13 ส.ค. 2569 13:02 น.
- ข่าว
- ต่างประเทศ
- ไทยรัฐออนไลน์
“ปูติน” เยือนหมู่เกาะคูริล ญี่ปุ่นประท้วงอ้างสิทธิ์เหนือดินแดนพิพาท
ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ของรัสเซีย เดินทางเยือนหมู่เกาะคูริลเป็นครั้งแรกอย่างเป็นทางการ โดยไปยังเกาะอิตูรุป หนึ่งใน 4 เกาะที่ญี่ปุ่นอ้างสิทธิ์และเรียกว่า “ดินแดนทางเหนือ” ส่งผลให้รัฐบาลญี่ปุ่นออกมาประท้วงอย่างรุนแรง ระบุเป็นดินแดนของญี่ปุ่นโดยชอบธรรม ท่ามกลางข้อพิพาทเรื่องกรรมสิทธิ์เหนือหมู่เกาะที่ยืดเยื้อมานานหลายทศวรรษ
ประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน ผู้นำรัสเซีย เดินทางเยือนหมู่เกาะคูริล ทางตะวันออกไกลของรัสเซียเป็นครั้งแรกวันนี้ (13 ส.ค.) โดยการเยือนครั้งนี้สร้างความไม่พอใจอย่างมากให้แก่ญี่ปุ่น ซึ่งอ้างกรรมสิทธิ์เหนือหมู่เกาะดังกล่าวเช่นกัน
สื่อทางการรัสเซียรายงานว่า ปูตินเดินทางไปยัง เกาะอิตูรุป หรือที่ญี่ปุ่นเรียกว่า “เอโตโรฟุ” หนึ่งใน 4 เกาะทางตอนใต้ของหมู่เกาะคูริลที่เป็นพื้นที่พิพาทระหว่างสองประเทศ โดยระหว่างการเยือน ผู้นำรัสเซียได้เยี่ยมชมโรงงานแปรรูปปลา ชิมไข่ปลา และพูดคุยกับประชาชนในพื้นที่
ด้านกระทรวงการต่างประเทศญี่ปุ่นออกแถลงการณ์ประท้วงอย่างรุนแรง โดยนายโทชิมิตสึ โมเตกิ รัฐมนตรีต่างประเทศญี่ปุ่น ระบุว่า หมู่เกาะที่ญี่ปุ่นเรียกว่า “ดินแดนทางเหนือ” เป็นดินแดนของญี่ปุ่นโดยชอบธรรม ทั้งในแง่ประวัติศาสตร์และตามกฎหมายระหว่างประเทศ พร้อมย้ำว่ารัฐบาลญี่ปุ่นขอประท้วงอย่างรุนแรงต่อการเดินทางเยือนของปูติน
ข้อพิพาทเหนือหมู่เกาะคูริลเป็นปัญหาสำคัญที่ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างรัสเซียกับญี่ปุ่นตึงเครียดมานาน และเป็นหนึ่งในเหตุผลหลักที่ทั้งสองประเทศยังไม่สามารถลงนามสนธิสัญญาสันติภาพเพื่อยุติภาวะสงครามอย่างเป็นทางการ หลังสงครามโลกครั้งที่ 2 สิ้นสุดลง
หมู่เกาะคูริลทอดตัวเป็นแนวยาวระหว่างคาบสมุทรคัมชัตกาของรัสเซียกับเกาะฮอกไกโดทางตอนเหนือของญี่ปุ่น โดย 4 เกาะที่เป็นข้อพิพาท ได้แก่ คุนาชีร์ ฮาโบไม ชิโคตัน และอิตูรุป ซึ่งรัสเซียเป็นฝ่ายบริหารพื้นที่ ขณะที่ญี่ปุ่นเรียกรวมว่า “ดินแดนทางเหนือ”
อดีตสหภาพโซเวียตเข้ายึดหมู่เกาะดังกล่าวในช่วงสุดท้ายของสงครามโลกครั้งที่ 2 หลังประกาศสงครามกับญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 8 สิงหาคม 1945 และต่อมาขับไล่ชาวญี่ปุ่นราว 17,000 คนออกจากพื้นที่ ปัจจุบันมีชาวรัสเซียประมาณ 20,000 คนอาศัยอยู่บนเกาะเหล่านี้ ท่ามกลางสภาพอากาศที่รุนแรง ขณะที่พื้นที่มีทั้งแหล่งแร่ เช่น ทองคำและเงิน รวมถึงแหล่งประมงที่อุดมสมบูรณ์
หมู่เกาะคูริลยังมีความสำคัญทางยุทธศาสตร์ต่อรัสเซีย โดยเฉพาะด้านการทหาร เนื่องจากเป็นจุดตั้งฐานทางอากาศและฐานทัพเรือ และสามารถควบคุมเส้นทางเดินเรือในมหาสมุทรแปซิฟิกได้ โดยเกาะอิตูรุปถูกใช้เป็นฐานทัพอากาศสำคัญของรัสเซียในภูมิภาค
ก่อนหน้านี้ เมื่อเดือนที่แล้ว เรือรบของจีนและรัสเซียได้แล่นผ่านช่องแคบในหมู่เกาะคูริลระหว่างการลาดตระเวนร่วมกัน ขณะที่รัสเซียเคยจัดการซ้อมรบใกล้หมู่เกาะแห่งนี้เมื่อปีที่ผ่านมา ซึ่งทำให้ญี่ปุ่นออกมาประณามเช่นกัน
การเยือนครั้งนี้เกิดขึ้นหลังปูตินเดินทางไปยังเกาะซาฮาลิน ซึ่งอยู่ใกล้เคียง และกองทัพเรือรัสเซียกำลังจัดการซ้อมรบในพื้นที่ โดยปูตินยังเป็นประธานการประชุมว่าด้วยการเสริมสร้างความมั่นคงตามแนวชายแดนด้านตะวันออกของรัสเซีย
ปูตินไม่ใช่ผู้นำรัสเซียคนแรกที่เดินทางเยือนพื้นที่พิพาท โดยในปี 2010 นายดมิทรี เมดเวเดฟ ซึ่งขณะนั้นดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีรัสเซีย เป็นผู้นำรัสเซียคนแรกที่เดินทางเยือนหมู่เกาะดังกล่าว และต่อมาได้เดินทางไปเยือนอีกหลายครั้งในช่วงที่ดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี
แม้รัสเซียและญี่ปุ่นเคยเปิดการเจรจาเพื่อแก้ไขข้อพิพาทหลายครั้ง รวมถึงในปี 1956 หลังทั้งสองประเทศฟื้นฟูความสัมพันธ์ทางการทูต แต่จนถึงปัจจุบันยังไม่มีข้อตกลงขั้นสุดท้ายเกี่ยวกับสถานะของหมู่เกาะทั้ง 4 แห่ง
ความสัมพันธ์ระหว่างรัสเซียกับญี่ปุ่นยิ่งเสื่อมถอยลงหลังรัสเซียเปิดฉากรุกรานยูเครนเต็มรูปแบบในปี 2022 ขณะที่ในช่วงเดียวกัน มอสโกกลับกระชับความสัมพันธ์กับจีนและเกาหลีเหนือมากขึ้น ทำให้ข้อพิพาทเรื่องหมู่เกาะคูริลมีความอ่อนไหวทางยุทธศาสตร์และการเมืองเพิ่มขึ้นอีกครั้ง.
