กรมฝนหลวงและการบินเกษตร เร่งสร้างความพร้อมในการปฏิบัติการสู้ภัยแล้งปี’61 น้อมนำ “ศาสตร์พระราชา” และพระราชเสาวนีย์ของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ในรัชกาลที่ 9 ปลูกป่าเพิ่มพื้นที่สีเขียวให้กับเขื่อนแม่กวงฯ จ.เชียงใหม่ พร้อมอนุรักษ์ป่าไม้ สร้างระบบนิเวศและความชื้นสัมพัทธ์ในอากาศเพื่อช่วยให้การปฏิบัติการฝนหลวงมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

นายวิวัฒน์ ศัลยกำธร รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า กิจกรรมการปลูกป่าจัดขึ้นเพื่อสานต่อพระราชปณิธานพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร และเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร บริเวณลุ่มรับน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธารา อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่นับเป็นอีกหนึ่งภารกิจเพื่อเพิ่มพื้นที่ป่าและสร้างความชุ่มชื้นเพิ่มความอุดมสมบูรณ์ให้แก่ทรัพยากรป่าไม้ ฟื้นฟูสภาพพื้นที่ป่าไม้ให้สามารถกลับมาอยู่ในสภาพสมบูรณ์ เป็นการเพิ่มผืนป่าและสร้างความชุ่มชื้นให้กับป่าต้นน้ำ เพื่อเป็นต้นทุนความชื้นสำหรับการปฏิบัติการฝนหลวงให้กับพื้นที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ

รวมไปถึงเป็นการสร้างความเข้าใจในการมีส่วนร่วมของประชาชน ที่จะรักษาระบบนิเวศป่าไม้ สิ่งแวดล้อมและเอื้อประโยชน์ต่อพื้นที่ชุมชนได้อย่างยั่งยืน ที่จะส่งผลในการสนับสนุนแผนการดำเนินการโครงการโปรยเมล็ดพันธุ์พืช เพื่อสร้างความชุ่มชื้นและเพิ่มผืนป่าของกรมฝนหลวง ที่จะเกิดขึ้นทั่วประเทศไทยสานต่อพระราชปณิธานพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร และเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณบดินทรเทพยวรางกูร

ด้าน นายสุรสีห์ กิตติมณฑล อธิบดีกรมฝนหลวงและการบินเกษตร กล่าวเพิ่มเติมว่า สำหรับกิจกรรมการปลูกป่าสร้างพื้นที่สีเขียวในพื้นที่ต้นน้ำในปีนี้กรมฝนหลวงฯ ได้กำหนดให้มีขึ้นทั้ง 5 ภูมิภาค เป็นกิจกรรมการปลูกป่าและไม้ยืนต้นโดยในพื้นที่ภาคเหนือ กำหนดจัดกิจกรรม ปลูกป่าบริเวณพื้นที่ป่าลุ่มรับน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธารา อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นพื้นที่ต้นน้ำและแหล่งน้ำที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งของภาคเหนือ รวมทั้งยังเป็นบริเวณที่สามารถช่วยสร้างความชื้นสัมพัทธ์ที่จะเอื้อต่อการปฏิบัติการฝนหลวงให้กับพื้นที่การเกษตรทางภาคเหนืออีกด้วย

สำหรับไม้ยืนต้นและไม้ผลที่ใช้ปลูกในครั้งนี้ มีจำนวนทั้งสิ้น 400 ต้น ประกอบด้วย ไม้ยืนต้น จำนวน 300 ต้น ได้แก่ ยางนา 150 ต้น ตะเคียน 30 ต้น ประดู่ 30 ต้น ก่อใบเลื่อม 30 ต้น มะค่าแต้ 30 ต้น และมะขามป้อม 30 ต้น และไม้ผล จำนวน 100 ต้น ได้แก่ ชมพู่ 30 ต้น มะยม 20 ต้น ขนุน 20 ต้น และฝรั่ง 30 ต้น ซึ่งเป็นการเพิ่มพื้นที่ป่าที่สามารถช่วยเป็นป่าไม้สำคัญของพื้นที่ลุ่มรับน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธารา ซึ่งจะก่อให้เกิดระบบนิเวศที่ดีต่อไปอย่างไรก็ตามกิจกรรมดังกล่าวถือเป็นส่วนหนึ่งสำคัญในการปฏิบัติการฝนหลวงในภารกิจสู้ภัยแล้งที่สำคัญ ที่ถือเป็นภารกิจหลักของกรม ที่จะต้องเร่งดำเนินการในพื้นที่อื่นๆ ต่อเนื่องต่อไป และเกิดผลเช่นเดียวกับกิจกรรมในครั้งนี้ที่ได้สำเร็จลุล่วงไปด้วยดีจากการได้รับความร่วมมือและการสนับสนุนจากหน่วยงานทั้งจากภาครัฐ เอกชน สถาบันการศึกษา ประชาชนทั่วไปในพื้นที่ รวมทั้งอาสาสมัครฝนหลวงของภาคเหนือ

ภายหลังที่ กรมส่งเสริมสหกรณ์ ทำข้อตกลงกับธนาคารกรุงไทยในการพัฒนาระบบบริหารจัดการทางการเงินให้สหกรณ์และสมาชิกสหกรณ์ เพื่อให้เข้ากับยุคดิจิทัลและนวัตกรรมทางการเงินแบบไร้เงินสด โดยเชิญชวนให้สหกรณ์ที่สมัครใจเข้าร่วมโครงการ พัฒนาระบบธุรกรรมทางการเงิน ด้วยการทำบัตรเงินสด e-Money หรือบัตรเติมเงินแทนการถือเงินสดให้กับสมาชิกสหกรณ์ หรือที่เรียกง่ายๆ ว่า Co-Op Member Card ซึ่งบัตรดังกล่าวจะใช้แทนเงินสด สหกรณ์สามารถโอนเงินกู้ เงินปันผลและจ่ายค่ารับซื้อผลผลิตจากสมาชิกได้ใส่ไว้ในบัตร และสมาชิกสามารถนำบัตรนี้ไปกดเงินสดได้ที่ตู้ ATM ของธนาคารทุกแห่ง ซึ่งการกดเงินจากตู้ ATM ดังกล่าว จะคิดค่าบริการอัตราเดียวกับ ATM ทั่วไป โดยธนาคารกรุงไทยจะคิดต้นทุนค่าบัตรเพียงใบละ 50 บาทใช้ได้ 5 ปี และไม่มีค่าธรรมเนียมรายปี

นอกจากนี้ บัตรเงินสด Co-Op Member Card สมาชิกสหกรณ์สามารถนำบัตรดังกล่าวไปใช้ในการ ซื้อสินค้า เช่น ปัจจัยการผลิต ทั้งปุ๋ย ยา เมล็ดพันธุ์ และสินค้าอุปโภค-บริโภคที่ร้านค้าของสหกรณ์ ซึ่งสหกรณ์สามารถบริหารเงินสดได้แบบ Online โดยไม่ต้องสำรองเงินสดจำนวนมากไว้ที่สหกรณ์และสามารถจ่ายค่าผลผลิตและเงินกู้ให้กับสมาชิกได้ทันท่วงที รวมทั้งสามารถตรวจสอบข้อมูลได้ผ่าน KTB Corporate Online ซึ่งสมาชิกจะเกิดความสะดวกในการรับบริการจากสหกรณ์ ประหยัดเวลาและประหยัดค่าใช้จ่ายในการเดินทางมาที่สหกรณ์

นางสาวพนิตตา ทองเล็ก ผู้จัดการสหกรณ์ออมทรัพย์กรมศุลกากร จำกัด กรุงเทพมหานคร หนึ่งในผู้เข้าร่วมการประชุมรับฟังการชี้แจงความร่วมมือ ในการพัฒนาระบบบริหารจัดการทางการเงินสหกรณ์ระหว่าง กรมส่งเสริมสหกรณ์ กับธนาคารกรุงไทย เปิดเผยถึงประโยชน์ของโครงการบัตรเงินสด  Co-Op Member Card ร่วมกับธนาคารกรุงไทยว่า โครงการนี้เป็นประโยชน์กับสมาชิกสหกรณ์ เป็นก้าวแรกของการพัฒนาระบบธุรกรรมทางการเงินสหกรณ์ในอนาคต เพื่อรองรับการเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัล ซึ่งบัตรนี้เหมาะสำหรับให้บริการแก่สมาชิกที่อยู่ห่างไกลสหกรณ์และเดินทางไม่สะดวก เพราะเมื่อสหกรณ์โอนเงินเข้าบัตรเงินสด Co-Op Member Card แล้ว สมาชิกสามารถนำบัตรไปกดเงินกับตู้เอทีเอ็มได้ทุกธนาคาร ซึ่งเป็นความปลอดภัยทั้งกับสหกรณ์และสมาชิก สิ่งที่สหกรณ์และสมาชิกที่ได้รับประโยชน์ คือ 1.สหกรณ์ไม่ต้องมีต้นทุนสูงในการที่ทุกสัปดาห์ต้องนั่งรถไปเบิกเงินจากธนาคารมาหลายล้านบาทเพื่อมาจ่ายเงินกู้หรือเงินปันผลให้สมาชิก 2. ไม่ต้องเสี่ยงไปหิ้วเงินสดมาโดยจ้างตำรวจนั่งรถไปด้วย 3. ลดต้นทุนในการทำธุรกรรมทางการเงินของสหกรณ์

“ขอเสนอให้กรมส่งเสริมสหกรณ์ สนับสนุนการพัฒนาระบบธุรกรรมการเงินในรูปแบบบัตรเงินสด Co-Op Member Card ให้กับสหกรณ์ 3 ประเภทคือ สหกรณ์การเกษตร สหกรณ์ร้านค้าและสหกรณ์บริการอย่างกว้างขวาง โครงการนี้เป็นประโยชน์จริงๆ เพราะสหกรณ์กับสมาชิกต้องมีการทำธุรกรรมซึ่งกันและกัน ซึ่งคาดหวังว่าในอนาคตขบวนการสหกรณ์จะร่วมกันพัฒนาระบบศูนย์กลางทางการเงิน เชื่อมโยงกันเหมือนในต่างประเทศที่มีการพัฒนาระบบการเงินและการบริการทางอิเล็กทรอนิกส์ เช่น เกาหลี ญี่ปุ่น ซึ่งมีชุมนุมสหกรณ์ของประเทศนั้นทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางทางการเงิน ซึ่งจะทำให้เงินทุกบาทหมุนเวียนอยู่ในระบบสหกรณ์” ผู้จัดการสหกรณ์ออมทรัพย์กรมศุลกากร จำกัด กล่าว

นายกฤษณา สร้อยแสง ผู้จัดการสหกรณ์การเกษตรรัตนบุรี จำกัด จังหวัดสุรินทร์ ซึ่งเป็นอีกหนึ่งสหกรณ์ที่ร่วมโครงการกล่าวว่า ขณะนี้มีสมาชิกที่ทำบัตรเงินสด Co-Op Member Card มีจำนวน 2,000 คน ซึ่งสหกรณ์ได้เริ่มทำตั้งแต่ ปี 58 แต่ช่วงเริ่มต้นเมื่อ 3 ปีก่อน อาจจะมีสมาชิกสนใจเข้าร่วมไม่มากนัก แต่เมื่อกรมส่งเสริมสหกรณ์เข้ามาร่วมกับทางกรุงไทยทำโครงการนี้ขึ้น และมีการประชุมเพื่อนำเสนอรายละเอียดและประโยชน์ต่างๆ ทำให้สหกรณ์มีความสนใจที่จะเข้าร่วมโครงการนี้อย่างจริงจัง โดยสหกรณ์จะเร่งประชาสัมพันธ์เพื่อสร้างความเข้าใจและชี้ให้เห็นประโยชน์ที่สมาชิกจะได้รับ เพราะว่าอยากให้โครงการนี้ประสบความสำเร็จ ซึ่งสหกรณ์ได้ทำแผนในการส่งเสริมการใช้บัตรเงินสดให้กับสมาชิกว่า สมาชิกที่ทำบัตรกันแล้ว 2,000 ราย จะต้องนำบัตรนี้มาใช้ในการทำธุรกรรมการเงินไม่น้อยกว่า 50% เพราะสหกรณ์ต้องการลดความเสี่ยงในเรื่องของความปลอดภัยในการขนเงินสด เงินขาดประจำวัน เงินเก็บเกินบัญชีและเรื่องการทุจริตเงินของเจ้าหน้าที่ สหกรณ์มองเห็นโอกาสและประโยชน์มากมายจากการใช้บัตรเงินสด Co-Op Member Card นี้ ซึ่งจะต้องทำความเข้าใจเพื่อให้สมาชิกให้ความร่วมมือและสมัครใจทำบัตรเงินสดกับสหกรณ์เพิ่มมากขึ้น

“นอกเหนือจากสหกรณ์ลดความเสี่ยงในการเบิกถอนเงินสดจำนวนมาก มาไว้ที่สหกรณ์แล้ว ประโยชน์ที่จะเกิดกับสมาชิก คือ สมาชิกไม่ต้องเป็นภาระในเรื่องของการพกเงินสดจำนวนมากไว้กับตัว เพื่อนำมาชำระหนี้หรือซื้อสินค้าจากสหกรณ์ เพียงแค่นำบัตรเงินสดเพียงใบเดียวก็สามารถมาชำระหนี้ หรือซื้อปุ๋ย เมล็ดพันธุ์ ยาปราบศัตรูพืช น้ำมันเชื้อเพลิง และชำระค่าสินค้าอุปโภค-บริโภคกับสหกรณ์ได้โดยไม่ต้องจ่ายเงินสด สามารถตรวจสอบยอดซื้อขายผ่าน Online ได้ทันที เหมือนการเป็นสมาชิกที่ใช้บริการกับห้างค้าปลีกทั่วไป นอกจากนี้ รายได้จากการที่สมาชิกนำข้าวเปลือกมาขายให้สหกรณ์ สหกรณ์ก็จะชำระค่าผลผลิตโดยการเติมเงินใส่ไว้ในบัตรให้เขา และเขาก็นำไปกดเงินสดออกจากบัตรได้ตามปกติ ประโยชน์ของสหกรณ์อีกประการหนึ่ง คือ ไม่ต้องจ้างตำรวจมาเฝ้าและไปขนเงินที่เบิกจากธนาคารมาให้ ไม่ต้องใช้เจ้าหน้าที่มานั่งนับเงินสด ซึ่งทำให้เสียเวลาและจำนวนบุคลากร สามารถไปปฏิบัติงานด้านอื่นที่สำคัญได้อีกหลากหลาย โดยเฉพาะในช่วงวันเสาร์-อาทิตย์ เกษตรกรจะนำข้าวเปลือกมาขายที่สหกรณ์จำนวนมาก แต่เราไม่ต้องไปเบิกเงินสดมาเก็บไว้ เพราะใช้วิธีโอนเงินค่าข้าวผ่านทางบัตรเงินสดให้กับสมาชิกแต่ละราย เจ้าหน้าที่สหกรณ์เพียงแค่มาเช็คเงินว่าเข้าระบบหรือยัง ทำให้มีความสะดวกรวดเร็วและไม่ต้องเป็นภาระในการเก็บเงินสดจำนวนมากไว้ที่สหกรณ์ ซึ่งโครงการนี้ นับว่ามีประโยชน์เยอะมากถ้ามองดีๆ” ผู้จัดการสหกรณ์การเกษตรรัตนบุรี จำกัด กล่าว

สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร รัชกาลที่ 10 ทรงห่วงใยโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จึงพระราชทานพระราชกระแสให้ติดตาม ขับเคลื่อน และเร่งรัด รวมทั้งแก้ไขปัญหาอุปสรรคการดำเนินงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 ให้มีความครบถ้วนสมบูรณ์ บังเกิดประโยชน์สูงสุดกับราษฎร และเพื่อให้โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริสำเร็จตามวัตถุประสงค์ คณะกรรมการติดตามและขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จึงได้แต่งตั้ง
คณะอนุกรรมการติดตามและขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริในระดับพื้นที่ 4 ภาคขึ้นมา เพื่อติดตาม ขับเคลื่อน เร่งรัด และบูรณาการหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

กรมชลประทาน ซึ่งเป็นหน่วยงานหลักที่รับผิดชอบและสร้างความมั่นคงในเรื่องน้ำให้กับประเทศ ได้นำพระราชกระแสดังกล่าว มากำหนดไว้ในแนวทางการปฏิบัติงานเพื่อขับเคลื่อนนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์และขับเคลื่อนยุทธศาสตร์กรมชลประทาน ซึ่งมีแนวทางขับเคลื่อน 7 แนวทาง แนวทางที่กรมชลประทานให้ความสำคัญเป็นลำดับแรก คือ เร่งรัดการดำเนินงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

ดร.ทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทาน ได้สั่งการให้เร่งรัดโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริในด้านการพัฒนาแหล่งน้ำที่ยังไม่ได้ดำเนินการ ซึ่งมีอยู่จำนวน 168 โครงการให้แล้วเสร็จตามแผนงานที่วางไว้ โดยให้ดำเนินการจัดทำแผนปฏิบัติการและติดตามประเมินผลอย่างเป็นระบบ แบ่งเป็นแต่ละภูมิภาค คือ ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ภาคกลาง และภาคใต้

พื้นที่ภาคเหนือ เป็นอีกพื้นที่ที่ประสบปัญหาเรื่องน้ำค่อนข้างมาก เนื่องจากสภาพภูมิประเทศมีความลาดชัน ป่าไม้ถูกทำลาย ในฤดูฝนเกิดปัญหาน้ำป่าไหลหลากฤดูแล้งประสบปัญหาขาดแคลนน้ำอย่างรุนแรง ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงพระราชทานพระราชดำริโครงการพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้นหลายโครงการมีทั้งโครงการที่ กรมชลประทานได้ดำเนินการก่อสร้างแล้วเสร็จ และโครงการที่อยู่ระหว่างเตรียมความพร้อมในการก่อสร้าง

อย่างไรก็ตามให้การขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริเป็นไปเป้าหมาย คณะอนุกรรมการติดตามและขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริพื้นที่ภาคเหนือ ที่มี นายพลากร สุวรรณรัฐ องคมนตรี เป็นประธาน ได้ลงพื้นที่ติดตามความก้าวหน้าอย่างต่อเนื่อง เริ่มตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน 2560 จนถึงปัจจุบันรวมถึง 6 ครั้ง จำนวน 36 โครงการ โดยครั้งล่าสุดคือครั้งที่ 6 มีจำนวน 13 โครงการ ทุกโครงการมีความก้าวหน้าอย่างน่าพอใจประกอบด้วย โครงการที่ได้รับจัดสรรงบประมาณจากสำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (กปร.) แล้วมีจำนวน 1 โครงการ ได้แก่ โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยลอย ตำบลวังทอง อำเภอวังเหนือ จังหวัดลำปาง เป็นโครงการพัฒนาแหล่งน้ำชลประทานขนาดเล็ก งบประมาณค่าก่อสร้าง 37.66 ล้านบาท ปัจจุบันมีผลงานก่อสร้างร้อยละ 30

พลากร สุวรรณรัฐ

โครงการที่อยู่ระหว่างการพิจารณาของ กปร. เพื่ออนุมัติงบประมาณดำเนินงานก่อสร้างในปีงบประมาณ 2561 จำนวน 5 โครงการ ได้แก่ โครงการสถานีสูบน้ำแม่เชียงรายลุ่ม 2 พร้อมระบบส่งน้ำ ตำบลแม่พริก อำเภอแม่พริก จังหวัดลำปาง งบประมาณค่าก่อสร้าง 36.81 ล้านบาท สถานภาพมีความพร้อมในการก่อสร้าง โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยแม่เย๊าะพร้อมระบบส่งน้ำ ตำบลเวียงมอก อำเภอเถิน จังหวัดลำปาง โครงการนี้แม้แบบก่อสร้างแล้วเสร็จก็ตาม แต่มีพื้นที่บางส่วนอยู่ในพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ โซน C เกิน 50 ไร่ ดังนั้นจะต้องศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบื้องต้น (IEE) เพื่อนำไปใช้ประกอบการขออนุญาตใช้พื้นที่ต่อไป งบประมาณค่าก่อสร้าง 42.83 ล้านบาท โครงการฝายแม่ อางบ้านน้ำล้อม ตำบลบ้านแลง อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง งบประมาณค่าก่อสร้าง 19.50 ล้านบาท สถานภาพโครงการมีความพร้อมในการก่อสร้าง โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยเฮี้ยพร้อมระบบส่งน้ำ ตำบลนิคมพัฒนา อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง งบประมาณค่าก่อสร้าง 51.59 ล้านบาทสถานภาพโครงการมีความพร้อมในการก่อสร้าง และโครงการอ่างเก็บน้ำแม่อาง ตำบลบ้านแลง อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง เป็นโครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดกลางดำเนินการต่อเนื่องมากกว่า 1 ปี โดยในปีแรกขอรับการสนับสนุนจาก กปร.งบประมาณค่าก่อสร้าง 18 ล้านบาท สถานภาพโครงการมีความพร้อมในการก่อสร้าง

โครงการที่อยู่ระหว่างเตรียมความพร้อม จำนวน 7 โครงการ เป็นโครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดเล็กที่อยู่ระหว่างการเตรียมความพร้อมในการดำเนินการก่อสร้างจำนวน 5 โครงการ ประกอบด้วย โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยแหน ตำบลแม่ทะ อำเภอแม่ทะ จังหวัดลำปาง มีความจุ 192,000 ลูกบาศก์เมตร ส่งน้ำช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูกได้ 300 ไร่ ขณะนี้อยู่ระหว่างการขออนุญาตใช้พื้นที่จากกรมป่าไม้ คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างได้ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 โดยของบสนับสนุนการก่อสร้างจาก กปร.จำนวน 15 ล้านบาท โครงการอ่างเก็บน้ำห้วยแม่สุย ตำบลบ้านค่า อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง ค่อนข้างจะล่าช้าเนื่องจากมีผู้คัดค้านโครงการจำนวน 14 รายและมีพื้นที่บางส่วนอยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติแจ้ซ้อน ซึ่งกรมชลประทานจะประสานกับหน่วยงานปกครองในพื้นที่เพื่อสร้างความเข้าใจที่ถูกต้อง พร้อมทั้งเร่งขออนุญาตใช้พื้นที่จากกรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช โครงการนี้สามารถช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูก 3,000 ไร่ โครงการฝายแม่อางบ้านดงพร้อมระบบส่งน้ำ ตำบลบ้านแลง อำเภอเมือง จังหวัดลำปาง ขณะนี้อยู่ระหว่างการออกแบบ คาดว่าจะสามารถก่อสร้างในปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 โครงการอ่างเก็บน้ำแม่จางตอนบน ตำบลจาเหนือ อำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง มีความจุ 1.44 ล้านลูกบาศก์เมตร สามารถช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูกจำนวน 1,500 ไร่ มีแผนงานศึกษา IEE ในปีงบประมาณ พ.ศ.2561 คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างได้ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 และโครงการอ่างเก็บน้ำห้วยแม่เคียน ตำบลปงเตา อำเภองาว จังหวัดลำปาง มีความจุที่ระดับเก็บกัก 2.67 ล้านลูกบาศก์เมตร สามารถช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูก 1,800 ไร่ มีแผนศึกษา IEE เจาะสำรวจธรณี และขออนุญาตใช้พื้นที่ป่าไม้ภายในปีงบประมาณ พ.ศ.2561 มีแผนก่อสร้างภายในปี 2563

ส่วนอีก 2 โครงการ เป็นโครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดกลาง ซึ่งจะต้องทำการศึกษาความเหมาะสมและจัดทำรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) เนื่องจากพื้นที่ก่อสร้างและพื้นที่น้ำท่วมอยู่ทั้งในเขตป่าสงวนแห่งชาติ อุทยานแห่งชาติ และพื้นที่ลุ่มน้ำชั้น 1A ประกอบด้วย โครงการอ่างเก็บน้ำแม่บอม(แม่ตุ๋ย) ตำบลบ้านขอ อำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง มีความจุที่ระดับเก็บกัก 10.24 ล้านลูกบาศก์เมตร ช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูกได้ประมาณ 6,000 ไร่ คาดว่าจะสามารถก่อสร้างได้ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2563 โดยขอสนับสนุนงบประมาณจาก กปร. ในปีแรกจำนวน 31 ล้านบาท และโครงการอ่างเก็บน้ำแม่งาว ตำบลบ้านร้อง อำเภองาว จังหวัดลำปาง มีความจุที่ระดับเก็บกัก 18.81 ล้านลูกบาศก์เมตรสามารถช่วยเหลือพื้นที่เพาะปลูกได้ประมาณ 13,628 ไร่ คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างได้ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 โดยจะขอรับการสนับสนุนงบประมาณจาก กปร. ในปีแรก จำนวน 40 ล้านบาท

นายประพิศ จันทร์มา 

นายประพิศ จันทร์มา รองอธิบดีฝ่ายก่อสร้าง กรมชลประทาน ได้รายงานสรุปผลการดำเนินงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ทั้ง 36 โครงการ ที่องคมนตรีได้ลงพื้นที่ติดตามทั้ง 6 ครั้งว่า ในจำนวน 36 โครงการดังกล่าว กรมชลประทานได้ดำเนินการของบประมาณปี 2561 จาก กปร.จำนวน 19 โครงการ เป็นโครงการที่แล้วเสร็จภายในปี 2561 จำนวน 16 โครงการ และเป็นโครงการต่อเนื่องอีก 3 โครงการ ส่วนที่เหลืออีก 17 โครงการ จะดำเนินการของบประมาณในปีต่อๆ ไป

นอกจากนี้ ในจำนวน 36 โครงการดังกล่าว ยังได้ขอดำเนินการเปลี่ยนแปลงงบประมาณปี 2561 เพื่อศึกษาผลกระทบสิ่งแวดล้อม จำนวน 1 โครงการ และการประสานงานขอช่างรังวัดเพิ่มเติม เพื่อปฏิบัติงานรังวัดที่ดินให้กับโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ปี พ.ศ. 2561-2562 จำนวน 6 โครงการ อย่างไรก็ตาม กรมชลประทานจะจัดทำกรอบระยะเวลา เพื่อใช้เป็นเครื่องมือในการ
กำกับ ติดตาม และขับเคลื่อนโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริให้เป็นไปตามเป้าหมายทุกโครงการ

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช บรมนาถบพิตรรัชกาลที่ 9 ได้รับการยกย่องให้เป็น “ปราชญ์แห่งน้ำ” เพราะพระองค์ทรงมีพระปรีชาสามารถในด้านการพัฒนาแหล่งน้ำในทุกๆ ด้าน ทรงทุ่มเท พระวรกายในการศึกษาวิจัยและการพัฒนาแหล่งน้ำ จนเกิดเป็นโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริเกี่ยวกับน้ำมากกว่า 2,700 โครงการ สามารถแก้ไขทั้งปัญหาน้ำท่วม น้ำแล้ง คุณภาพน้ำ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ สร้างประโยชน์มหาศาลให้กับประเทศไทยและพสกนิกรชาวไทย จนในปัจจุบันกลายเป็น “ศาสตร์พระราชา” ที่ถ่ายทอดและสืบสานต่อไป ชั่วลูกชั่วหลาน

โครงการพัฒนาแหล่งน้ำทั้ง 36 โครงการดังกล่าว เป็นเพียงแค่ส่วนหนึ่งของโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริที่ยังดำเนินการไม่แล้วเสร็จ ยังคงเหลืออีกกว่า 100 โครงการในภูมิภาคต่างๆ โดยกรมชลประทานจะเร่งดำเนินงานให้แล้วเสร็จตามพระราชกระแสรับสั่งของในหลวงรัชกาลที่ 10 ต่อไป

ค่าธรรมเนียมส่งออกยางพารา หรือที่เรียกกันว่า เงิน “Cess” เป็นเงินที่ การยางแห่งประเทศไทย(กยท.) จัดเก็บจากผู้ส่งออกยางนอกราขอาณาจักร เพื่อนำมาสมทบเป็นกองทุนพัฒนายางพารา ช่วยเหลือ สนับสนุนและส่งเสริมสวัสดิการให้เกษตรกร สถาบันเกษตร ตลอดจนผู้ประกอบกิจการยางพาราทั้งระบบ ซึ่งล่าสุดตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2560 ที่ผ่านมา กยท.ได้ปรับอัตราการจัดเก็บเงิน Cess ใหม่จากแบบขั้นบันไดตามราคายาง มาเป็นการจัดเก็บในอัตราคงที่ กิโลกรัมละ 2 บาท ซึ่งจะส่งผลดีมากกว่า

ที่ผ่านมา กยท.จะเก็บเงิน Cess ได้ประมาณปีละ 8,000-9,000 ล้านบาท

อย่างไรก็ตาม จากการตรวจสอบข้อมูลตัวเลขการจัดเก็บค่าธรรมเนียมส่งออกยางพาราของ 3 หน่วยงาน ที่เกี่ยวข้องกับยางคือ กยท. กรมศุลกากร และกรมวิชาการเกษตร ปรากฏว่าไม่ตรงกัน น่าจะมีการรั่วไหลของเงิน Cess ล่าสุดได้มีการประเมินเปรียบเทียบสถิติพื้นที่ปลูกยางในประเทศไทยโดยใช้ฐานข้อมูลเดิมเป็นเกณฑ์ พบว่า ปี 2560 มีพื้นที่ปลูกยางพาราประมาณ 20.5 ล้านไร่ มีปริมาณผลผลิตประมาณ 4.5 ล้านตัน ซึ่งเป็นตัวเลขใกล้เคียงกับตัวเลขการส่งออกยาง

ถ้าคิดแค่ปริมาณการส่งออกกับเงิน Cess ที่เก็บได้ก็ไม่น่าจะมีการรั่วไหลแต่ความเป็นจริง ล่าสุดได้มีการใช้ดาวเทียมของ Gistda สำรวจพื้นที่การปลูกยางพาราทั่วประเทศ พบว่าในปีเดียวกันคือปี 2560 ประเทศไทยมีพื้นที่ปลูกยางมากกกว่า 32 ล้านไร่ มากกว่าฐานข้อมูลเดิมกว่า 11 ล้านไร่

เทียบบัญญัติไตรยางศ์อย่างง่ายๆ ถ้าหากพื้นที่ปลูกยาง 32 ล้านไร่ ปริมาณผลผลิตยางที่ออกมาก็ไม่ควรจะน้อยกว่า 7.0 ล้านตัน และควรจะเก็บเงิน Cess ได้เพิ่มขึ้นเป็นประมาณ 12,000 กว่่าล้านบาทต่อปี แล้วเงิน Cess ที่ควรจะได้มาใช้พัฒนายางพาราไทยและช่วยเหลือเกษตรกรชาวสวนยางอีกกว่า 4,000 ล้านบาทต่อปี หายไปไหน?

นี่แหละคือที่มาของ “การปรับปรุงระบบจัดเก็บค่าธรรมเนียมส่งยางพาราออกนอกราชอาณาจักร(Cess)”

ดร.ธีธัช สุขสะอาด ผู้ว่าการ กยท. เปิดเผยว่า กยท.ดำเนินการปรับปรุงระบบการจัดเก็บเงิน Cess เพื่อให้มีความชัดเจนและโปร่งใส ข้อมูลตรวจสอบได้ทั้งระบบ ซึ่งที่ผ่านมาปริมาณผลผลิตยางที่แท้จริงอาจคลาดเคลื่อนไปมาก และตัวเลขการส่งออกจริงอาจสูงกว่าที่เป็นอยู่ คณะกรรมการ กยท. ที่มี พลเอกฉัตรเฉลิม เฉลิมสุข เป็นประธาน ไม่นิ่งนอนใจได้มีความเห็นว่า หากมีการลักลอบส่งออกยาง หรือการหลบเลี่ยงภาษีส่งออกจริงจะต้องดำเนินการตามระเบียบข้อกฎหมายต่อผู้สมรู้ร่วมคิดในการกระทำความผิดให้ถึงที่สุด จึงได้มีการตั้งคณะทำงานร่วมเพื่อสืบหาข้อเท็จจริงในเรื่องการหลบเลี่ยงการจ่ายเงิน Cess ขึ้นมา โดยประสานความร่วมมือกับกรมศุลกากรทั้งการลงพื้นที่เพื่อไปสังเกตุการณ์

ตามด่านต่างๆทั่วประเทศ และขณะนี้อยู่ในระหว่างรวบรวมข้อมูลหลักฐาน

นอกจากนี้คณะกรรมการ กยท. ยังได้เชิญผู้แทนจากกรมศุลกากร และสำนักงานอัยการสูงสุด เข้าร่วมให้ข้อมูลในปัญหาต่างๆ ที่พบ และเหตุผลที่ กยท.จะปรับปรุงระบบการจัดเก็บเงิน Cess ใหม่ เนื่องจากเกิดการรั่วไหลจริง ที่ไม่สามารถตรวจสอบได้ทั้งระบบ ซึ่งส่วนหนึ่งเกิดจากการที่ กยท. ขาดความพร้อมเรื่องของเครื่องชั่งบริเวณด่านก่อนผ่านพิธีศุลกากร และที่สำคัญการปรับปรุงระบบการจัดเก็บเงิน Cess มีเป้าหมายเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บสูงขึ้น เพิ่มคุณภาพการบริการ และมีความโปร่งใสในการบริหารงาน โดยสามารถดำเนินการผ่านระบบ NSW (National Single Window) เชื่อมโยงข้อมูลการจัดเก็บค่าธรรมเนียมตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทางไปยังด่านต่างๆ ทั่วประเทศได้อย่างถูกต้องแม่นยำเป็นระบบสามารถตรวจสอบได้

“ปัญหาความรั่วไหลในการจัดเก็บเงิน Cess ถือเป็นเรื่องสำคัญของทั้งผู้บริหารและพนักงาน กยท. ที่จะร่วมกันในการสอดส่องดูแลเพื่อไม่ให้เกิดช่องว่างให้กับกลุ่มคนใดหรือบุคคลใดเข้ามาหาประโยชน์จากเรื่องนี้ เพราะการบริหารจัดเก็บเงิน Cess เพื่อนำเข้ากองทุนพัฒนายางพารา ถือเป็นหน้าที่หนึ่งที่ กยท.จะต้องดูแลให้เป็นไปเพื่อประโยชน์แก่เกษตรกร สถาบันเกษตรกรชาวสวนยาง และผู้ประกอบกิจการยาง ในการนำไปพัฒนาวงการยางพาราไทยต่อไป” ผู้ว่าการ กยท.กล่าวย้ำ

สำหรับการปรับปรุงระบบจัดเก็บเงิน Cess นั้น คณะกรรมการ กยท.ได้พิจารณาแล้วเห็นว่า แนวทาง การว่าจ้างเอกชนมาดำเนินการปรับปรุงระบบทั้งหมด และเป็นผู้ลงทุนให้ทั้งหมด โดยที่ กยท. เป็นผู้ควบคุมขั้นตอนการดำเนินงานและจ่ายเป็นค่าจ้างให้ตามที่ตกลง จะประหยัดงบประมาณ แต่ได้ระบบเทคโนโลยีที่ทันสมัย มีประสิทธิภาพ และรวดเร็วกว่า กยท.ดำเนินการเอง จึงได้ประกาศหาผู้สนใจให้เสนอวิธีการปรับปรุงระบบการจัดเงิน Cess เมื่อเดือน มกราคม ปี 2561 ที่ผ่านมา

แต่…เกิดความเข้าใจผิด คิดว่า จะให้เอกชนมาจัดเก็บเงิน Cess แทน กยท. และได้ผลตอบแทนถึงร้อยละ 5 ของเงิน Cess ที่จัดเก็บได้ หากประเมินจากยอดเงิน Cess เดิมเอกชนจะมีรายได้ไม่น้อยกว่า 400 ล้านบาท!!

โดยเฉพาะสหภาพแรงงานรัฐวิสาหกิจการยางแห่งประเทศไทย (สร.กยท.) ได้ออกแถลงการณ์ ขอให้ กยท. ทบทวนและยกเลิกการให้เอกชนจัดเก็บเงิน CESS และเห็นว่าการคิดอัตราค่าตอบแทนร้อยละ 5 ของค่าธรรมเนียมที่จัดเก็บได้ ย่อมส่งผลกระทบต่อพนักงาน และจะส่งผลกระทบต่อเกษตรกรชาวสวนยางในอนาคตอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ กยท. ควรจะการพัฒนาต่อยอดการชำระเงินค่าธรรมเนียมการส่งออกยางพารา เป็นระบบอิเล็กทรอนิกส์เชื่องโยงกับระบบการจัดเก็บภาษีของกรมศุลกากร (NSW) ที่ กยท.ทำอยู่ในปัจจุบันมากกว่า ซึ่งจะมีความสะดวกรวดเร็วและป้องกันการหลีกเลี่ยงไม่ชำระค่าธรรมเนียมได้

ในขณะเดียวกันแกนนำ ชาวสวนยางได้เรียกร้องไปยังชาวสวนยางทั่วประเทศร่วมคัดค้านการให้เอกชนจัดเก็บเงิน CESS เพราะเป็นการสูญเสียงบประมาณ และอาจเกิดช่องทางทุจริต

เรื่องนี้ร้อนถึงผู้ว่าฯ กยท. ต้องออกมาชี้แจงความจริง

ดร.ธีธัชกล่าวว่า การให้เอกชนเข้ามาดำเนินการนั้น เป็นเรื่องของการวางระบบการจัดเก็บค่าธรรมเนียม ตั้งแต่จัดหาที่ดินบริเวณด่านต่างๆ ทั่วประเทศกว่า 17 ด่าน ติดตั้งระบบเครื่องชั่งรถบรรทุกดิจิทัล มีความรู้เรื่องการวางระบบเทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่อการเชื่อมต่อข้อมูลของการส่งออกยางทั้งระบบของหน่วยงานราชการที่รับผิดชอบ โดยระบบต้องสามารถวิเคราะห์ข้อมูลที่สำคัญของการส่งออกยาง และนำข้อมูลที่ได้มาวางแผนการตลาดล่วงหน้า ประเมินความเสี่ยงของผู้ส่งออกยางแต่ละราย ซึ่งจะสามารถลดปัญหาการสูญเสีย อุดรอยรั่ว พัฒนาระบบการจัดเก็บค่าธรรมเนียมให้มีประสิทธิภาพดียิ่งขึ้น

“ไม่ใช่การจ้างเอกชนมาเก็บค่าธรรมเนียมฯ ย้ำว่าเจ้าหน้าที่ของ กยท.ยังทำหน้าที่รับเงินค่าธรรมเนียมผ่านระบบ NSW เช่นเดิม ในส่วนของอัตราค่าจ้าง อาจแตกต่างกันได้ตามวิธีการที่ผู้รับจ้างแต่ละรายเสนอมาให้พิจารณาคัดเลือก แต่เพดานสูงสุดต้องไม่เกินร้อยละ 5 ของค่าธรรมเนียมที่จัดเก็บได้ ซึ่งจะต้องเป็นธรรมทั้งกับ กยท. และผู้รับจ้าง จึงขอยืนยันว่า โครงการดังกล่าว
มีวัตถุประสงค์เพื่อประโยชน์ของกองทุนพัฒนายางพารา อันเป็นหน้าที่สำคัญตามพ.ร.บ. กยท. พ.ศ. 2558 กำหนดไว้ ว่าจะต้องดูแลให้เป็นไปเพื่อประโยชน์แก่เกษตรกร สถาบันเกษตรกรชาวสวนยาง และผู้ประกอบกิจการยาง ในการนำไปพัฒนาวงการยางพาราไทย” ผู้ว่าการ กยท.กล่าวยืนยัน

อย่างไรก็ตาม เพื่อยืนยันความโปร่งใส ลดกระแสความไม่เข้าใจ กยท. จึงมีคำสั่งให้ชะลอการดำเนินการรับข้อเสนอในการว่าจ้างเอกชนไปก่อน เพื่อเปิดรับฟังความเห็นจากผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเพิ่มเติม และนำแนวทางต่างๆ ไปเสนอต่อคณะกรรมการ กยท. ในการประชุมประจำเดือนมีนาคม 2561 ที่จะถึงนี้

เรื่องการจับเก็บเงิน Cess เป็นปัญหาลึกลับซับซ้อนสะสมนานมาแล้ว อยากให้มองผลประโยชน์ที่ประเทศชาติ และเกษตรกรชาวสวนยางที่จะได้รับเป็นสำคัญ…ทุกสิ่งทุกอย่างไม่ใช่มีแต่ได้อย่างเดียว แต่ถ้าทำแล้ว ได้ผลประโยชน์ที่ได้รับมีมากกว่า ก็จะน่าจะทำ

เรื่องนี้….ผลจะออกมาเป็นอย่างไร 21 มีนาคม 2561 นี้น่าจะมีคำตอบ..

รัฐบาลได้ให้ความสำคัญในเรื่องการแก้ปัญหาเกี่ยวกับน้ำของประเทศ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาน้ำท่วม น้ำแล้ง และคุณภาพน้ำ เพราะน้ำเป็นปัจจัยสำคัญในการพัฒนาประเทศ

แต่ปัจจุบันมีหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้องกับเรื่องน้ำกว่า 30 หน่วยงาน ทำงานซ้ำซ้อนขาดประสิทธิภาพ พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา หัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) และนายกรัฐมนตรี จึงมีคำสั่ง ที่ 46/2560 จัดตั้ง สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) เพื่อให้การบริหารจัดการน้ำของประเทศทั้งระบบมีเอกภาพ ลดความซ้ำซ้อนของหน่วยงาน โดยทำหน้าที่บูรณาการงาน ข้อมูล แผนงาน โครงการ งบประมาณ ตลอดจนการติดตามประเมินผล และควบคุมการปฏิบัติงานของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องที่มีอยู่ในปัจจุบัน รวมทั้งขับเคลื่อนยุทธศาสตร์การบริหารจัดการน้ำของประเทศ ให้เป็นไปตามเป้าหมาย

โครงการเพิ่มปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธาร จ.เชียงใหม่ เป็นโครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดใหญ่ที่ใช้งบมากกว่า 15,000 ล้านบาท ที่ถูกนำมาเร่งรัดดำเนินการตามคำสั่งการดังกล่าว เนื่องจากมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้องหลายหน่วยงาน โดยมีกรมชลประทานเป็นหน่วยงานหลักในการดำเนินงาน

พลเอกฉัตรชัย สาริกัลยะ รองนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า ที่ผ่านมาการดำเนินโครงการเพิ่มปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธารา ค่อนข้างจะล่าช้า จึงได้สั่งการให้ สทนช. เร่งรัดบูรณาการหน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งในระดับนโยบายและพื้นที่ เพื่อให้การดำเนินงานเป็นไปตามแผนที่วางไว้ และสอดคล้องกับยุทธศาสตร์การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ในเรื่องการสร้างความมั่นคงในเรื่องน้ำภาคการผลิต (เกษตรและอุตสาหกรรม) และการจัดการน้ำท่วมและอุทกภัย ซึ่งโครงการนี้จะสามารถสร้างความมั่นคงในเรื่องน้ำ แก้ไขปัญหาขาดแคลนน้ำ น้ำท่วม และคุณภาพน้ำในลุ่มน้ำปิงได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

ดร.สมเกียรติ ประจำวงษ์ เลขาธิการ สทนช. กล่าวว่า ในปัจจุบันการเติบโตทั้งทางด้านการท่องเที่ยว อุตสาหกรรม และการขยายตัวของชุมชนในพื้นที่อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่ และจังหวัดลำพูนเป็นไปอย่างรวดเร็ว ส่งผลให้มีความต้องการใช้น้ำในปริมาณที่สูงกว่าปริมาณน้ำต้นทุนในอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธารา ทำให้เกิดปัญหาการขาดแคลนน้ำเป็นปริมาณปีละ 137 ล้านลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) และในอนาคตมีแนวโน้มว่าจะขาดแคลนน้ำมากถึงปีละ 173 ล้านลบ.ม.

โครงการเพิ่มปริมาณนํ้าในอ่างเก็บนํ้าเขื่อนแม่กวงอุดมธารา จังหวัดเชียงใหม่ เป็นการพัฒนาลุ่มน้ำปิงตอนบนซึ่งมีลุ่มน้ำสาขาสำคัญๆ 3 ลุ่มน้ำคือ ลุ่มน้ำแม่กวง ลุ่มน้ำแม่งัด และลุ่มน้ำแม่แตง โดยที่ผ่านมาได้มีการสร้างอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธาราอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ตั้งแต่ปี พ.ศ.2519 เพื่อประโยชน์ด้านอุปโภค บริโภค และการเกษตร ในเขตพื้นที่ จ.เชียงใหม่และลำพูน แต่มีปัญหาน้ำไม่เพียงพอกับความต้องการ ประกอบน้ำปริมาณน้ำท่าที่ไหลลงอ่างฯโดยเฉลี่ยในแต่ละปีจะมีน้อยกว่าปริมาณความจุ ในขณะที่ปริมาณน้ำท่า ในลุ่มน้ำแม่งัด และแม่แตง ในฤดูฝนจะมีปริมาณน้ำมากเกินความต้องการเกิดภาวะน้ำท่วมเป็นประจำ

ดังนั้นเพื่อให้การบริหารจัดการน้ำในทั้ง 3 ลุ่มน้ำดังกล่าว ซึ่งล้วนเป็นลุ่มน้ำสาขาของลุ่มน้ำปิง เกิดประโยชน์สูงสุด จึงได้ดำเนินโครงการเพิ่มปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธาราดังกล่าว โดยเจาะอุโมงค์ส่งน้ำเพื่อส่งน้ำจากลำน้ำแม่แตง ในส่วนที่เกินความต้องการช่วงฤดูฝนระหว่างเดือนกรกฎาคมถึงเดือนพฤศจิกายน ประมาณ 113 ล้านลบ.ม.ต่อปี ไปยังอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล และผันน้ำส่วนเกินของอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล ประมาณ 47 ล้านลบ.ม.ต่อปี ผ่านอุโมงค์ส่งน้ำไปยังอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธารา รวมปริมาณน้ำที่ผันทั้งสิ้นประมาณ 160 ล้านลบ.ม.ต่อปี

นอกจากนี้ยังจะดำเนินโครงการส่งน้ำจากอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล กลับไปยังระบบส่งน้ำของโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาแม่แตง เพื่อสนับสนุนให้พื้นที่การเกษตรในลุ่มน้ำแม่แตงในฤดูแล้งประมาณ 25 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปีอีกด้วย ซึ่งจะทำให้ประชาชนที่อยู่ทั้ง 3 ลุ่มน้ำย่อยของลุ่มน้ำปิง ได้รับประโยชน์จากโครงการนี้ ทำให้มีความมั่นคงในเรื่องน้ำตลอดปี ทั้งน้ำเพื่อการเกษตร การอุปโภคบริโภค ลดปัญหาน้ำท่วมโดยเฉพาะในลุ่มน้ำแม่แตง รวมทั้งพื้นที่เศรษฐกิจของจังหวัดเชียงใหม่

อย่างไรก็ตาม การดำเนินงานในช่วงที่ผ่านมาค่อนข้างจะล่าช้ากว่าแผนที่กำหนดไว้ เนื่องจากซึ่งโครงการพัฒนาแหล่งน้ำขนาดใหญ่ที่มีการเจาะอุโมงค์ส่งน้ำที่ใหญ่และยาวที่สุดในประเทศไทย ทำให้มีหลายหน่วยงานเข้ามาเกี่ยวข้อง

ดร.ทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทาน กล่าวว่า แม้การดำเนินงานขณะนี้จะล่าช้าไปบ้าง กรมชลประทานจะบูรณาการกับ สทนช.และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อเร่งดำเนินงานโครงการดังกล่าว ให้แล้วเสร็จตามแผนงาน คือ ภายในปี 2564 เพื่อสร้างความมั่นคงในเรื่องน้ำ แก้ไขปัญหาขาดแคลนน้ำ ปัญหาน้ำท่วม และปัญหาคุณภาพน้ำในลุ่มน้ำปิงอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน

สำหรับความก้าวหน้าในการก่อสร้างนั้น ซึ่งจะแบ่งการขุดเจาะอุโมงค์ส่งน้ำออกเป็น 2 ช่วง ด้วยกันคือ อุโมงค์ส่งน้ำช่วงแม่งัด-แม่กวง และอาคารประกอบ ระยะทาง 22.975 กิโลเมตร ปัจจุบันสามารถขุดได้ระยะทาง 4,713 เมตร คิดเป็นความก้าวหน้า 26.604% ส่วนช่วงที่ 2 คือ อุโมงค์ส่งน้ำช่วงแม่แตง-แม่งัดและอาคารประกอบ ระยะทาง 25.624 กิโลเมตร ปัจจุบันสามารถขุดได้ระยะทาง 647 เมตร คิดเป็นความก้าวหน้า 9.945 %

ส่วนการขอใช้พื้นที่ในการดำเนินโครงการในส่วนที่เป็นพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติ ประมาณ 745 ไร่ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม อนุมัติเรียบร้อยแล้ว จะเหลือ
เฉพาะพื้นที่ในเขตอุทยานแห่งชาติศรีลานนา จำนวนประมาณ 229 ไร่ อยู่ระหว่างการเสนอคณะรัฐมนตรี เห็นชอบในหลักการเพิกถอนพื้นที่อุทยานแห่งชาติ

“เมื่อโครงการเพิ่มปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธาราแล้วเสร็จ จะสามารถเพิ่มปริมาณน้ำต้นทุนของอ่างเก็บน้ำเขื่อนแม่กวงอุดมธาราเฉลี่ยปีละประมาณ 160 ล้านลบ.ม. ซึ่งจะใช้ในการเกษตร อุปโภค-บริโภค อุตสาหกรรม และรักษาระบบนิเวศ ช่วยเพิ่มเสถียรภาพการส่งน้ำของพื้นที่ชลประทานโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาเขื่อนแม่กวงอุดมธารา จำนวน 175,000 ไร่ และ เพิ่มพื้นที่เพาะปลูกช่วงฤดูแล้งของโครงการส่งน้ำและบำรุงรักษาแม่แตง จำนวน 14,550 ไร่ ช่วยสนับสนุนน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค การท่องเที่ยว และภาคอุตสาหกรรม ในเขตพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่และลำพูน จากปีละ 13.31 ล้านลบ.ม. เป็น 49.99 ล้านลบ.ม.” อธิบดีกรมชลประทานกล่าว

นอกจากนี้ โครงการดังกล่าวยังจะเพิ่มขีดความสามารถและประสิทธิภาพในการจัดการน้ำในลุ่มน้ำปิงตอนบน โดยกรมชลประทานจะนำระบบโทรมาตรและระบบเตือนภัยน้ำท่วมมาใช้ในการบริหารจัดการน้ำและเตือนภัยจากน้ำหลากที่เกิดขึ้นล่วงหน้าอีกด้วย

สทนช.จะเป็นหน่วยงานหลักร่วมบูรณาการกับกรมชลประทานและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สร้างอุโมงค์ส่งน้ำที่ใหญ่จะยาวที่สุดในประเทศไทยครั้งนี้ สำเร็จได้ตามเป้าหมายหรือไม่ ปี 2564 รู้กัน….

ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการสหกรณ์ที่ 18 จังหวัดสงขลา ร่วมจัดนิทรรศการด้านการสหกรณ์และจัดกิจกรรมเรียนรู้การสหกรณ์ให้แก่สมาชิกสหกรณ์ และผู้เข้าร่วมงานโครงการส่งเสริมการออมและพบปะสมาชิกสัมพันธ์ ครอบครัวเดียวกันประจำปี 2561 ณ อาคารศูนย์รวบรวมผลิตผลทางการเกษตรสหกรณ์การเกษตรสะบ้าย้อย จำกัด เพื่อเผยแพร่ความรู้เรื่องการสหกรณ์สู่สมาชิกสหกรณ์และบุคลากรของชุมชน

นางสาวประโลมใจ เนียมแกล้ว ผู้อำนวยการศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการสหกรณ์ที่ 18 จังหวัดสงขลา เปิดเผยว่า เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2561 ที่ผ่านมา ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการสหกรณ์ที่ 18 จังหวัดสงขลา ได้มอบหมายให้ นางสาวจิราภรณ์ คำบาง นักทรัพยากรบุคคลชำนาญการ และเจ้าหน้าที่ร่วมจัดนิทรรศการด้านการสหกรณ์ และจัดกิจกรรมเรียนรู้การสหกรณ์ให้แก่สมาชิกสหกรณ์และผู้เข้าร่วมงานโครงการส่งเสริมการออมและพบปะสมาชิกสัมพันธ์ ครอบครัวเดียวกัน ประจำปี 2561 ของสหกรณ์การเกษตรสะบ้าย้อย จำกัด พร้อมเปิดตลาดสีเขียว ณ อาคารศูนย์รวบรวมผลิตผลทางการเกษตรสหกรณ์การเกษตรสะบ้าย้อย จำกัด ซึ่งถือเป็นประเพณีที่จัดต่อเนื่องกันมาทุกปี เพื่อให้สมาชิกสหกรณ์ได้ตระหนักถึงการเก็บออม สร้างบำเหน็จให้กับตนเอง มีภูมิคุ้มกันในชีวิตบั้นปลายหลังวัยเกษียณ สร้างความแข็งแกร่งในด้านเงินทุนให้กับองค์กร สมาชิกเข้าถึงแหล่งเงินทุนที่ต่ำลง สร้างความรักความสามัคคีในหมู่คณะต่างวัฒนธรรม

โดยในการจัดงานครั้งนี้มีการจัดให้กลุ่มสมาชิกนำผลผลิตทางการเกษตรมาออกร้านจำหน่าย ซึ่งเป็นการเริ่มต้นการพัฒนาตลาดสินค้าเกษตรของสมาชิกให้มีความมั่นคง ยั่งยืน สร้างเสริมรายได้ให้กับสมาชิกสหกรณ์การเกษตรสะบ้าย้อย จำกัด อีกด้วย สำหรับในปี 2561 มีสมาชิกสหกรณ์ มาร่วมงานกว่า 1,000 คน และสามารถออมเงินเข้าร่วมโครงการ เป็นจำนวน 4,300,000 บาท สมาชิกสหกรณ์นำสินค้าทางการเกษตรมาจำหน่ายในงาน จำนวน 46 ร้าน

ทั้งนี้ สหกรณ์การเกษตรสะบ้าย้อย จำกัด จัดตั้งและได้รับการจดทะเบียน เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2520 ปัจจุบันดำเนินการ
มาแล้ว 41 ปี มีทุนดำเนินงานรวม 400 ล้านบาท มีสมาชิกทั้งสิ้น 2,141 คน แบ่งเป็นกลุ่มสมาชิก จำนวน 46 กลุ่ม กระจายอยู่ทั้งอำเภอสะบ้าย้อย สมาชิกมีทั้งไทยพุทธและไทยมุสลิม โดยมีการดำเนินธุรกิจจัดหาสินค้ามาจำหน่ายสหกรณ์ฯ จัดหาสินค้ามาจำหน่าย มีสินค้า ข้าวสาร ปุ๋ย อาหารสัตว์ เคมีการเกษตร และวัสดุอุปกรณ์การเกษตรอื่นๆ ที่จำเป็น จำหน่ายในราคาสมาชิกและบุคคลภายนอก ทั้งเงินสดและเงินเชื่อ ธุรกิจรับฝากและออมเงิน เพื่อส่งเสริมการออมของสมาชิกสหกรณ์และครอบครัว ประกอบด้วย เงินฝากสัจจะออมทรัพย์ เงินฝากออมทรัพย์(เผื่อเรียก) เงินฝากออมทรัพย์พิเศษ ธุรกิจการให้เงินกู้แก่สมาชิก เพื่อส่งเสริมให้เกษตรกรสมาชิกเข้าถึงแหล่งเงินทุนในการประกอบอาชีพ ประกอบด้วย เงินกู้ระยะสั้น
เงินกู้ระยะปานกลาง เงินกู้ระยะยาวและเงินกู้ในอำนาจผู้จัดการ กรณีฉุกเฉิน ใช้หุ้น สัจจะและเงินฝาก หรือทุกอย่างรวมกันค้ำประกัน ธุรกิจรวบรวมผลิตผลทางการเกษตร เพื่อการรวบรวมและรับซื้อผลผลิตจากสมาชิกหรือเกษตรกรทั่วไป เพื่อเป็นการสร้างอำนาจต่อรองในการขายผลผลิตในตลาด ยกระดับราคาผลผลิต ซึ่งเป็นการช่วยเหลือสมาชิกให้ขายผลผลิต ได้ในราคาที่เป็นธรรม และไม่ถูกเอารัดเอาเปรียบในเรื่องของการชั่ง และด้านราคา

“การจัดโครงการส่งเสริมการออมและพบปะสมาชิกสัมพันธ์ครอบครัวเดียวกัน ประจำปี 2561 ของสหกรณ์การเกษตรสะบ้าย้อย จำกัด เป็นการร่วมขับเคลื่อนนโยบายของรัฐบาลและกรมส่งเสริมสหกรณ์ ในการยกระดับคน การบริหารจัดการมาตรฐานสินค้าเกษตร สู่เกษตร 4.0 (Enhancing Man, Management and Standard toward Agriculture 4.0) เพื่อสร้างความเข้มแข็งของสมาชิกและสหกรณ์ ภายใต้แนวทางการดำเนินการ ประกอบด้วย การพัฒนาอาชีพแก่สมาชิก การส่งเสริมการออม และการส่งเสริมการจัดสวัสดิการเพื่อสมาชิก ซึ่งในโครงการดังกล่าว ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีการสหกรณ์ที่ 18 จังหวัดสงขลา ได้ร่วมจัดนิทรรศการด้านการสหกรณ์และจัดกิจกรรมเรียนรู้การสหกรณ์ให้แก่สมาชิกสหกรณ์และผู้เข้าร่วมงาน เพื่อเป็นการเผยแพร่ความรู้เรื่องการสหกรณ์สู่สมาชิกสหกรณ์และบุคลากรของชุมชน และส่งเสริมให้สหกรณ์การเกษตรสะบ้าย้อย จำกัด เป็นองค์กรที่ขับเคลื่อนชุมชนสู่ความยั่งยืนต่อไป”นางสาวประโลมใจ กล่าวทิ้งท้าย

ผ่านมาแล้ว 12 ปี สำหรับการจัดตั้งกรมการข้าว หน่วยงานภายในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่ได้รับการสถาปนาให้เป็นองค์กรภาครัฐอีกหน่วยงานหนึ่ง เมื่อวันที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2549 เพื่อให้เป็นหน่วยงานที่มีบทบาทสำคัญในการค้นคว้าวิจัยปรับปรุงพันธุ์ข้าว เทคโนโลยีการผลิตข้าว และส่งเสริมการผลิตข้าวทั้งระบบสู่ชาวนาทั่วประเทศ ถือเป็นต้นน้ำที่มีความหมายอย่างยิ่งใหญ่ในการกำหนดอนาคตของข้าวไทย

ภารกิจของหน่วยงานกรมการข้าวนี้ ครอบคลุมตั้งแต่การวิเคราะห์ เสนอแนะ การจัดทำยุทธศาสตร์ด้านการผลิตข้าวของประเทศ การศึกษาวิจัยพัฒนาพันธุ์ การนำเทคโนโลยีทันสมัยมาใช้
ในการพัฒนาการผลิตและการแปรรูปข้าวให้เป็นผลิตภัณฑ์ต่างๆ การอนุรักษ์พันธุกรรมข้าว การผลิตและการกระจายเมล็ดพันธุ์ข้าว การส่งเสริมสนับสนุนการจัดการสินค้าข้าว การตรวจสอบและรับรองมาตรฐานข้าว การสร้างมูลค่าเพิ่ม การแปรรูปและพัฒนาผลิตภัณฑ์ การเผยแพร่องค์ความรู้เรื่องข้าวแก่ชาวนาและผู้ประกอบการค้าข้าว รวมทั้งการอนุรักษ์และส่งเสริมวัฒนธรรมภูมิปัญญาท้องถิ่นด้านข้าว และการร่วมมือกับต่างประเทศ โดยทุกภารกิจล้วนสนองนโยบายภาครัฐและมุ่งหวังให้ภาคการผลิตข้าวของประเทศถูกยกระดับขึ้น ขณะเดียวกันชาวนาได้รับการดูแลอย่างทั่วถึง มีรายได้มั่นคง และเกิดความยั่งยืนในอาชีพ

การขับเคลื่อนงานกรมการข้าวต่อจากนี้ไปนั้น นายอนันต์ สุวรรณรัตน์ อธิบดีกรมการข้าว ผู้นำคนปัจจุบัน กล่าวว่า กรมการข้าวยึดหลักการดำเนินงานการขับเคลื่อนตามนโยบายสำคัญปี 2561 ของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่ปัจจุบันนี้มีนายกฤษฎา บุญราช เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยเป็นนโยบายที่สานต่อจากรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ท่านก่อน โดยมีนโยบายสำคัญคือ แผนการขับเคลื่อน Smart Agricultural Curve ปี 2561 ที่กำหนดให้เป็นปีแห่งการพัฒนาคน และยกระดับการบริหารจัดการ ซึ่งกรมการข้าวมีแผนขับเคลื่อนเรื่องนี้ ได้แก่ แผนการผลิตข้าวครบวงจร ทั้งนี้ขับเคลื่อนงานตามแนวทางการปฏิบัติงานของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ยึดหลัก 3 ต. (ต่อ เติม แต่ง) ให้เกิดความใกล้ชิดกับประชาชน มีบุคลากรพื้นที่อยู่หน้างาน การทำงานอยู่ในกรอบแนวทางการพัฒนาการเกษตรไปสู่ความยั่งยืน และเกิดการพัฒนาฐานข้อมูล

การดำเนินงานด้านข้าวของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์มีนายลักษณ์ วจนานวัชรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นผู้คุมทัพเน้นการทำงานสนองนโยบายรัฐบาลในเรื่องราคาข้าว การเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของข้าว การนำองค์ความรู้ด้านการเกษตร ด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมต่างๆ เข้ามาช่วยในการทำการเกษตรสมัยใหม่ การรวมกลุ่มของชาวนาเป็นกลุ่มเกษตรกรหรือสหกรณ์ การเผยแพร่ข้อมูลองค์ความรู้เรื่องการตลาด และการสนับสนุนปัจจัยพื้นฐานที่เอื้ออำนวยต่อการผลิตภาคการเกษตรให้เพียงพอและมีความสมบูรณ์มากขึ้น ขณะที่การขับเคลื่อนการดำเนินงานด้านข้าวของกรมการข้าวมุ่งที่โครงการสำคัญต่างๆ อาทิ โครงการระบบส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่ (นาแปลงใหญ่) โครงการส่งเสริมการผลิตข้าวอินทรีย์ โครงการเชื่อมโยงตลาดข้าวอินทรีย์และข้าว GAP ครบวงจร โครงการส่งเสริมระบบการเกษตรแบบแม่นยำสูง โครงการส่งเสริมการผลิตข้าวหอมมะลิคุณภาพชั้นเลิศ โครงการส่งเสริมการผลิตและการตลาดข้าวพันธุ์ กข43 เพื่อสุขภาพแบบครบวงจร

ในวาระเวียนมาบรรจบครบรอบปีที่ 12 ของกรมการข้าวนี้ กรมการข้าวได้จัดงานวันสถาปนากรมการข้าว เนื่องในโอกาสครบรอบ 12 ปี เพื่อให้ทุกภาคส่วนได้ร่วมรำลึกถึงวันสถาปนากรมการข้าว พร้อมทั้งได้มีโอกาสเผยแพร่ประชาสัมพันธ์ผลงานด้านการวิจัยและพัฒนาที่เกี่ยวข้องด้านข้าวในรอบ 12 ปี และสร้างขวัญกำลังใจให้แก่บุคลากรของกรมการข้าว เครือข่ายชาวนา รวมถึงองค์กรภาคเอกชนที่เกี่ยวข้อง โดยกำหนดจัดงานระหว่างวันที่ 14-16 มีนาคม 2561 มีรายละเอียดดังนี้

วันที่ 14 มีนาคม 2561 พิธีเปิดการประชุมวิชาการประจำปี 2561 “ยกระดับข้าวไทยด้วยนวัตกรรมและเทคโนโลยี” โดยนายลักษณ์ วจนานวัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ณ โรงแรมมารวยการ์เด้น การประชุมวิชาการนี้จัดขึ้นระหว่างวันที่ 14-15 มีนาคม 2561 มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอผลงานวิชาการ นวัตกรรม และเทคโนโลยีด้านข้าวของกรมการข้าว สู่การนำไปใช้ประโยชน์ ตลอดจนเป็นการแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างนักวิชาการและผู้เกี่ยวข้อง

วันที่ 16 มีนาคม 2561 ซึ่งเป็นวันสถาปนากรมการข้าวเริ่มจากภาคเช้าเวลา 07.00 น. ถวายภัตตาหารเช้าแด่พระสงฆ์ จำนวน 9 รูป พิธีบวงสรวงแม่โพสพ พิธีไหว้ศาลพระภูมิ พิธีไหว้เจ้าที่ และพิธีสงฆ์ จากนั้นเวลาประมาณ 08.30 น. เป็นต้นไป เป็นพิธีร่วมแสดงความยินดีจากหน่วยงานต่างๆ โดยกำหนดรับบริจาคเงินสมทบทุนศิริราชมูลนิธิเพื่อก่อสร้าง “อาคารนวมินทรบพิตร 84 พรรษา” แทนการรับดอกไม้ และมอบของที่ระลึกให้แขกผู้มีเกียรติที่มาร่วมงาน จากนั้นเป็นพิธีมอบโล่รางวัลหน่วยงานดีเด่นของกรมการข้าวและบุคลากรดีเด่นของกรมการข้าว “คนดีศรีข้าว” และพิธีรับมอบเครื่องราชอิสริยาภรณ์

อนันต์ สุวรรณรัตน์