นายมาโนช  ชลอวงษ์ นักวิชาการสหกรณ์ชำนาญการพิเศษ สำนักงานสหกรณ์จังหวัดศรีสะเกษ เปิดเผยว่า จากการลงพื้นที่ร่วมกับเจ้าหน้าที่เขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่าห้วยศาลา ตำบลดงรัก อำเภอภูสิงห์ จังหวัดศรีสะเกษ และเจ้าหน้าที่ผู้ดูแลจุดสกัดพิทักษ์ป่ามังจา เพื่อสำรวจลำธาร ที่จะใช้ดำเนินกิจกรรมการสร้างฝายชะลอน้ำ ภายใต้โครงการสหกรณ์ไทยรวมใจรักษ์น้ำเพื่อพ่อของแผ่นดิน ตามวิธีการสหกรณ์ ซึ่งคณะสำรวจฯ ได้เห็นชอบร่วมกัน ในการก่อสร้างฝายคอนกรีตเพื่อชะลอน้ำ ณ บริเวณพื้นที่ใกล้จุดสกัดพิทักษ์ป่ามังจา ในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าห้วยศาลา ตั้งงบประมาณไว้ จำนวน 20,000 บาท โดยได้รับเงินบริจาคร่วมสนับสนุนจากสหกรณ์ต่างๆ ในพื้นที่จังหวัดศรีสะเกษ รวม 16 สหกรณ์ นอกจากนั้น ยังได้รับความร่วมมือจากจิตอาสา คนในขบวนการสหกรณ์ จังหวัดศรีสะเกษ ประชาชนในชุมชน รวมทั้ง เจ้าหน้าที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ามังจา ร่วมกันเป็นผู้ดำเนินการ ทั้งนี้ จะเริ่มก่อสร้างฝายดังกล่าว ในวันที่ 27 กันยายน 2560 นี้

นายบุญถึง ธรรมมะ เจ้าหน้าที่เขตอนุรักษ์พันธุ์สัตว์ป่าห้วยศาลา กล่าวเพิ่มเติมว่า การสร้างฝายชะลอน้ำดังกล่าว ก่อให้เกิดประโยชน์อย่างมากต่อผู้ที่อาศัยในบริเวณพื้นที่ป่าแห่งนี้  ซึ่งมีทั้งทหาร ตำรวจ ผู้ปฏิบัติหน้าที่ลาดตระเวนตามชายแดนติดพรมแดนประเทศกัมพูชา และมีสัตว์ป่าอาศัยอยู่จำนวนมาก นอกจากนี้ ยังช่วยรักษาความชุ่มชื้นอุดมสมบูรณ์  โดยเฉพาะบริเวณจุดสกัดพิทักษ์ป่ามังจา ที่ก่อนหน้านี้มีกลุ่มจิตอาสา เข้ามาทำกิจกรรมสร้างฝายชะลอน้ำชั่วคราวอย่างต่อเนื่อง เป็นฝายที่ทำจากไม้และหิน จัดเรียงไว้กั้นทางไหลของน้ำในลำธาร ช่วยหล่อเลี้ยงชีวิตทั้งมนุษย์และสัตว์ ที่อาศัยอยู่ในเนื้อที่ป่ารวมทั้งสิ้นประมาณ 275,000 ไร่

นายพินิจ งาเนียม ผู้อำนวยการสถานีพัฒนาที่ดินนนทบุรี เปิดเผยว่า สถานีพัฒนาที่ดินนนทบุรี ได้พัฒนากระบวนการบริการงานพัฒนาที่ดิน เพื่อตอบสนองความต้องการของเกษตรกรและประชาชน ในงานบริการภาครัฐด้วยกระบวนการ “หมอดิน EMS.” ตอบสนองนโยบายรัฐบาลเรื่องการให้บริการต่อประชาชน ก่อนพัฒนาเป็น “หมอดินEMS.4.0” เพื่อประชาสัมพันธ์งานพัฒนาที่ดินเชิงรุก เพิ่มประสิทธิภาพการพัฒนาที่ดิน “หมอดิน EMS. THAILAND 4.0 ด่วน ฉับไว วิชาการก้าวไกล ประทับใจเกษตรกร” (Express way, Modern knowledge, Service smile)

ทั้งนี้ ประโยชน์ที่เกษตรกรและประชาชนจะได้รับ คือ ประชาชน เกษตรกรและผู้มารับบริการมีความรู้ความเข้าใจในการให้บริการงานพัฒนาที่ดินและบรรลุเป้าหมายในการมาขอรับบริการ สามารถนำข้อมูลที่ได้รับนำไปปฏิบัติในการประกอบอาชีพทางด้านเกษตรกรรมได้อย่างถูกต้องและรวดเร็วประสบความสำเร็จในการประกอบอาชีพ มีความเป็นอยู่ที่ดี มีรายได้เพิ่มขึ้น ยอมรับและพึงพอใจในการบริการงานพัฒนาที่ดินของ
เจ้าหน้าที่สถานีพัฒนาที่ดินนนทบุรี

นายพินิจกล่าวอีกว่า การบริการภาครัฐยุคใหม่มุ่งเน้นไปที่เกษตรกรและประชาชนให้เกิดความสะดวกในการทำอาชีพในการให้บริการของภาครัฐ ที่จะช่วยเหลือเกษตรกรในการให้ความรู้ด้านวิชาการตอบสนองการตัดสินใจ และลงพื้นที่เร่งด่วนหากเกษตรกรเดือดร้อนเรื่องการเกษตรจะเกิดการเสียหายฉับพลัน หมอดิน EMS. ต้องลงพื้นที่ภายใน 12 ชั่วโมง หลังรับแจ้งเหตุจากเกษตรกร เพื่อแก้ไขปัญหามิให้ผลผลิตพืชของเกษตรกรเสียหายไปมากกว่านี้ และบูรณาการการทำงานในทุกหน่วยงานราชการในจังหวัดนนทบุรี เพื่อร่วมแก้ไขปัญหาในส่วนที่เกี่ยวข้อง หวังอย่างยิ่งว่าเกษตรกรจะมีความภาคภูมิใจในการบริการงานของภาครัฐ หมอดิน EMS. น่าจะเป็นแนวทางในการบริการภาครัฐยุค THAILAND 4.0 ในการตอบสนองความต้องการของเกษตรกรและประชาชนในยุคปัจจุบันทันด่วน เพื่อความผาสุกของเกษตรกรและประชาชนสืบต่อไป

จันทร์-อังคาร 18-19 ก.ย.นี้ ครม.ของนายกฯประยุทธ์ จันทร์โอชา ได้ไปประชุมสัญจรอีกครั้ง หนนี้ภาคกลางที่จ.สุพรรณบุรีและจ.พระนครศรีอยุธยา หลังจากเดือนก่อนไปที่จ.นครราชสีมา ภาคอีสาน

การประชุมครม.สัญจรครั้งนี้ พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รมว.เกษตรและสหกรณ์ ประกาศว่า จะเสนอขออนุมัติ“เมกะโปรเจกท์น้ำ” สำคัญคือ โครงการขุดคลองระบายน้ำหลากบางบาล-บางไทร 22.4 กม. มูลค่า 17,600 ล้านบาท เพื่อแก้ปัญหาน้ำท่วมทุกปีจากน้ำเหนือหลาก ซึ่งผลประโยชน์โครงการ นอกจากช่วยบรรเทาอุทกภัยพื้นที่ลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่างได้ 4 แสน ถึง 8 แสนไร่ ป้องกันพื้นที่สำคัญทั้งตัวเมืองและนิคมอุตสาหกรรมแล้ว ยังเพิ่มศักยภาพแหล่งน้ำชลประทานสำหรับพื้นที่เกษตรได้เกือบ 2.3 แสนไร่ ในอยุธยา 6 อำเภอตั้งแต่ อ.เมือง,บางบาล,บางไทร,บางปะอิน,ผักไห่,เสนา รวมไปถึงอ.ป่าโมก ของจ.อ่างทองด้วย

ไม่เพียงโครงการขุดคลองบางบาล-บางไทร ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยานี้เท่านั้น ยังมีข่าวจากรมว.คมนาคม-อาคม เติมพิทยาไพสิฐว่า กระทรวงคมนาคมกับกระทรวงเกษตรฯได้ร่วมกันบูรณาการที่จะก่อสร้างถนนวงแหวนรอบที่ 3 ควบคู่ไปกับโครงการคลองผันน้ำ ด้านฝั่งตะวันออกของแม่น้ำเจ้าพระยา เพื่อป้องกันและบรรเทาน้ำท่วมจากน้ำหลากที่ระบายจากท้ายเขื่อนเจ้าพระยาผ่านอยุธยาลงอ่าวไทยระยะทาง 100 กม. โดยใช้งบฯลงทุนทั้งสิ้นสูงถึง 2 แสนล้านบาท เป็นงบฯขุดคลองผันน้ำกว่า 1 แสนล้าน กับงบฯอีกราว 8.5 หมื่นล้านบาท ที่ใช้สร้างในส่วนถนนวงแหวนรอบที่ 3

ระหว่างที่ผมเขียนต้นฉบับอยู่นี้ ยังไม่ทราบผลประชุมครม.ออกมาอย่างไร แต่นับว่า ได้เห็นภาพการเริ่มขับเคลื่อนส่วนหนึ่งของเมกะโปรเจกท์น้ำ ซึ่งถือเป็นเป้าหมายสำคัญของรัฐบาลชุดนี้ในการเร่งรัดแผนบริหารจัดการน้ำที่พูดกันมาหลายปี ฉะนั้นก็ต้องคอยติดตามดูกันอย่างใกล้ชิดต่อไป เพราะเรื่องนี้ถือเป็นการแก้ไขปัญหาสำคัญของชาติ ขณะที่เม็ดเงินที่ใช้ในโครงการใหญ่ๆแบบนี้ ก็มักมีความระแวงในเรื่อง“การหาผลประโยชน์มิชอบ”ให้ต้องคอยจับตาตรวจสอบกันอย่างถี่ถ้วนด้วย

อีกเรื่องหนึ่งที่ขอเก็บตกมาเขียนถึงสักหน่อยคือ งานสัมมนา “ภาพอนาคตในปี 2035 : ที่ดินพลังงานและน้ำในประเทศไทย” จัดโดยสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัยและ TDRI-สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย 8 ก.ย.ที่ผ่านมา มีผู้ทรงคุณวุฒิหลายท่านได้นำผลงานวิจัยวิชาการมาประเมินภาพอนาคตไว้น่าสนใจ ขอยกมาสรุปที่เกี่ยวกับเรื่องน้ำและที่ดินเพื่อการเกษตรดู

ดร.อุชุก ด้วงบุตรศรี อาจารย์จากคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ฉายภาพช่วง 10 ปีที่ผ่านมาว่า ภาคเกษตรใช้ที่ดินเพิ่มขึ้น 6.10 ล้านไร่ แต่นาข้าวลดลง 5.28 ล้านไร่ ส่วนที่เพิ่มมากคือไม้ยืนต้นเพิ่ม 10.40 ล้านไร่และพืชไร่เพิ่มขึ้น 2.54 ล้านไร่ ขณะที่ป่าไม้ลดลงมากถึง 7.32 ล้านไร่ ที่ดินรกร้างก็ลดลง 1.96 ล้านไร่…ทั้งประเมินภาพอนาคตเกษตรไทยและการใช้ที่ดินว่า การใช้ที่ดินและน้ำด้านท่องเที่ยวกับอุตสาหกรรมจะยิ่งเพิ่มขึ้น ขณะที่พื้นที่การเกษตรจะลดลงจาก 138 ล้านไร่ ในปี 2557 เหลือ 122-132 ล้านไร่ ใน 18 ปีข้างหน้า(ค.ศ.2035)หรือลดลงตั้งแต่ 4.35% ถึง 11.59% นับได้ว่าที่ดินเกษตรลดลงอย่างรวดเร็วหลังยกเลิกโครงการจำนำสินค้าเกษตรและประกันรายได้เกษตรกร แต่ปัจจัยหักเหยังจะเกิดจากนโยบายการเกษตรในอนาคต,เทคโนโลยีสมัยใหม่,ภาวะการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศโลก (climate change) รวมถึงพ.ร.บ.ภาษีที่ดินและพ.ร.บ.การเช่าที่ดินเกษตร

“ภาษีที่ดินและสิ่งปลูกสร้างจะเป็นตัวกระตุ้นการใช้ประโยชน์ที่ดินมากขึ้น โดยในไทยคนรวยถือครองที่ดินร้อยละ 80 เกษตรกรไร้ที่ดินทำกินเพิ่มขึ้น ภาครัฐจะหาที่ดินทำกินให้เกษตรกรยากขึ้น ปัญหาจะวนมาถึงพื้นที่ป่าที่ลดลง”

ส่วน ดร.นิพนธ์ พัวพงศกร นักวิชาการเกียรติคุณ TDRI ชี้ว่า ความต้องการน้ำทุกภาคส่วนในอนาคตจะยิ่งเพิ่มมากขึ้น ไม่ว่าเพื่ออุปโภคบริโภคหรือภาคธุรกิจต่างๆ การจัดการในอนาคตขึ้นกับโครงการใหญ่ของภาครัฐจะเกิดขึ้นตามแผนหรือไม่ ทั้งระบุทีมวิจัยเสนอว่า เพื่อให้เกิดการจัดการน้ำที่เหมาะสม ควรเดินหน้าจัดเก็บค่าบำรุงรักษาคลองชลประทาน,ศึกษาการจัดเก็บค่าน้ำ,แก้ไขกฎหมายที่เป็นอุปสรรคต่อการคิดค่าน้ำดิบจากการประปาฯ และควรจัดเก็บภาษีมลพิษในน้ำและภาษีนำเข้าสารเคมีการเกษตร เพื่อแก้ไขปัญหาคุณภาพน้ำ ทั้งยืนยันว่า ควรเก็บค่าน้ำภาคการเกษตร เพื่อให้เกิดการใช้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งสามารถกำหนดอัตราต่ำได้ แต่เรื่องนี้นักการเมืองต่อต้านมาตลอด…

ฟังนักวิชาการว่าแล้ว ผมก็หวังว่า รัฐบาลจะเร่งจัดการโครงการต่างๆให้สำเร็จลุล่วงตามแผนให้ได้ด้วยดี เพื่อรับมือกับภาพอนาคต มิเช่นนั้นลูกหลานเกษตรกรไทยลำบากยากเข็ญอีกนานแน่

สาโรช บุญแสง

พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รมว.เกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ให้ทุกหน่วยงานบูรณาการขับเคลื่อนการทำงานให้สอดรับเป้าหมายปี 2561 เป็นปีแห่งการยกระดับคนการบริหารจัดการมาตรฐานสินค้าเกษตรสู่เกษตร 4.0 โดยการปฏิรูปภาคการเกษตรภายใต้การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น ใช้ศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) 882 ศูนย์ ของเกษตรกรต้นแบบทั่วประเทศเป็นกลไกสำคัญในภาคการเกษตร และเป็นอนาคตภาคการเกษตรของประเทศไทย

นายสมชาย ชาญณรงค์กุล อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวเพิ่มเติมว่า ศพก. เป็นแหล่งเรียนรู้ของเกษตรกร ที่ต้องการให้เกษตรกรมีแหล่งเรียนรู้จากของจริง เรียนรู้จากการปฏิบัติจริง จากเกษตรกรด้วยกันเอง กว่า 3 ปีที่ผ่านมา ศพก. 882 ศูนย์ เป็นรูปธรรมและสามารถแบ่งพืชได้ตามลักษณะพื้นที่ ดังนี้ 1) ข้าว 450 ศูนย์ 2) พืชไร่ 78 ศูนย์ 3) พืชผัก 31 ศูนย์ 4) ไร่นาสวนผสม/เกษตรผสมผสาน 78 ศูนย์ 5) ไม้ผล 139 ศูนย์ 6) ยางพารา 52 ศูนย์ 7) ปาล์มน้ำมัน 44 ศูนย์ และ 8)อื่นๆ 10 ศูนย์ และได้ขยายผลเป็นแปลงใหญ่ ทั้งหมด ซึ่งปัจจุบันมี ศพก. 882 ศูนย์ และเครือข่าย 10,523 ศูนย์ อาทิ ศูนย์จัดการศัตรูพืชชุมชน ศูนย์จัดการดินปุ๋ยชุมชน ศูนย์เรียนรู้ด้านการจัดการดิน ศูนย์เรียนรู้ด้านประมง เป็นต้น ได้อบรมให้กับเกษตรกรผู้นำทั่วประเทศ จำนวน 44,100 ราย ในการสร้างความเข้มแข็งและความเชื่อมั่นให้กับรัฐบาลว่า เกษตรกรมีความพร้อมที่จะเป็นแกนนำภาคการเกษตรในชุมชนได้ โดยพัฒนาในรูปแบบเครือข่าย มีการเลือกประธาน ศพก. ระดับ จังหวัด ระดับเขต และระดับประเทศ ซึ่งระดับประเทศ จะมีการประชุมกัน ทุกเดือน สลับหมุนเวียนกันไปตามพื้นที่

จากผลการดำเนินงานที่ผ่านมา พบว่า เกษตรกรร้อยละ 71 นำความรู้ที่ได้รับไปใช้ประโยชน์ ได้แก่ ร้อยละ 84 เรื่องการลดต้นทุน ร้อยละ 4 ทำกิจกรรมเศรษฐกิจพอเพียง ร้อยละ 4 การปลูกพืชปุ๋ยสดเพื่อการปรับปรุงบำรุงดิน ร้อยละ 3 การเพิ่มรายได้ด้วยกิจกรรมอื่นๆ เช่น การแปรรูปผลผลิตทางการเกษตรต่างๆ ร้อยละ 2 การทำบัญชี ร้อยละ 1 การใช้เทคนิคต่างๆ ในการปลูกพืช เช่น การใช้ระบบน้ำหยด เป็นต้น นอกจากนี้ ความสำเร็จที่เกิดขึ้นจากการพัฒนา ศพก. ทำให้ ศพก. อ.เมือง จ.ราชบุรี ได้รับรางวัลความเป็นเลิศด้านการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม ประจำปี 2560 ประเภทรางวัลพัฒนาการบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม ระดับดีโดยได้เข้ารับรางวัลเมื่อ 11 กันยายนที่ผ่านมาด้วย

คำถาม การกลายเป็นทะเลทรายของประเทศไทย มีระดับความเสี่ยงเป็นอย่างไร และอะไรคือปัจจัยสำคัญ ครับ

นันทวัตร สารภูมิพงษ์

อ.เขาสวนกวาง จ.ขอนแก่น

คำตอบ ประเทศไทย อยู่ในขอบข่ายที่จะเกิดสภาพการเป็นทะเลทราย เนื่องจากอัตราส่วนน้ำฝนในรอบปีต่อการระเหยและคายน้ำนั้น มีค่าต่ำกว่า 0.5 ในหลายพื้นที่ทางภาคเหนือและอีสาน นั่นคือ ปริมาณน้ำฝนน้อยกว่าการสูญเสียของน้ำ เมื่อเป็นดังนี้ไปเรื่อยๆ อย่างต่อเนื่อง คงหลีกไม่พ้นสภาพทะเลทรายในอนาคต จึงจำเป็นต้องตระหนักในเรื่องนี้ก่อนที่จะสายเกินไป และควรหามาตรการแก้ไขทั้งในระยะสั้นและระยะยาวมาช่วยกันเฝ้าระวังและป้องกัน

ระดับความเสี่ยงของประเทศไทย ถึงแม้ว่าประเทศไทย จะไม่ได้อยู่ในขั้นที่แห้งแล้งเป็นทะเลทราย แต่ก็ได้รับผลกระทบจากภาวะโลกร้อนโดยตรง ประกอบกับการเป็นประเทศที่มีการพัฒนาอย่างเร่งรัด มีการขยายตัวไปทุกๆ ด้าน การเร่งรัดการพัฒนาและขยายเมืองอย่างรวดเร็วแบบที่เป็นอยู่นี้ ย่อมเป็นปัจจัยเร่งให้เกิดสภาพความแห้งแล้งคืบคลานเข้ามา จึงนับได้ว่า ประเทศไทยเราได้อยู่ในระดับความเสี่ยง

ปัจจัยเร่งให้เกิดสภาพทะเลทรายอย่างรวดเร็ว คือ

1.ความแห้งแล้งซ้ำซาก อาจทำให้ประเทศไทยสู่สภาวะการเป็นทะเลทราย โดยมีพื้นที่ส่วนใหญ่อยู่ในภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคเหนือของประเทศ พื้นที่ส่วนใหญ่ที่ได้รับผลกระทบมากที่สุด ได้แก่ กลุ่มพื้นที่ดินเค็ม จะมีผลกระทบทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นในพื้นที่เสี่ยงต่อสภาวะการเป็นทะเลทราย ซึ่งจะทำให้มีผลผลิตพืชลดลง การปัญหาที่ตรงจุดคือ การปลูกพืชที่หลีกเลี่ยงสภาวะการทิ้งช่วงของฝนในเขตเพาะปลูกเกษตรน้ำฝน

2.การทำเกษตรกรรมอย่างเร่งรัด ทำให้เกิดการชะล้างพังทลายของดิน และยังมีการชะล้างพังทลายของดินโดยธรรมชาติ การสูญเสียการอุ้มน้ำของดิน การหักร้างถางพงทำลายพืชคลุมดิน ทำให้ดินแห้งแข็งสูญเสียการดูดซับน้ำ ความแห้งแล้งซ้ำซาก และสภาวะภูมิอากาศเปลี่ยนแปลงจากภาวะโลกร้อน น้ำระเหยไปได้มากขึ้น นอกจากนี้ ยังมีการการลักลอบตัดไม้ การบุกรุกพื้นที่ป่าเพื่อขยายการเพาะปลูก ไฟป่า การสร้างเขื่อนขนาดใหญ่ การทำรีสอร์ทและสวนสัตว์ ทำให้พื้นที่ป่าไม้ลดลงอย่างต่อเนื่อง

3.การพัฒนาเมืองและขยายตัวของเมือง ก็เป็นสาเหตุอีกอันหนึ่งที่ทำให้เกิดความแห้งแล้งขึ้นได้ ในตัวเมืองซึ่งพื้นผิวดินตามธรรมชาติ ถูกคลุมทับด้วยคอนกรีต น้ำฝนไม่สามารถซึมลงสู่ใต้ดินได้ แต่ไหลบ่าไปตามถนนลงสู่ท่อระบายน้ำ ออกสู่แม่น้ำลำคลอง ดินส่วนที่เหลือขาดสารอินทรีย์ที่จะช่วยในการอุ้มน้ำ เมื่อดินไม่สามารถดูดซับหรือถ่ายเทความชื้นสู่อากาศได้ จึงเกิดความเสื่อมโทรมของดิน

ในขณะที่ปริมาณน้ำฝนรายปีอยู่ในช่วงที่ต่ำ และมีการระเหยหรือคายน้ำสูงกว่าการได้รับน้ำฝน จัดว่าเป็นความแห้งแล้ง และจะกระจายอยู่ในพื้นที่หลายจังหวัดทางภาคเหนือและอีสาน เป็นไปในวงกว้าง หากไม่มีมาตรการป้องกันอย่างจริงจัง ก็จะเกิดผลเป็นความแห้งแล้งซ้ำซากถาวร พืชคลุมดินเปลี่ยนไปเพราะดินเสื่อมโทรม เมื่อประกอบกับภาวะโลกร้อน และการพัฒนาที่เร่งรัด ก็จะขยายเป็นวงของพื้นที่แห้งแล้ง ทะเลทราย กว้างออกไปเรื่อยๆ

นาย รัตวิ

นางสาวประโลมใจ เนียมแกล้ว รักษาการผู้อำนวยการศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการสหกรณ์ที่ 18 เปิดเผยว่า ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการสหกรณ์ที่ 18 จังหวัดสงขลา ได้ร่วมบูรณาการแผนงานการขับเคลื่อนการแก้ปัญหาในจังหวัดชายแดนภาคใต้ ภายใต้โครงการส่งเสริมอาชีพด้านการเกษตรจังหวัดชายแดนภาคใต้ ในกิจกรรมการพัฒนาผู้นำชุมชนและบุคลากรต่างๆในชุมชน จำนวน 3 หลักสูตร โดยมีผู้นำชุมชน บุคลากรของสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกร เยาวชน นักเรียน นักศึกษา และบุคลากรต่างๆ ได้รับการอบรม 480 คน ประกอบด้วย

1.หลักสูตรเผยแพร่ความรู้เรื่องการสหกรณ์สู่ชุมชน เพื่อให้ผู้นำชุมชนได้เรียนรู้เรื่องการสหกรณ์ การใช้ชีวิตตามวิถีสหกรณ์และเศรษฐกิจพอเพียง นำไปใช้ในชีวิตประจำ และถ่ายทอดสู่ชุมชน 2.หลักสูตรส่งเสริมพัฒนาผู้นำสหกรณ์ในจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยให้ผู้นำสหกรณ์ ซึ่งประกอบด้วย กรรมการ เจ้าหน้าที่ และสมาชิกชั้นนำของสหกรณ์และกลุ่มเกษตรกร ได้รับการพัฒนาความรู้การบริหารจัดการสหกรณ์ และ 3.หลักสูตรเยาวชนจังหวัดชายแดนใต้กับวิถีชีวิตพอเพียงแบบสหกรณ์ มุ่งหวังให้เยาวชนสหกรณ์ในชุมชนและเยาวชนสหกรณ์ในโรงเรียนและสถานศึกษา ร่วมกันเรียนรู้การสหกรณ์จากสหกรณ์ที่ประสบความสำเร็จในการช่วยเหลือสมาชิกทั้งทางเศรษฐกิจและสังคม และร่วมกันจัดทำแผนกิจกรรมสู่การใช้ชีวิตพอเพียงแบบสหกรณ์ที่จะนำไปปฏิบัติในชุมชน โรงเรียน และสถานศึกษา

“ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการสหกรณ์ที่ 18 ได้ดำเนินการบูรณาการโครงการกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องตามนโยบายการบริหารและการพัฒนาจังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยยึดหลัก ยุทธศาสตร์พระราชทาน “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” และ “ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง” เป็นแนวทางในพัฒนาความรู้ผู้นำชุมชนและบุคคลกรต่างๆ ในชุมชน” นางสาวประโลมใจ กล่าว

18 ก.ค. 60 เวลา 17.00 น. ที่โรงแรมคลาสสิค คามิโอ จ.พระนครศรีอยุธยา พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคสช. พร้อมคณะรัฐมนตรี อาทิ พล.อ.ประวิตร วงษ์สุวรรณ รองนายกฯ และรมว.กลาโหม นายวิษณุ เครืองาม รองนายกฯ นายสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ รองนายกฯ พล.อ.อนุพงษ์ เผ่าจินดา รมว.มหาดไทย เข้าร่วมประชุมและพบปะหารือกับผู้ว่าราชการจังหวัดในพื้นที่ภาคกลางทั้งหมด 17 จังหวัดรวมกรุงเทพมหานคร และภาคเอกชนในพื้นที่ ก่อนที่นายกฯ จะเป็นประธานการประชุมคณะกรรมการร่วมภาครัฐและเอกชน (กรอ.กลุ่มจังหวัด)

ทั้งนี้ เพื่อขับเคลื่อนนโยบายสำคัญของรัฐบาลและส่งเสริมให้ภาคกลางเป็นมหานครที่ทันสมัยและเป็นฐานการเชื่อมโยงประเทศไทยสู่เส้นทางขนส่ง 2 ฝั่งทะเล

แม่โจ้โพลล์เผยเกษตรกรไทย โอดต้นทุนผลิตสูงแต่ขายได้ราคาต่ำ พบกว่าครึ่งยังรอนโยบาย‘จำนำ-ประกัน’จากรัฐ

18 ก.ย. 2560 ศูนย์วิจัยเศรษฐกิจและพยากรณ์ทางการเกษตร คณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้ (แม่โจ้โพลล์) เปิดเผยผลสำรวจเรื่อง “เกษตรกรไทยกับการตัดสินใจในการทำการเกษตร” ซึ่งสำรวจความคิดเห็นของเกษตรกรกลุ่มตัวอย่างจำนวน 543 คนจากทั่วประเทศ แบ่งเป็นภาคเหนือ ร้อยละ 26.76 ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ร้อยละ 20.70 ภาคใต้ ร้อยละ 12.70 ภาคกลางและภาคตะวันออก ร้อยละ 39.84 ระหว่างวันที่ 1 – 15 ก.ย. 2560 ในหลายประเด็น ได้แก่

1.อะไรคือเหตุผลที่เลือกทำการเกษตร (ปลูกพืช – เลี้ยงสัตว์) ในประเภทที่กำลังทำอยู่ในปัจจุบัน พบว่าคำตอบ 5 อันดับแรกคือ อันดับ 1 ทำแล้วขายง่าย มีตลาดรองรับ ร้อยละ 84.53 อันดับ 2 สืบทอดมาจากพ่อแม่ ร้อยละ 83.61 อันดับ 3 ทำแล้วได้ปริมาณผลผลิตสูง ร้อยละ 83.24 อันดับ 4 พื้นที่มีความเหมาะสม ร้อยละ 83.06 และอันดับ 5 ผลผลิตที่ทำนั้นขายได้ราคาดี ร้อยละ 83.03

2.ปัจจัยใดบ้างที่ส่งผลกระทบ (ทั้งทางบวกและลบ) ในการทำการเกษตร พบว่าคำตอบ 5 อันดับแรกคือ อันดับ 1 ราคาปัจจัยการผลิต ร้อยละ 86.00 อันดับ 2 ภาวะเศรษฐกิจของประเทศ ร้อยละ 85.82 อันดับ 3 ราคาน้ำมันและค่าขนส่ง ร้อยละ 83.73 อันดับ 4 นโยบายรัฐบาล ร้อยละ 82.14 และอันดับ 5 ปริมาณน้ำฝน ร้อยละ 81.03

3.เกษตรกรกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ ร้อยละ 75.95 ประสบปัญหาในการประกอบอาชีพ โดย 5 อันดับปัญหาสำคัญคือ อันดับ 1 ราคาผลผลิตตกต่ำ ร้อยละ 68.33 อันดับ 2 ต้นทุนการผลิตสูง ร้อยละ 62.34 อันดับ 3 ทำแล้วได้ปริมาณผลผลิตต่ำ ร้อยละ 57.61 อันดับ 4 ไม่มีตลาดรับซื้อ ร้อยละ 27.43 และอันดับ 5 ทำแล้วได้ผลผลิตที่ไม่มีคุณภาพ ร้อยละ 25.19 โดยมีกลุ่มตัวอย่างเพียงร้อยละ 24.05 เท่านั้นที่ตอบว่าไม่มีปัญหาในการทำการเกษตร

4.เมื่อเกิดปัญหาแล้วเกษตรกรมีแนวทางจัดการอย่างไร พบว่าคำตอบ 5 อันดับแรกคือ อันดับ 1 พบว่า รอคอยความช่วยเหลือจากรัฐบาล เช่น การรับจำนำหรือการประกันราคาผลผลิต รวมถึงการพักชำระหนี้ ร้อยละ 55.06 อันดับ 2 ปรับเปลี่ยนการทำเกษตร (เช่น เปลี่ยนพันธุ์พืชที่ปลูกหรือพันธุ์สัตว์ที่เลี้ยง) ให้เหมาะสมกับสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง อาทิ พืชใช้น้ำน้อย ร้อยละ 36.46 อันดับ 3 ปรับเปลี่ยนการทำเกษตร (เช่น เปลี่ยนพันธุ์พืชที่ปลูกหรือพันธุ์สัตว์ที่เลี้ยง) โดยเลือกชนิดที่ให้ผลตอบแทนสูง ร้อยละ 33.70

อันดับ 4 รวมกลุ่มเพื่อระดมทุนหรือหาอาชีพเสริมเพื่อเพิ่มรายได้ ร้อยละ 32.60 และอันดับ 5 เข้ารับการฝึกอบรมด้านเทคนิคหรือองค์ความรู้ใหม่ๆ ด้านการเกษตร เช่น เทคนิคการผลิต การปลูกพืชเลี้ยงสัตว์ชนิดใหม่ๆ กับหน่วยงานของรัฐหรือสถาบันการศึกษา

บทสรุปของผลการสำรวจนี้ พบว่า แม้เกษตรกรกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่จะเลือกทำการเกษตรประเภทต่างๆ ด้วยเหตุผลว่ามีตลาดรองรับ แต่ยังต้องเผชิญกับปัญหาสำคัญคือ มีต้นทุนการผลิตที่สูงแต่ผลผลิตที่ได้กลับมีราคาต่ำ โดยเกษตรกรมีข้อกังวลสำคัญคือผลกระทบจากราคาปัจจัยการผลิตและภาวะเศรษฐกิจของประเทศ อีกทั้งเมื่อเกิดปัญหาขึ้น เกษตรกรยังต้องรอคอยมาตรการช่วยเหลือต่างๆ ของรัฐบาล เช่น โครงการรับจำนำหรือประกันราคาผลผลิต

ดังนั้นหน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรเร่งหาทางปรับเปลี่ยนและพัฒนาทั้งประสิทธิภาพในการผลิตและวิธีคิดของเกษตรกร ให้สามารถจัดการและแก้ไขปัญหาบางส่วนได้ด้วยตนเอง มากกว่ารอความช่วยเหลือจากทางรัฐบาลทั้งหมดเพียงอย่างเดียว ในขณะเดียวกันรัฐบาลก็ควรหาวิธีแก้ไขปัญหาที่ต้นเหตุเป็นหลัก มากกว่าตามแก้ไขปัญหาที่ปลายเหตุ