การยางแห่งประเทศไทย (กยท.) และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องใน จ.นราธิวาส โดยมีนายเอกรัฐ หลีเส็น ผู้ว่าราชการจังหวัดฯ ร่วมมอบเงินสนับสนุนจัดซื้อเครื่องพ่นยาแรงดันสูงพร้อมอุปกรณ์ฯ และสารป้องกันและจำกัดเชื้อราแก่ชาวสวนยาง จ.นราธิวาส พร้อมถ่ายทอดเทคโนโลยีและองค์ความรู้แก่ชาวสวนยางกว่า 200 คน ณ ห้องประชุมวิภา วังศิริกุล คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ จ.นราธิวาส

นายประพันธ์ บุณยเกียรติ ประธานกรรมการการยางแห่งประเทศไทย กล่าวว่า กยท. เป็นองค์กรกลางที่รับผิดชอบดูแลยางพาราทั้งระบบครบวงจร และดูแลเกษตรกรชาวสวนยาง เมื่อมีการแพร่ระบาดของโรคใบร่วงชนิดใหม่ในยางพาราใน 10 จังหวัดภาคใต้ โดยเฉพาะจ.นราธิวาส มีการระบาดมากที่สุด ประมาณ700,000 ไร่ ส่งผลให้ผลผลิตน้ำยางลดลงจนต้องหยุดกรีดยาง ทำให้ เกษตรกรขาดรายได้ เกิดความไม่มั่นคงในอาชีพทำสวนยางพารา จึงเป็นหน้าที่ของกยท.ร่วมกับทุกภาคส่วนช่วยแก้ปัญหาการระบาด สร้างความรับรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับโรคดังกล่าว รวมถึงช่วยสนับสนุนภาคเกษตรกร เพื่อป้องกันและกำจัดโรคนี้

นายณกรณ์ ตรรกวิรพัท รองผู้ว่าการ กยท.ด้านธุรกิจและปฏิบัติการ กล่าวเพิ่มเติมว่า สำหรับการจัดงาน “คืนน้ำยางกลับสู่ต้น” ภายใต้โครงการถ่ายทอดเทคโนโลยีเพื่อเตรียมความพร้อมรับสถานการณ์โรคใบร่วงชนิดใหม่ในยางพาราครั้งนี้ มีการมอบเงินสนับสนุนเพื่อจัดซื้อเครื่องพ่นยาแรงดันสูงพร้อมอุปกรณ์ และสารป้องกันและจำกัดเชื้อรา ให้เกษตรกรและสถาบันเกษตรกรชาวสวนยางใน จ.นราธิวาส มีมูลค่ารวม 945,450 บาทพร้อมทั้งให้ความรู้บรรยายการถ่ายทอดเทคโนโลยีและองค์ความรู้ “คืนน้ำยางกลับสู่ต้น” นอกจากนี้ กยท.ยังจัดคลินิกยางเคลื่อนที่ให้ความรู้และคำแนะนำในการดูแลสวนยางพารา การเสวนาประสบการณ์และเตรียมความพร้อมรับสถานการณ์โรคใบร่วงชนิดใหม่ในยางพารา ทั้งนี้ หากเกษตรกรพบความผิดปกติในสวนยางไม่มั่นใจว่าติดโรคใบร่วงชนิดใหม่ฯ หรือไม่ แจ้งเจ้าหน้าที่ กยท. ในพื้นที่ใกล้เคียงให้เข้าไปตรวจสอบ หรือสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ศูนย์วิจัยยางสงขลา โทร 0-7458-6616 และศูนย์วิจัยยางสุราษฎร์ธานี โทร 0-7729-7763

นายอลงกรณ์ พลบุตร ที่ปรึกษารัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวหลังเปิดงาน รณรงค์หยุดเผาในพื้นที่เกษตร-ตัดอ้อยสดลดมลพิษ ที่บ้านหนองผักหนาม ต.ตาหลังใน อ.วังน้ำเย็น จ.สระแก้ว ว่า หลังคณะรัฐมนตรีเห็นชอบแผนปฏิบัติการขับเคลื่อนแก้ปัญหามลพิษด้านฝุ่นละออง เป็นวาระแห่งชาติ กระทรวงเกษตรฯยกระดับการแก้ปัญหา เนื่องจากสถานการณ์วิกฤตหมอกควัน และฝุ่นละอองขนาดเล็ก ที่เกิดขึ้น สาเหตุหนึ่งเกิดจากการเผาในพื้นที่เกษตร ทำให้เกิดหมอกควันฝุ่นละออง ส่งผลกระทบโดยตรงต่อสุขภาพของเกษตรกร ทำให้ดินเสื่อมโทรม ต้นทุนการผลิตสูง ผลผลิตลดลง การแก้ไขโดยให้เกษตรกรเกิดความเข้าใจและตระหนักถึงปัญหา รวมถึง แสดงนวัตกรรมที่ใช้เทคโนโลยีเป็นตัวขับเคลื่อน และเป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่จะลดปัญหามลพิษ เป็นการแก้ไขในระยะยาว ทั้งปัญหาแรงงาน และการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิต เป็นอีกหนึ่งทางเลือกให้เกษตรกรมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น

ด้านนายเข้มแข็ง ยุติธรรมดำรง อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตรเปิดเผยว่า การรณรงค์หยุดเผาในพื้นที่เกษตรดำเนินการมาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกษตรกรตระหนักเข้าใจ รวมถึงการสร้างเครือข่ายชุมชนปลอดการเผาได้กว่า 1,600 แห่ง เพื่อเฝ้าระวังอย่างจริงจัง ควบคู่กับการส่งเสริมแนวทางการเกษตรยั่งยืน ใช้เศษวัสดุทางการเกษตร นำมาก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด เช่น ทำปุ๋ยหมัก ผลิตพลังงานทดแทน การเพาะเห็ด ซึ่งมีเกษตรกรเข้ามาเรียนรู้กว่า 17,000 ราย แสดงให้เห็นถึงการตื่นตัวของเกษตรกรที่จะขับเคลื่อนเรื่องนี้อย่างจริงจัง สำหรับการจัดงานครั้งนี้ เป็นส่วนหนึ่งที่ต้องการแสดงนวัตกรรมในแปลงใหญ่อ้อยอัจฉริยะที่ขับเคลื่อนโดยคณะอนุกรรมการขับเคลื่อนเกษตรอัจฉริยะของกระทรวงเกษตรฯ เพราะการส่งเสริมให้เกษตรกรใช้เครื่องจักรกลตัดอ้อยแทนการเผา ให้เกษตรกรเรียนรู้ปรับระบบการปลูกให้สอดคล้องกับความต้องการจริง เพื่อลดปัญหาการเผาก่อนเก็บเกี่ยว โดยแบ่งการเรียนรู้เป็น 4 สถานีได้แก่ 1.สถานีการเตรียมดิน ปลูก และบำรุงรักษา 2. สถานีบำรุงรักษาตออ้อย 3. สถานีการตัดอ้อยสดด้วยรถตัดอ้อย และจัดการเศษวัสดุด้วยเครื่องม้วนใบอ้อย 4. สถานีสำรวจและจัดทำแผนที่การเจริญเติบโต และการพ่นสารป้องกันและกำจัดวัชพืช ด้วยโดรน มีเกษตรกรในจ.สระแก้ว ร่วมงานกว่า 500 คน

ดร.ทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยถึงสถานการณ์น้ำลุ่มเจ้าพระยาว่า ปริมาณน้ำของ 4 เขื่อนหลักที่เป็นแหล่งน้ำต้นทุนของลุ่มเจ้าพระยาคือ เขื่อนภูมิพล เขื่อนสิริกิต์ เขื่อนแควน้อยบำรุงแดน และเขื่อนป่าสักชลสิทธิ์ ล่าสุด มีปริมาณน้ำที่ใช้งาานได้ 3,150 ล้านลูกบาศก์เมตร(ลบ.ม.) หริือร้อยละ 17 ของปริมาณน้ำที่ใช้งานได้ ซึ่งกรมฯได้ควบการระบายน้ำของทั้ง 4 เขื่อนหลักดังกล่าว ในอัตรารวมกันวันละ 18 ล้านลบ.ม. ไปจนสิ้นเดือนกรกฎาคม 2563 โดจะยังคงบริหารจัดการน้ำ ในภาวะน้ำน้อยให้เกิดประโยชน์สูงสุด พร้อมพัฒนาแหล่งเก็บกัก สำรองน้ำให้ได้มากที่สุดในเวลาเดียวกัน

สำหรับการระบายน้ำในลุ่มน้ำเจ้าพระยาขณะนี้ ระบายน้ำ จากเขื่อนเจ้าพระยาอัตรา 70-100 ลบ.ม. ต่อวินาที ระบายน้ำจากท้ายเขื่อนพระรามหก อัตรา 5-15 ลบ.ม.ต่อวินาที จากสถานีสูบน้ำสีหนาท 2 ระบายน้ำในอัตรา 30 ลบ.ม.ต่อวินาที จากสถานีสูบน้ำบางบัวทองในอัตรา 18.75 ลบ.ม.ต่อวินาที และทางฝั่งลุ่มน้ำแม่กลอง ระบายน้ำจากประตูสองพี่น้องในอัตรา 30 ลบ.ม.ต่อวินาที และจากประตูระบายน้ำบางปลาในอัตรา 35 ลบ.ม.ต่อวินาที โดยน้ำที่อยู่ในระบบทั้งหมดมุ่งช่วยสร้างความมั่นคงแก่การอุปโภคบริโภค รักษาเสถียรภาพของคลองส่งน้ำ และผลักดันน้ำเค็มเป็นหลัก

สำหรับผลการจัดสรรน้ำช่วงฤดูแล้งของลุ่มเจ้าพระยาตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2562 ถึงปัจจุบัน ได้ใช้่น้ำไปแล้ว 3,112 ล้าน ลบ.ม. คิดเป็นร้อยละ 69 ของแผนจัดสรรน้ํา ทั้งนี้ ลุ่มเจ้าพระยาวางแผนจัดสรรน้ำไว้รวม 4,500 ลาน ลบ.ม. แยกเป็นการอุปโภค-บริโภค 1,150 ลาน ลบ.ม. เพื่อการรักษาระบบนิเวศน์และอื่นๆ 2,835 ลาน ลบ.ม. และเพื่อการเกษตร 515 ล้าน ลบ.ม. นอกจากนี้ ยังผันน้ำจากลุ่มน้ำแม่กลองมาช่วยผลักดันน้ำเค็มและรักษาระบบนิเวศ
ในแม่น้ำเจ้าพระยาในช่วงฤดูแล้งอีก 1,000 ล้าน ลบ.ม.

“กรมชลประทาน เดินหน้าควบคุมการบริหารจัดการน้ำต้นทุนที่มีอยู่อย่างจำกัด ให้เป็นไปตามแผนฯที่วางไว้อย่างเคร่งครัด เพื่อให้เกิดความมั่นคงด้านน้ำ และมีน้ำใช้เพียงพอทุกพื้นที่ตามนโยบายรัฐบาล และกระทรวงเกษตรฯรวมทั้งเพื่อรักษาคุณภาพน้ำลุ่มน้ำเจ้าพระยา อย่างไรก็ตาม ต้องขอความร่วมมือจากทุกภาคส่วนใช้น้ำตามแผนที่วางไว้ และใช้น้ำประหยัดที่สุด เพื่อลดความเสี่ยงการขาดแคลนน้ำในอนาคต ซึ่งหากการบริหารจัดการน้ำเป็นไปตามที่วางแผนไว้ จะมีน้ำพออุปโภคบริโภคและรักษาระบบนิเวศไปจนถึงฤดูฝนแน่นอน”อธิบดีกรมชลประทานกล่าวในตอนท้าย

นายธีระ วงษ์เจริญ ประธานสภาเกษตรกรจังหวัดจันทบุรี เปิดเผยว่า สถานการณ์แล้งขณะนี้ต้องยอมรับว่า ภาวะโลกร้อนนั้นส่งผลกระทบต่อเกษตรกรที่ทำเกษตรทุกด้าน จ.จันทบุรีขึ้นชื่อเรื่องเมืองผลไม้ขณะนี้ ต้นลำไยกำลังยืนต้นตาย ที่กำลังตามมาคือ ทุเรียน มังคุด เงาะ ถึงแม้ค่าเฉลี่ยปริมาณฝน3,200 มิลลิเมตร/ปี แต่ในบางพื้นที่ เช่น อ.โป่งน้ำร้อน อ.สอยดาว ซึ่งมีสวนลำไยค่อนข้างมากเป็นพื้นที่มีปริมาณฝนน้อย ถึงแม้มีอ่างเก็บน้ำคลองพระพุทธแต่ระบบกระจายน้ำยังไม่สมบูรณ์ รวมทั้งขยายพื้นที่ทำเกษตรปริมาณน้ำจึงไม่เพียงพอ ขณะนี้ได้ประสานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ช่วยประทังต้นลำไยของเกษตรกรอยู่รอดให้ได้ก่อนและจังหวัดควรประกาศพื้นที่ภัยพิบัติ จากนั้นจึงเริ่มแบ่งปันน้ำจากอ่างเก็บน้ำคลองพระพุทธโครงการ 1 ไปสู่โครงการ 3 จะแบ่งปันน้ำกันอย่างไร ต้องให้เกษตรกร ประชาชนหารือร่วมกันเพื่อให้ทุกคนรอดให้ได้ คาดว่าภายในระยะช่วงสิ้นเดือนต้นลำไยต้องรอด เพราะหากเริ่มปลูกใหม่ต้องรอเติบโต 3-6 ปี จึงจะได้ผลผลิต

ทั้งนี้ สภาเกษตรกรจังหวัดจันทบุรีลงไปดูพื้นที่ทั้งหมดแล้วว่าที่จะกระจายน้ำเข้าไปช่วยให้ต้นลำไยเลี้ยงตัวเองได้ ซึ่งระยะแรกต้องไม่หวังผลผลิต เกษตรกรต้องตัดใบ เพื่อลดการคายน้ำรวมทั้งผลทิ้งให้หมดพร้อมคลุมโคนต้น เพื่อสร้างความชุ่มชื้นในดิน ป้องกันความชื้นระเหย

“ไม่เชื่อว่าความแห้งแล้งจะมีแค่เดือนสองเดือนถ้านาน 3 เดือน หรือกว่านั้นเราอาจตายไปพร้อมกับเขาก็ได้ ฉะนั้นเกษตรกรต้องหาแหล่งน้ำมาเพิ่มเติมในพื้นที่เกษตรให้ได้ ทุกวันนี้เรามองการพัฒนาอุตสาหกรรมมากกว่าการเกษตรไปแล้วและสภาเกษตรกรคงยอมไม่ได้ หากปล่อยให้เกษตรกรล้มตายไปแล้วหันไปเชิดชูภาคอุตสาหกรรมให้เติบโต เพื่อให้ได้เงินเข้าประเทศมากๆ เป็นการบริหารงานที่ผิดพลาด”นายธีระ กล่าว

อย่างไรก็ตาม สภาเกษตรกรจังหวัดจันทบุรี เสนอแนวทางไปยังจ.จันทบุรี ให้ชาวสวนทุกส่วนขณะนี้ต้องมีแหล่งน้ำสำรองของตัวเองอย่างน้อย 10% ของสวนต้องปลูกต้นไม้ใหญ่ให้ซับความชื้นอย่างน้อย 10% ของทุกสวน ทำระบบกระจายน้ำคลองส่งน้ำให้ทั่วถึง ซึ่งทำได้เลยไม่ต้องรอการออกแบบ เงินทุนปลอดดอกเบี้ย 3 ปีเพื่อให้เกษตรกรขุดสระน้ำในพื้นที่ 10% ของสวนจากนั้นคิดอัตราดอกเบี้ยปกติ

คำถาม ผมขอทราบความรู้ความเข้าใจในเรื่องการเกษตรแบบผสมผสานด้วยครับ ขอบคุณครับ

นฤดล แสนภูคำทอง

อ.เมือง จ.อุทัยธานี

คำตอบ

การทำเกษตรแบบผสมผสานเป็นวิธีทำการเกษตรที่มีการเพาะปลูกหรือเลี้ยงสัตว์หลายๆชนิดอยู่ในพื้นที่เดียวกัน มีการนำเศษวัสดุเหลือใช้จากการผลิตหนึ่งไปใช้ประโยชน์อย่างครบวงจร เป็นรูปแบบการเกษตรประเภททำเพื่อพอกินพอใช้ ทำโดยสมาชิกในครัวเรือน พอมีเหลือจึงขาย เกษตรกรสามารถมีชีวิตอยู่ได้อย่างพอเพียง

หลักการและเงื่อนไขของเกษตรผสมผสานมีหลักการสำคัญ  2 ประการคือ

1. กิจกรรมที่เกิดมีกิจกรรมการเกษตรตั้งแต่ 2 ชนิดขึ้นไป และกิจกรรมการเกษตรทั้งสองชนิดนี้ ต้องทำในเวลาและสถานที่เดียวกัน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดมากกว่าให้เกิดกำไรสูงสุด

2. กิจกรรมเหล่านี้ เกิดการเกื้อกูลกันอย่างต่อเนื่องกิจกรรมเกื้อกูลกันระหว่างพืชกับพืช พืชกับปลาสัตว์กับปลา พืชกับสัตว์ หรือสัตว์กับสัตว์ ซึ่งลักษณะการเกื้อกูลกันของระบบเกษตรผสมผสาน จึงทำให้ต้นทุนการผลิตลดลง ลดความเสี่ยง ประหยัด และลดการพึ่งพิงจากปัจจัยภายนอก

รูปแบบการเกษตรผสมผสานมีรูปแบบการผลิตที่ประกอบด้วยชนิดและขนาดของกิจกรรมการผลิตในไร่นาจะแตกต่างกันไปมี 3 รูปแบบ คือ

1. การผสมผสานโดยยึดพืชเป็นหลัก รายได้จากพืชจะเป็นรายได้หลักของครัวเรือน ส่วนรายได้จากกิจกรรมอื่นๆ เช่น ปลา และเลี้ยงสัตว์ จะเป็นรายได้รอง

2.การผสมผสานโดยยึดสัตว์เป็นหลัก จะได้รายได้หลักจากสัตว์เลี้ยง ส่วนรายได้จากพืชและปลาจะเป็นรายได้รอง

3.การผสมผสานโดยยึดปลาเป็นหลักรายได้หลักมากจากการเลี้ยงปลา ส่วนรายได้จากพืชและสัตว์จะเป็นรายได้รอง

ข้อดีของการเกษตรผสมผสานคือ

1. ช่วยการลดความเสี่ยง และความไม่แน่นอนของรายได้ทำให้เกษตรกรมีรายได้สม่ำเสมอช่วยให้เกิดมีการประหยัด ทำให้ค่าใช้จ่ายในไร่นาลดลง มีรายได้สุทธิเพิ่มมากขึ้นช่วยลดการพึ่งพิงจากปัจจัยภายนอกทุกด้าน

2. ช่วยรักษาสมดุลของระบบนิเวศ โดยลดการใช้สารเคมีทางการเกษตร หรือลดการใช้ปุ๋ยเคมีรวมถึงการใช้สารธรรมชาติหรือศัตรูธรรมชาติมาทดแทนการใช้สารเคมี เพื่อให้ผลผลิตที่ได้มีคุณภาพ ปราศจาการปนเปื้อนของสารเคมีและมีสุขอนามัยตรงตามความต้องการของตลาดและผู้บริโภค

3. ช่วยให้เกษตรกรมีงานทำตลอดปี ช่วยลดการว่างงานตามฤดูกาล มีรายได้พอเลี้ยงครอบครัวและลดปัญหาการเคลื่อนย้ายแรงงานและการอพยพแรงงานเข้าสู่เมือง

เกษตรผสมผสานได้ให้ความสำคัญในเรื่อง การสร้างความหลากหลายของพืช สัตว์และทรัพยากร โดยมีการใช้ประโยชน์เกื้อกูลกันระหว่างกิจกรรม การใช้ปุ๋ยหมักปุ๋ยคอก ปุ๋ยพืชสด การใช้วัสดุหรือพืชคลุมดิน การปลูกพืชหลายระดับ มีแหล่งน้ำในไร่นา เหล่านี้ เป็นทางเลือกทางรอดของเกษตรกร

นาย รัตวิ

นายเฉลิมชัย ศรีอ่อน รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยหลังพิธี ลงนามบันทึกความร่วมมือการจัดตั้งศูนย์เทคโนโลยีเกษตรและนวัตกรรม (Agritech and Innovation Center : AIC)ว่า การตั้งศูนย์ AIC เกิดขึ้นตามยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ที่กำหนดให้ภาคเกษตรเป็นภาคการผลิตสำคัญต่อเศรษฐกิจของประเทศ ปัจจุบันไทยเป็นประเทศผู้ส่งออกอาหารอันดับที่ 12 ของโลก โดยตั้งเป้าผลักดันให้ประเทศไทยก้าวสู่อันดับท็อปเทนของโลก ขณะที่ผลิตภัณฑ์มวลรวมภาคเกษตร หรือ GDP ในปี 2563 คาดว่าจะขยายตัว 2-3%

ทั้งนี้ กระทรวงเกษตรฯให้ความสำคัญกับการผลักดันการส่งออกสินค้าเกษตร จากตัวเลขส่งออกสินค้าเกษตรและผลิตภัณฑ์ของไทยไปตลาดโลกช่วง 10 เดือนแรกของปี 2562 มีมูลค่าถึง 1,091,510 ล้านบาท แบ่งออกเป็น กลุ่มอาเซียน 9 ประเทศ 266,758.87 ล้าน จีน 227,486.22 ล้านบาท ญี่ปุ่น 129,883.14 ล้านบาท สหรัฐอเมริกา 105,150.19 ล้านบาท สหภาพยุโรป 27 ประเทศ 91,377.70 ล้านบาท และอื่นๆ 270,853.96 ล้านบาท โดยสินค้าที่ส่งออกเพิ่มได้แก่ ผลไม้และผลิตภัณฑ์ ยางพารา ข้าวและผลิตภัณฑ์ ปลาและผลิตภัณฑ์ เนื้อไก่และผลิตภัณฑ์ น้ำตาลและผลิตภัณฑ์มันสำปะหลังและผลิตภัณฑ์ ที่สำคัญอีกประการคือ ไทยยังได้เปรียบดุลการค้ากับประเทศต่างๆ จากความตกลงเขตการค้าเสรีของไทยภายใต้กรอบเจรจาต่างๆ อีกด้วย เช่น กลุ่มอาเซียนไทยได้เปรียบดุลการค้ามูลค่า 144,838 ล้านบาท จีนไทยได้เปรียบดุลการค้ามูลค่า 112,843 ล้านบาท และออสเตรเลีย ไทยได้เปรียบดุลการค้ามูลค่า 5,207 ล้านบาท เป็นต้น

นายเฉลิมชัยกล่าวต่อว่า แต่อย่างไรก็ตาม จากผลดำเนินงานของกระทรวงเกษตรฯพบการพัฒนาภาคเกษตรท้าทายหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นการพัฒนาศักยภาพการผลิต การรักษาเสถียรภาพราคาสินค้า และการพัฒนาคุณภาพมาตรฐาน ตลอดจนยกระดับคุณภาพชีวิตของเกษตรกร โดยตั้งศูนย์เทคโนโลยีเกษตรและนวัตกรรมนี้ดำเนินการภายใต้การขับเคลื่อนนโยบายเทคโนโลยีเกษตร 4.0 มีที่ปรึกษารมว.เกษตรฯเป็นประธานเพื่อพัฒนาขีดความสามารถแข่งขันภาคการเกษตรด้วยเทคโนโลยีและนวัตกรรม สนับสนุนส่งเสริมเทคโนโลยีเกษตร การประดิษฐ์นวัตกรรม รวมทั้งเครื่องจักรกลเกษตร อีกทั้ง ยังเป็นศูนย์อบรมบ่มเพาะเกษตรกร สนับสนุน Smart Farmer รวมถึง Young Smart Farmer ในแต่ละจังหวัด และผลักดันงานเทคโนโลยีและนวัตกรรมผ่านการวิจัย การพัฒนา การลงทุน การแปรรูป และการบริหารจัดการเชิงพาณิชย์

“แนวทางขับเคลื่อนของศูนย์ AIC มุ่งเน้นส่งเสริมเทคโนโลยีเกษตร สิ่งประดิษฐ์ นวัตกรรมในรูปแบบต่างๆ โดยใช้ฐานข้อมูลเดิมที่มีอยู่ ผสมผสานระหว่างภูมิปัญญาท้องถิ่นและเทคโนโลยี โดยรวบรวมช่างเกษตร ปราชญ์เกษตร ที่เป็นเกษตรกรต้นแบบใช้เทคโนโลยีที่เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นและเทคโนโลยีสมัยใหม่ เน้นจัดการพื้นที่แปลงใหญ่ ดึงกลุ่ม Young Smart Farmer เข้าร่วมเสริมสร้างองค์ความรู้ทั้งด้าน e-commerce การสร้าง Story และ Packaging รวมถึงมาตรการกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง เพื่อให้เกษตรกรไทยมีองค์ความรู้และมีเครือข่ายที่ดี เพื่อพร้อมก้าวเข้าสู่ยุคเกษตร 4.0 อย่างครบวงจร”นายเฉลิมชัย

กรมชลประทานปรับแผนรับมือภัยแล้งลุ่มน้ำเจ้าพระยา เพิ่มปริมาณผันน้ำจากลุ่มแม่กลองช่วยเสริมเป็น 1,000 ล้านลบ.ม. จนถึงสิ้นเม.ย. หวังเพิ่มเสถียรภาพให้คุณภาพน้ำบริเวณลุ่มเจ้าพระยาตอนล่างนำไปผลิตน้ำประปาให้ประชาชนใน กทม. และปริมณฑล ไล่ลิ่มความเค็ม รวมทั้งรักษาคุณภาพน้ำให้เหมาะสมกับไม้ผล ไม้ยืนต้น

ดร.ทองเปลว กองจันทร์ อธิบดีกรมชลประทานเปิดเผยว่า ตามที่กรมวางแผนจัดสรรน้ำให้ลุ่มน้ำเจ้าพระยาโดยผันน้ำจากลุ่มน้ำแม่กลองมาเสริม 500 ล้านลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) ตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2562 – 30 เมษายน 2563 แต่เนื่องจากน้ำต้นทุนจาก 4 เขื่อนหลักของลุ่มน้ำเจ้าพระยาในฤดูแล้ง 2562/2563 มีจำกัด ประกอบกับน้ำเค็มรุกล้ำเข้ามาไกลจากปากอ่าวไทยถึงสถานีสูบน้ำสำแล ขณะที่ปริมาณน้ำจืดบริเวณปากอ่าวมีไม่มากพอจะหน่วงน้ำเค็ม บางจังหวะวัดค่าความเค็มได้เกิน 0.25 กรัมต่อลิตร ทำให้การประปานครหลวงต้องหยุดสูบน้ำบางช่วงเวลา นอกจากนี้ มวลน้ำที่ส่งมาจำนวนหนึ่งสูญหายไประหว่างทาง ลดทอนประสิทธิภาพในการควบคุมคุณภาพน้ำ ดังนั้น คณะทำงานด้านการบริหารจัดการน้ำ จึงมีมติเห็นชอบแผนการจัดการน้ำให้กรมชลประทานเพิ่มปริมาณน้ำที่ผันมาจากลุ่มน้ำแม่กลองอีก 500 ล้านลบ.ม.รวมเป็น 1,000 ล้านลบ.ม. เมื่อ 30 มกราคมที่ผ่านมา

“การเพิ่มปริมาณน้ำที่ผันจากลุ่มน้ำแม่กลองอีก 500 ล้านลบ.ม. ผ่านแม่น้ำท่าจีนโดยคลองท่าสาร-บางปลา และคลองจระเข้สามพัน จะเพิ่มความเชื่อมโยงและต่อเนื่องในการควบคุมคุณภาพน้ำและค่าความเค็มตั้งแต่ลุ่มน้ำท่าจีน คลองพระพิมล คลองพระยาบันลือ คลองเจ้าเจ็ด-บางยี่หน คลองภาษีเจริญ ช่วยให้ประชาชนทั้งในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล มีแหล่งน้ำต้นทุนคุณภาพดีนำไปใช้ผลิตเพื่ออุปโภคบริโภค ช่วยรักษาระบบนิเวศน์ตลอดสายน้ำที่กรมชลประทานได้ส่งผ่านมา และไล่ลิ่มความเค็มที่ค้างอยู่ในแม่น้ำเจ้าพระยา เพื่อให้เกษตรกรสวนผลไม้ กล้วยไม้ ไม้ยืนต้นนำน้ำไปรดแปลงได้ เกิดเสถียรภาพต่อผู้ใช้น้ำในเขต กทม.และปริมณฑล ปัจจุบันกรมชลประทานควบคุมคุณภาพน้ำในแม่น้ำเจ้าพระยาโดยเฉพาะลุ่มน้ำเจ้าพระยาตอนล่างได้ดี และช่วงน้ำทะเลหนุนสูงควบคุมน้ำไม่ให้มีค่าความเค็มเกินค่าวิกฤต หรือเป็นเพียงช่วงระยะเวลาสั้นที่สุด” ดร.ทองเปลว กล่าว

ทั้งนี้ ในการผันน้ำจากลุ่มน้ำแม่กลองดังกล่าว จะไม่กระทบการใช้น้ำภายในลุ่มน้ำแม่กลอง เนื่องจากปีนี้ลุ่มน้ำแม่กลองมีปริมาณน้ำค่อนข้างสมบูรณ์เพาะปลูกพืชฤดูแล้งได้ โดยใช้น้ำต้นทุนจากเขื่อนศรีนครินทร์ และเขื่อนวชิราลงกรณ์ ซึ่งวางแผนใช้น้ำจากทั้ง 2 เขื่อนรวมกัน ตั้งแต่ 1 มกราคม 2563 -30 มิถุนายน 2563 ไว้ 6,100 ล้าน ลบ.ม. ขณะที่วันที่ 1 มกราคม มีปริมาณน้ำต้นทุนอยู่ประมาณ 8,800 ล้าน ลบ.ม. ดังนั้น ลุ่มน้ำแม่กลองใช้น้ำได้ตามปกติ แม้จะแบ่งปันน้ำไปช่วยลุ่มน้ำเจ้าพระยาก็ตาม

“การลำเลียงน้ำจากลุ่มน้ำแม่กลองมาเพิ่มให้ลุ่มเจ้าพระยา เพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดในการควบคุมการผลิตน้ำประปาให้ประชาชนในเขตกรุงเทพฯและปริมณฑล จึงขอความร่วมมือเกษตรกรที่อยู่ริมคลองที่ชลประทานใช้ผันน้ำมางดนำน้ำไปเพาะปลูก โดยเฉพาะอย่างยิ่งช่วงเดือนมีนาคม 2563 – เมษายน 2563 ที่นอกจากน้ำทะเลจะหนุนสูง 2 ครั้งต่อเดือนแล้ว สภาพอากาศที่ร้อนยิ่งเพิ่มอัตราสูญเสียน้ำระหว่างลำเลียง หากดึงน้ำไปใช้การเกษตรที่ต้องใช้น้ำเยอะจะก่อให้เกิดความเสี่ยงในการควบคุมคุณภาพน้ำเพื่อผลิตน้ำประปา ส่งผลกระทบในวงกว้าง” อธิบดีกรมชลประทานกล่าว