ฉบับนี้เราก็ยังอยู่ที่สปป.ลาว นะครับ หลังจากรับประทานอาหารเช้าด้วยเมนูไก่ย่างกันแล้ว คณะเราก็ออกเดินทางไปยังที่ว่าการเมือง ที่กำหนดเป็นจุดแจกจ่ายข้าวแก่ประชาชนผู้ประสบภัยและยากจน พิธีการก็คงจะเหมือนๆ กับที่จัดที่ผ่านมา โดยมีท่านรองเจ้าแขวงสะหวันนะเขตมาต้อนรับ และกล่าวขอบคุณผู้เอาข้าวมาแจก

ถึงตรงนี้ขอเล่าเพิ่มว่า ข้าวที่ทางรัฐบาลญี่ปุ่นบริจาคมานี้ เขาจะบริจาคเป็นข้าวเมล็ดสั้น คือ ข้าวญี่ปุ่น ในปริมาณครึ่งหนึ่ง หมายถึงข้าวที่เรามักจะกินในร้านอาหารญี่ปุ่นนั่นแหละ ส่วนอีกครึ่งหนึ่งจะเป็นข้าวเมล็ดยาว หรือ ข้าวที่คนไทยเราปลูกและกินกันอยู่ทั่วไป ซึ่งได้ซื้อไปจากประเทศไทย แต่ในการจัดสรรว่าระหว่างข้าวเมล็ดสั้นกับข้าวเมล็ดยาวจะส่งไปที่ใดบ้าง เป็นเรื่องของประเทศผู้รับจะกำหนดเอง จึงมีความเป็นไปได้ว่า บางเมืองบางแขวง ประชาชนอาจต้องกินข้าวญี่ปุ่น ซึ่งอาจไม่คุ้นเคย ขณะที่บางเมืองอาจได้ข้าวไทยไปกิน ลักษณะเช่นนี้ก็เหมือนกับในประเทศอื่นๆ ที่ญี่ปุ่นบริจาคข้าวไปให้ เช่น ฟิลิปปินส์ เมียนมา และกัมพูชา

ยิ่งไปกว่านั้น ระยะหลังๆ เกาหลีใต้ได้เริ่มต้นเข้ามาเป็นผู้บริจาคด้วย แต่ข้าวของเกาหลีใต้ทั้งหมดเป็นข้าวเมล็ดสั้น ไม่มีข้าวเมล็ดยาวเลย ผมก็เลยมาคิดขำอยู่ในใจว่า พวกคนประสบภัยหรือคนยากจนในแถบดังกล่าว คงจะต้องฝึกหุงข้าวและกินข้าวกันใหม่ทั้งหมด จากเดิมที่กินข้าวเมล็ดยาว มาเป็นกินข้าวญี่ปุ่นเมล็ดสั้นป้อม ประหนึ่งว่าได้เข้าไปนั่งกินในร้านอาหารญี่ปุ่นหรูๆ อย่างฟูจิ หรือโออิชิ นั่นเชียว

เมื่อเสร็จพิธีการแจกข้าวในหอประชุมที่ว่าการเมืองของแขวงสะหวันนะเขต ก็ใกล้ๆ เวลาอาหารกลางวัน ทางเจ้าภาพ คือ หัวหน้าส่วนราชการกระทรวงกสิกรรมฯ และกระทรวงแรงงานและสวัสดิการฯ ประจำแขวงรวมทั้งท่านรองเจ้าแขวง ก็ได้พาคณะเราไปกินอาหารกลางวันที่ร้านธรรมดาๆ ข้างทางที่ผ่านมา แต่ไม่ใช่ร้านไก่ย่างอีกนะครับ เพราะถ้าเป็นร้านเดิมอีก สงสัยจะไม่ไหวเป็นแน่ เป็นร้านเล็กๆ เหมือนเพิงมากกว่า

ก็ไม่น่าเชื่อว่าข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ของลาวจะมีสไตล์ที่ต่างกันลิบลับกับข้าราชการชั้นผู้ใหญ่ของไทย เจ้าของร้าน คนทำครัว และเด็กเสิร์ฟ ก็ไม่ได้สนอกสนใจว่าลูกค้ากลุ่มนี้เป็นบุคคลสำคัญมาจากไหน อาหารที่สั่งก็เป็นเหมือนๆ อาหารอีสาน เช่น ลาบ ส้มตำ ต้ม อะไรทำนองนั้น และก็มีข้าวเหนียวเป็นกระติบ หรือข้าวเจ้าเป็นจานมาให้เลือกกินได้ แต่ที่พิเศษ (อีกแล้ว) คือ โหลยาดองครับ เป็นเหล้าขาวที่เขาบอกว่าแช่น้ำผึ้ง มีเศษรังผึ้งติดลอยอยู่ ไม่ว่าจะเป็นท่านรัฐมนตรี รองเจ้าแขวง เกษตรจังหวัด แรงงานและสวัสดิการฯจังหวัด จีเอ็มแอปเตอร์ ผู้เชี่ยวชาญญี่ปุ่น ก็ถูกเวียนด้วยจอกเดียว เหมือนๆ กับวงเมื่อวันวาน ต่างนิดหน่อยตรงที่ร้านนี้เวลาดื่มเหล้าอาจต้องพ่นทิ้งเศษรังผึ้งที่ลอยติดมาด้วยเป็นระยะๆ ร้อนคอร้อนท้องกันดีแท้ หน้าตากลายเป็นสีแดงเรื่อกันไปหมด

ความจริงคณะแอปเตอร์วันนี้ถือว่ายังโชคดี เพราะกำหนดการเดินทางสิ้นสุดเนื่องจากเสร็จภารกิจแจกข้าว ซึ่งหลังจากนี้เราจะต้องแยกตัวจากคณะลาวเพื่อเดินทางข้ามแม่น้ำโขงที่สะหวันนะเขตเพื่อเดินทางไปขึ้นเครื่องบินกลับกรุงเทพฯ ที่นครพนม เพราะถ้าไม่แยกกันวันนี้ (ดีกว่า) ท่านรัฐมนตรีต้องเดินทางขึ้นทางเหนือกลับเวียงจันทน์ แต่ท่านบอกเพิ่มเติมว่าไปจากจุดที่นั่งกินอาหารกลางวันนั้นก่อนถึงแขวงคำม่วน ท่านมีเพื่อนเก่านัดรออยู่เพื่อเลี้ยงอาหารท่านอีก ผมคำนวณเวลาเดินทางของท่านจากระยะทางที่เมื่อวานผ่านมาแล้ว ก็คงไม่เกิน 2 ชั่วโมง นั่นหมายถึงท่านรัฐมนตรีในอีกสักพัก ก็คงจะต้องไปนั่งร้านอาหารต่อ แล้วก็เวียนจอกศักดิ์สิทธิ์กันอีกเพลาหนึ่ง ทั้งๆ ที่ยังกลางวันแสกๆ 3-4 โมงเย็น ผมเดาเอาว่าท่านรัฐมนตรีวันนี้ไม่มีทางเดินทางถึงเวียงจันทน์แน่นอน และนี่คือเหตุผลที่บอกว่าผมยังโชคดีที่มีโอกาสหนีกลับก่อน

จะว่าเบื่อไก่ย่าง เพราะได้กิน 2 มื้อติดต่อกันก็คงไม่จริงนัก เพราะระหว่างที่รถยนต์ของทีมลาวพาพวกเรามาส่งที่ด่านข้ามมาไทยที่แขวงสะหวันนะเขต ก็ผ่านตลาดเซโนที่ขายไก่ย่างอีก เราเลยแวะซื้อไก่มาคนละตัวสองตัวกลับกรุงเทพฯ แต่ไม่ได้เอามากินเองหรอก เอามาฝากคนอื่น คณะเราผ่านด่านพรมแดนเพื่อข้ามมาทางมุกดาหาร มีเพื่อนของเจ้าหน้าที่แอปเตอร์ที่ร่วมไปในทริปนี้เอารถยนต์มารับเพื่อไปส่งที่สนามบินนครพนม แล้วนั่งเครื่องบินกลับกรุงเทพฯ ยามค่ำ ก็เป็นอันจบสิ้นสำหรับทริปนี้ครับ

ชาญพิทยา ฉิมพาลี

chanpithya@apterr.org

จากสถานการณ์ภัยแล้งที่เริ่มส่งผลกระทบบางพื้นที่ หลายหน่วยงานวิเคราะห์ว่าภัยแล้งปีนี้จะค่อนข้างรุนแรงนั้น สำนักงานเศรษฐกิจการเกษตรวิเคราะห์แล้วพบว่าภัยแล้งปีนี้จะไม่รุนแรงเท่ากับปี 2558

นางสาวจริยา สุทธิไชยา เลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.) กล่าวเรื่องนี้ว่า การวิเคราะห์ของ สศก.พบสถานการณ์ภัยแล้งที่เกิดจากปรากฏการณ์เอลนีโญช่วง 15 ปีที่ผ่านมาตั้งแต่ปี 2548-2562 รุนแรงที่สุดในปี 2558 ส่งผลกระทบต่อผลผลิตการเกษตร โดยเฉพาะข้าวนาปรัง ทำให้จีดีพีเกษตรติดลบถึง 6.5% ขณะที่ปีนี้ภัยแล้งส่งผลให้จีดีพีเกษตรไตรมาสแรกขยายตัวอยู่ในอัตราค่อนข้างต่ำที่ 0.5% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปี 2561 แสดงว่าผลผลิตการเกษตรบางส่วนโดยเฉพาะสาขาพืชได้รับผลกระทบจากภาวะภัยแล้ง

อย่างไรก็ตาม ศูนย์ติดตามและแก้ปัญหาภัยพิบัติด้านการเกษตร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ พบว่า ขณะนี้มีพื้นที่เฝ้าระวังอาจขาดแคลนน้ำช่วงเพาะปลูกพืชอยู่ 2 จังหวัดได้แก่ ร้อยเอ็ดและศรีสะเกษ ซึ่งเกษตรกรปลูกข้าวนาปรัง มันสำปะหลัง หอมแดง ประมาณการพื้นที่ติดตามตลอดระยะเวลาปลูกพืชถ้าฝนน้อยหรือขาดแคลนน้ำอาจเสียหายประมาณ 2.9 แสนไร่ ซึ่งหน่วยงานของกระทรวงเกษตรฯและกระทรวงมหาดไทยเตรียมเฝ้าระวังและประชาสัมพันธ์ให้เกษตรกรพร้อมรับมือ ขณะเดียวกันพยายามจัดหาแหล่งน้ำตามธรรมชาติ เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของเกษตรกรในพื้นที่ดังกล่าว

สศก.วิเคราะห์พื้นที่ใช้ประโยชน์เพาะปลูกและปริมาณน้ำฝนหรือน้ำต้นทุน สามารถนำมาประมวลผลเพื่อหาพื้นที่เฝ้าระวังที่จะได้รับผลกระทบจากภัยแล้งได้ทันที อย่างไรก็ดี จากข้อมูลน้ำของสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) กรมชลประทาน การไฟฟ้าฝ่ายผลิตคาดการณ์ว่า มีปริมาณน้ำต้นทุนเพียงพอเพื่ออุปโภคบริโภค รวมทั้งรักษาสมดุลของระบบนิเวศ แต่ส่วนภาคเกษตรนั้น เกษตรกรจำเป็นต้องติดตามสถานการณ์ภัยแล้งใกล้ชิด เนื่องด้วยอากาศแปรปรวน และอากาศร้อนจัด เกษตรกรต้องปรับตัวโดยเฉพาะหันมาปลูกพืชใช้น้ำน้อยที่ให้ผลตอบแทนมากกว่า เช่น ข้าวนาปรัง ใช้น้ำมากประมาณ 1,200-1,400 ลบ.ม.ต่อไร่ ขณะที่พืชใช้น้ำน้อยอย่างพืชผัก หรือพืชที่กระทรวงเกษตรฯส่งเสริมให้ปลูกทดแทนข้าวนาปรังอย่างข้าวโพดเลี้ยงสัตว์หรือพืชตระกูลถั่ว ใช้น้ำประมาณ 500-700 ลบ.ม.ต่อไร่

ขณะเดียวกันเกษตรกรควรมีสระน้ำในไร่นา เพื่อสำรองน้ำไว้ใช้ และบริหารจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ ที่สำคัญต้องวางแผนผลิตพืชเพื่อลดความเสี่ยง นอกจากนี้ ปัญหาที่มาพร้อมฤดูแล้งคือ โรคและแมลงศัตรูพืชระบาด ดังนั้น เกษตรกรจึงต้องเฝ้าระวังสถานการณ์ภัยแล้งและโรคระบาดที่มาพร้อมฤดูแล้ง หากประสบปัญหาให้แจ้งเจ้าหน้าที่กระทรวงเกษตรฯ ในพื้นที่ เพื่อหาทางแก้ปัญหาต่อไป

นางสาวจริยากล่าวเพิ่มเติมว่า สศก.จะติดตามสถานการณ์ใกล้ชิด เบื้องต้นยังไม่ได้ประเมินมูลค่าความเสียหายจากภัยแล้ง เนื่องจากทุกฝ่ายพยายามช่วยเหลือบรรเทาความเดือดร้อนในพื้นที่เสี่ยงอยู่ เพื่อลดผลกระทบต่อภาคเกษตรและยังรักษาเป้าหมายการขยายตัวของจีดีพีเกษตรในอัตราบวกที่ 2.5-3.5% ต่อปี

ก.เกษตรฯ เตรียมการจัดงานพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ประจำปีพุทธศักราช 2562  เพื่อความเป็นสิริมงคลและบำรุงขวัญแก่เกษตรกรไทย 

17 เม.ย. 62 นายอนันต์ สุวรรณรัตน์ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า กระทรวงเกษตรและสหกรณ์เตรียมการจัดงานพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ประจำปีพุทธศักราช 2562 ซึ่งในปีนี้ปฏิทินหลวงได้กำหนดวันพระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ประกอบด้วย พระราชพิธี 2 พิธีรวมกัน คือ พระราชพิธีพืชมงคล อันเป็นพิธีสงฆ์ เป็นวันสวดมนต์เริ่มการพระราชพิธีพืชมงคล ประกอบพระราชพิธี ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม กำหนดจัดขึ้นในวันพุธที่ 8 พฤษภาคม 2562 และถือเป็นวันเกษตรกรด้วย สำหรับในวันถัดมาของการประกอบพระราชพิธี คือ พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ (วันไถหว่าน) อันเป็นพิธีพราหมณ์ จะประกอบพระราชพิธีในวันพฤหัสบดีที่ 9 พฤษภาคม 2562 ฤกษ์ไถหว่านระหว่างเวลา เวลา 08.19 – 08.49 น. ณ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง

“พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ถือเป็นพระราชพิธีซึ่งกระทำขึ้นเพื่อความเป็นสิริมงคลและส่งเสริมบำรุงขวัญเกษตรกรไทย เพื่อให้เกิดความมั่นใจในการเพาะปลูก โดยกำหนดจัดขึ้นในราวเดือนหกของทุกปี อันถือเป็นเวลาที่เหมาะสมในการเริ่มต้นฤดูกาลแห่งการทำนา โดยในปีพุทธศักราช 2562 นี้ ผู้ทำหน้าที่พระยา    แรกนา คือ นายอนันต์ สุวรรณรัตน์ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ทำหน้าที่พระยาแรกนา เทพีคู่หาบทอง ได้แก่ นางสาวกันยารัตน์ นาคกูล นักวิเคราะห์นโยบายและแผนชำนาญการ สำนักงานปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ นางสาวดวงพร งามประดิษฐ์ นักจัดการงานทั่วไปปฏิบัติการ กรมวิชาการเกษตร เทพีคู่หาบเงิน ได้แก่ นางสาวณัฐชยา ศรีสุขสวัสดิ์ นักวิชาการปฏิรูปที่ดินชำนาญการ สำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม นางสาวอาทิตยา ทองแกมแก้ว นักวิชาการเกษตรชำนาญการ กรมส่งเสริมการเกษตร คู่เคียง มีจำนวน 16 ราย และผู้อัญเชิญเครื่องอิสริยยศ จำนวน  4 ราย พระโคแรกนา ได้แก่ พระโคเพิ่ม และพระโคพูล พระโคสำรอง ได้แก่ พระโคพอ พระโคเพียง” ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าว

อย่างไรก็ตามในปีนี้กรมการข้าวซึ่งเป็นหน่วยงานที่ดำเนินการปลูกข้าว ณ แปลงนาทดลองในโครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดา ฤดูนาปี 2561 ได้ขอพระราชทานพันธุ์ข้าวทรงปลูกพระราชทานทั้งหมด 4 พันธุ์ เพื่อใช้ในพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ประจำปี 2562 ประกอบด้วย พันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 จำนวน 573 กิโลกรัม , ปทุมธานี1 จำนวน 290 กิโลกรัม, กข43 จำนวน 297 กิโลกรัม และ กข6 จำนวน 46 กิโลกรัม รวมน้ำหนักเมล็ดพันธุ์ข้าวทั้งสิ้น 1,206 กิโลกรัม และจัดเป็น “พันธุ์ข้าวทรงปลูกพระราชทาน” และบรรจุในซองพลาสติกแจกจ่ายเพื่อเป็นมิ่งขวัญและสิริมงคลในการประกอบอาชีพการเกษตรตามประเพณีนิยม เพื่อให้เป็นไปตามพระราชประสงค์สืบไป

นายอภิศักดิ์ อังคสิทธิ์ รองประธานสภาเกษตรกรแห่งชาติกล่าวในการเปิดงานโครงการประชุมสัมมนาขับเคลื่อนการพัฒนากัญชาเพื่อประโยชน์ทางการแพทย์ ที่โรงแรมพี.ซี.พาเลซ จ.สกลนคร ว่า กัญชา เป็นพืชสมุนไพรที่มีมาแต่โบราณ นำมาใช้เป็นตำรับยาพื้นบ้าน ทั้งที่เปิดเผยและไม่เปิดเผยกว่าสี่สิบปีที่ผ่านมา หลังมีการใช้พ.ร.บ.ยาเสพติดให้โทษ พ.ศ.2522 การใช้ประโยชน์จากกัญชาได้ถูกควบคุมให้เป็นยาเสพติด การใช้ประโยชน์ทางคุณค่าของสมุนไพรจึงน้อยลง แต่ยังคงถูกใช้ในตำราของชาวบ้าน เพื่อการพึ่งพาตนเองในพื้นที่เทือกเขาภูพาน ที่เป็นแหล่งกำเนิดกัญชาพื้นบ้าน เช่น พันธุ์หางกระรอก พันธุ์ฝอยทอง พันธุ์หางเสือโดยเฉพาะพันธุ์หางกระรอก มีการนำไปใช้ทั่วโลกจนยอมรับว่าเป็นแหล่งผลิตที่ดีที่สุดในโลก

ทั้งนี้ ในช่วงแรกเรื่องกลไกของกฎหมายประชาชนมักสับสน ไม่อยากให้หลงประเด็น และเข้าสู่วังวนการทำผิดกฎหมาย ในการจัดโครงการขับเคลื่อนการปลูกกัญชาเพื่อประโยชน์ทางการแพทย์ ที่สภาเกษตรกรฯจัดขึ้นหากมีข้อสงสัยในกฎหมาย ขั้นตอน วิธีการใช้กัญชาเพื่อเป็นยารักษาโรค ให้สอบถามกับวิทยากรที่นำความรู้มาถ่ายทอด หรือสอบถามไปยังสภาเกษตรกรจังหวัดแต่ละจังหวัด ซึ่งพร้อมเป็นพี่เลี้ยงและพร้อมบอกข้อมูลที่เป็นประโยชน์ให้ท่าน

ด้านว่าที่ร้อยตรีสมพูนทรัพย์ กล้าวิกรณ์ เลขาธิการสภาเกษตรกรแห่งชาติกล่าวเสริมว่า แนวทางการใช้กัญชาเพื่อการแพทย์ในประกาศของกระทรวงสาธารณสุข กำหนดขอบเขตการปลูกและใช้เพื่อการสาธารณสุขสมัยใหม่ เพื่อใช้กัญชานำไปสกัดเป็นยาเพื่อการแพทย์และการวิจัย และระบบการผลิตเพื่อสกัดสารเป็นยา ซึ่งไม่สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของสภาเกษตรกรแห่งชาติ ที่ต้องการให้ปลูกและใช้กัญชาทางการแพทย์ เพื่อประโยชน์กับเกษตรกรได้เข้าถึงการรักษาโรคแบบพึ่งตนเอง โดยใช้เป็นพืชสมุนไพร และเป็นการกระจายรายได้รวมทั้งเป็นการรักษาสายพันธุ์กัญชาพื้นเมืองไว้กับกลุ่มเกษตรกร ภายใต้ข้อกำหนดของกฎหมายและระยะเวลา 90 วัน หลังประกาศพ.ร.บ.ยาเสพติดให้โทษ ฉบับที่ 7/2562 เพื่อให้การดำเนินการในการเสนอโครงการและขอใบอนุญาตการปลูกกัญชา ให้แล้วเสร็จ ทันตามกำหนดเวลา ซึ่งในโครงการขับเคลื่อนการพัฒนากัญชาเพื่อประโยชน์ทางการแพทย์นี้ จะให้ความกระจ่างในเรื่อง “สายพันธุ์และการเพาะปลูก การผลิตยาและการรักษาโรค ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง/การขึ้นทะเบียนตามบทเฉพาะกาล

“กัญชาไม่ว่าจะเป็นหมอพื้นบ้าน ผู้มีประสบการณ์ ผู้ป่วย ที่ผ่านมาล้วนมี,ใช้ประสบการณ์ทั้งสิ้น เพราะฉะนั้นขอให้นำสิ่งเหล่านั้นนำมาใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุดเพื่ออนาคตต่อไป” เลขาธิการสภาเกษตรกรแห่งชาติ กล่าวทิ้งท้าย

อธิบดีกรมชลฯเผยฤดูแล้งใช้น้ำแล้วทั่วประเทศ20,049ล้านลบ.ม. ส่วนลุ่มเจ้าพระยาใช้น้ำ103%เกินแผนจัดสรรน้ำ จากแผน8พันล้านลบ.ม.พุ่ง8.2พันล้านลบ.ม.ดึงน้ำแม่กลองมาช่วย พร้อมระดมสูบน้ำให้พื้นที่ขาดน้ำกินใช้-เกษตรนอกเขตชลประทาน40จว.เริ่มนำน้ำก้นเขื่อนอุบลรัตน์มาใช้20เม.ย.

16 เม.ย.62 นายทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยสถานการณ์น้ำในช่วงฤดูแล้ง ว่า ปริมาณน้ำในเขื่อนขนาดใหญ่และกลางทั่วประเทศ มีปริมาตรน้ำในอ่างฯ 44,439 ล้าน ลบ.ม.คิดเป็นร้อยละ 58 เป็นปริมาตรนํ้าใช้การได้ 20,514 ล้าน ลบ.ม.คิดเป็นร้อยละ 39 น้อยกว่าปี 2561 จํานวน 4,602 ล้าน ลบ.ม.ปริมาณน้ำไหลลงอ่างฯ จํานวน 25.51 ล้าน ลบ.ม.ปริมาณน้ำระบายจํานวน 123.88 ล้าน ลบ.ม.ต่อวัน

ได้วางแผนการใช้น้ำวันที่ 1 พ.ย.61 – 30 เม.ย.62 จากปริมาตรนํ้าต้นทุน สามารถใช้การได้ จํานวน 39,570 ล้าน ลบ.ม.โดยวางแผนจัดสรรน้ำทั้งประเทศจํานวน 23,100 ล้าน ลบ.ม.ตามความสำคัญ เช่น เพื่อการอุปโภค-บริโภค 2,404 ล้าน ลบ.ม.รักษาระบบนิเวศน์และอื่นๆ 6,440 ล้าน ลบ.ม.เกษตรกรรม 13,953 ล้าน ลบ.ม.และอุตสาหกรรม 303 ล้าน ลบ.ม.

สำหรับจัดสรรน้ำในลุ่มเจ้าพระยา 8,000 ล้าน ลบ.ม.จากเขื่อนภูมิพล และเขื่อนสิริกิติ์ 6,500 ล้าน ลบ.ม. เขื่อนแควน้อยบํารุงแดน 400 ล้าน ลบ.ม. เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ 400 ล้าน ลบ.ม.และลุ่มน้ำแม่กลอง 700 ล้าน ลบ.ม.แยกเป็น เพื่อการอุปโภค – บริโภค 1,140 ล้าน ลบ.ม.เพื่อการรักษาระบบนิเวศน์ และอื่นๆ 1,450 ล้าน ลบ.ม.และเพื่อการเกษตร 5,410 ล้าน ลบ.ม.

“ผลการจัดสรรน้ำทั้งประเทศ ตั้งแต่วันที่ 1 พ.ย.61 ถึงปัจจุบัน ใช้น้ำไปแล้ว 20,495 ล้าน ลบ.ม.คิดเป็นร้อยละ 89 ของแผนจัดสรรน้ำ ส่วนในเขตลุ่มนํ้าเจ้าพระยา ใช้น้ำจาก 4 เขื่อนหลัก คือ เขื่อนภูมิพล , เขื่อนสิริกิติ์ , เขื่อนแควน้อยบํารุงแดน , เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ และลุ่มนํ้าแม่กลอง โดยวันนี้ระบายไป 41 ล้าน ลบ.ม.รวมใช้น้ำไปแล้ว 8,237 ล้าน ลบ.ม.คิดเป็นร้อยละ 103 ของแผนจัดสรรน้ำ โดยมีพื้นที่ปลูกข้าวนาปรัง เกินแผน 5.5 แสนไร่ จากแผนจัดสรรน้ำ 5.30 ล้านไร่ มีพื้นที่ปลูกแล้วรวม 5.85 ล้านไร่ นอกจากนี้ จากแผนปลูกข้าวนาปรังทั้งประเทศ 8.03 ล้านไร่ ปลูกเกิน 8.74 ล้านไร่ อยู่ระหว่างเก็บเกี่ยว 5.40 ล้านไร่ จึงขอความร่วมมือเกษตรกรงดปลูกนาปรังต่อเนื่อง เพื่อไม่นำน้ำสำรองฤดูหน้ามาใช้” นายทองเปลว กล่าว

กรมชลประทานเตรียมเครื่องสูบน้ำเคลื่อนที่เพื่อช่วยเหลือพื้นที่นาปีนาปรัง อุปโภคบริโภค พืชไร่ ขาดแคลนน้ำในช่วงฤดูแล้ง ปี 2561/2562 จํานวน 1,851 เครื่อง ปัจจุบันได้ติดตั้งเครื่องสูบน้ำเพื่อช่วยเหลือตามพื้นที่ จํานวน 198 เครื่อง ในส่วนพื้นที่ปลูกข้าวนาปี พืชไร่ 9 จังหวัด เช่น อุตรดิตถ์ พิจิตร พะเยา ลำปาง น่าน ตาก บุรีรัมย์ เลย พื้นที่ปลูกนาปรัง 22 จังหวัด อาทิ เชียงใหม่ เชียงราย แม่ฮ่องสอน พะเยา ตาก สุโขทัย กำแพงเพชร นครสวรรค์ นครราชสีมา อุดรธานี ศรีสะเกษ นครพนม หนองคาย ยโสธร อุบลราชธานี นครนายก ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี จันทบุรี ระยอง สุพรรณบุรี ราชบุรี และช่วยเหลือพื้นที่ขาดแคลนน้ำอุปโภคบริโภค เช่น สุโขทัย เชียงราย แพร่ นครราชสีมา บุรีรัมย์ เลย นนทบุรี ปทุมธานี ชัยนาท

นายทองเปลว กล่าวว่า ขณะนี้มีเขื่อนขนาดใหญ่มีน้ำน้อยกว่า 30% จำนวน 8 เขื่อน เช่น เขื่อนห้วยหลวง มีน้ำใช้การ 21% เขื่อนอุบลรัตน์ 1% เขื่อนลำปาว 22% เขื่อนลำพระเพลิง 23% เขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ 23% เขื่อนทับเสลา 15% เขื่อนกระเสียว 6% เขื่อนขุนด่านปราการชล 23% โดยมติคณะกรรมการร่วมใช้น้ำเขื่อนอุบลรัตน์ ให้ดึงน้ำก้นเขื่อนมาใช้อุปโภคบริโภค ตั้งแต่วันที่ 20 เม.ย.

“ยืนยันว่าในพื้นที่เขตชลประทานจะไม่ขาดแคลนน้ำอย่างแน่นอน แม้จะเกิดปรากฏการณ์เอลนีโญที่จะส่งผลกระทบให้ฤดูแล้งยาวนานกว่าปกติ เนื่องจากปริมาณน้ำต้นทุนที่มีอยู่ ได้ถูกจัดสรรอย่างเพียงพอไปจนถึงเดือน พ.ค.62 และยังเพียงพอสำหรับสำรองไว้ใช้ในช่วงต้นฤดูฝนด้วย” นายทองเปลว กล่าว