลมณี กล่าว

นายโอภาศ ธันวารชร กรรมการรองผู้จัดการใหญ่อาวุโส บริษัท สยามคูโบต้าคอร์ปอเรชั่น จำกัด เปิดเผยว่า เพื่อให้สอดรับกับสถานการณ์โลกและนโยบายรัฐบาลในการขับเคลื่อนภาคการเกษตรของไทยเข้าสู่เกษตร 4.0 กระตุ้นให้นำเทคโนโลยีและนวัตกรรมมาใช้ในการทำเกษตร เพื่อลดต้นทุนและเพิ่มผลผลิต สยามคูโบต้า สยามคูโบต้าในฐานะผู้นำตลาดเครื่องจักรกลการเกษตรและมีการคิดค้นพัฒนาผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ อย่างต่อเนื่อง จึงได้นำนวัตกรรมเครื่องจักรกลการเกษตรจากประเทศญี่ปุ่น มาจัดแสดงในการประชุมเชิงปฏิบัติการ “การเกษตรแบบแม่นยำสูง และทิศทางของอุตสาหกรรมเครื่องจักรกลการเกษตร ไทยแลนด์ 4.0” และ “งานมหกรรมแทรกเตอร์และเครื่องจักรกลการเกษตร 2017 @ลำตะคอง”

โดยมีนวัตกรรมที่น่าสนใจ เช่น แทรกเตอร์ ขนาด 170 แรงม้า รุ่น M7-171 ที่ติดตั้งระบบควบคุมทิศทางอัตโนมัติด้วย GPS ทำให้ทำงานได้ง่ายขึ้น โดยผู้ใช้งานจะบังคับเฉพาะเวลากลับตัวรถเท่านั้น มีการทำงานที่เชื่อมต่อกันระหว่างแทรกเตอร์และอุปกรณ์ต่อพ่วงด้วย ISOBUS ซึ่งเป็นมาตรฐานสากลของการสื่อสารระหว่างแทรกเตอร์และอุปกรณ์ต่อพ่วง ผู้ใช้สามารถสั่งงานผ่านหน้าจอได้ทันที นอกจากนี้ยังมีแทรกเตอร์ขนาด 135 แรงม้า รุ่น M135X ติดตั้งอุปกรณ์ปรับระดับพื้นดินด้วยเลเซอร์ เพื่อปรับระดับหน้าดินให้มีขนาดเท่ากันทั้งแปลง รวมถึงรถดำนานั่งขับ 6 แถว ที่มาพร้อมระบบควบคุมทิศทางตรงอัตโนมัติ เช่นเดียวกับรุ่น M7-171 รวมทั้งจัดแสดงข้อมูลและวีดีโอสาธิตเทคโนโลยีใหม่ล่าสุด นั่นคือ แทรกเตอร์ไร้คนขับที่เป็นจักรกลอัจฉริยะ สามารถควบคุมให้ทำงานในแปลงได้โดยไม่ต้องมีผู้ปฏิบัติงานควบคุมอยู่บนตัวรถ ซึ่งเป็นนวัตกรรมที่ได้เริ่มมีการใช้แล้วในประเทศญี่ปุ่น

สหกรณ์กระทุ่มแบน จำกัด จังหวัดสมุทรสาคร เป็นอีกหนึ่งตัวอย่างสหกรณ์ที่ประสบผลสำเร็จในการดำเนินงานในรูปแบบสหกรณ์ที่ครอบคลุมทุกด้าน ส่งผลให้สมาชิกพึ่งพาตนเองได้และเกิดความเข้มขึ้นในองค์กร

สหกรณ์กระทุ่มแบน จำกัด จัดตั้งเมื่อ 24 มิถุนายน 2523 ปัจจุบันมีสมาชิก 163 คน สำหรับความสามารถในการบริหารการจัดการ ปัจจุบันสามารถบริหารจัดการจนทำให้การดำเนินงานของสหกรณ์ฯ ประสบความสำเร็จอย่างต่อเนื่องทุกปี และในรอบปีบัญชีล่าสุดได้รับการจัดชั้นคุณภาพการควบคุมภายในของกรมตรวจบัญชีสหกรณ์อยู่ในระดับดีมาก

โครงการที่มีส่วนช่วยให้ผลการดำเนินงานของสหกรณ์มีความเข้มแข็งและประสบความสำเร็จ ประกอบด้วย โครงการรอบรู้เรื่องสหกรณ์ โดยสหกรณ์เดินรถกระทุ่มแบน จำกัด ให้ความสำคัญเรื่องการพัฒนาองค์ความรู้แก่บุคลากรทั้งสมาชิก คณะกรรมการดำเนินการ ฝ่ายจัดการ ผู้ตรวจสอบกิจการสหกรณ์มาโดยตลอด มีการอบรมสมาชิกปีละ 2 ครั้งเป็นอย่างน้อย เฉพาะสมาชิกเข้าใหม่ และสมาชิกจะต้องผ่านการอบรมหลักสูตรต่างๆ ของสหกรณ์ ได้แก่ 1) ความรู้เรื่องอุดมการณ์ หลักการ และวิธีการสหกรณ์ หลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง การจัดทำบัญชีครัวเรือน และความรู้เกี่ยวกับการเงินส่วนบุคคล 2) ร่วมมือกับกรมการขนส่งทางบก อบรมเกี่ยวกับการรณรงค์การขับขี่ปลอดภัยลดอุบัติเหตุ ให้ความร่วมมือกับทางราชการตามนโยบายของรัฐบาล การวางแผนการให้บริการที่รวดเร็ว ทันเวลา และมีจำนวนรถที่เพียงพอต่อความต้องการของผู้ใช้บริการโดยหาพันธมิตรและเครือข่าย

นอกจากการให้ความสำคัญ กับการสร้างการรับรู้ถึงวิธีการดำเนินงานในระบบสหกรณ์ให้เข้มแข็ง ในด้านของโครงการเงินสัจจะออมทรัพย์ สหกรณ์ได้มีการวางแผนการใช้จ่ายเงินหลังการออมได้เพียงพอและเหมาะสมให้แก่สมาชิก พร้อมกับเป็นแหล่งเงินทุนช่วยเหลือสมาชิกของสหกรณ์ที่ได้รับความเดือดร้อน และมีการทำกิจกรรมด้านสาธารณประโยชน์และการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กิจกรรมสาธารณประโยชน์เพื่อบุคคลภายในสหกรณ์ (สวัสดิการ) ให้กับสมาชิก/ครอบครัว และพนักงาน สหกรณ์มีการให้สวัสดิการที่หลากหลายเพื่อช่วยเหลือสมาชิก สร้างขวัญกำลังใจให้กับพนักงาน รวมไปถึงกิจกรรมด้านสาธารณประโยชน์เพื่อสังคมและชุมชน (ให้แก่บุคคล/ชุมชนภายนอก) สหกรณ์ฯ ได้จัดสรรทุนสาธารณประโยชน์ เพื่อส่งเสริมกิจกรรมด้านศาสนา ด้านกีฬา และกิจกรรมอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

2 ต.ค.60 นายสมเกียรติ ประจำวงษ์ รองอธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยถึงพ.ร.บ.ทรัพยากรน้ำ ที่ระบุถึงการเก็บค่าน้ำทำการเกษตรเชิงพาณิชย์ในพื้นที่นอกเขตชลประทานว่า ร่างกฎหมายฉบับนี้เสนอโดยกระทรวงทรัพยากรและสิ่งแวดล้อม(ทส.)ยังอยู่ระหว่างการพิจารณาของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ(สนช.) ในชั้นคณะกรรมมาธิการ โดยมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเข้าไปร่วมเป็นคณะกรรมการด้วย ซี่งมีบางมาตราถูกแขวนไว้ เช่น มาตรา39 ที่มีเรื่องเก็บค่าใช้น้ำ แต่ในมาตราหลักๆไม่มีการกำหนดเพราะคณะกรรมมาธิการ มีข้อท้วงติงในเรื่องการริดรอนสิทธิ และมีมติจะพิจารณาส่งกลับไปทบทวนใหม่ในประเด็นเก็บค่าน้ำ

นายสมเกียรติ กล่าวว่า ในส่วนของกรมชลประทาน มีพ.ร.บ.ชลประทานหลวง พศ.2485 ที่สามารถเก็บค่าน้ำได้สองประเภท คือจากการทำเกษตรไร่ละ 5 บาท ซึ่งตั้งแต่มีพ.ร.บ.ชลประทานฯมายังไม่เคยนำมาเก็บ หากจะเก็บต้องมาออกกฎกระทรวง โดยมีการเก็บค่าน้ำจากภาคอุตสาหกรรม 50 สตางค์ต่อลบ.ม.  และเรื่องพลังงาน เก็บไม่ถึง  50 สตางค์

ทั้งนี้พ.ร.บ.ทรัพยากรน้ำ จะใช้กับพื้นที่นอกเขตชลประทานที่มีการใช้น้ำจากแหล่งน้ำธรรมชาติ ส่วนประเด็นที่ระบุว่าจะเก็บค่าน้ำจากการทำเกษตรเชิงพาณิชย์ ยังเป็นเรื่องละเอียดอ่อนที่ต้องมาออกกฎระเบียบให้ชัดเจนว่าเชิงพาณิชย์ประเภทใดบ้าง รวมถึงต้องพิจารณาข้อสังเกตุต่างๆจากชาวนา ชาวไร่ ภาคเอกชน ที่อยู่นอกเขตชลประทาน ที่ต้องระบุไว้ในกฎกระทรวง

อย่างไรก็ตามกฎหมายดังกล่าวไม่มีทางบังคับใช้ได้ทัน ภายในเดือน ต.ค. จะต้องผ่านการพิจารณาในสนช.อีก  และการเก็บค่าน้ำหรือไม่เก็บอยู่ที่การออกกฎกระทรวง ที่ต้องผ่านการทำความเข้าใจกับประชาชน ในขณะนี้ยังไม่ได้ข้อยุติ และกรรมธิการ ยังแขวนมาตรา39ไว้ แนวทางจากนี้อาจยุบรวมมาตราใหม่ ให้เน้นหลักๆเรื่องโครงสร้างจัดสรรน้ำ และดูแลลุ่มน้ำ

ส่วนการเก็บค่าน้ำไปออกกฎกระทรวงเอง เพื่อป้องกันน้ำหายระหว่างทาง เช่น ปล่อยน้ำมาจากเขื่อนป่าสัก เข้าพื้นที่นอกเขต ไม่อยู่ในประกาศ พ.ร.บ.ชลประทานหลวง  หากเอาน้ำไปใช้ใครดูแลตรงนี้ จึงต้องหามาตราการมาอุดช่องว่างให้ได้ ไม่อย่างนั้นปริมาณน้ำส่งมาไล่น้ำเค็มไม่ได้ แต่ยืนยันว่าเกษตรกรรายย่อยไม่เก็บซึ่งจะต้องมีการลงทะเบียน กำหนดสิทธิผู้ใช้น้ำ มีมาตรากำหนดบทลงโทษ

นายสมเกียรติ กล่าวว่า ในประเด็นที่เกษตรกรกังวลเรื่องเก็บค่าน้ำ ทำเกษตรเกิน50 ไร่ เลี้ยงวัว 20 ตัว เสียค่าน้ำ 50 สตางค์ต่อลบ.ม. นั้นเป็นเพียงตุ๊กตาตั้งไว้เท่านั้นในร่างเดิม ซึ่งหลักการของพ.ร.บ.ทรัพยากรน้ำ มีเจตนาให้คนทุกคนรับรู้ว่าการใช้น้ำกระทบคนอื่น เป็นหัวใจหลักที่ให้ใช้น้ำพอประมาณ เพื่อวางแนวทางจัดสรรน้ำเป็นธรรม

“ในอนาคตมีแนวโน้มน้ำลดลง หากคนที่มีกำลังดึงไปมาก ในแหล่งน้ำสาธารณะจนทำให้คนอื่นเดือดร้อนไม่มีน้ำใช้ โดยกรมชลฯเสนอความเห็นให้กำหนดประเภท ผู้ใช้น้ำ การออกกฎหมายเก็บค่าน้ำมาออกเป็นกฎกระทรวง ตามข้อกำหนด ไม่กระทบวางรากฐานชีวิต ให้ดูตัวอย่างพื้นที่ชลประทาน ไม่เก็บค่าน้ำภาคเกษตรแต่เก็บค่าชลประทานสำหรับภาคอุตสาหกรรมที่ดูดไปใช้ และกักเก็บไว้มากจนคนอื่นขาดแคลนน้ำ”นายสมเกียรติ กล่าว

รองอธิบดีกรมชลประทาน กล่าวว่า พ.ร.บ.ทรัพยากรน้ำ เป็นเรื่องสำคัญมาก รัฐบาลจึงส่งผู้แทนหน่วยงานต่างๆเข้าร่วมกับสนช. แม้ว่าเห็นชอบหลักการ ก็ต้องเข้าสู่คณะกรรมการวิสามัญ ซึ่งกำลังพิจารณาถึงมาตรา 95 มาตรา ทั้งหมดมีกว่า 100 มาตรา ซึ่งในมาตรา 39 ระบุถึงการเก็บค่าน้ำ แบ่งผู้ใช้น้ำ 3 ส่วนคือ ดำรงชีพ ทำเกษตรหรือเลี้ยงสัตว์เพื่อการพาณิชย์ ในประเด็นนี้กรรมาธิการยังไม่ค่อยสบายใจ จะต้องมีการออกฎกระทรวงอีกครั้งกำหนดประเภทชัดเจน

“สิ่งที่ปรากฎในข่าวเป็นเพียงร่างเดิมที่เสนอไปครั้งแรก เข้าสนช.โดยคณะกรรมมาธิการ ยังไม่พิจารณาแนวทางการเก็บค่าน้ำ โดยประธานคณะกรรมาธิการ ส่งกลับไปทบทวนอีกรอบ รวมทั้งยังต้องมีขบวนการประชาพิจารณ์กับประชาชน ดังนั้นขั้นตอนยังอยู่อีกยาว กว่าจะมาออกกฎกระทรวง ”รองอธิบดีกรมชลประทาน กล่าว

ทั้งนี้ยืนยันว่าในพื้นที่เกษตรเขตชลประทานไม่ได้เก็บค่าน้ำทำเกษตรใดๆทั้งสิ้น รวมทั้งแปลงใหญ่ตามที่พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รมว.เกษตรฯให้นโยบายมา เพราะแปลงใหญ่เกิดจากรวมแปลงของเกษตรกรรายย่อย ไม่ใช่ทำเพียงรายใหญ่รายเดียว เรายืนยันว่าภาคเกษตรไม่ควรเก็บและพื้นที่ชลประทานไม่ได้เก็บเลย เพราะกรมชลฯมีการทำความเข้าใจมาตลอดกับเกษตรกร กลุ่มผู้ใช้น้ำในพื้นที่ใช้น้ำแบบไหน ประหยัดน้ำได้

ตามติดการทำงานในส่วนของกระทรวงเกษตรฯ  มาต่อเนื่องต้องบอกว่า มีการผุดไอเดียใหม่ๆ ขึ้นมาจำนวนมาก  ซึ่งส่วนหนึ่งต้องยอมรับว่าท่านรัฐมนตรีเกษตรฯ พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ ต้องการขับเคลื่อนให้เกิดการแก้ปัญหาอย่างยั่งยืน และให้เกิดภาพลักษณ์อันดีงาม ยามแขกไป ไทยมา เยี่ยมเยียน กระทรวงเกษตรฯ จะได้เห็นถึงการพัฒนา และความเป็นอินเตอร์ ในส่วนภาคการเกษตรฯไทย …

งานนี้ต้องบอกว่า ทั้งปรับเปลี่ยนปรับปรุงอาคารให้ดูดี แปลกแหวกแนว ปรับอาคารที่ดูแบบพอเพียงตามแนวเกษตร มาเป็นหรูหรา  แบบอินเตอร์ ที่ว่ากันว่าสวยหรู แต่ข้างในแบบบางเบาเหมือน…อะไรสักอย่าง แถมมีเสาธงงอกงาม ซึ่งว่ากันว่า แพงระยับ เป็นหลายแสนบาท แต่ตั้งแต่มีข่าวคราวก็ไร้เงาคนแจงและเจรจา บอกว่าอะไรเกิดขึ้นแล้วก็ปล่อยให้เรื่องเงียบไปเหมือนแบบไม่มีอะไรในกอไผ่

มาวันนี้ต้องบอกว่าเรื่องที่มีข่าวอื้อฉาวกันครึกโครม ที่ยังรอการตอบรับวันนี้ก็ยังคงมีมาอย่างต่อเนื่องซึ่งล่าสุด ก็เป็นเรื่อง ที่ว่าด้วยเรื่องการที่จะพยายามสร้างงาน สร้างรายได้ให้กับเกษตรกร และมีการกระจายรายได้ให้เกษตรกร เพราะที่ผ่านมาภาคการเกษตรต้องยอมรับว่ามีปัญหา กระทรวงเกษตรฯจึงมีแนวคิดที่จะทำโครงการ “โครงการ 9101 ตามรอยเท้าพ่อภายใต้ร่มพระบารมี เพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน” ซึ่งมองเผินๆ ตามโครงการก็ถือเป็นสิ่งที่ดี เพราะท่านรัฐมนตรี “พลเอกฉัตรชัย” ท่านต้องการให้เกษตรกรรวมกลุ่มในพื้นที่ เสนอความต้องการให้หน่วยงานที่รับผิดชอบเพื่อพิจารณาอย่างละเอียดก่อนอนุมัติงบ ไปช่วยเกษตรกรตามที่เสนอ และยึดหลักพอเพียงยั่งยืนและโปร่งใส ย้ำว่าทุกอย่างต้องมีการเสนอมา จากการรวมกลุ่มของคนในสังคม ไม่ใช่รัฐไปยัดโครงการให้เหมือนที่ผ่านมา  ท่านรัฐมนตรีย้ำว่า เป็นโครงการที่มีหลักการสำคัญคือ น้อมนำหลักการทฤษฎี และแนวทางแก้ไขปัญหาต่างๆ โดยมีศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) เป็นกลไกขับเคลื่อนการพัฒนาการเกษตรชุมชน และทำให้ชุมชนมีความเข้มแข็งพึ่งพาตนเองได้ผ่านกระบวนการคิด วิเคราะห์และปฏิบัติจริงจึงให้เข้าไปตรวจสอบ และว่ากันว่า จะสรุปเสนอท่านรัฐมนตรีอีกครั้งคาดว่าน่าจะช้าสุดจันทร์นี้แน่ๆ

จากการตรวจสอบเบื้องต้นของหน่วยงานที่รับผิดชอบ ระบุว่ายังไม่พบว่ามีการทุจริตแต่เป็นเรื่องความขัดแย้งและความไม่เข้าใจของคนในพื้นที่ จึงมีการร้องเรียนกันขึ้นเท่านั้นโดยขณะนี้มีการร้องเรียนเกี่ยวกับโครงการ 9101 ตามรอยเท้าพ่อฯ จำนวน 14 เรื่อง คิดเป็น
ร้อยละ 0.058 ถึงวันนี้ ขอเตือนว่าอย่าคิดว่ามันไม่มีอะไร เพราะเรื่องนี้ มีการตรวจสอบ ไม่ใช่กระทรวงเกษตรฯกระทรวงเดียว เพราะวันนี้มีการร้องเรียนไปถึงสำนักนายกรัฐมนตรี กระทรวงมหาดไทย และอื่นๆ เพราะบางพื้นที่ มีฝ่ายปกครองเข้าไปมีเอี่ยว ระวังอาจเป็นเร่ืองบานปลาย

ราชดำเนิน