นายชาตรี บุญนาค รองอธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า กรมส่งเสริมการเกษตร มอบหมายกองส่งเสริมวิสาหกิจชุมชนให้สรรหากรรมการผู้แทนวิสาหกิจชุมชนและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ เพื่อเสนอคณะรัฐมนตรีแต่งตั้งเป็นกรรมการผู้แทนวิสาหกิจชุมชนและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิ ในคณะกรรมการส่งเสริมวิสาหกิจชุมชนแทนชุดเดิม ซึ่งครบวาระการดำรงตำแหน่งเมื่อวันที่ 4 เมษายน 2562 ที่ผ่านมาโดยขณะนี้กรมส่งเสริมการเกษตร อยู่ระหว่างการเสนอรายชื่อผู้ผ่านการสรรหา เพื่อให้คณะรัฐมนตรีพิจารณาแต่งตั้งเป็นกรรมการตามพ.ร.บ.ส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน พ.ศ. 2548 ทั้งนี้ ผู้แทนวิสาหกิจชุมชนและผู้ทรงคุณวุฒิ ที่จะได้รับการคัดเลือกต้องเป็นผู้มีความรู้ ความสามารถและมีความเหมาะสม เพื่อทำหน้าที่ให้ข้อมูล ความคิดเห็น ข้อเสนอแนะและแนวทางการส่งเสริมและพัฒนาวิสาหกิจชุมชนต่อคณะกรรมการส่งเสริมวิสาหกิจชุมชนในการประชุมคณะกรรมการส่งเสริมวิสาหกิจชุมชนได้ ดังนั้น กรมส่งเสริมการเกษตร จึงจัดสัมมนากรรมการผู้แทนวิสาหกิจชุมชนและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิครั้งนี้ขึ้น เพื่อสร้างความเข้าใจเกี่ยวกับพ.ร.บ.ส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน พ.ศ.2548 พ.ร.บ.ส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน (ฉบับที่ 2) พ.ศ.2562 และบทบาทหน้าที่ของกรรมการผู้แทนวิสาหกิจชุมชนและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการส่งเสริมวิสาหกิจชุมชน เพื่อเตรียมความพร้อมในการปฏิบัติหน้าที่ตามที่กำหนดในพ.ร.บ.ส่งเสริมวิสาหกิจชุมชนพ.ศ.2548 รวมทั้งหารือแนวทางส่งเสริมวิสาหกิจชุมชนเพื่อใช้เป็นข้อมูลเสนอแนะความเห็นในการกำหนดนโยบาย มาตรการ แผนพัฒนาและส่งเสริมวิสาหกิจชุมชนต่อไป

ว่าที่ร้อยตรีสมพูนทรัพย์ กล้าวิกรณ์ เลขาธิการสภาเกษตรกรแห่งชาติ ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ “การพัฒนาและเสริมสร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกรเกี่ยวกับองค์ความรู้ด้านกฎหมาย ที่เกี่ยวข้องกับพืชสมุนไพร และพืชเสพติดเพื่อประโยชน์ทางการแพทย์” กับสำนักงานคดียาเสพติด สำนักงานอัยการสูงสุด โดยนางชนิญญา ชัยสุวรรณ อธิบดีอัยการโดยนายประพัฒน์ ปัญญาชาติรักษ์ ประธานสภาเกษตรกรแห่งชาติ ร่วมเป็นพยานและกล่าวว่า อัยการคือทนายแผ่นดิน เกษตรกรเป็นประชาชนฐานรากของสังคมไทย เวลาเกษตรกรมีคดีความส่วนใหญ่จะแพ้คดี เพราะไม่มีทนายที่ดีมาสู้คดีให้ หากว่าเกษตรกรได้ทนายแผ่นดินมาช่วยเป็นพี่เลี้ยง เกษตรกรเองก็มีที่พึ่งที่ปรึกษา การบันทึกความร่วมมือครั้งนี้เกษตรกรทั่วประเทศทุกคนจะได้ทราบว่าทนายแผ่นดินพร้อมเป็นที่พึ่งให้เกษตรกรในเรื่องคดีและการพัฒนาอาชีพพร้อมกันไปด้วย

ด้านว่าที่ร้อยตรีสมพูนทรัพย์ กล้าวิกรณ์ เลขาธิการสภาเกษตรกรแห่งชาติ กล่าวว่า สำนักงานคดียาเสพติด สำนักงานอัยการสูงสุด และสำนักงานสภาเกษตรกรแห่งชาติ เห็นความสำคัญและเจตนารมณ์แห่งกฎหมายยาเสพติดให้โทษ เกี่ยวกับองค์ความรู้ที่ถูกต้องด้านการผลิต ครอบครอง จำหน่าย นำเข้าและส่งออก จึงเห็นสมควรขับเคลื่อนความร่วมมืออย่างเป็นระบบ เพื่อร่วมกันพัฒนาและเสริมสร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกรและองค์กรเกษตรกร ในการสร้างโอกาส ที่ดีทั้งการประกอบอาชีพเกษตรกรรมการเพาะปลูก และป้องกันรักษาโรคโดยภูมิปัญญาท้องถิ่นและชุมชน รวมทั้งองค์ความรู้เกี่ยวกับปราชญ์ชาวบ้านที่ถูกกฎหมาย และยังป้องกันการทำความผิดตามกฎหมายโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ หรือการมิให้ตกเป็นเหยื่อหรือผู้เสียหายหรือเป้าหมายถูกนำไปเป็นเครื่องมือแสวงหาประโยชน์หรือการหลอกลวงด้านต่างๆ จึงนำมาซึ่งการจัดทำบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ “การพัฒนาและเสริมสร้างความเข้มแข็งให้เกษตรกรเกี่ยวกับองค์ความรู้ด้านกฎหมาย ที่เกี่ยวข้องกับพืชสมุนไพร และพืชเสพติดเพื่อประโยชน์ทางการแพทย์” ดังกล่าวขึ้น

นางชนิญญา ชัยสุวรรณ อธิบดีอัยการสำนักงานคดียาเสพติด กล่าวเพิ่มเติมว่า เราทราบดีว่าทุกข์ของเกษตรกรคือทุกข์ร้อนของแผ่นดิน สำนักงานคดียาเสพติดภาคภูมิใจที่ร่วมทำงานกับสำนักงานสภาเกษตรกรฯ โดยที่เราจะร่วมทำงานจากจุดเล็กๆเกี่ยวกับเรื่องพืชยาเสพติดที่พัฒนาให้เป็นยาให้เป็นพืชเศรษฐกิจสำหรับเกษตรกร ขณะเดียวกันจะร่วมทำเรื่องเกี่ยวกับความทุกข์ร้อนของเกษตรกรด้านอื่นต่อไปด้วย

เรื่องนี้ไม่พูดถึงไม่ได้…นั่นคือ เรื่องที่ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ มนัญญาไทยเศรษฐ์ บุกไปถึงสำนักควบคุมพืชและวัสดุการเกษตร แบบเจ้าของบ้านไม่ทันตั้งตัว เพื่อทวงข้อมูลสต็อกสารเคมีที่ขอไปหลายวันแล้วไม่ได้เสียที…..งานนี้ อธิบดีกรมวิชาการเกษตร เสริมสุข สลักเพ็ชร ไม่ตอบอะไร เมื่อถูกผู้สื่อข่าวประจำกระทรวงเกษตรฯ ถามถึงเหตุการณ์ดังกล่าว

คนที่ต้องตอบคำถามแทนอธิบดีกรมวิชาการเกษตร คือ ปลัดกระทรวงเกษตรฯ อนันต์ สุวรรณรัตน์ แต่คำตอบของท่านปลัดฯก็ไม่ได้ความกระจ่างแต่อย่างใด ได้แต่บอกว่าอาจจะเป็นความเข้าใจไม่ตรงกัน และจะนำอธิบดีกรมวิชาการเกษตร เข้าพบรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรฯ เพื่อชี้แจงทำความเข้าใจต่อไป

ไม่เคยปรากฏมาก่อนว่า รัฐมนตรีท่านใดจะบุกไปถึงหน่วยงานเพื่อที่จะทวงข้อมูล ที่สั่งการไปแล้วให้หน่วยงานจัดทำมาให้ แต่เวลาผ่านไปหลายวันหน่วยงานก็ยังไม่จัดทำมาให้เสียทีจนทนไม่ไหวต้องไปตามทวงเองถึงที่ทำงาน ทั้งๆที่ไม่ต้องทำเช่นนั้นก็ได้ แค่ยกหูโทรศัพท์ทวงถามกับอธิบดีก็น่าจะได้อย่างที่ต้องการ แต่งานนี้ข่าวว่าอธิบดีทวงแล้วก็ไม่ได้เช่นกัน….ถ้าเป็นเช่นนั้นจริง..ต้องบอกว่าสำนักควบคุมพืชและวัสดุการเกษตร (หน่วยงานที่รวบรวมข้อมูลสต๊อกสารเคมี)..นายแน่มาก….

ว่าแต่ท่านรัฐมนตรีช่วยฯ มนัญญาจะเร่งรีบเอาข้อมูลไปทำอะไร หรือถามใหม่ว่า ข้อมูลสต๊อกสารเคมี จะทำอะไรได้ กับเป้าหมายของท่านที่มีอยู่แล้ว คือการยกเลิกการใช้สารเคมี 3 ชนิด พาราควอตไกลโฟเซต และคลอไพรีฟอส ถ้าได้ข้อมูลไปแล้ว แต่ไม่ได้นำไปใช้ประกอบการพิจารณาใดๆ อย่างเป็นธรรม ก็ไม่น่าลงทุนไปตามข้อมูลด้วยตนเอง เว้นเสียแต่จะประกาศให้ใครๆ ได้รู้ว่า…อย่ามาทำเล่นๆ กับ มนัญญา

ไม่ว่าข้อมูลสต๊อกสารเคมีจะมีส่วนในการเป็นสาเหตุให้ยกเลิกการใช้สารเคมี 3 ชนิดหรือไม่ แต่ที่แน่ ๆ คือ ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎรนัดพิเศษเมื่อวันที่ 13 กันยายน ที่ผ่านมาที่ประชุมมีวาระพิจารณาตั้งคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาศึกษาแนวทางการควบคุมการใช้สารเคมีในภาคเกษตรกรรม และมีมติให้ตั้งคณะกรรมาธิการจำนวน 39 คน ใช้เวลาศึกษา 60 วัน

ที่ไม่แน่จริง คือกรรมาธิการ 39 คน ไม่มีใครที่มาจากฝ่ายเกษตรกร หรือฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยกับการยกเลิกสารเคมี 3 ชนิดเลย ส่วนใหญ่มาจากฝ่ายที่สนับสนุนให้มีการยกเลิกสารเคมีแทบทั้งสิ้น คำถามจึงตามมาว่า แล้วความเป็นธรรมอยู่ที่ไหน…ที่ว่ามานี้ไม่ได้เข้าข้างใคร แต่เห็นแล้วรู้สึกไม่น่าจะใช่สิ่งที่ถูกต้องถ้าเป็นเช่นนี้
ไม่ต้องเสียเวลาตั้งคณะกรรมาธิการ เสียเวลาประชุม เปลืองงบประมาณเบี้ยประชุม เปล่าๆ สุดท้ายก็ต้องยกเลิกตามธงที่ตั้งไว้อยู่ดี

แน่จริง ก็ยกเลิกการใช้สารเคมี 3 ชนิดนี้ ไปเลยแล้วมาดูว่าผลตามมาจะเป็นอย่างไร หมายเหตุ และขีดเส้นใต้หลายๆ เส้นด้วยว่า การยกเลิกนี้ ต้องยกเลิกสารเคมีที่มาทดแทนที่มีราคาแพงกว่าหลายเท่า นั้นด้วยเพราะมีข้อมูลว่าเป็นสารเคมีที่มีสูตรเดียวกันกับสารเคมี 1 ใน 3 ชนิดที่ขอให้ยกเลิกนั่นเอง

ไม่ได้ต่อต้านการยกเลิกการใช้สารเคมีที่มีอันตรายจริงๆ เป็นอันตรายที่มีการศึกษา วิจัยมีข้อมูลที่เป็นวิทยาศาสตร์ยืนยัน และการยกเลิกนั้นเป็นไปตามขั้นตอนที่กำหนดไว้ตามกฎหมาย ไม่ใช่ให้กลุ่มบุคคลใดๆ มากดดัน และบิดเบือนข้อมูล หรือใช้โซเชียลมีเดีย และสื่อหลัก เป็นช่องทางการเผยแพร่ข้อมูลที่ไม่ถูกต้องจนสาธารณชนเข้าใจผิด

เรื่องสารเคมี 3 ชนิด คงยังไม่จบเพียงแค่นี้ เพราะสำหรับกระทรวงเกษตรฯ ในยุคนี้ และสำหรับพรรคการเมืองบางพรรคที่ตั้งธงไว้ตั้งแต่ตอนชูนโยบายหาเสียง คงเป็นเพียงการเริ่มต้นเท่านั้น….

พักเรื่องสารเคมีที่ไม่น่ายินดีเอาไว้ก่อน หันมาพูดถึงเรื่องน่ายินดีบ้าง…

ขอแสดงความยินดีกับ ว่าที่อธิบดีกรมหม่อนไหม วสันต์ นุ้ยภิรมย์ ที่นั่งเก้าอี้รองอธิบดีกรมหม่อนไหมมานานหลายปี คราวนี้ได้เป็นอธิบดีสมใจเสียที นับเป็นลูกหม้อกรมหม่อนไหมอย่างแท้จริง เพราะเติบโตมาจากนักวิชาการของสถาบันวิจัยหม่อนไหม ที่เดิมสังกัดอยู่กับกรมวิชาการเกษตร ก่อนที่จะมารวมกับหน่วยงานของกรมส่งเสริมการเกษตร จัดตั้งเป็นกรมหม่อนไหมในปัจจุบัน

อีกท่านหนึ่งที่ต้องแสดงความยินดี คือผู้ช่วยปลัดกระทรวงเกษตรฯ ระพีภัทร์ จันทรศรีวงศ์ มาดำรงตำแหน่งเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร แทน จริยา สุทธิไชยา ที่เกษียณอายุราชการ คงสร้างความผิดหวังให้ใครหลายคน ที่คาดกันว่าน่าจะได้นั่งเก้าอี้นี้ ที่น่าเสียดายคือ ฉันทานนท์ วรรณเขจร รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร ที่ถูกย้ายไปลงตำแหน่งผู้ตรวจราชการกระทรวงฯ

นี่คงเป็นแค่ลอตที่ 2 ของการแต่งตั้งโยกย้ายในกระทรวงเกษตรฯ แต่ยังมีตำแหน่งที่ว่างลงอีกหลายตำแหน่งภายหลังเดือนกันยายน 2562 ให้ผู้มีอำนาจในกระทรวง ได้เดินหมากบนกระดาน ผลจะออกมาอย่างไร สร้างผลงานให้กระทรวงได้มากน้อยแค่ไหน ส่งผลให้นโยบายของกระทรวงประสบความสำเร็จมากน้อยแค่ไหน คนแต่งตั้งรับผิดชอบกันเอาเอง….

แว่นขยาย

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า สภาพอากาศช่วงที่มีฝนตกต่อเนื่องและตกหนักบางพื้นที่ กรมวิชาการเกษตร เตือนเกษตรกรผู้ปลูกผักบุ้งจีนให้เฝ้าระวังโรคราสนิมขาวที่พบได้ทุกระยะการเจริญเติบโตของผักบุ้งจีน มักแสดงอาการเริ่มแรกพบจุดสีเหลืองซีดที่ด้านบนของใบ ใต้ใบมีตุ่มนูนสีขาวขนาดเล็ก ต่อมาตุ่มนูนจะขยายใหญ่ หากมีหลายตุ่มขยายมาชนกัน จะเห็นเป็นปื้นสีขาวขนาดใหญ่โป่งพองออกเป็นปุ่มปม พบได้ทั้งที่ก้านใบและลำต้น ทำให้ใบบิดเบี้ยว หรือเป็นคลื่นไม่เรียบ ใบเปลี่ยนเป็นสีเหลืองและร่วงหล่น ให้เกษตรกรหมั่นทำความสะอาดกำจัดวัชพืช และเก็บเศษซากพืชส่วนที่เป็นโรคออกไปเผาทำลายนอกแปลงปลูกอย่างสม่ำเสมอ สำหรับแปลงที่เกิดโรคระบาดควรหลีกเลี่ยงการให้น้ำแบบพ่นฝอย และไม่ควรให้น้ำจนชื้นแฉะเกินไป อีกทั้งเกษตรกรควรตรวจใบล่างของผักบุ้งจีนในแปลงปลูกอย่างสม่ำเสมอ หากพบโรค ให้ตัดส่วนที่เป็นโรคหรือถอนต้นนำไปทำลายนอกแปลงปลูก

กรณีที่โรคยังระบาดอยู่ ให้เกษตรกรพ่นด้วยสารแมนโคเซบ+เมทาแลกซิล-เอ็ม 64%+4% ดับเบิ้ลยูจีอัตรา 30 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารไซยาโซฟามิด 40% เอสซี อัตรา 6 มิลลิลิตรต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารไซมอกซานิล+แมนโคเซบ 8%+64% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 30 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารเมทาแลกซิล 25% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 20 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร หรือสารแมนโคเซบ 80% ดับเบิ้ลยูพี อัตรา 20-30 กรัมต่อน้ำ 20 ลิตร โดยพ่นให้ทั่วด้านใต้ใบ และพ่นซ้ำทุก 5-7 วัน และควรหยุดพ่นก่อนเก็บเกี่ยวอย่างน้อย 7 วัน

หลังเก็บเกี่ยวผลผลิตผักบุ้งจีนเรียบร้อยแล้ว ให้เกษตรกรเก็บเศษซากพืชส่วนที่หลงเหลือในแปลงไปทำลายนอกแปลงปลูกทันที ก่อนปลูกผักบุ้งจีนในฤดูถัดไป ควรเตรียมดินด้วยการไถกลบพลิกหน้าดินให้ลึก ให้ดินได้ตากแดดนานหลายๆ วัน และไถกลบพลิกหน้าดินซ้ำอีกครั้ง เพื่อทำลายเชื้อสาเหตุของโรคและป้องกันการสะสมของเชื้อสาเหตุของโรคในดิน จากนั้น ให้หว่านปูนขาวปรับสภาพดิน อัตรา 100 กิโลกรัมต่อไร่ และให้ไถกลบอีกครั้งทิ้งไว้ประมาณ 2 สัปดาห์ก่อนปลูก วิธีนี้จะสามารถช่วยลดการเกิดโรคราสนิมขาวได้

สำหรับพื้นที่ระบาดรุนแรง เกษตรกรควรปลูกพืชชนิดอื่นสลับหมุนเวียนอย่างน้อย 2-3 ปี และควรเลือกใช้เมล็ดพันธุ์จากแหล่งที่ปราศจากโรค อีกทั้งควรคลุกเมล็ดพันธุ์ผักบุ้งจีนก่อนปลูกด้วยสารเมทาแลกซิล 35% ดีเอส อัตรา 7 กรัมต่อเมล็ดพันธุ์ 1 กิโลกรัม โดยไม่ควรหว่านเมล็ดพันธุ์แน่นจนเกินไป เพราะจะทำให้เกิดความชื้นสูง อากาศไม่ถ่ายเท และเกิดการระบาดของโรคอย่างรวดเร็ว

ร้อยเอก ดร.ธรรมนัส พรหมเผ่า รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เป็นประธานเปิด “โครงการจิตอาสาการสร้างป่าและเกษตรกรรมยั่งยืนในเขตปฏิรูปที่ดิน เฉลิมพระเกียรติ เนื่องในโอกาสมหามงคลพระราชพิธีบรมราชาภิเษก” ที่บ้านต๊ำพระแล อ.เมือง จ.พะเยา พร้อมเปิดเผยว่า โครงการจิตอาสาสืบสานการสร้างป่าและเกษตรกรรมยั่งยืนฯจัดขึ้นเพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว อีกทั้ง ยังเป็นการสืบสาน รักษา ต่อยอดศาสตร์พระราชา เพื่อสร้างการรับรู้ ขยายองค์ความรู้ และต้นแบบการพัฒนาเกษตรกรรมยั่งยืน และปลุกจิตสำนึกที่ดีในการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ร่วมสร้างพื้นที่สีเขียวให้พื้นที่ป่าอุดมสมบูรณ์ยิ่งๆขึ้นไป

ดร.วิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข เลขาธิการ ส.ป.ก. กล่าวเพิ่มเติมว่า โครงการนี้นำโครงการเกษตรวิชญา ธนาคารอาหารชุมชน อ.เมือง จ.เชียงใหม่เป็นต้นแบบนำมาต่อยอดขยายผล และพัฒนาพื้นที่ป่าแห่งนี้ ให้กลายเป็นธนาคารอาหารชุมชนแก่เกษตรกรและคนในชุมชน ให้มีผลผลิตและพืชพันธุ์ธัญญาหารจากป่าในพื้นที่ เพื่อนำมาเป็นอาหารเลี้ยงครอบครัว โดยโครงการนี้จัดขึ้นที่ บ้านต๊ำพระแล หมู่ที่ 11 ตำบลบ้านต๊ำ อ.เมือง จ.พะเยา ทั้งยังจะทำพื้นที่แห่งนี้ให้เป็นพื้นที่ต้นแบบธนาคารอาหารชุมชนของจังหวัดพะเยาอีกด้วย

สำหรับพื้นที่ส่วนใหญ่ของบ้านต๊ำพระแล เป็นป่าเต็งรัง มีไม้ยืนต้น มากกว่า 20 ชนิด แต่ไม่มีไม้ผลหรือไม้กินได้ ที่นำมาใช้เป็นอาหารเพื่อดำรงชีวิตในประจำวันได้เลย ส.ป.ก.จึงเลือกเป็นพื้นที่นำร่องธนาคารอาหารชุมชนของจังหวัดพะเยา โดยร่วมกับประชาคมในชุมชนส่งเสริมการปลุกจิตสำนึกให้เกษตรกรและผู้สืบทอดเกษตรกรให้รักและหวงแหนทรัพยากรชุมชน ขยายผลองค์ความรู้ เรื่องการบริหารจัดการป่าชุมชน โดยนำแนวทางปลูกป่า 3 อย่างประโยชน์ 4 อย่าง มาดำเนินการให้เกิดความหลากหลายทางด้านชีวภาพ เป็นแหล่งผลิต อาหารตามธรรมชาติอย่างยั่งยืน สำหรับต้นไม้กินได้ที่นำมาปลูกนั้นมีมากกว่า 1000 ต้น ประกอบด้วย ต้นมะขามยักษ์ ต้นสะเดา ต้นลูกหว้า ต้นแคนา ต้นมะขามป้อม ต้นเพกา และต้นไผ่โดยรูปแบบการปลูกจะเป็นการปลูกเลียนแบบป่าธรรมชาติของท้องถิ่น ใช้เทคนิคปลูกไม้ 5 ระดับ และปลูกเป็นหลุมพอเพียงโดยต้นที่จะนำมาปลูกในหลุมพอเพียงนั้นประกอบด้วย มะแขว่น มะเกี๋ยง สับปะรด กล้วย ผักหวานป่า ผักสาบ พริกกะเหรี่ยง มันเทศ เห็ดถอบ เพื่อต้องการให้ต้นไม้เหล่านี้โตขึ้นเป็นไม้แข็งแรง สมบูรณ์ พร้อมเป็น “ธนาคารอาหารชุมชน ของชุมชน เพื่อชุมชน” ตลอดไป

นายประภัตร โพธสุธน รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวหลังเป็นประธานเปิดสัมมนาเชื่อมโยงเครือข่ายประธานศูนย์ข้าวชุมชนระดับเขต พร้อมมอบนโยบายแนวทางการทำงานว่า ศูนย์ข้าวชุมชน มีบทบาทสำคัญเป็นศูนย์กลางถ่ายทอดเทคโนโลยีการพัฒนาการผลิตข้าวและชาวนา และผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดีไว้ใช้ในชุมชน เป็นอีกแนวทางแก้ปัญหาขาดแคลนเมล็ดพันธุ์ดี ซึ่งรัฐบาลให้ความสำคัญกับเรื่องข้าวมาตลอด ทั้งนี้ ความต้องการใช้เมล็ดพันธุ์ข้าวของไทยมีปริมาณสูงถึง 1.4 ล้านตันต่อปี เพื่อใช้เพาะปลูกในพื้นที่นา 60 ล้านไร่ เมล็ดพันธุ์ข้าวใช้ปลูกต่อเนื่องได้3 ครั้ง จากนั้นต้องเปลี่ยนชุดใหม่จึงต้องการจำนวนมากเกินศักยภาพส่วนราชการที่จะผลิตได้ ดังนั้น กระทรวงเกษตรฯจึงสนับสนุนให้ชาวนาแต่ละท้องถิ่นรวมตัวตั้งเป็นศูนย์ข้าวชุมชน ทำหน้าที่ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีบริการประชาชน รวมทั้งเป็นศูนย์กลางพัฒนาข้าวและชาวนาในท้องถิ่น ปัจจุบันมีการขึ้นทะเบียนศูนย์ข้าวชุมชนแล้ว 2,028 ศูนย์ กระจายอยู่ในแหล่งผลิตข้าวสำคัญทั่วประเทศ มีสมาชิกรวม 61,680 ราย ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวคุณภาพดีบริการชาวนาได้ปีละประมาณ 100,000 ตัน

ทั้งนี้ กระทรวงเกษตรฯตั้งเป้าผลิตเมล็ดพันธุ์คุณภาพให้เพิ่มขึ้นจากเดิม 85,000 ตันต่อปี เป็น 200,0000 ตันต่อปี ภายในปี 2563 นอกจากนี้ ต้องหาตลาดที่มีคุณภาพติดต่อซื้อขายกับผู้ซื้อได้โดยตรง ทำระบบซื้อขายออนไลน์ มีระบบตรวจสอบย้อนกลับ เพื่อทราบแหล่งที่มา พร้อมติดโลโก้เครื่องหมาย Q บนสินค้าเพื่อยกระดับเมล็ดพันธุ์ข้าวให้ได้มาตรฐานสินค้าเกษตรปลอดภัยผ่านการรับรองจากกระทรวงเกษตรฯ สร้างความน่าเชื่อถือ และสร้างมูลค่าให้สินค้าได้

นายประสงค์ ประไพตระกูล อธิบดีกรมการข้าว กล่าวเพิ่มเติมว่า การสัมมนาครั้งนี้ กรมเชิญประธานศูนย์ข้าวชุมชน8 เขต และเจ้าหน้าที่ 282 คน เข้าสัมมนาระหว่างวันที่ 15-18 กันยายน คาดว่าการสัมมนาครั้งนี้ศูนย์ข้าวชุมชนจะมีแผนและเป้าหมายชัดเจนเป็นรูปธรรม และพร้อมเข้าร่วมโครงการระบบส่งเสริมการเกษตรแบบแปลงใหญ่ เชื่อมโยงเครือข่ายในการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพต่อไป

พันจ่าเอกประเสริฐ มาลัย รองเลขาธิการสำนักงานการปฏิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม (ส.ป.ก.) เป็นผู้แทนหน่วยงานขึ้นรับรางวัลเลิศรัฐ (PSE Awards) สาขาบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม ประจำปี 2562 ประเภทสัมฤทธิผลประชาชนมีส่วนร่วม (Effective Change) ระดับดี
3 รางวัล ที่อิมแพ็ค เมืองทองธานี สำหรับรางวัลดังกล่าว สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ (ก.พ.ร.) มอบให้หน่วยงานรัฐที่พัฒนาองค์กรต่อเนื่อง และมีผลปรับปรุงองค์กรตามเกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐอย่างโดดเด่น ยกระดับมาตรฐานคุณภาพการให้บริการ ตามเกณฑ์คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ มุ่งสู่การเป็นองค์กรเป็นเลิศอย่างยั่งยืน

ดร.วิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข เลขาธิการส.ป.ก. เปิดเผยว่า รางวัลเลิศรัฐเป็นรางวัลแห่งเกียรติยศแบ่งเป็น 3 สาขาได้แก่ 1. บริการภาครัฐ 2.คุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ และ 3.การบริหารราชการแบบมีส่วนร่วม ในปีงบประมาณ พ.ศ. 2562 ส.ป.ก.ได้รับรางวัลเลิศรัฐ สาขาบริหารราชการแบบมีส่วนร่วมประเภทรางวัลสัมฤทธิผลประชาชนมีส่วนร่วม (Effective Change) “ระดับดี” 3 โครงการ ได้แก่ 1.โครงการส่งเสริมเกษตรอินทรีย์ในเขตปฏิรูปที่ดินจ.ยโสธร ส.ป.ก. ให้ความสำคัญกับการพัฒนา “คน” สร้างความเข้มแข็งให้ชุมชนท้องถิ่นทำให้เกษตรกรมีความรู้ทักษะทำเกษตรอินทรีย์ และจัดการระบบรับรองมาตรฐานอินทรีย์แบบ PGS ปรับเปลี่ยนการผลิตเป็นการทำนาอินทรีย์ 50 ราย พื้นที่รวม 1,500 ไร่ มีเกษตรกรผ่านการรับรอง 21 ราย เมื่อปรับเปลี่ยนมาทำนาอินทรีย์เข้าสู่ปีที่ 3เกษตรกรมีผลผลิตมากขึ้นเฉลี่ย 430 กิโลกรัม/ไร่ จากเดิมเฉลี่ย 350 กิโลกรัม/ไร่

2.โครงการจัดที่ดินทำกินชุมชนในเขตปฏิรูปที่ดินจ.กาฬสินธุ์ เกิดจากปัญหาถือครองและที่ดินของเกษตรกรรายย่อยหลุดมือไปอยู่กับนายทุน ในปี 2557 ส.ป.ก.จึงมีนโยบายให้ตรวจสอบที่ดินในเขตปฏิรูปที่ดินที่ใช้ที่ดินผิดปกติ โดยนำเทคโนโลยีดาวเทียมสำรวจและวิธีแผนที่ที่ทันสมัย เป็นเครื่องมือตรวจสอบในต.นาจำปา อ.ดอนจาน จ.กาฬสินธุ์ และตรวจยึดพื้นที่ได้ 855 ไร่ 3 งาน 94 ตารางวา และจัดที่ดินให้กลุ่มเกษตรกรไม่มีที่ดินทำกินในจ.กาฬสินธุ์ และกลุ่มเกษตรกรผู้บุกรุกป่าสงวนแห่งชาติดงแม่เผด มีเกษตรกร 76 รายได้รับรายละ 2.5 ไร่ ส.ป.ก.พัฒนาโครงสร้างพื้นฐาน ส่งเสริมพัฒนาอาชีพ ส่งผลให้ผู้เข้าร่วมโครงการมีรายได้เพิ่มขึ้น คุณภาพชีวิตที่ดี

3.โครงการนิคมเศรษฐกิจพอเพียงวังน้ำเขียวจ.นครราชสีมา ส.ป.ก.ตั้งขึ้นเพื่อจัดสรรพื้นที่ทำกินให้เกษตรกรยากจนและผู้ที่ต้องการประกอบอาชีพเกษตรกรรม พร้อมพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและการใช้ประโยชน์พื้นที่อย่างเป็นระบบ สร้างกระบวนการเรียนรู้ให้เกษตรกร บนหลักการเศรษฐกิจพอเพียง เกษตรกรผลิตสินค้าตามหลักการตลาดนำการผลิต โดยเฉพาะตลาดสินค้าปลอดสารพิษ รวมถึงตลาดสินค้าอินทรีย์ สร้างรายได้ 71,270 บาท/ครัวเรือน/ปี ส่งผลให้ปัจจุบัน พื้นที่นิคมฯได้รับการฟื้นฟูระบบนิเวศทั้ง ป่า ดิน และน้ำ อุดมสมบูรณ์ขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

พันจ่าเอกประเสริฐกล่าวเพิ่มเติมว่าโครงการทั้ง 3 ที่ได้รับรางวัลนั้นมาจากประสิทธิภาพบริหารจัดการเชิงพื้นที่ อาศัยเกษตรกรเป็นศูนย์กลาง สร้างการมีส่วนร่วมพัฒนา โดยส.ป.ก.ทำหน้าที่สนับสนุนวางแผนงานที่ดีสอดคล้องกับศักยภาพพื้นที่ควบคู่ไปกับการวิเคราะห์ชุมชน จนเกษตรกรยืนได้ด้วยตนเอง บางโครงการใช้เวลาดำเนินการมากกว่า 10 ปีแสดงถึงความตั้งใจทำงานจนได้รับคัดเลือกให้รับรางวัลดังกล่าว ซึ่ง ส.ป.ก. จะนำโมเดลจากโครงการทั้ง 3 ไปปรับใช้แต่ละพื้นที่ตามความเหมาะสม