สาโรช บุญแสง

นายไพศาล สังข์มงคล ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 5 จังหวัดสงขลา กล่าวว่า สำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 5 จังหวัดสงขลา ร่วมกับ ศูนย์นวัตกรรมอาหารและบรรจุภัณฑ์ (FIN) มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ โดยมีมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตสุราษฎร์ธานี ร่วมเป็นคณะทำงานดำเนินโครงการพัฒนาศักยภาพและยกระดับมาตรฐานการผลิตสินค้า OTOP เกษตรแปรรูปสู่สากล เพื่อพัฒนาทักษะการบริหารจัดการการผลิต การตลาด กระบวนการผลิตและรูปแบบผลิตภัณฑ์แก่วิสาหกิจชุมชนที่ประกอบกิจการแปรรูปสินค้าเกษตรได้รับมาตรฐานสินค้า OTOP ซึ่งจะช่วยส่งเสริมผลิตภัณฑ์เกษตรแปรรูปสู่ระดับสากลได้มากขึ้น ช่วยเพิ่มช่องทางการจำหน่าย นำไปสู่การเพิ่มรายได้และส่งเสริมให้ชุมชนมีส่วนร่วมสร้างผลิตภัณฑ์ ที่มีความเป็นอัตลักษณ์ตามวัฒนธรรมและภูมิปัญญาท้องถิ่น โดยมีวิสาหกิจชุมชนและผลิตภัณฑ์ที่เข้าร่วมโครงการจาก 7 จังหวัดภาคใต้ตอนล่าง จังหวัดละ 1 แห่ง ยกเว้น จังหวัดสตูล มี 2 แห่ง รวมจำนวน 8 แห่ง เป็นกลุ่มนำร่อง

นายไพศาลกล่าวอีกว่า การพัฒนาศักยภาพและยกระดับมาตรฐานการผลิตสินค้าของทุกวิสาหกิจชุมชน ถือเป็นการยกระดับสินค้าให้มีคุณภาพมีจุดเด่นเป็นเอกลักษณ์ของตนเองที่สอดคล้องกับวัฒนธรรมในแต่ละท้องถิ่น สามารถจำหน่ายในตลาดทั้งภายในและต่างประเทศ เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับตัวสินค้า ทำให้เกษตรกรหรือองค์กรเกษตรกรผู้ผลิตสินค้า มีรายได้จากการขายสินค้าเพิ่ม
มากขึ้น

กรมพัฒนาที่ดินเป็นหน่วยงานที่ดำเนินการวิจัยด้านการจัดการทรัพยากรดินและที่ดิน โดยในแต่ละปีมีการดำเนินงานวิจัยสาขาต่างๆ อาทิ ด้านอนุรักษ์ดินและน้ำ ปรับปรุงบำรุงดินด้วยอินทรียวัตถุ ปรับปรุงดินเสื่อมโทรม ดินเปรี้ยว ดินอินทรีย์ ดินเค็ม สำรวจ วิเคราะห์ วางแผนการใช้ที่ดิน เทคโนโลยีสารสนเทศ และเทคโนโลยีชีวภาพทางดิน เพื่อลดต้นทุน เพิ่มคุณภาพผลผลิตทางการเกษตร โดยไม่ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

กรมพัฒนาที่ดิน จึงจัดการประชุมวิชาการกรมพัฒนาที่ดินปี 2560 เพื่อเปิดโอกาสให้นักวิชาการได้นำเสนอผลงานวิชาการในสาขาต่างๆ แลกเปลี่ยนความรู้ความคิดเห็นและประสบการณ์ ระหว่างนักวิชาการ ผู้ปฏิบัติงานในภาคสนามและผู้เกี่ยวข้อง เพื่อให้มีการดำเนินงานทางวิชาการร่วมกันรวมทั้งนำความรู้ที่ได้รับจากการประชุมไปประยุกต์ใช้ เพื่อแก้ไขปัญหาและจัดการทรัพยากรดินและที่ดินในพื้นที่ของเกษตรกรได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืนต่อไป

สำหรับกิจกรรมที่สำคัญในการประชุม อาทิ การบรรยายพิเศษเรื่องการจัดทำแผนที่คาร์บอนในดินของประเทศไทย, การเสวนาทางวิชาการ ตลอดจนนำเสนอผลงานวิชาการตามสาขาวิชาการภาคบรรยาย และภาคนิทรรศการ เพื่อเป็นการพัฒนาสร้างเครือข่าย แลกเปลี่ยนเรียนรู้ เผยแพร่ ประชาสัมพันธ์องค์ความรู้ด้านการจัดการทรัพยากรดินและที่ดิน โดยมีผู้เข้าร่วมประชุมทั้งสิ้น 850 คน ซึ่งการประชุมในครั้งนี้ จะทำให้นักวิชาการ และผู้ปฏิบัติงานในพื้นที่ได้รับทราบนโยบายการดำเนินงานวิชาการกรมพัฒนาที่ดิน รวมทั้งได้รับองค์ความรู้ทางวิชาการ สามารถพัฒนาต่อยอดองค์ความรู้นำไปประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงาน ตลอดจนสามารถนำเทคโนโลยีและผลสำเร็จ มาประยุกต์ใช้ในการจัดการทรัพยากรและถ่ายทอดสู่เกษตรกรนำไปใช้ในการปฏิบัติได้อย่างมีประสิทธิภาพต่อไป

นายสมชาย ชาญณรงค์กุล อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตร กล่าวว่า จากปัญหาด้านสิ่งแวดล้อม อย่างภาวะโลกร้อนและมลพิษต่างๆ ที่กำลังส่งผลให้จำนวนอาหารที่ผลิตได้จากทั่วโลกมีปริมาณที่ลดลง ทำให้หลายหน่วยงานพยายาม หาทางแก้ไขดังกล่าว เช่น การพัฒนาพันธุ์พืชและสัตว์ที่ทนทานต่อสภาวะแห้งแล้ง การใช้เทคโนโลยีการเกษตรที่ช่วยลดการใช้ทรัพยากรธรรมชาติลง หรือแม้กระทั่งการศึกษาหาวิธีการนำสิ่งของเสียกลับมาใช้ใหม่ ประกอบกับนโยบายของรัฐบาลที่ต้องการขับเคลื่อนประเทศไทยไปสู่ยุค 4.0 มุ่งเน้นการพัฒนาเศรษฐกิจด้วยนวัตกรรม โดยเน้นการผลิตสินค้าที่มีอยู่ทั่วไปให้มีความแตกต่างในเชิงนวัตกรรม เทคโนโลยี และความคิดสร้างสรรค์ โดยเฉพาะภาคการเกษตรที่มีความเกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมอาหาร จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ประเทศไทยจะต้องเร่งขับเคลื่อนการพัฒนาภาคการผลิตอาหารประเภท (Novel Food) ให้มีจำนวนมากยิ่งขึ้น เพื่อพัฒนาภาคการผลิตสินค้าเกษตรให้สามารถตอบสนองกับยุคสมัยปัจจุบันและอนาคตได้

สำหรับตัวอย่างที่ชัดเจนในเรื่องการผลิตอาหาร (Novel Food) คือ แมลง ที่กลายเป็นแหล่งอาหารใหม่ เมื่อนักวิทยาศาสตร์พบว่าแมลงมีประโยชน์หลายด้าน เช่น มีโปรตีนสูง โปรตีนที่ได้จากแมลงใกล้เคียงกับโปรตีนที่ได้จากไข่ไก่ 1 ฟอง หรือหมูบด เนื้อไก่ 100 กรัม เมื่อเปรียบเทียบกับการผลิตเนื้อวัวนอกจากนั้นยังใช้น้ำน้อยกว่าปริมาณน้ำที่ต้องการใช้ในฟาร์มเลี้ยงวัวอีกด้วย แมลงมีสารอาหารที่ช่วยลดคอเลสเตอรอล และต่อต้านการติดเชื้อจากยีสต์ในระบบทางเดินอาหาร ดังนั้นธุรกิจการเลี้ยงแมลงเป็นอาหาร จึงถือเป็น (Novel Food) ที่ประเทศไทยทำได้ไม่แพ้การใช้เทคโนโลยีอันทันสมัยจากต่างประเทศ และที่สำคัญก่อให้เกิดความมั่นคงทางด้านอุตสาหกรรมได้อีกด้วย

สำหรับประชาชนทั่วไปที่ต้องการเข้าชมและสัมผัสกับแนวทางการผลิตอาหารใหม่ หรือ (Novel Food) สามารถเข้าชมได้ที่ในงาน “เกษตรไทยก้าวหน้า ภายใต้ร่มพระบารมี” ที่จัดขึ้นระหว่างวันที่ 16-20 สิงหาคม 2560 ณ สวนลุมพินี กรุงเทพฯ เพื่อเทิด
พระเกียรติสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณบดินทรเทพยวรางกูร ที่ทรงสืบสานแนวพระราชดำริด้านการเกษตรจากพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 ซึ่งภายในงานจะได้พบกับนิทรรศการและอาหารจริงจากแมลงที่ทานได้ (edible insects) เป็นความหวังแห่งอนาคตสำหรับความมั่นคงทางอาหารและอาหารสัตว์ เช่น จิ้งหรีดแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์และส่วนผสมได้หลากหลายและเพิ่มมูลค่าสินค้า จำพวก Snack Food ด้วยการปรุงเเต่งเป็นรสชาติต่างๆ อาทิ รสวาซาบิรสต้มยำ เป็นต้น รวมถึงจะพบกับผลิตภัณฑ์จากจิ้งหรีดชนิดโปรตีนผง นำไปแปรรูปเป็นเค้ก และคุกกี้ได้อีกด้วย

คำถาม ขอทราบความรู้ความเข้าใจเรื่องพืชอินทรีย์ มีวิธีการปฏิบัติอย่างไรบ้างครับ

อนุภาพ สองสามนาม

อ.รัตนบุรี จ.สุรินทร์

คำตอบ พืชอินทรีย์ หมายถึง พืช ผลผลิต และผลิตภัณฑ์จากพืช ที่ได้จากการผลิต โดยใช้วัสดุธรรมชาติ ไม่ใช่พืชที่มีการตัดต่อสารพันธุกรรม มีการรักษาความหลากหลายทางชีวภาพ และไม่ก่อให้เกิดมลภาวะแก่สิ่งแวดล้อม

การเลือกพื้นที่ปลูก

– พื้นที่ ต้องเป็นพื้นที่ ที่ไม่เคยปลูกพืชที่ใช้สารเคมีมาก่อน หากเป็นพื้นที่เคยปลูกพืช โดยใช้สารเคมี ใช้ระยะเวลาปรับเปลี่ยนไม่น้อยกว่า 1 ปี สำหรับพืชล้มลุก และ3 ปี สำหรับไม้ยืนต้น ให้ห่างจากถนน โรงงานอุตสาหกรรม โรงพยาบาล และที่ทิ้งขยะ มีแหล่งน้ำที่จะต้องเป็นน้ำสะอาด ไม่มีสารเคมีเจือปน

– ดิน ต้องมีความอุดมสมบูรณ์สูง ถึงปานกลาง ถ้าสภาพที่ดินมีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ ควรปรับปรุงดินด้วยวัสดุธรรมชาติ

การวางแผนการจัดการ หลักการสำคัญคือ ต้องวางแนวป้องกันสารปนเปื้อน ที่ปะปนมาทางดิน น้ำ และอากาศ โดยใช้วิธีปลูกพืชเป็นแนวกันชน เช่น ไผ่ กล้วย ไม้ยืนต้นต่างๆ เพื่อป้องกันการปนเปื้อน ให้ทำคันดินล้อมรอบ และยกแปลงปลูกให้สูง เพื่อป้องกันการปนเปื้อนที่มาทางน้ำ วางระบบการใช้ การเก็บรักษาเครื่องมืออุปกรณ์ และการขนส่งให้ถูกต้องด้วย

การจัดการดิน ต้องปรับปรุงบำรุงดิน โดยปลูกพืชหมุนเวียน ไม่เผาตอซัง ทำระบบเกษตรผสมผสาน ใช้ปุ๋ยคอก ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยพืชสด และพืชตระกูลถั่ว ให้ใช้น้ำหมักชีวภาพ ที่ไม่มีการปนเปื้อนของสารต้องห้าม เช่น น้ำหมักที่ได้จากหมักปลา หอยเชอรี่ ปุ๋ยชีวภาพที่ผ่านการรับรอง ไม่ให้ใช้ปุ๋ยเคมีโดยเด็ดขาด

การเลือกพันธุ์ ต้องเลือกพันธุ์พืชให้เหมาะสมกับสภาพดิน สภาพอากาศ มีความต้านทานต่อโรค และแมลงศัตรูพืช โดยไม่ใช้พันธุ์ที่ได้จากการตัดต่อพันธุกรรม หรือผ่านการอาบรังสี และเมล็ดพันธุ์ที่ใช้ควรมาจากระบบการผลิตแบบอินทรีย์เท่านั้น

การจัดการศัตรูพืช ให้ใช้พันธุ์พืชที่มีความต้านทานต่อโรคสูง มีการปลูกพืชหมุนเวียน เพื่อตัดวงจรชีวิตของศัตรูพืช จัดระบบแบบเพิ่มความหลากหลายทางชีวภาพ โดยทำระบบฟาร์มแบบผสมผสาน ไร่นาสวนผสมเพื่อให้เกิดระบบการรักษาความสมดุลทางธรรมชาติ เช่น ตัวห้ำ ตัวเบียน หรือใช้วิธีกล เช่นไฟล่อ และกับดักกาวเหนียว หรือปลูกพืชไล่แมลงเช่น ตะไคร้หอม ดาวเรือง หรือใช้สารสกัดจากสมุนไพร เช่น สะเดา ข่า ตะไคร้ แทนสารเคมี

สารและวัสดุ ที่ได้อนุญาตให้ใช้ในการผลิตพืชอินทรีย์ ได้แก่

-ปุ๋ยอินทรีย์ ที่ผลิตจากวัสดุในฟาร์ม เช่น ปุ๋ยหมัก ปุ๋ยพืชสด เศษวัสดุเหลือใช้ในฟาร์ม และปุ๋ยคอก อาหารที่ใช้เลี้ยง ต้องไม่เป็นพืชที่ได้จากการตัดต่อพันธุกรรม ไม่มีการใช้สารเร่งการเจริญเติบโต ถ้าเป็นปุ๋ยอินทรีย์ที่ผลิตจากวัสดุนอกฟาร์ม ต้องผ่านการรับรองอย่างเป็นทางการ และปุ๋ยชีวภาพ ที่ผ่านการรับรอง

-ขุยอินทรีย์ สิ่งขับถ่ายจากไส้เดือนดินและแมลง ดินพรุ ที่ไม่ได้เติมสารสังเคราะห์ และดินอินทรีย์ ที่ได้รับรองอย่างเป็นทางการ

-หิน และแร่ธรรมชาติ เช่น หินบด หินฟอสเฟต หินปูนบด ยิบซั่ม หินโพแทส แมกนีเซียมซัลเฟต แร่เฟลด์ แร่ดินเหนียว แร่เพอร์ไลท์ และแคลเซียมซิลิเกต

-สารอนินทรีย์ เช่น แคลเซียมจากสาหร่าย เปลือกหอย เปลือกไข่บด กระดูกป่นและเลือดแห้ง เกลือสินเธาว์ กำมะถัน โบแรกซ์และธาตุอาหารเสริมที่ผ่านการรับรอง

-สารใช้ควบคุมโรค ได้แก่ กำมะถัน พืชสมุนไพร และสารสกัดจากสมุนไพร ส่วนสารควบคุมแมลง ได้แก่ พืช หรือสารสกัดจากพืชสมุนไพร สารสกัดสะเดา สารโรตีโนน สารไพเรทริน จากธรรมชาติ จุลินทรีย์ปฏิปักษ์ เช่น ตัวห้ำ ตัวเบียน น้ำสบู่ สารทำหมันแมลง กับดักกาวเหนียว และกับดักแสงไฟ

สารและวัสดุที่ไม่อนุญาตให้ใช้ในการผลิตพืชอินทรีย์ ได้แก่ กากตะกอนโสโครก ปุ๋ยแร่ธาตุ สารพ่นใบ สารปรับปรุงบำรุงดิน หรือสารเร่งการเจริญเติบโตปุ๋ยเทศบาล หรือปุ๋ยหมักจากขยะในเมืองพวกจุลินทรีย์ต่างๆ และผลผลิตจากจุลินทรีย์ ซึ่งมีการเปลี่ยนพันธุกรรม โดยวิธีการตัดต่อพันธุกรรม เหล่านี้ ห้ามใช้โดยเด็ดขาด

นาย รัตวิ

นางสาวรังษิต ภู่ศิริภิญโญ รองเลขาธิการสำนักงานเศรษฐกิจการเกษตร (สศก.)เปิดเผยว่า ตามที่คณะรัฐมนตรีมีมติ เมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม 2560 อนุมัติหลักการให้กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ดำเนิน“โครงการ 9101 ตามรอยเท้าพ่อ ภายใต้ร่มพระบารมี เพื่อการพัฒนาการเกษตรอย่างยั่งยืน” วงเงินประมาณ 22,752.50 ล้านบาท เพื่อสร้างความเข้มแข็งแก่เกษตรกรและชุมชน ส่งเสริมและสนับสนุนให้ทำการเกษตรอย่างมีประสิทธิภาพเน้นการลดต้นทุน เพิ่มผลผลิต พัฒนาคุณภาพสินค้าเกษตรให้ได้มาตรฐาน และเพิ่มรายได้ กำหนดเป้าหมายในพื้นที่ 9,101 ชุมชน ในศูนย์เรียนรู้การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตสินค้าเกษตร (ศพก.) หลัก 882 แห่ง และเครือข่าย 8,219 แห่ง เป้าหมายเกษตรกรชุมชนละ ประมาณ 500 ราย รวม 4,550,500 ราย โดยมีกรมส่งเสริมการเกษตรเป็นหน่วยงานรับผิดชอบหลัก

สำหรับการดำเนินงานโครงการ จะให้ชุมชนเป็นผู้กำหนดโครงการพัฒนาผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน และบริหารจัดการโครงการด้วยชุมชนเอง ภายใต้การสนับสนุนของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ให้เกิดความเข้มแข็งและพึ่งพาตนเองอย่างเป็นรูปธรรม สอดคล้องกับความต้องการและการแก้ไขปัญหาของชุมชน ซึ่งได้มีการนำเสนอโครงการ ณ 16 กรกฎาคม จำนวน 24,713 โครงการ วงเงินประมาณ 20,038 ล้านบาท และผ่านการอนุมัติโครงการเรียบร้อยแล้ว 24,120 โครงการ วงเงินได้รับการอนุมัติรวมประมาณ 19,846 ล้านบาท คิดเป็นร้อยละ 87 จากวงเงินที่ ครม. อนุมัติ ซึ่งได้มีการเริ่มโอนเงินให้แก่ชุมชนตั้งแต่วันที่ 15 กรกฎาคมที่ผ่านมา

ในการนี้ สศก. ได้เตรียมการประเมินผลโครงการทั้งระดับระดับชุมชนและภาพรวมของประเทศ แบ่งเป็นการประเมินผลระหว่างการดำเนินงาน และเมื่อเสร็จสิ้นการดำเนินงานโครงการของชุมชนมีแผนลงพื้นที่เก็บข้อมูล 2 ครั้ง ได้แก่ ครั้งที่ 1 วันที่ 28 กรกฎาคม – 11 สิงหาคม 2560 เพื่อประเมินการรับรู้ความทั่วถึงของโครงการ และความเหมาะสมของกระบวนการดำเนินงานโครงการ และ ครั้งที่ 2 ในวันที่ 15 – 25 กันยายน 2560 เพื่อประเมินผลสำเร็จ และผลลัพธ์ตามวัตถุประสงค์ของโครงการ รวมไปถึงผลประโยชน์ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในระดับชุมชนและภาพรวม โดยครอบคลุมพื้นที่เป้าหมาย 77 จังหวัดทั่วประเทศ

นางอ้อมทิพย์ สุทธิพงศ์เกียรติ์ ผู้อำนวยการสำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 2 จังหวัดราชบุรี เปิดเผยว่า พื้นที่ที่สำนักงานส่งเสริมและพัฒนาการเกษตรที่ 2รับผิดชอบ พบการระบาดของหนอนหัวดำมะพร้าว 6 จังหวัด และมีพื้นที่ที่ถูกทำลายมากที่สุดติดอันดับ 1 ของประเทศ ได้แก่ จ.ประจวบคีรีขันธ์ พบการระบาดของหนอนหัวดำ 93,293 ไร่ รองลงมา คือ สมุทรสาคร 1,738 ไร่ ส่วนสมุทรสงคราม พบการระบาด 558 ไร่ นครปฐม 412 ไร่ เพชรบุรี 398 ไร่ และราชบุรี 40 ไร่ ซึ่งที่ผ่านมาได้ดำเนินการตามมาตรการต่างๆ ภายใต้โครงการป้องกันกำจัดศัตรูมะพร้าว (หนอนหัวดำ) ด้วยวิธีผสมผสานแบบครอบคลุมพื้นที่โดยการมีส่วนร่วมอย่างยั่งยืน

โดยขณะนี้อยู่ระหว่างการเตรียมความพร้อมให้กับทีมรับจ้างฉีดสารเคมีเข้าต้นและพ่นทางใบ เพื่อสร้างความรู้ความเข้าใจในหลักการใช้สารเคมีอย่างถูกต้องตามหลักวิชาการ ที่สำคัญเพื่อความปลอดภัยต่อตัวผู้รับจ้างและต่อผลผลิตมะพร้าวและสิ่งแวดล้อม สำหรับทีมรับจ้างฉีดสารเคมีเข้าต้นและพ่นทางใบของ 6 จังหวัด มีทั้งหมด 752 ทีม แบ่งเป็นทีมฉีดสารเคมีเข้าต้น จำนวน 398 ทีม และทีมรับจ้างพ่นสารเคมีทางใบ จำนวน 354 คนทีมละ 3 คน รวมจำนวนผู้เข้ารับการอบรมทั้งสิ้น 2,256 คน ซึ่งแต่ละจังหวัดจะจัดอบรมแล้วเสร็จภายในเดือนกรกฎาคมนี้

นายสัญชัย เกตุวรชัย อธิบดีกรมชลประทานเปิดเผยว่า กรมชลประทานได้ลงนามบันทึกความเข้าใจ (MOU) กับมูลนิธิปิดทองหลังพระ เพื่อดำเนินโครงการสืบสานงานโครงการชลประทานอันเนื่องมาจากพระราชดำริแบบบูรณาการ ด้วยการน้อมนำแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทั้งองค์ความรู้ 6 มิติ คือ น้ำ ดิน เกษตร พลังงานทดแทน ป่า และสิ่งแวดล้อม และหลักการพัฒนา คือการเข้าใจ เข้าถึงพัฒนา ตลอดจนหลักการทรงงานมาใช้ในการดำเนินงาน เพื่อสานต่อโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริที่ยังไม่มีระบบชลประทาน พัฒนาให้เป็นโครงการที่มีระบบชลประทานที่สมบูรณ์ เพื่อเพิ่มศักยภาพของโครงการให้ประชาชนในพื้นที่ได้รับประโยชน์สูงสุด

ดร.สมเกียรติ ประจำวงษ์ รองอธิบดีกรมชลประทาน กล่าวว่า กรมชลประทานได้ก่อสร้างโครงการพัฒนาแหล่งน้ำอันเนื่องมาจากพระราชดำริกว่า 2,100 โครงการ เป็นโครงการที่มีระบบชลประทานสมบูรณ์แบบ480 โครงการ ส่วนที่เหลืออีก 1,645 โครงการที่ยังไม่มีระบบชลประทาน ซึ่งมีทั้งที่เป็นฝายอ่างเก็บน้ำ และรูปแบบอื่นๆ กระจายอยู่ทั่วทุกภูมิภาค กรมชลประทานและมูลนิธิปิดทองหลังพระร่วมกันพิจารณาคัดเลือก นำมาพัฒนาให้มีระบบชลประทานที่ความสมบูรณ์และถูกต้องตามหลักวิชาการภายใต้การมีส่วนร่วมของภาคประชาชนเพื่อให้สอดคล้องกับความต้องการของประชาชนในพื้นที่ คาดว่าจะดำเนินโครงการนำร่องดังกล่าวในพื้นที่ จ.เชียงราย น่าน อุดรธานี เพชรบุรี ยะลา ปัตตานี เป็นต้น จากนั้นจึงจะขยายผลไปยังพื้นที่อื่นๆ ที่มีศักยภาพให้แล้วเสร็จภายในปี 2564

ม.ร.ว.ดิศนัดดา ดิศกุล ประธานกรรมการสถาบันส่งเสริมและการพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระ สืบสานพระราชดำริกล่าวว่า แต่ละหน่วยงานจะมีหน้าที่ในการขับเคลื่อนงานให้สำเร็จ โดยมูลนิธิแม่ฟ้าหลวงในพระบรมราชูปถัมภ์ จะทำหน้าที่ผลักดันให้เกิดการพัฒนาที่ยั่งยืนทั้งทางเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และสิ่งแวดล้อม สถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระฯน้อมนำหลักการพัฒนาตามแนวพระราชดำริมาสร้างความเข้าใจกับราษฎรให้เห็นประโยชน์ที่จะได้รับ มูลนิธิรากแก้วขับเคลื่อนร่วมกับสถาบันการศึกษาต่างๆ ส่วนกรมชลประทานจะให้การสนับสนุนความรู้และร่วมปฏิบัติงานตามหลักวิศวกรรมชลประทานทั้งระยะสั้น กลาง และยาว