ดร.ณรงค์ฤทธิ์ วงศ์สุวรรณ ผู้อำนวยการองค์การส่งเสริมกิจการโคนมแห่งประเทศไทย (อ.ส.ค.) เปิดเผยว่า พล.อ.ฉัตรชัย สาริกัลยะ รมว.เกษตรและสหกรณ์ ได้มอบหมายให้ทุกหน่วยงานเร่งหามาตรการรับมือแก้ปัญหาน้ำนมดิบล้นตลาดช่วงปิดเทอม 2/2559 เพื่อลดความเดือนร้อนเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมทั่วประเทศ 1.6 หมื่นราย พร้อมมีนโยบายให้มีการเพิ่มคุณภาพและมาตรฐานของนมโรงเรียนให้สูงขึ้นในปีการศึกษา 2560 เพื่อให้เด็กนักเรียนได้ดื่มนมคุณภาพและปรับวิธีการจัดสรรโควตาให้เกิดความเป็นธรรม โปร่งใสกับผู้ประกอบการ รวมทั้งตอบสนองและประโยชน์แก่นักเรียน เกษตรกรและสหกรณ์อย่างยั่งยืนรวมทั้งเร่งหามาตรการในการรับมือสถานการณ์นมล้นตลาดในช่วงปิดภาคเรียนอย่างรัดกุม

จากนโยบายดังกล่าว อ.ส.ค.ในฐานะเลขานุการคณะกรรมการโคนมและผลิตภัณฑ์นม(สคน.) ได้เชิญสมาคมผู้ประกอบการอุตสาหกรรมนมและผู้ประกอบการผลิตภัณฑ์นมทั้ง 4 สมาคม ประกอบด้วย สมาคมอุตสาหกรรมผลิตอาหารนมไทย สมาคมผู้ผลิตนมพาสเจอร์ไรส์ สมาคมผู้ผลิตนม ยูเอชทีสมาคมเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมและแปรรูปผลิตภัณฑ์นม และผู้ประกอบการที่เข้าร่วมโครงการนมโรงเรียน 70 รายทั่วประเทศเพื่อชี้แจงและติดตามข้อมูล การบริหารจัดการน้ำนมดิบช่วงปิดภาคเรียนให้มีการปฏิบัติดูแลในการรับซื้อน้ำนมดิบจากเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมและสหกรณ์โคนมทั่วประเทศ ให้เป็นไปตามมติของคณะรัฐมนตรี โดยเฉพาะผู้ประกอบการที่ได้สมัครเข้าร่วมโครงการอาหารเสริม(นม)โรงเรียน กับ อ.ส.ค. ที่จะต้องดูแลรับผิดชอบน้ำนมดิบตลอดช่วงระยะเวลาปิดภาคเรียนตามข้อตกลงที่ได้ทำ MOU กันไว้คือ กำหนดให้แต่ละรายช่วยกันผลิตนมโรงเรียนชนิด UHT เก็บตลอดช่วงระยะปิดเทอมหรือเพื่อการอื่นใด นอกจากนี้ในการหารือยังไม่มีการหารือถึงการยกร่างหลักเกณฑ์และวิธีการของโครงการนมโรงเรียนปีการศึกษา 2560 อีกด้วย

ส่วนแนวทางแก้ปัญหานมล้นตลาดในระยะยาว หนึ่งในอีกมาตรการสำคัญคือขอความร่วมมือให้สมาคม/ผู้ประกอบการอุตสาหกรรมนม ช่วยกันรณรงค์ให้คนไทยดื่มนมมากขึ้นผ่านเทศกาลที่สำคัญหรือออกแคมเปญสร้างแรงจูงใจการดื่มนม ทั้งนี้เพื่อให้สอดคล้องกับยุทธศาสตร์ 2560-2569 ที่มีเป้าหมายเพิ่มการบริโภคนมร้อยละ 4 จากปัจจุบันคนไทยบริโภคอยู่ที่ประมาณ 14-15 ลิตร/คน/ปีซึ่งในส่วนของอ.ส.ค.ปัจจุบันครองสัดส่วนตลาดนมโรงเรียนอยู่ที่ 900 ล้านบาท/ปีและทุกสัปดาห์ที่ 3 ของเดือนกันยายนของทุกปีจะจัดกิจกรรมวันดื่มนมโรงเรียนโลกเพื่อกระตุ้นให้เด็กไทยเห็นความสำคัญของการดื่มนม

“ท่านรัฐมนตรีว่าการฯมีความห่วงใยเรื่องปัญหานมล้นในช่วงปิดเทอมมาก และกำชับหนักแน่นอย่าให้เกิดเด็ดขาดเพราะไม่อยากให้เกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมต้องประสบปัญหาเดือดร้อน อ.ส.ค.จึงได้เรียกประชุมสมาคมที่เกี่ยวข้องทั้ง 4 แห่ง มาหารือเพื่อขอความร่วมมือกันเพื่อสร้างความยั่งยืนในอุตสาหกรรมนมไทยทั้งปัจจุบันและอนาคต โดยเน้นใน 3 เรื่องคือช่วยกันบริหารจัดการน้ำนมดิบไม่ให้เกิดปัญหานมล้น ผลิตนมโรงเรียนให้ได้คุณภาพมาตรฐานยิ่งขึ้นและการจัดสรรโควตาต้องโปร่งใส เป็นธรรมกับทุกฝ่าย” ดร.ณรงค์ฤทธิ์ กล่าว

ด้าน นายวิศิษฎ์ แสงคล้อย ผู้ช่วยผู้อำนวยการ อ.ส.ค. กล่าวรายละเอียดในการหารือเพิ่มเติมว่า ปัจจุบันมีปริมาณน้ำนมดิบของเกษตรกรทั่วประเทศรวมกันจำนวน 3,315 ตัน/วัน ในจำนวนดังกล่าวเป็นปริมาณที่ได้ทำข้อตกลงซื้อขายหรือ MOU เพื่อผลิตสำหรับนมโรงเรียนในปีการศึกษา 2559/2560 ในช่วงเดือนเมษายน-พฤษภาคม 2560 นี้ จำนวน 1,323 ตัน/วัน ตลอด 365 วัน รวมปิดเทอม ภายใต้งบประมาณ 14,000 บาท

น.ส.ชุติมา บุณยประภัศร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานเปิดตลาดอินทรีย์เต็มรูปแบบ โดยองค์การตลาดเพื่อเกษตรกร(อ.ต.ก.) และหน่วยงานในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้ร่วมมือกันคัดสรรสินค้าเกษตรคุณภาพปลอดภัย/เกษตรอินทรีย์ที่ได้มาตรฐานจากเกษตรกรกว่า 50 ราย ซึ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 26 มีนาคม – 9 เมษายน 2560 ณ อ.ต.ก. ย่านพหลโยธิน ซึ่งเป็นไปตามยุทธศาสตร์ปี 2560 ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มุ่งเน้นให้เป็นปีแห่งการยกระดับคุณภาพมาตรฐานสินค้าเกษตรสู่ความยั่งยืน เพื่อเพิ่มความเชื่อมั่นด้านการกระจายสินค้าเกษตรคุณภาพให้กับเกษตรกรผู้ปลูกสินค้าเกษตรอินทรีย์คุณภาพ

เกษตรฯเปิด “ตลาดเกษตรอินทรีย์” Organic Market คัดสรรสินค้าเกษตรคุณภาพปลอดภัย/เกษตรอินทรีย์ ที่ได้มาตรฐาน มาจำหน่ายโดยเกษตรกร กว่า 50 ราย ระหว่างวันที่ 26 มี.ค. – 9 เม.ย. 60 ณ อ.ต.ก. ย่านพหลโยธิน

26 มี.ค.60 นางสาวชุติมา บุณยประภัศร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยภายหลังเปิดงาน “ตลาดเกษตรอินทรีย์” Organic Market ณ ตลาด อ.ต.ก.ย่านพหลโยธิน ว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้กำหนดให้ปี 2560 เป็นปีแห่งการยกระดับคุณภาพมาตรฐานสินค้าเกษตรสู่ความยั่งยืน และต้องการให้ อ.ต.ก.เป็นตลาดสินค้าเกษตรอินทรีย์ที่มีคุณภาพและมาตรฐานสูง อีกทั้ง ยังเพื่อเพิ่มความเชื่อมั่นด้านการกระจายสินค้าเกษตรคุณภาพ ให้กับเกษตรกรผู้ปลูกสินค้าเกษตรอินทรีย์ จึงได้มอบหมายให้ องค์การตลาดเพื่อเกษตรกร (อ.ต.ก.) จัดพื้นที่สำหรับเกษตรกร เพื่อจำหน่ายสินค้าโดยเกษตรกร สถาบันเกษตรกร ผู้ประกอบการด้านการเกษตร ในขณะเดียวกันผู้บริโภคก็จะมีสถานที่ซื้อสินค้าเกษตรอินทรีย์หรือสินค้าปลอดภัยที่ได้มาตรฐาน มีตรารับรองจากกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ และหน่วยรับรองต่างๆ ทั้งในประเทศและต่างประเทศ นอกจากนี้ ยังเป็นศูนย์กลางในการกระจายสินค้าเกษตรอินทรีย์ โดยดำเนินการจัดจำหน่ายทั้งแบบปลีกและแบบส่งในประเทศและต่างประเทศ โดยจะพัฒนาให้เป็นตลาดเกษตรอินทรีย์ถาวรต่อไป

นอกจากนี้ ยังได้จัดกิจกรรมส่งเสริมและจำหน่ายสินค้าเกษตรอินทรีย์และอาหารปลอดภัยอย่างต่อเนื่อง โดยได้กำหนดให้สัปดาห์แรกของเดือนเมษายน 2560 เป็นสัปดาห์แห่งการเข้มงวดเรื่องความปลอดภัยด้านอาหาร เน้นการดำเนินงานตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง และสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้

ทั้งนี้ เกษตรอินทรีย์ไทยในปี 2559 ได้ขยายตัวต่อเนื่อง โดยในปี 2558 มีการขยายตัวสูงถึง 12% ปัจจุบันประเทศไทยมีพื้นที่การผลิตเกษตรอินทรีย์ ประมาณ 3 แสนไร่ ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นข้าวและพืชผัก และตั้งเป้าหมายว่าในปี 2560 นี้จะขยายพื้นที่เพาะปลูกเกษตรอินทรีย์อีกอย่างน้อย 15% และจะมีโครงการต่างๆ ได้แก่ โครงการเกษตรแปลงใหญ่ โดยจะเร่งดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในเดือนเมษายนนี้ ซึ่งนายกรัฐมนตรีได้เห็นชอบในหลักการในการดำเนินการเรื่องนาข้าวอินทรีย์แปลงใหญ่ด้วย ซึ่งมีความต้องการจากต่างประเทศเป็นจำนวนมาก

ขณะที่ นายกมลวิศว์ แก้วแฝก ผู้อำนวยการองค์การตลาดเพื่อเกษตรกร (อ.ต.ก.) กล่าวเพิ่มเติมว่า องค์การตลาดเพื่อเกษตรกร (อ.ต.ก.) เป็นรัฐวิสาหกิจในสังกัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มีหน้าที่ในการจัดตั้งตลาดเพื่อให้เป็นแหล่งกลางในการซื้อขายผลิตผลหรือผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรและสินค้าอื่นๆ พร้อมทั้งส่งเสริมและสนับสนุนให้เกษตรกรและสถาบันเกษตรกรนำผลิตผล หรือผลิตภัณฑ์ทางการเกษตรและสินค้าอุตสาหกรรมในครัวเรือนมาจัดจำหน่ายโดยตรง โดยไม่ผ่านพ่อค้าคนกลาง จึงได้จัดสรรพื้นที่กว่า 400 ตารางเมตร เปิด “ตลาดเกษตรอินทรีย์” Organic Market ขึ้น โดยได้คัดสรรสินค้าเกษตรคุณภาพปลอดภัย/เกษตรอินทรีย์ ที่ได้มาตรฐานมาจำหน่ายโดยเกษตรกร กว่า 50 ราย อาทิ ข้าวหลากหลายสายพันธุ์ ไข่ไก่ออร์แกนิค ผักพื้นบ้าน ผลไม้สด/แปรรูป และเห็ดแครง อ.ต.ก. โดยจัดขึ้นระหว่างวันที่ 26 มีนาคม – 9 เมษายน 2560 ณ อ.ต.ก. ย่านพหลโยธิน (บริเวณข้างธนาคารกรุงไทย)

จากนโยบายของพลเอกฉัตรชัย สาริกัลยะ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในการบูรณาการทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เดินหน้าปรับเปลี่ยนการทำการเกษตรเพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกรให้ดีขึ้น มุ่งลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มโอกาสในการแข่งขันให้กับสินค้าเกษตร ด้วยการนำระบบสหกรณ์เข้ามาเป็นเครื่องมือในการบริหารจัดการแปลงด้วยการรวมกันผลิตและรวมกันจำหน่าย

นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข อธิบดีกรมส่งเสริมสหกรณ์ กล่าวว่า ปัจจุบันมีพื้นที่การเกษตรแบบแปลงใหญ่ทั่วประเทศกว่า 1,000 แปลง และมีสหกรณ์อยู่ในพื้นที่แปลงใหญ่ จำนวน 329 แปลง 334 สหกรณ์ ประกอบด้วย 1) แปลงใหญ่ที่ดำเนินการในพื้นที่ของสหกรณ์ จำนวน 36 แปลง 37 สหกรณ์ มีจำนวนสมาชิก 7,696 คน พื้นที่ 171,482 ไร่ 2) แปลงใหญ่ที่มีสมาชิกของสหกรณ์อยู่ในพื้นที่ จำนวน 283 แปลง 287 สหกรณ์ มีจำนวนสมาชิก 15,470 คน พื้นที่ 205,005 ไร่ 3) แปลงใหญ่สมัยใหม่ ดำเนินการในพื้นที่สหกรณ์ 10 แห่ง มีสมาชิก 379 คน พื้นที่ 3,593 ไร่

ปัจจุบันการทำการเกษตรแบบแปลงใหญ่ ด้วยการบริหารจัดการในรูปแบบของสหกรณ์ เกิดขึ้นครอบคลุมทุกประเภทสินค้าการเกษตรทั้งพืช ตัวอย่างเช่น แปลงใหญ่ข้าว การผลิตข้าวครบวงจร ส่งเสริมแปลงมาตรฐาน GAP พื้นที่ 1,390 ไร่ จ.เชียงใหม่โดยสหกรณ์การเกษตรพร้าว จำกัด, แปลงใหญ่ถั่วเหลือง อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่ พื้นที่รวม 1,171 ไร่ โดยสหกรณ์นิคมแม่แตง จำกัด, แปลงใหญ่ปาล์มน้ำมันครบวงจร ส่งเสริมการผลิตปาล์มน้ำมันอย่างยั่งยืนตามมาตรฐาน PSPO รวมพื้นที่กว่า 8,000 ไร่ โดยสหกรณ์นิคมอ่าวลึก จำกัด จ.กระบี่ และแปลงใหญ่มันสำปะหลังระบบน้ำหยด รวมพื้นที่กว่า 3,224 ไร่ โดยสหกรณ์นิคมนครชุม จำกัด จ.กำแพงเพชร, แปลงใหญ่ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ จ.ตาก รวมพื้นที่ 8,000 ไร่ โดยสหกรณ์นิคมแม่สอด จำกัด เป็นต้น ปศุสัตว์ เช่น แปลงใหญ่โคเนื้อ อ.ลานสัก จ.อุทัยธานี รวมโคเนื้อ 400 ตัว แปลงหญ้ากว่า 300 ไร่ โดยสหกรณ์นิคมลานสัก จำกัด, แปลงใหญ่โคนม จำนวน 50 ราย ยกระดับการพัฒนาศักยภาพการผลิตน้ำนมเกรดพรีเมียมด้วยเทคโนโลยีสมัยใหม่ จ.สระบุรี โดยสหกรณ์โคนมไทยมิลค์ จำกัด และประมง เช่น แปลงใหญ่ปลานิล จ.เชียงราย พื้นที่รวม 533 ไร่ โดยสหกรณ์ประมงพาน จำกัด, แปลงใหญ่กุ้งขาว ในพื้นที่ จ.จันทบุรี รวมพื้นที่ประมาณ 2,750 ไร่ โดยสหกรณ์ผู้เลี้ยงกุ้งจันทบุรี จำกัด และสหกรณ์ประมงคุ้งกระเบน จำกัด และแปลงใหญ่ปลานิลปนกุ้งขาวในรูปแบบประชารัฐ สหกรณ์นิคมบ้านสร้างพัฒนา จำกัด ร่วมกับบริษัทไทยยูเนี่ยน กรุ๊ป จำกัด รวมพื้นที่ 2,100 ไร่ เป็นต้น

โดยสหกรณ์ได้เข้าไปมีบทบาทสำคัญตลอดห่วงโซ่ ตั้งแต่วางแผนการทำเกษตรให้เหมาะสมกับพื้นที่ โดยใช้ Agri-Map และตรงตามความต้องการของตลาด, สร้างองค์ความรู้ ยกระดับการทำการเกษตรเพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐานสินค้าเกษตร ส่งเสริมการใช้เมล็ดพันธุ์หรือพันธุ์สัตว์ชนิดต่างๆ ที่มีคุณภาพ มาตรฐาน เพื่อลดปริมาณของต้นทุนการผลิตให้ได้ผลผลิตที่มีคุณภาพ, สนับสนุนเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำแก่เกษตรกร เพื่อเป็นทั้งทุนในการทำการเกษตร และปลอดดอกเบี้ยเพื่อนำไปพัฒนาแหล่งน้ำ ด้วยการขุดสระกักเก็บน้ำ เจาะบ่อบาดาลสร้างความมั่นคงในการทำการเกษตรลดความเสี่ยงจากการพึ่งพาแหล่งน้ำจากภายนอก, ธนาคารสินค้าเกษตร ดำเนินการจัดหาและจำหน่ายปัจจัยการผลิต เครื่องจักรกลทางการเกษตร อุปกรณ์การตลาด มาให้บริการแก่สมาชิก ด้านการรวบรวมและแปรรูป สหกรณ์ได้เข้ามาเป็นตัวกลางในการรับซื้อและรวบรวมผลผลิตจากเกษตรกรในพื้นที่แปลงใหญ่ นำมาแปรรูปเพื่อเพิ่มมูลค่าของสินค้า และยังเป็นตัวกลางในการเชื่อมโยงความร่วมมือในรูปแบบของประชารัฐในด้านต่างๆ ทั้งในการพัฒนาคุณภาพและบรรจุภัณฑ์ของสินค้า การสร้างช่องทางด้านการตลาด ซึ่งส่งผลให้มีการทำข้อตกลงซื้อขายสินค้าการเกษตรจากพื้นที่แปลงใหญ่ ผ่านระบบสหกรณ์แล้ว จำนวน 417 แปลง ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นสินค้าประเภทข้าว ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ มันสำปะหลัง โคนมและโคเนื้อ

ด้วยระบบสหกรณ์ ส่งผลให้เกษตรกรมีการรวมกลุ่มการผลิตที่เข้มแข็ง ได้ผลผลิตที่มีคุณภาพ ด้วยลดต้นทุนที่ลดลงจากการรวมซื้อ เพิ่มรายได้และสร้างอำนาจการต่อรองให้สามารถขายผลผลิตทางการเกษตรได้ในราคายุติธรรมควบคู่กับการขับเคลื่อนปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงเพื่อให้เกษตรกรมีความมั่นคงทางด้านอาชีพ และยั่งยืน