กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ดำเนินการส่งเสริมการทำ “บัญชี” ให้สหกรณ์ กลุ่มเกษตรกร กลุ่มอาชีพอาชีพ วิสาหกิจชุมชนและกลุ่มเป้าหมายตามโครงการพระราชดำริ เกษตรกร และประชาชนทั่วไปมาอย่างต่อเนื่อง เพื่อเป็นเครื่องมือนำทางให้ผู้ทำบัญชี รู้จักคิด รู้จักจ่าย รู้จักออม และเกิดแรง จูงใจที่จะปรับเปลี่ยนตนเองสู่ชีวิตที่ดียิ่งขึ้น ก่อเกิดแนวคิดพัฒนาอาชีพ ทำให้รู้รายได้ รู้รายจ่าย มีเงินออม ก้าวสู่การดำเนินชีวิตตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง รวมไปถึงเด็กและเยาวชน ซึ่งเป็นอีกกลุ่มเป้าหมายที่กรม ให้ความสำคัญและกระตุ้นให้เกิดการทำบัญชี โดยมุ่งเน้นให้เยาวชนนักเรียนตระหนักและเห็นประโยชน์ของการบันทึกบัญชีและสามารถจัดทำบัญชีรับ-จ่ายของตนเองรวมทั้งยังเป็นการสร้างและผลักดันให้เยาวชนนักเรียนเป็นกลไกขับเคลื่อนการจดบันทึกบัญชีและเป็นเครือข่ายถ่ายทอดความรู้ด้านการจดบันทึกบัญชีรับ-จ่ายในครัวเรือนให้บุคคลในครอบครัวและบุคคลผู้ใกล้ชิด เป็นการปลูกฝังการสร้างวินัยทางการเงินให้เยาวชนรู้คุณค่าของเงิน รู้จักการวางแผนการใช้จ่ายเงินและมีวินัยทางการเงินมากขึ้น

โครงการ “ออมไม่อด จดไม่จน” เป็นโครงการที่กรมตรวจบัญชีสหกรณ์ ร่วมบูรณาการงานกับสภาสมาคมสตรีแห่งชาติ ในพระบรมราชินูปถัมป์ โดยร่วมเป็นวิทยากรถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านการทำบัญชี พร้อมแจกสมุดบัญชีต้นกล้าเศรษฐกิจพอเพียง เพื่อส่งเสริมให้เด็กและเยาวชนมีความรู้ ความเข้าใจ วิธีการจดบันทึกบัญชี รู้จักการจดบันทึกบัญชีรายรับ-รายจ่ายที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน เพื่อปลูกฝังให้เยาวชนนักเรียน มีนิสัยรักการออมโดยผ่านการจดบันทึกบัญชีรายรับ-รายจ่าย รู้จักคิดคำนวณ รู้คุณค่าของเงินและมีวินัยทางการเงิน ซึ่งการออมโดยการจดบันทึกนี้ มีความสำคัญกับการสร้างฐานรากเพื่อให้เกิดความเข้มแข็งและแข็งแกร่ง ทำให้เกิดความสามัคคี และความปรองดองภายในครอบครัว และชุมชนได้

ทั้งนี้ ในปีงบประมาณ 2562 กรม จัดอบรมให้นักเรียนในกรุงเทพมหานคร ได้แก่ นักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนบ้านบางกะปิ 453 คน และนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 โรงเรียนไทยนิยมสงเคราะห์ 290 คน

โครงการชะลอพืชผลการเกษตร(แก้มลิง) ตามโครงการไทยนิยม ยั่งยืน เป็นอีกหนึ่งโครงการสำคัญที่กรมส่งเสริมสหกรณ์ ดำเนินงานตามนโยบายรัฐบาลในการยกระดับความเข้มแข็งของสหกรณ์และสถาบันเกษตรกร ตลอดจนช่วยแก้ไขปัญหาเรื่องผลผลิตล้นตลาด สนับสนุนสหกรณ์โดยทำหน้าที่เป็นแก้มลิงในการเก็บรวบรวมผลผลิตทางการเกษตรที่สำคัญ ทั้งข้าว ข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ มันสำปะหลัง และยางพารา เพื่อชะลอปริมาณผลผลิตที่จะออกสู่ตลาดในช่วงฤดูกาลเก็บเกี่ยว โดยมีสหกรณ์ให้ความสนใจสมัครเข้าร่วมโครงการเป็นจำนวนมาก กรมส่งเสริมสหกรณ์ได้สนับสนุนอุปกรณ์การตลาด ทั้งฉาง ลานตาก โกดัง เครื่องอบลดความชื้นและอุปกรณ์ในการแปรรูปผลผลิตการเกษตรให้สหกรณ์ใช้เก็บรวบรวมผลผลิตไว้ รอเวลาที่เหมาะสม จึงจะทยอยนำออกสู่ตลาด เพื่อสร้างเสถียรภาพราคาผลผลิตการเกษตรให้แก่เกษตรกร ซึ่งสหกรณ์การเกษตรเมืองอุตรดิตถ์ จำกัด เป็นอีกหนึ่งสหกรณ์ที่เข้าร่วมโครงการดังกล่าว โดยใช้ชื่อว่าโครงการแก้มลิงข้าว เนื่องจากสมาชิกส่วนใหญ่ปลูกข้าวเป็นหลัก เป็นการช่วยลดปริมาณจำนวนข้าวที่จะออกสู่ตลาด เพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของตลาดที่แท้จริงและไม่ทำให้ข้าวราคาตกจากที่ควรจะเป็น

นายประพันธ์ มายรรยงค์ ผู้จัดการสหกรณ์การเกษตรเมืองอุตรดิตถ์ จำกัด กล่าวว่า ที่ผ่านมาเมื่อสมาชิกเก็บเกี่ยวข้าวแล้วก็จะขายไป ซึ่งเป็นช่วงเวลาเดียวกันกับเกษตรกรรายอื่นๆนำข้าวออกขายสู่ตลาดเช่นเดียวกัน จึงทำให้ข้าวล้นตลาดและราคาตกต่ำ แต่หลังจากมีโครงการนี้เข้ามา ภาครัฐจะสนับสนุนเงินทุนในการรวบรวมข้าวมาให้สหกรณ์ เมื่อสมาชิกนำข้าวมาขาย สหกรณ์จะรับซื้อในราคานำตลาด เช่น จากที่เคยซื้อในราคาตันละ 7,000 บาท ก็ซื้อในราคาตันละ 7,300 บาท ที่สำคัญเกษตรกรที่จะนำข้าวมาขายให้กับสหกรณ์ ต้องมาเอง รวมถึงต้องขึ้นทะเบียนและขายข้าวตามพื้นที่ที่ขึ้นทะเบียนไว้เท่านั้น

“ที่ผ่านมา สหกรณ์สามารถรวบรวมข้าวได้ประมาณ 50,000 – 60,000 ตัน ขายไปบ้างบางส่วน แต่ในส่วนที่เข้าโครงการเก็บได้ถึง 27,559 ตัน ซึ่งสหกรณ์จะได้ค่าเก็บรักษาตันละ 1,500 บาท และได้เงินเฉลี่ยคืนกว่า 41,300,000 บาท โดยในปีการผลิตนี้ตั้งเป้ารวบรวมข้าวเข้าโครงการไม่ต่ำกว่า 40,000 ตัน นอกจากนี้โครงการ สามารถเพิ่มอำนาจการต่อรองให้กับสหกรณ์ได้มากขึ้น โดยสหกรณ์จะตกลงราคาซื้อขายข้าวกับพ่อค้าในช่วงที่ข้าวขาดตลาด ทำให้สามารถเพิ่มราคาข้าวได้สูงขึ้น และมีเงินเฉลี่ยคืนให้กับสมาชิกได้ โดยในปีที่ผ่านมาสามารถเฉลี่ยคืนสมาชิกได้ตันละ 500 บาท” นายประพันธ์ กล่าว

สหกรณ์การเกษตรเมืองอุตรดิตถ์ จำกัด ได้ดำเนินงานตามอุดมการณ์ หลักการ และวิธีการสหกรณ์ เพื่อนำประโยชน์สู่มวลสมาชิก ตั้งแต่ต้นน้ำจนถึงปลายน้ำ โดยเริ่มจากการส่งเสริมสมาชิกผลิตพันธุ์ข้าวคุณภาพครบวงจร ภายใต้โครงการส่งเสริมการเกษตรแบบนาแปลงใหญ่ รวมทั้งเพิ่มมูลค่าโดยการคัดคุณภาพข้าวที่สมาชิกเข้าโครงการนาแปลงใหญ่ และไม่เข้าโครงการนาแปลงใหญ่ รวมถึงสมาชิกเกษตรกรทั่วไป เพื่อเพิ่มมูลค่าในการที่จะเข้าโครงการชะลอข้าว โดยการผลิตเป็นข้าวสารตราอุดม และสหกรณ์จะหาตลาด เพื่อจำหน่ายให้กับเครือข่ายทั้งในพื้นที่ และทั่วประเทศ

จะเห็นได้ว่าโครงการ “แก้มลิงข้าว” เป็นอีกหนึ่งโครงการน้ำดีที่สามารถช่วยเหลือเกษตรกรสมาชิกของสหกรณ์การเกษตรเมืองอุตรดิตถ์ จำกัด ให้สามารถลืมตาอ้าปากได้ และสามารถแก้ปัญหาข้าวล้นตลาดได้อย่างแท้จริง