“เฉลิมชัย”ตรวจพื้นที่ภัยแล้งเมืองบุรีรัมย์ ยืนยันชลประทานรับมือไหวแน่นอน มั่นใจ”สุรินทร์-ศรีสะเกษ-นครราชสีมา”น้ำอุปโภคเพียงพอ

เมื่อวันที่ 27 มกราคม 2563 นายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวภายหลังลงพื้นที่ตรวจติดตามการแก้ไขปัญหาการขาดแคลนน้ำเพื่อการอุปโภค-บริโภคเมืองบุรีรัมย์ พร้อมด้วยคณะทำงาน โดยมี นายเกียรติศักดิ์ หนูแก้ว ผู้อำนวยการสำนักงานชลประทานที่ 8 และ นายเทิดพงษ์ ไทอุดม ผู้อำนวยการโครงการชลประทานบุรีรัมย์ ร่วมให้การต้อนรับและบรรยายสรุปสถานการณ์น้ำ โดย รมว.เกษตรฯ ได้มอบนโยบายแนวทางการทำงานต่อเจ้าหน้าที่ของกรมชลประทาน ณ โครงการชลประทานบุรีรัมย์ อ.เมือง จ.บุรีรัมย์ ถึงแนวทางการบริหารการจัดการน้ำ

ทั้งนี้ นายเฉลิมชัย กล่าวว่า จากการรายงาน ภาพรวมน้ำอุปโภคบริโภคใน จ.บุรีรัมย์ จ.สุรินทร์ จ.ศรีสะเกษ และ จ.นครราชสีมา ได้รับการยืนยันจากเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ ว่ามีเพียงพอ และขอให้พี่น้องประชาชนมั่นใจ เนื่องจากกรมชลประทานมีการวางแผนบริหารจัดการน้ำไม่ให้ขาดแคลน แต่ในส่วนภาคเกษตรต้องขอความร่วมมือเกษตรกรงดปลูกพืชใช้น้ำเยอะ เนื่องจากฝนทิ้งช่วงทำให้น้ำต้นทุนมีน้อย ซึ่งกระทรวงเกษตรฯ ได้เตรียมมาตรการในการช่วยเหลือไว้แล้ว ทั้งเรื่องการส่งเสริมอาชีพเลี้ยงสัตว์ การส่งเสริมปลูกพืชใช้น้ำน้อย โดยสนับสนุนบ่อบาดาลส่งเสริมเกษตรแปลงใหญ่ ตลอดจนการจ้างแรงงาน เพื่อสร้างรายได้ให้กับประชาชนช่วงหน้าแล้ง

นอกจากนี้ ยังได้เน้นย้ำให้ชลประทานทุกพื้นที่บริหารจัดการน้ำอย่างเป็นระบบ มีการวางแผนล่วงหน้า มีแผนที่ชัดเจนซึ่งจะช่วยให้ผ่านวิกฤติไปได้ น้ำอุปโภคบริโภคเป็นเรื่องสำคัญที่หล่อเลี้ยงคนทั้งประเทศ จึงต้องบริหารจัดการไม่ให้ขาดแคลนน้ำ ซึ่งได้มอบนโยบายให้เพิ่มพื้นที่เก็บกักน้ำ ในส่วนของอ่างที่ตื้นเขินให้สำรวจเพื่อจัดทำแผนของบขุดลอกเพิ่มพื้นที่ปริมาตรน้ำให้เพิ่มขึ้น ขณะเดียวกันในส่วนของลุ่มน้ำต่างๆ ที่สามารถทำแก้มลิงได้ให้ดำเนินการทำแผนได้ทันที เพื่อเก็บกักน้ำให้เพียงพอไว้ใช้ในฤดูแล้ง อย่างไรก็ตามได้กำชับและขอความร่วมมือทุกภาคส่วน ต้องื้นที่ประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนรับทราบสถานการณ์อย่างต่อเนื่อง ตลอดจนเตรียมเครื่องจักรเครื่องมือรินรวจให้พร้อมรับมือสถานการณ์

ขณะที่ นายเกียรติศักดิ์ หนูแก้ว ผู้อำนวยการสำนักงานชลประทานที่ 8 กรมชลประทาน บอกว่า สถานการณ์น้ำในพื้นที่จังหวัดบุรีรัมย์ ปัจจุบันสถานการณ์น้ำในพื้นที่จังหวัดบุรีรัมย์ (ณ 27 ม.ค.63) มีปริมาณน้ำใช้การได้รวมกันประมาณ 63 ล้านลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) จากความจุใช้การได้ 279 ล้าน ลบ.ม.หรือร้อยละ 23 ของความจุใช้การของอ่างฯ รวมกัน (ปริมาณน้ำเก็บกักสูงสุดในาก่พื้นที่จังหวัดบุรีรัมย์รวมกันประมาณ 295.39 ล้าน ลบ.ม.) จากปริมาณน้ำใช้การได้ดังกล่าว มีแนวโน้มที่จะไม่เพียงพอที่จะสนับสนุนงน้ำเพื่อผลิตประปา จำเป็นต้องหาแนวทางในการสำรองน้ำไว้เพิ่มเติม เพื่อให้เพียงพอใช้ตลอดฤดูแล้งนี้ไปจนถึงต้นฤดูฝนปีหน้าส่วนปริมาณน้ำอ่างห้วยจระเข้มากและอ่างห้วยตลาดมีน้ำรวม 2.028 ล้าน ลบ.ม.

และจากการประชุมร่วมพิจารณาสถานการณ์น้ำในเขตจังหวัดบุรีรัมย์ ระหว่างสำนักชลประทานที่ 8 และการประปาส่วนภูมิภาคเขต 8 เมื่อวันที่ 14 ม.ค.63 ซึ่งการประปาส่วนภูมิภาคยืนยันว่า น้ำในอ่างทั้ง 2 แห่ง จะสามารถรองรับการผลิตประปาได้ถึงวันที่ 30 มีนาคม 2563 แน่นอน ซึ่งกรมชลประทาน จะบริหารจัดการน้ำให้เป็นไปตามแผนที่กำหนดไว้อย่างเคร่งครัด และแม้ว่าขณะนี้ยังมีปริมาณน้ำเพียงพอสำหรับการอุปโภคบริโภคตลอดฤดูแล้ง แต่ยังคงต้องสำรองน้ำต้นทุนไว้ใช้ในช่วงต้นฤดูฝนหากเกิดกรณีฝนมาล่าช้า อย่างไรก็ตาม ต้องขอความร่วมมือทุกภาคส่วนร่วมใจกันใช้น้ำอย่างประหยัดและสร้างการตระหนักรู้ถึงคุณค่าของทรัพยากรน้ำ เพื่อลดความเสี่ยงต่อปัญหาการขาดแคลนน้ำที่อาจเกิดขึ้นได้

“มนัญญา”จี้กรมวิชาการเกษตรต้องเร่งแก้ไขความเดือดร้อนของลูกจ้างที่ถูกเลิกจ้างทั่วประเทศ โดยเป็นปัญหาจากถูกตัดงบประมาณกว่า40% ย้ำต้องเห็นใจ แนะลดค่าใช้จ่ายการประชุมสัมมนาในโรงเรม-การเดินทางไปต่างประเทศของผู้บริหาร นำเงินจ้างลูกจ้างต่อ

เมื่อวันที่ 27 มกราคม 2563 น.ส.มนัญญา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า เป็นห่วงลูกจ้างจ้างเหมาของกรมวิชาการเกษตร ที่ทำงานในสำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตร 8 เขต และศูนย์วิจัยฯ ระดับจังหวัดทั่วประเทศ ซึ่งมีอยู่ 1,705 คน ที่ส่วนใหญ่ถูกบอกเลิกจ้าง อีกส่วนหนึ่งถูกลดเงินเดือน 50% ลูกจ้างเหล่านี้ทำสัญญาจ้างคราวละ 3 เดือน อัตราเงินเดือน 6,000 – 10,000 บาท ซึ่งน้อยมากสำหรับสภาวะเศรษฐกิจเช่นนี้ เมื่อถูกเลิกจ้างยิ่งจะทำให้เดือดร้อน เพราะการหางานใหม่ก็ยาก โดยเฉพาะผู้ที่ทำงานให้กรมวิชาการเกษตรมานานและอายุมากแล้ว

ทั้งนี้ แม้จะเป็นรัฐมนตรีที่กำกับดูแลกรมวิชาการเกษตร ก็ไม่สามารถไปก้าวก่ายได้ เป็นหน้าที่ของอธิบดีกรมวิชาการเกษตร จะต้องบริหารจัดการปริมาณงานให้สมดุลกับงบประมาณที่ได้รับ แต่เห็นว่า หากตัดค่าใช้จ่ายบางส่วนออก เช่น การประชุมสัมมนาในโรงแรม การเดินทางไปต่างประเทศของผู้บริหารซึ่งใช้งบประมาณมาก แล้วนำเงินส่วนนั้นมาว่าจ้างลูกจ้างในภารกิจที่จำเป็น จะบรรเทาความเดือดร้อนของลูกจ้างได้ส่วนหนึ่ง

“ที่เห็นใจมากคือ ลูกจ้างที่ทำงานในศูนย์วิจัยฯ มานาน และอายุมาก ซึ่งขวัญเสียเพราะมีภาระที่ต้องใช้จ่ายมาก หางานใหม่ยาก นอกจากนี้ ยังได้พูดคุยกับลูกจ้างจากสำนักวิจัยฯ ที่ถูกเลิกจ้างหลายคน โดยทุกคนอยู่ในความทุกข์ เนื่องจากเศรษฐกิจไม่ดี ข้างของแพงอยู่แล้ว ตอนนี้ต่างพยายามหาที่สมัครงาน แต่ยังไม่มีใครได้งานใหม่ เมื่อไม่มีงานทำจึงยิ่งลำบากมาก” น.ส.มนัญญา กล่าว

ขณะที่ ลูกจ้างศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตร ของจังหวัดหนึ่งในภาคกลาง กล่าวว่า จำเป็นต้องออกจากงาน แม้ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยฯ จะแก้ปัญหาโดยการปรับลดเงินเดือนลง 50% เพื่อให้สามารถว่าจ้างลูกจ้างทั้ง 15 คน ของศูนย์ต่อไปได้ แต่จากเงินเดือน 10,000 บาท ลดเหลือ 5,000 บาทนั้น ไม่เพียงพอต่อการเลี้ยงครอบครัว ขณะนี้ลูกจ้างที่ยังอายุน้อยหลายคนบอกเช่นเดียวกันว่า หากภายใน 1 – 2 เดือน ยังเป็นเช่นนี้อยู่ก็จำเป็นต้องลาออก

กรมการข้าวฯชวนเที่ยวมหกรรมข้าวและผลิตภัณฑ์ข้าวไทย 63 โชว์ข้าวเฉลิมพระเกียรติ 5สายพันธุ์ใหม่ ข้าวพื้นเมือง หวังขยายตลาดให้เกษตรกร-เจาะกลุ่มคนรักสุขภาพ-สูงวัย 

เมื่อวันที่ 27 มกราคม 2563  นายสุดสาคร ภัทรกุลนิษฐ์ อธิบดีกรมการข้าว นายณราวุฒิ ปิยโชติสกุลชัย ผอ. กองพัฒนาผลิตภัณฑ์ข้าว กรมการข้าว กระทรวงเกษตรและสหกรณ์และน.ส.ทรงศิริวรรณ เลิศณรงค์ ผู้จัดการฝ่ายกิจกรรมการตลาดศูนย์สรรพสินค้าซีคอนสแควร์ ร่วมกันแถลงข่าวการจัดงานงานมหกรรมข้าวและผลิตภัณฑ์ข้าวไทย ปี 2563 (Thai Rice Fair 2020) โดยนายสุดสาคร กล่าวว่า จากการที่รัฐบาลให้ความสำคัญในการรักษาเสถียรภาพด้านราคาข้าว และรายได้ของชาวนาไทยจึงได้กำหนดนโยบายการช่วยเหลือชาวนาในด้านต่างๆ ทั้งด้านการผลิต การตลาดโดยเฉพาะการสร้างมูลค่าเพิ่มของผลผลิตรวม การใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีมาเพิ่มมูลค่าในสินค้าข้าวให้เป็นที่ยอมรับในระดับสากล ซึ่งการจัดหาตลาดรองรับผลผลิตข้าวในรูปแบบต่างๆ เพื่อให้กลุ่มเกษตรกร และผู้ประกอบการด้านข้าวสามารถยกระดับมาตรฐานระบบคุณภาพการผลิตข้าวแบบตลาดเฉพาะ ซึ่งเป็นการสร้างคุณภาพและความจำเพาะให้กับสินค้าข้าวในแต่ละพื้นที่   ภายใต้ระบบการผลิต   ได้แก่การผลิตข้าวมาตรฐาน Q (ข้าว GAP) ข้าวอินทรีย์  ข้าวสิ่งบ่งชี้ลักษณะทางภูมิศาสตร์ (ข้าว GI)   รวมทั้งข้าวเฉพาะถิ่นที่มีความหลากหลายทางชีวพันธุ์ข้าว ที่มีคุณภาพและคุณลักษณะพิเศษที่โดดเด่นในทางโภชนาการ  การนำไปผลิตเป็นเวชสำอาง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร

“กรมการข้าว ในฐานะหน่วยงานที่รับผิดชอบดูแลด้านการผลิตข้าว การขับเคลื่อนงานบริหารจัดการข้าวของประเทศอย่างครบวงจร จึงกำหนด จัดงานนี้ขึ้น โดยปีนี้จัดอย่างยิ่งใหญ่ มีข้าวพันธุ์หายากที่คนไทยยังไม่รู้จัก เพื่อประชาสัมพันธ์การบริโภคข้าวไทยที่มีคุณภาพให้เข้าไปสู่กระแสนิยมของสังคมและผู้สนใจทั่วไป โดยเฉพาะในกลุ่มผู้บริโภคที่รักในสุขภาพ  กลุ่มผู้บริโภคที่สูงอายุ   ส่งเสริมการเชื่อมโยงตลาดสินค้าข้าว และผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวตลาดเฉพาะ รวมถึงการเพิ่มมูลค่า  เพิ่มช่องทางและโอกาสในการจำหน่ายที่กว้างขวางขึ้น”  อธิบดีกรมการข้าว กล่าว

ด้านนายณราวุฒิ กล่าวว่า การจัดงานมหกรรมข้าวและผลิตภัณฑ์ข้าวไทยครั้งนี้ใช้ชื่อธีมงานว่า “ข้าวใหม่ ที่อยากให้คุณรู้”  ภายในงานจะมีกิจกรรมที่สำคัญอาทิ การจัดแสดงและจำหน่ายผลิตภัณฑ์ข้าวที่โดดเด่น 4ภาค  จากกลุ่มเกษตรกร วิสาหกิจชุมชน สหกรณ์การเกษตร และผู้ประกอบการไม่น้อยกว่า 65 ร้านค้า  ได้แก่  กลุ่มข้าวที่มีคุณค่าทางโภชนาการของข้าวสายพันธุ์ใหม่   ข้าวเฉลิมพระเกียรติร.10  จำนวน 5 สายพันธุ์ที่กรมการข้าวรับรองพันธุ์ใหม่ คือ ข้าวเจ้า พันธุ์ กข81, ข้าวเจ้า พันธุ์กข83(หนองคาย 62), ข้าวเจ้าพันธุ์ พันธุ์ขะสอ 62, ข้าวเจ้าพันธุ์เม็ดฝ้าย 62 และข้าวเจ้าพันธุ์หอมใบเตย 62  รวมถึงข้าวที่หารับประทานได้ยากมีการจำหน่ายจำกัดเนื่องจากผลิตปีละ 1 ครั้ง ผลิตภัณฑ์แปรรูปข้าวที่เป็นนวัตกรรมใหม่จากทั่วประเทศ  นิทรรศการให้องค์ความรู้ใหม่ๆ เกี่ยวกับข้าว  การขอเครื่องหมายรับรองพันธุ์ข้าวแท้กรมการข้าว  นิทรรศการพันธุ์ข้าวพื้นเมืองเฉพาะถิ่น ข้าว GI

นายณราวุฒิ กล่าวว่า สำหรับกิจกรรมวิถีข้าววิถีไทย โชว์ ชิม ช้อป แชร์ การสาธิตการแปรรูปข้าว กินข้าวใหม่ ข้าวหลากหลายสายพันธุ์ โดยมีดารานักแสดง และเชฟมืออาชีพ มาสาธิตเมนูจากข้าวมาให้ชิมวันละ10สายพันธุ์ และการใช้ประโยชน์จากข้าว ให้ผู้ร่วมงานได้รับชมกัน การเจรจาธุรกิจค้าข้าวจับคู่ธุรกิจข้างสานใจคนปลูกผูกใจคนกิน  การประกวดแข่งขันสุดยอดข้าวอร่อย การแข่งขันเกี่ยวกับข้าว อาทิ  ประกวดสุดยอดข้าวอร่อยปี 2563   การแข่งขันกินขนมจีน น้ำยา การแข่งขันกินข้าวหลาม  การแข่งขันเกมข้าวพันธุ์แท้  การแข่งขันเกมวาดต้นข้าวในจินตนาการของหนู การแสดงดนตรีและการแสดงกิจกรรมวิถีชีวิตชาวนาการละเล่นเกี่ยวกับข้าว  โดยผู้ที่สนใจสามารถเที่ยวชมงานมหกรรมข้าวและผลิตภัณฑ์ข้าวไทย ปี 2563 ได้ระหว่างวันที่ 31 ม.ค.- 10ก.พ. นี้  ณ ลานกิจกรรมชั้น 1 ศูนย์สรรพสินค้าซีคอนสแควร์ ถ.ศรีนครินทร์ กรุงเทพมหานคร

27 มกราคม 2563 เวลา 9.30 น. นายสัตวแพทย์สรวิศ ธานีโต อธิบดีกรมปศุสัตว์ เป็นประธานการประชุมรับการตรวจประเมินติดตามระบบการผลิตสัตว์ปีกของประเทศไทยจากคณะเจ้าหน้าที่สหภาพยุโรป ด้านความปลอดภัยอาหาร (Food Safety Mission) พร้อมด้วย Mr. Polyvios Neocleous และ Dr. Laszlo TOTH คณะทีมตรวจประเมินจากสหภาพยุโรป นายสัตวแพทย์สมชวน รัตนมังคลานนท์ รองอธิบดีกรมปศุสัตว์ นายสุรเดช สมิเปรม รองอธิบดีกรมปศุสัตว์ นายสัตวแพทย์เศรษฐเกียรติ กระจ่างวงษ์ รองอธิบดีกรมปศุสัตว์ นายสัตวแพทย์ชัยวัฒน์ โยธคล รองอธิบดีกรมปศุสัตว์ ผู้เชี่ยวชาญ ปศุสัตว์เขต ปศุสัตว์จังหวัด ผู้อำนวยการสำนัก/กอง และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้อง

คณะกรรมาธิการยุโรป (European Commission) มีกำหนดการเดินทางมาตรวจประเมินที่ประเทศไทยระหว่างวันที่ 27 มกราคม – 7 กุมภาพันธ์ 2563 เพื่อตรวจติดตามการดำเนินการแก้ไขตามข้อเสนอแนะจากการตรวจประเมินในครั้งก่อน (22 มกราคม – 4 กุมภาพันธ์ 2562) ด้านระบบการผลิตสัตว์ปีกและผลิตภัณฑ์สัตว์ปีกของประเทศไทย เพื่อส่งออกไปยังสหภาพยุโรป

กรมปศุสัตว์ในฐานะหน่วยงานผู้รับผิดชอบหลัก (Competent Authority: CA) ในระบบการผลิตปศุสัตว์ด้านสัตว์ปีกของไทย ได้มีการเตรียมความพร้อมการดำเนินงานด้านความปลอดภัยอาหาร ทั้งด้านระบบการผลิต ตั้งแต่ฟาร์ม โรงงาน ผู้ประสานงาน ล่าม เอกสารวิชาการ ห้องวิเคราะห์ปฎิบัติการ สัตวแพทย์ประจำโรงงาน และการดำเนินงานต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้ระบบการผลิตสัตว์ปีกและผลิตภัณฑ์ได้มาตรฐานเดียวกัน สอดคล้องตามข้อกำหนดและระเบียบของสหภาพยุโรป สร้างความเชื่อมั่นในการส่งออกสัตว์ปีกและผลิตภัณฑ์สัตว์ปีกของไทยไปสหภาพยุโรปต่อไป ณ ห้องประชุมพระพิรุณ ตึกอำนวยการ กรมปศุสัตว์

ขณะนี้หลายพื้นที่ในประเทศกำลังประสบปัญหาภัยแล้ง ปริมาณน้ำต้นทุนที่มีปัจจุบันมีปริมาณจำกัด โดยเฉพาะลุ่มเจ้าพระยา อย่างไรก็ตาม ปัญหาภัยแล้งที่เกิดขึ้นภาครัฐคาดการณ์ไว้ล่วงหน้าแล้ว และเตรียมมาตรฐานรับมือต่อเนื่อง เพื่อลดผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น

….แต่ปีนี้ปริมาณน้ำต้นทุนที่มีอยู่ มีน้อยมาก จึงไม่เพียงพอสำหรับการใช้ในทุกๆกิจกรรม

จากสถิติปริมาณฝนตกเฉลี่ยในรอบ 50 ปี ของประเทศไทย เกิดภาวะฝนแล้งจัดอยู่ 3 ปีด้วยกัน คือ ปี 2522 มีปริมาณฝนตกเฉลี่ยทั่วประเทศ 1,332.3 มิลลิเมตร (มม.) ปี 2535 มีปริมาณฝนตกเฉลี่ยทั่วประเทศ 1,357.3 มม. และปี 2562 มีปริมาณฝนตกเฉลี่ยทั่วประเทศ 1,342.5 มม. อย่างไรก็ตาม แม้สถิต ฝนตกปี 2562 จะเป็นอันดับ 2 รองจากปี 2522 ก็ตาม แต่ผลกระทบที่เกิดขึ้นในฤดูปี 2562/63 รุนแรงมากกว่าด้วย เพราะจำนวนประชากร การเติบโตทางเศรษฐกิจ-อุตสาหกรรม ตลอดจนพื้นที่การเกษตรขยายมากกว่าปี 2522 ทำให้การบริหารจัดการน้ำเป็นไปด้วยความยากลำบาก

สถานการณ์น้ำในอ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่และขนาดกลางทั่วประเทศ 447 แห่ง ณ วันที่ 20 มกราคม 2563 มีปริมาณน้ำรวม 45,416 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็น 60% ของความจุอ่างฯ โดยเป็นปริมาณน้ำใช้การได้ 21,608 ล้าน ลบ.ม.หรือ 41% ของความจุอ่างฯ และในจำนวนดังกล่าวเป็นอ่างฯขนาดใหญ่มีปริมาณน้ำใช้การได้น้อยกว่า 30% ของความจุอ่างฯ มากถึง 12 แห่งคือ อ่างเก็บน้ำเขื่อนภูมิพล สิริกิติ์ แม่กวงอุดมธารา แม่มอก จุฬาภรณ์ อุบลรัตน์ ลําพระเพลิง ลําแชะ ลํานางรอง ป่าสักชลสิทธิ์ ทับเสลากระเสียว คลองสียัด และหนองปลาไหล

ส่วนสถานการณ์น้ำใน 4 เขื่อนหลัก ที่เป็นแหล่งน้ำต้นทุนของลุ่มเจ้าพระยาคือ เขื่อนภูมิพล สิริกิติ์ แควน้อยบำรุงแดน และเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ มีปริมาณน้ำรวมกัน 10,648 ล้านลบ.ม. หรือ 43% ของความจุอ่างฯเป็นปริมาณน้ำใช้การได้ 3,952 ล้าน ลบ.ม. หรือ 22% ของความจุอ่างฯ

ดร.ทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทานกล่าวว่า ปริมาณน้ำต้นทุนที่มีอยู่ทั้งหมดกรมวางแผนจัดสรรน้ำ โดยให้ความสำคัญกับน้ำเพื่อรักษาระบบนิเวศและน้ำเพื่ออุปโภคบริโภค หากมีเหลือถึงจะจัดสรรเพื่อปลูกพืชฤดูแล้ง รวมถึงทำนาปรัง ดังนั้น จึงมีพื้นที่การเกษตรในเขตชลประทานหลายพื้นที่จำเป็นต้องงดทำนาปรังเพราะปริมาณน้ำไม่เพียงพอ โดยเฉพาะในลุ่มเจ้าพระยาให้งดทำนาปรังทั้งหมด ซึ่งได้รับความร่วมมือจากเกษตรกรส่วนหนึ่ง แต่ยังมีปลูกข้าวนาปรังบ้างพอสมควร

ทั้งนี้ ในการจัดสรรน้ำที่วางแผนไว้ในฤดูแล้งทั้งประเทศรวม 17,699 ล้าน ลบ.ม. และสำรองไว้ใช้ช่วงต้นฤดูฝนปี 2563 ตั้งแต่เดือนพฤษภาคม-กรกฎาคม 2563 อีก 11,340 ล้านลบ.ม. ณ วันที่ 20 มกราคม 2563 จัดสรรน้ำไปแล้ว 7,144 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็น 40 % ของแผน เฉพาะลุ่มเจ้าพระยาวางแผนจัดสรรน้ำไว้ 4,000 ล้านลบ.ม. จัดสรรน้ำไปแล้ว 2,222 ล้านลบ.ม. คิดเป็น 56% ของแผน ในขณะที่การปลูกพืชฤดูแล้งวางแผนไว้ทั่วประเทศ 2.83 ล้านไร่ แบ่งเป็นข้าวนาปรัง 2.31 ล้านไร่ พืชไร่-พืชผัก 0.52 ล้านไร่ ปรากฏว่าการปลูกข้าวนาปรังไม่เป็นไปตามแผน ขณะนี้เพาะปลูกแล้ว 3.10 ล้านไร่ เกินกว่าแผนที่วางไว้คิดเป็น 134.21% ของแผนฯ โดยเฉพาะลุ่มเจ้าพระยารณรงค์งดทํานาปรังหรือนาต่อเนื่องในฤดูแล้ง ปี 2562/63 ผลออกมาขณะนี้เพาะปลูกแล้ว 1.76 ล้านไร่

จะเห็นได้ว่าพื้นที่ที่ปลูกข้าวนาปรังเกินกว่าแผนจะอยู่ที่ลุ่มเจ้าพระยาเกือบทั้งหมด

อธิบดีกรมชลประทานกล่าวว่าจากการสำรวจเบื้องต้นเกษตรกรที่ทำนาปรังส่วนใหญ่ ใช้น้ำจากแหล่งน้ำธรรมชาติในพื้นที่ตนเอง ดังนั้น การจัดสรรน้ำยังเป็นไปตามแผนที่วางไว้มีน้ำพออุปโภคบริโภคจนถึงเดือนกรกฎาคม ตามที่กรมอุตุนิยมวิทยาคาดการณ์ว่าฝนจะมาเดือนกรกฎาคมแน่นอน

“การบริหารจัดการน้ำลุ่มเจ้าพระยาค่อนข้างยากกว่าลุ่มน้ำอื่นๆ เพราะพื้นที่กว้างครอบคลุมกว่า 22 จังหวัด และไม่มีแหล่งน้ำต้นทุนเป็นของตนเอง มีเพียงเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ จ.ลพบุรี ซึ่งขณะนี้ปริมาณน้ำมีน้อยมากมีปริมาณน้ำที่ได้งานได้เพียง 204 ล้านลบ.ม. หรือ 21% ของปริมาณการกักเก็บเท่านั้น ต้องใช้น้ำต้นทุนจากเขื่อนภูมิพล จ.ตาก และเขื่อนสิริกิติ์ จ.อุตรดิตถ์ จัดสรรน้ำหล่อเลี้ยงลุ่มเจ้าพระยา ด้วยระยะทางไกลน้ำย่อมสูญเสียในแต่ละพื้นที่น้ำไหลผ่านจะมีการสูบน้ำขึ้นไปใช้ระหว่างทาง บางครั้งนำไปใช้ไม่เป็นไปตามที่จัดสรรให้ กรมจึงขอความร่วมมือกระทรวงมหาดไทยลงพื้นที่สร้างความเข้าใจเรื่องจัดสรรน้ำให้เป็นไปตามแผน” ดร.ทองเปลวกล่าว

อย่างไรก็ตาม ในการบริหารจัดการน้ำให้พ้นวิกฤติภัยแล้งปีนี้ไปให้ได้นั้นทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องต้องร่วมมือกัน ประชาชนต้องใช้น้ำอย่างประหยัดและรู้คุณค่าของน้ำ พื้นที่การเกษตรกรที่ให้งดทำนาปรังก็ต้องงดทำจริงๆ เพราะปริมาณน้ำต้นทุนมีจำกัด หากบริหารจัดการน้ำตามแผนที่วางไว้ กรมชลประทานมั่นใจว่า ปริมาณน้ำที่มีอยู่ จะเพียงพอสำหรับรักษาระบบนิเวศของลำน้ำและอุปโภคบริโภคจนถึงฤดูฝนแน่นอน

ว่าด้วยเรื่องงบประมาณของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่ถูกคณะกรรมาธิการตัดงบและมีแนวโน้มที่จะส่งผลกระทบต่อการขับเคลื่อนของหลายๆ หน่วยงาน โดยสัปดาห์ที่ผ่านมา ท่าน สว.สมชาย ชาญณรงค์กุล อดีตผู้บริหารกระทรวงเกษตรฯ ที่ผ่านการเป็นอธิบดีมาหลายกรมได้อภิปรายงบประมาณในส่วนของกระทรวงเกษตรฯ ไว้น่าสนใจ ซึ่ง คุณธัชธาวินท์ สะรุโน ผู้เชี่ยวชาญด้านการจัดการผลิตพืชที่เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ภาคใต้ตอนล่าง สวพ.8 สงขลา ได้สรุปประเด็นสำคัญอธิบายไว้ในเฟสบุ๊คส่วนตัวไว้อย่างน่าสนใจ ขุนเกษตรา จึงขออนุญาตหยิบยกมาเล่าสู่กันฟังใจความดังนี้ ปัจจุบันประเทศไทยตั้งเป้าหมายที่จะพัฒนาเกษตรให้ก้าวหน้าด้วยนวัตกรรม จึงควรมีการปรับการทำงานและงบประมาณให้สนับสนุนเป้าหมายดังกล่าว ควรให้การสนับสนุนงบวิจัยให้มากขึ้นเพราะงานวิจัยช่วยสร้างมูลค่าเศรษฐกิจของประเทศ เช่น พันธุ์ข้าวคุณภาพดี 1 พันธุ์ ต้องลงทุนวิจัย 10 ล้าน แต่สามารถสร้างมูลค่ากลับคืนมาเป็นหมื่นล้านบาท จึงควรมีการวางแผนอัตรากำลังบุคลากรของกระทรวงเกษตร และการพัฒนาความสามารถบุคลากร ให้เหมาะสมกับแนวทางการพัฒนาที่กำลังก้าวไปข้างหน้าควรปรับการทำงานในกระทรวงและแต่ละกรม ให้มีการทำงานให้มีเป้าหมายไปในทิศทางเดียวกัน ในการทำงานแต่ละงานโครงการ และมีเป้าหมายชัดเจน เช่น แปลงใหญ่, smart farmer และ วิสาหกิจชุมชน เป็นต้น ควรปรับปรุงระบบการจัดการส่งเสริมพันธุ์พืชให้เหมาะสม ทั้งในเชิงปริมาณพันธุ์ดีที่ราชการผลิตให้เพียงพอ ตลอดจนจัดองค์กรและบทบาทหน้าที่ให้รองรับตั้งแต่ผลิตพันธุ์หลักจากศูนย์วิจัยไปจนถึงพันธุ์ขยายที่จะให้เกษตรกรได้ใช้อย่างทั่วถึง ดังคำที่ว่า “การเกษตรที่ดี เริ่มด้วยการใช้พันธุ์ที่ดี ก็สำเร็จไปแล้วครึ่งหนึ่ง” กรมส่งเสริมสหกรณ์ ควรมีการสนับสนุนให้สามารถดูแลสหกรณ์ให้ใกล้ชิดมากขึ้น เช่น ในด้านอุปกรณ์ต่างๆ ที่ลงทุนไปแล้ว ให้สามารถทำงานได้เกิดประโยชน์ให้เต็มที่ และการดูแล เรื่องการสนับสนุนแหล่งเงินทุนในการดำเนินงานให้แก่สหกรณ์ขนาดเล็กด้วย กรมส่งเสริมการเกษตร ควรมีการสนับสนุนให้มีการพัฒนากำลังพลและพัฒนาวิธีการทำงานของกรมให้เหมาะสมกับสถานการณ์ข้อจำกัดของกรมโดยเฉพาะด้านบุคลากรที่น้อยลง กรมการข้าว ควรมีการสนับสนุนในเรื่องการวิจัยพันธุ์ข้าวที่จะดูว่ามีวิธีใดที่จะใช้เวลาในการปรับปรุงพันธุ์ข้าวให้สั้นลงด้วยการใช้เทคโนโลยีที่ทันสมัย กรมวิชาการเกษตร ควรสนับสนุนให้สามารถทำงานที่รับผิดชอบได้ครบถ้วนและเต็มที่เนื่องจากเป็นหน่วยงานที่ต้องดูแลคุ้มครองเกษตรกร เช่น ตาม พ.ร.บ. พันธุ์พืชให้มีพืชพันธุ์ดี พ.ร.บ. ปุ๋ย ให้ได้ใช้ปุ๋ยเต็มสูตร พ.ร.บ. วัตถุอันตราย ไม่ให้มีสารเคมีปลอม พ.ร.บ. กักพืช ดูแลการส่งออกนำเข้า การระบาดของศัตรูพืชจากต่างประเทศ พ.ร.บ. คุ้มครองพันธุ์พืช ที่ต้องคุ้มครองพืชไว้ให้ลูกหลาน

การที่กรมวิชาการเกษตร ถูกตัดงบดำเนินงานไปกว่าครึ่ง ทำให้มีปัญหาในการทำงาน เช่น การตรวจวิเคราะห์สารตกค้างในผลผลิต แต่งบประมาณในการวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการ แต่งบค่าวิเคราะห์ถูกตัดไป ด้านเครื่องมือวิทยาศาสตร์ เช่น เครื่องโครมาโตกราฟี่ ที่มีการกล่าวถึงนั้น แต่ละรุ่นจะมีสมรรถนะแตกต่างกันไปและราคาก็ต่างกันตามความสามารถในการวิเคราะห์ ซึ่งไทยมีความจำเป็นต้องใช้เครื่องมือที่มีความสามารถในการวิเคราะห์รับรองเพื่อให้ต่างประเทศเชื่อถือประเทศไทย ด้านงานวิจัย กรมวิชาการเกษตร เป็นหน่วยที่ต้องทำวิจัยของประเทศ เป็นงานที่ต้องเตรียมการล่วงหน้า ทำวันนี้ ผลจะออกอีก 3-5 ปี ข้างหน้า ต้องทำต่อเนื่อง หากหน่วยงานนี้ถูกตัดงบไปกว่าครึ่ง จะเกิดผลกระทบกับเกษตรกรมากมาย เช่น มีผลต่อการไปรับรอง GAP โดยเฉพาะในช่วงที่ผลไม้กำลังออกสู่ตลาดและต้องส่งออก มีผลต่อพนักงานที่ถูกเลิกจ้างทันทีพันกว่าคน มีผลต่อโครงการเร่งด่วนตามนโยบายต่างๆ และงานวิจัยที่ถูกตัดไปกว่า 50% ขณะที่งบเครื่องมือวิทยาศาสตร์ที่บอกว่ามีปัญหากลับไม่ถูกตัด แต่กลับไปตัดงบที่ใช้ทำงาน ท่าน สว.สมชาย ยังอภิปรายอีกว่า มีเหตุผล 4 ประการ ที่รัฐบาลควรพิจารณาให้การดูแลและหาทางแก้ไขงบกรมวิชาการเกษตรเพื่อให้สามารถดำเนินการต่อไปได้ คือ 1. กรมวิชาการเกษตร ต้องทำงานในการสร้างมูลค่าเพิ่ม สร้างการส่งออกสินค้าค้าเกษตร 2. กรมวิชาการเกษตร ต้องทำงานวิจัยเพื่อขับเคลื่อน รองรับยุทธศาสตร์ชาติในการสร้างนวัตกรรม 3. กรมวิชาการเกษตร ต้องทำงานเพื่อสร้างความมั่นใจในสินค้าเกษตรไทยที่จะเข้าสู่ตลาดโลก และ 4.การเกษตรไทยกำลังก้าวเข้าสู่เกษตรแบบแม่นยำ ต้องอาศัยข้อมูลจากการวิจัยของกรมวิชาการเกษตร

นอกจากนั้นมีประเด็นการอภิปรายของ สว. หลายท่าน ที่เกี่ยวกับงานวิจัย พอจับใจความได้ดังนี้ 1. ในประเทศพัฒนาแล้วทุกประเทศ จะให้งบประมาณเพื่อการวิจัยค่อนข้างสูง แต่ไทยยังให้งบด้านการวิจัยน้อยมาก จึงน่าเป็นห่วงว่าไทยจะตามไม่ทันและไม่สามารถบรรลุเป้าหมายการพัฒนาที่วางไว้ได้ 2. การวิจัย จำเป็นต้องมีการลงทุนสูง จะมาคิดถึงกำไรขาดทุน หรือมาคิดว่าแพงไม่แพงไม่ได้ในเวลานั้นๆ เพราะเป็นสิ่งที่รัฐต้องลงทุนระยะยาว และอย่างต่อเนื่อง ความคุ้มค่าการลงทุนวิจัยต้องดูประประโยชน์จากการนำผลงานวิจัยไปใช้ ถ้าคุ้มค่าถือว่าถูก ถ้าไม่คุ้มค่าก็ถือว่าแพง 3. การวิจัยต้องสนับสนุนทั้งการวิจัยพื้นฐาน แม้ยังไม่เห็นประโยชน์เฉพาะหน้าก็ตาม แต่จะเป็นฐานความรู้ไปสู่การต่อยอดให้เกิดการประยุกต์ และพัฒนา ต่อไป 4. การวิจัยต้องทำอย่างต่อเนื่อง และใช้เวลา เช่น การปรับปรุงพันธุ์พืช 1 พันธุ์ อาจใช้เวลา 10 กว่าปี จึงต้องให้การสนับสนุน แต่อย่างไรก็ตามต้องหาวิธีที่จะทำให้พัฒนาได้รวดเร็วขึ้น 5. ไทยตั้งเป้าจะพัฒนาประเทศด้วยนวัตกรรม งานวิจัยจึงสำคัญยิ่งที่จะทำให้ไทยสามารถพัฒนาได้บรรลุเป้าหมาย การวิจัยได้ถูกตัดงบมากเกินไป แล้วความก้าวหน้าทางการเกษตรของไทยจะเดินไปข้างหน้าได้อย่างไร…ทั้งหมดนี้ เป็นเสียงสะท้อนจากคนที่ทำงานภาคเกษตรมาค่อนชีวิต จึงอยากให้ผู้มีอำนาจช่วยพิจารณา เพราะนอกจากกระทบต่อการขับเคลื่อนงานแล้ว ยังส่งผลต่อบุคลากรที่เป็นลูกจ้างชั่วคราวซึ่งมีหลายตำแหน่งตั้งแต่นักวิจัย ธุรการ ขับรถคนงาน คนเหล่านี้ไม่ได้รับบรรจุ ไม่มีสวัสดิการใดๆ จากรัฐ ประกันสังคมก็ต้องทำประกันตนเอง หลายคนที่เป็นตำแหน่งคนงานในแปลงทดลอง ทำมาตั้งแต่หนุ่มจนแก่ เลี้ยงครอบครัวก็ด้วยเงินเดือนจ้างชั่วคราว มาตกงานตอนแก่แล้วจะเอาอะไรกิน…

ขุนเกษตรา