ศาสตร์เกษตรดินปุ๋ย : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า
https://www.naewna.com/local/450483
ส่องเกษตร : After Shock!!!
ช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา นับว่าเป็นช่วงที่มีความสับสนวุ่นวายสำหรับภาคการเกษตรพอสมควรเกิดความแตกแยกและแบ่งกลุ่มกันอย่างชัดเจนในสังคม ทั้งฝ่ายสนับสนุน ฝ่ายคัดค้าน กลุ่มการเมือง กลุ่มชาวบ้าน กลุ่มผู้บริโภค กลุ่มผู้ผลิตคนเมือง และ คนชนบท วาทกรรมแผ่นดินอาบสารพิษด้วยมือของเกษตรกรผู้ใช้สารเคมี เป็นผู้ร้ายในมุมของผู้ปั่นกระแสแบบไม่ลืมหูลืมตา เกิดกลุ่มคนผู้น่าสงสารที่ต้องบริโภคสารพิษ และสื่อที่สร้างความตระหนกไปไกลจนมองหาจุดเริ่มต้นกันไม่เจอ
อดีตที่ผ่านมาไม่นาน ก่อนกระแส 3 สารจะกระหน่ำ เกษตรกรมักได้รับการยกย่องให้เป็นกลุ่มคนที่สำคัญของประเทศ เป็นผู้เสียสละ ผลิตอาหารเลี้ยงคนทั้งประเทศ ได้รับการผลักดันให้เป็นครัวของโลกที่น่าชื่นชมเป็นกลุ่มคนที่สร้างความมั่นคงทางอาหารทำให้ประเทศเดินหน้าสร้างความมั่นคงทางด้านเศรษฐกิจให้เกิดขึ้นตามมา แต่ทุกวันนี้ เกษตรกรกลับกลายเป็นผู้ร้าย เป็นผู้ที่ทำให้เกิดความเสียหายต่อสุขภาพของผู้บริโภค สร้างมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม ทำลายเศรษฐกิจของชาติ และอื่นๆ อีกมาก สุดแต่จะจินตนาการไป ผู้ที่อยากเกาะกระแสก็ออกมาให้ข้อมูลที่อยากจะให้ ผู้คนในสังคมยังคงเสพสื่อโดยขาดตรรกะ ขาดการตรวจสอบข้อมูล ข้อเท็จจริง จินตนาการสามารถกลบความรู้จนมิดสนิทและไปไกลจนกระทั่งนักวิชาการเกษตรผู้ไม่ประสากับการสร้างกระแส ถึงกับยืนงงกับปลวกกินหญ้า ความแตกแยกในสังคมไทยได้เกิดขึ้นอีกแล้ว
ประสบการณ์การทำงานในอดีตของผม ทำให้มีโอกาสเดินทางไปในประเทศต่างๆ สิ่งที่ผมเห็นในแวดวงการเกษตร คือ ทุกสังคมไม่ว่าประเทศไหนต่างให้ความสำคัญกับภาคการเกษตร เพราะทุกประเทศเห็นความสำคัญของการผลิตอาหารเพื่อเลี้ยงประชาชนของตนเอง เมื่อมีอาหารอุดมสมบูรณ์ย่อมส่งผลต่อการพัฒนาประเทศในด้านอื่นๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งประเทศอุตสาหกรรม หรือแม้แต่ประเทศที่เป็นแหล่งน้ำมัน ทุกประเทศต่างก็พยายามที่จะลดการพึ่งพาอาหารจากต่างประเทศให้ได้มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ หากเกิดอะไรขึ้นก็ยังสามารถผลิตอาหารเลี้ยงผู้คนในชาติได้ ยอมที่จะลงทุนตั้งแต่การศึกษาวิจัยไปจนถึงการพัฒนาเทคโนโลยีต่างๆ ขึ้นมา เพื่อสร้างความมั่นใจให้กับผู้คนในชาติว่าประเทศของตนมีความมั่นคงทางอาหารอย่างแน่นอน
มองกลับมาที่บ้านเราในช่วงเวลานี้ดูราวกับว่ามุ่งทำลายระบบการเกษตร เพียงเพื่อต้องการชนะตามกระแสที่ขาดเหตุผลทางวิทยาศาสตร์อย่างรอบด้านมารองรับ ไม่ได้มองไปถึงผลกระทบที่จะเกิดตามมาในวงกว้าง ผลประโยชน์ตกอยู่กับคนเพียงบางกลุ่ม แต่ผู้คนส่วนใหญ่ในสังคมนี้ต้องรับผลกระทบไปด้วยกันทั้งหมดอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ แล้วใครจะเป็นผู้รับผิดชอบ ปกติหลังเหตุการณ์แผ่นดินไหว มักจะเกิดเหตุการณ์หนึ่ง ตามมา เรียกว่า After Shock เหตุการณ์นี้จะรุนแรงหรือจะเกิดขึ้นเพียงบางเบาขึ้นกับความรุนแรงของแผ่นดินไหว เช่นเดียวกับกรณีการแบน 3 สาร จะว่าไปแล้วก็นับว่าเป็นแผ่นดินไหวที่รุนแรงในภาคการเกษตรผมคาดว่าเหตุการณ์จะไม่จบลงเพียงแค่นี้หลังจากแบนแล้วจะต้องทำอะไรต่อหรือ เป็นคำถามที่ต้องมีผู้รับผิดชอบความปลอดภัยของอาหารในประเทศจะปลอดภัย 100% สุขภาพของคนไทยจะดีขึ้นไม่มีสารพิษตกค้างอย่างที่กล่าวอ้าง และสิ่งแวดล้อมจะกลับมาดีงามเพราะไม่มีการอาบแผ่นดินด้วยสารพิษอีกแล้ว วาทกรรมที่นักการเมืองระดับนโยบายท่องผ่านสื่อเป็นจังหวะเดียวกัน ทำให้คนทั้งประเทศที่ได้รับฟังและคล้อยตามมาตลอด จะเป็นจริงแล้วหรือน่าดีใจจริง แต่ผมเชื่อว่าผู้คนในวงการเกษตรที่แท้จริงไม่ได้เชื่อไปในแนวทางนั้นทั้งหมด ความปลอดภัยของอาหารไม่ได้ขึ้นกับสารเคมีทางการเกษตรเพียงอย่างเดียว สุขภาพของคนไทยก็ไม่ได้ขึ้นกับการใช้สารเคมีทางการเกษตรเท่านั้น หรือแม้แต่สิ่งแวดล้อมของประเทศก็ไม่ได้เสื่อมลงเพราะสารเคมีทางการเกษตร ยังมีเหตุปัจจัยต่างๆ อีกมาก อย่าได้โยนบาปให้เกษตรกรเลย
ผมมีความเห็นว่าการสร้างความปลอดภัยของอาหารให้เกิดขึ้นอย่างถาวร ควรเริ่มจากการให้ความรู้ความเข้าใจที่จะนำไปสู่การลด ละ เลิกการใช้สารเคมีทางการเกษตร เพราะเมื่อไม่มีคนใช้สารเคมี ผู้ผลิตก็ต้องยกเลิกการผลิตและการจำหน่ายไปในที่สุด แต่แนวทาง
ดังกล่าวเป็นงานที่ต้องใช้เวลา ใช้ความอดทน และนโยบายการส่งเสริมที่ชัดเจนและต่อเนื่อง ไม่ใช่นโยบายแบบสร้างภาพสวยๆ ปั่นกระแส กดดัน ข่มขู่ ขาดความรอบคอบรอบด้าน ผลที่ตามมาจะไม่สามารถปรับตัวและรับแรงกระแทกได้ อาจถึงขั้นล่มสลายกันไปทั้งระบบ ผมได้แต่ภาวนาว่าขออย่าให้เกิดขึ้นเลยแรงกระแทกที่ว่านั้น การออกมาของเกษตรกรเพียงเพื่อเสนอข้อเท็จจริง แต่เป็นความเห็นที่ต่างจากผู้กำหนดนโยบาย เกษตรกรก็ได้กลายเป็นผู้ร้ายตามหน้าสื่อไปแล้ว หากเกษตรกรรวมกลุ่มกันเลิกผลิตอาหารเลี้ยงคนเมือง เปลี่ยนระบบการผลิตเป็นการผลิตเพื่อเลี้ยงชีพตน แลกเปลี่ยนอยู่ในสังคมของตน ปรับรายได้หลักมาสู่งานนอกภาคการเกษตร คนเมืองที่ต้องการบริโภคอาหารปลอดภัยจะใช้ชีวิตแบบคนเมืองอย่างไร เป็นประเด็นที่น่าติดตามมาก ยังไม่รวมถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นกับวงการอื่นๆ จากแรงกระเพื่อมที่ไม่สนใจข้อเท็จจริงดังกล่าว มาติดตามกันว่าสิ่งใดจะเกิดขึ้นจาก After Shock ครั้งนี้
สมชาย ชาญณรงค์กุล
