#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/686195

สกู๊ปพิเศษ : ‘เลี้ยงผึ้ง’ร้อยเชื่อมชุมชน ‘อาชีพเสริม’วิถีธรรมชาติ

วันพฤหัสบดี ที่ 13 ตุลาคม พ.ศ. 2565, 06.00 น.

“ความเชื่อของเราก็คือว่า คำว่าชุมชนมันจะเป็นฐานที่นำมาสู่การประกอบอาชีพหลายๆ เรื่องที่โดยระบบมันไม่ค่อยให้คุณค่า เพราะการศึกษาที่เป็นอยู่ก็คือเราส่งลูกไปเรียนการศึกษาขั้นพื้นฐานแล้วไปเรียนเพื่อประกอบอาชีพ แล้วก็นำไปสู่การหารายได้ การสร้างอาชีพตัวเอง แต่พอเด็กผ่านระบบการศึกษาไปถึงระดับอุดมศึกษา น้อยคนนักที่กลับมาสู่ฐานชุมชน ซึ่ง ณ วันนี้ ตัวฐานชุมชนที่เป็นแหล่งอาหาร เป็นยารักษาโรค เป็นแหล่งน้ำ

เขาเรียกว่าโลกยังต้องการสิ่งเหล่านี้อยู่ แต่ทุกคนกำลังเป็นการศึกษาที่วิ่งไปหาเงิน แล้วพ่อแม่ผู้ปกครองที่อยู่ในชุมชนก็คิดว่าจะส่งลูกเรียนไปเป็นแบบนี้เพื่อหลีกหนีความเป็นวิถีของตนเอง สิ่งที่เราเชื่อคือโครงการพัฒนาอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐานเราจะมาดูฐานชุมชนเหล่านี้เพื่อยกระดับ ซึ่งสิ่งเหล่านี้มันก็เป็นความรู้ทางวิชาการที่ในระบบการศึกษาเขากำลังเรียนรู้อยู่ แต่ว่าเขายังไปไม่ถึง”

สมพงษ์ หลีเคราะห์ หัวหน้าภาคใต้ โครงการพัฒนาอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน กล่าวกับคณะสื่อมวลชนและคณะทำงานของ กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ซึ่งลงพื้นที่เยี่ยมชม “เครือข่ายคนเลี้ยงผึ้ง อำเภอวิภาวดี จังหวัดสุราษฎร์ธานี” ตามโปรแกรมศึกษาดูงาน จ.สุราษฎร์ธานี และ จ.นครศรีธรรมราช ช่วงปลายเดือน ก.ย.-ต้นเดือน ต.ค. 2565 ที่ผ่านมา ถึงความพยายามของชุมชนในการจัดการศึกษาโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน เพื่อให้เกิดการสร้างอาชีพและใช้ชีวิตอยู่กับธรรมชาติได้

ซึ่งโครงการพัฒนาอาชีพโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน มีหลักคิดสำคัญคือ “เอาฐานชีวิตเป็นตัวตั้ง” สมพงษ์ ขยายความในส่วนนี้ว่า คนเราวันหนึ่งมีเวลา 24 ชั่วโมง ใน 1 ปีหรือ 365 วัน จะมีเวลาทั้งสิ้น 8,760 ชั่วโมง แต่การศึกษาในโรงเรียนหากเป็นชั้นประถมจะอยู่ที่ประมาณ 800-1,000 ชั่วโมง ส่วนชั้นมัธยมจะอยู่ที่ 1,200 ชั่วโมง จึงเกิดเป็นคำถามว่าเวลาที่เหลืออีกกว่า 7,000 ชั่วโมงเหตุใดจึงไม่นำมาจัดการเรียนรู้ โดยมีพ่อแม่ทำหน้าที่เป็นครู มีชุมชนให้การสนับสนุน และตัวผู้เรียนเองที่ต้องสร้างแรงบันดาลใจขึ้นจากความชอบของตนเอง

สำหรับเครือข่ายคนเลี้ยงผึ้ง อำเภอวิภาวดี จังหวัดสุราษฎร์ธานีนั้น สง่า ทองคำ คณะทำงานเครือข่ายฯ เล่าว่า จุดเริ่มต้นมาจากการวิเคราะห์ “ทุนชุมชน” 4 ด้าน ประกอบด้วย1.คน ชาว อ.วิภาวดี จ.สุราษฎร์ธานี ไม่รอให้คนอื่นมาช่วย แต่จะเริ่มช่วยตนเองก่อน 2.เศรษฐกิจ มีกลุ่มอาชีพเสริม 3.ทรัพยากร สภาพธรรมชาติที่มีสามารถบริหารจัดการเพื่อการท่องเที่ยวได้ และ 4.สังคม เป็นเรื่องของการดูแลช่วยเหลือกัน

ไอรดา ม่วงพานิช ผู้บริหารโครงการเครือข่ายคนเลี้ยงผึ้ง อำเภอวิภาวดี จังหวัดสุราษฎร์ธานี กล่าวว่า การทำงานในพื้นที่เป็นความร่วมมือกันทุกฝ่ายทั้งท้องที่ ท้องถิ่น พัฒนาชุมชน กศน. และอีกหลายองค์กรในชุมชน จุดประสงค์เพื่อพัฒนากลุ่มเป้าหมาย ภายใต้โจทย์ “จะลดความเหลื่อมล้ำและสร้างความเสมอภาคได้อย่างไร?” โดยดำเนินโครงการมาแล้ว 3 ปี

วิทยา โสมะเกิด กำนันตำบลตะกุกใต้ อ.วิภาวดี จ.สุราษฎร์ธานี กล่าวว่า อ.วิภาวดี จ.สุราษฎร์ธานี เป็นพื้นที่การเกษตร และเป็นพื้นที่ที่คนในชุมชนอยู่อย่างสามัคคี ภูมิประเทศเป็นที่ราบลุ่มมีแม่น้ำคลองยันไหลผ่าน เปรียบเสมือนเส้นเลือดใหญ่หล่อเลี้ยงทั้งสวนยาง สวนปาล์ม สวนผลไม้ต่อมาแกนนำในชุมชนได้คิดกันว่าจะทำอะไรเป็นอาชีพเสริม จนมาได้ข้อสรุปกันที่การเลี้ยงผึ้ง

โกมล กุลวงศ์ ผู้ใหญ่บ้านหมู่ 12 ต.ตะกุกใต้ อ.วิภาวดี จ.สุราษฎร์ธานี เล่าว่า โครงการเลี้ยงผึ้งในพื้นที่ อ.วิภาวดี จ.สุราษฎร์ธานี ดำเนินการในพื้นที่การเกษตรที่ไม่ใช้สารเคมีเพราะจะเป็นอันตรายต่อผึ้ง หลังพูดคุยกับหนึ่งในแกนนำก็เริ่มทดลองเลี้ยงบ้าง โดยเป็นการเลี้ยงในกล่องจำนวน 7 กล่อง สร้างรายได้ประมาณ 1 หมื่นบาท จึงคิดว่าจะทำอย่างไรให้เกิดการเลี้ยงผึ้งกันอย่างแพร่หลายในหมู่บ้าน

“บังเอิญไปเจอน้องไอรดา พี่สง่า คณะของ กสศ. ก็คุยเรื่องการส่งเสริม แล้วก็ลงมาช่วย ขยายจากหมู่ของผม ขยายไปหมู่ 1 หมู่ 2 หมู่ 3 ตอนนี้ขยายไปทั้งอำเภอ ลามไปยัง อ.ท่าฉาง อีก 1 ตำบล แล้วก็รู้สึกว่าผลตอบรับดีมาก ในเมื่อผลตอบรับดี เราจะทำอย่างไรให้เด็กและเยาวชนที่ขาดโอกาสทางการศึกษา ผมก็ปรึกษากับน้อง วิภาวดีมี กศน. การศึกษานอกระบบ เราก็เข้าไปคุยกับอาจารย์ที่ กสศ. คุยกับพัฒนาชุมชนของอำเภอ ให้ชักชวนน้องๆ เข้ามาศึกษา” ผู้ใหญ่โกมล ระบุ

สมคิด แก้วทิพย์ ผู้จัดการโครงการหนุนเสริมวิชาการและการจัดการความรู้สำหรับการพัฒนาทักษะเยาวชนและแรงงานนอกระบบ กล่าวว่า ความเหลื่อมล้ำเป็นงานที่ยากมากของประเทศไทย โจทย์ใหญ่คือการให้ทุกคนเรียนรู้และสามารถดูแลตนเองได้ ส่วนโจทย์ระยะยาวคือทำอย่างไรทุกคนจะเป็นผู้ที่เรียนรู้ตลอดชีวิต ขยายสู่ครอบครัวและชุมชนแห่งการเรียนรู้ขณะที่หน่วยงานต่างๆ มีโจทย์ว่าจะทำงานร่วมกันได้อย่างไร

“คำว่าบูรณาการมันอยู่ในห้องประชุมมานาน วันนี้ผมมาเห็นตัวแบบของการบูรณาการ เป็นตัวแบบของชีวิตชุมชนที่ลุกขึ้นมาจัดการการเรียนรู้ของตัวเองได้อย่างลงตัว แล้วมันมีชีวิตชีวา ที่ก้าวหน้ามากที่สุดก็คือการเห็นพื้นที่การเรียนรู้ทั้งที่กายภาพอย่างนี้ แล้วที่สำคัญ ที่อื่นที่ทำได้ไม่ค่อยเด่นเท่าที่นี่คือมิติเรื่องสภาองค์กรชุมชน สภาที่เป็นพื้นที่พูดคุย พื้นที่ปรึกษาหารือ พื้นที่นโยบาย น้อยมากที่จะทำได้ดี เดิมทีผมก็คิดว่าแนวคิดสภาองค์กรชุมชนมันล่องลอยไม่สำเร็จ แต่พอมาเห็นที่นี่ผมก็มีคำตอบว่าเขาทำได้ดี

เงื่อนไขอะไรทำให้ที่นี่ทำได้สำเร็จ ผมคิดว่าเครื่องมือการเรียนรู้ร่วมกัน และได้ลองทำ ทำแล้วก็ทบทวนไป แล้วทำมาหลายปีด้วย ปรากฏว่าทำไปๆ เดิมทีใช้ผึ้งเป็นเครื่องมือในการเรียนรู้ ตอนนี้ชุมชนที่นี่มีวิธีคิดแบบผึ้งไปแล้ว นั่นหมายถึงถ้าผึ้งจะอยู่รอดก็ต้องร่วมกันสร้างรวงรัง สะสมสิ่งเล็กสิ่งน้อยจากสิ่งที่ไม่มีค่าให้เป็นมีค่า และเป็นพื้นที่ที่สามารถยึดเหนี่ยว ดึงดูดเอาคนลูกหลาน เอามาทำงานร่วมกัน” สมคิด กล่าว

เพราะการศึกษาไม่ได้ถูกกำหนดตายตัวว่าจะต้องจัดในสถานศึกษาอย่างโรงเรียนหรือมหาวิทยาลัยเท่านั้น แต่ยังมีการศึกษาทางเลือกโดยใช้ชุมชนเป็นฐาน กลับมาที่ สมพงษ์ ได้ให้ความเห็นเพิ่มเติมเกี่ยวกับบทบาทของสถานศึกษาไว้ว่า “สถานศึกษาควรออกแบบวิธีการวัดประเมินโดยเชื่อมโยงการศึกษาจากฐานชุมชนเข้ากับกลุ่มสาระการเรียนรู้”(เช่น การพูด การเขียน การนำเสนอ อยู่ในวิชาภาษาไทย) โดยยังมีทักษะอื่นๆ เช่น การคิดคำนวณ การทำงานเป็นทีม ฯลฯ และสุดท้ายคือ “ทัศนคติ (Attitude)” ซึ่งทำให้พฤติกรรมของผู้เรียนค่อยๆ เปลี่ยนไป

“คนไม่เคยกินผักถามว่าอนาคตสุขภาพแบบไหน?แต่ถ้าเขาหันมาปลูกผักแล้วก็เรียนรู้แบบนี้ เขาก็กินผักมันเป็นการสร้างเสริมสุขภาพโดยที่ไม่ต้องใช้ยาในอนาคต”สมพงษ์ ยกตัวอย่างทิ้งท้าย

SCOOP@NAEWNA.COM

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/685278

สกู๊ปพิเศษ : แพทย์ยกข้อมูล‘WHO-องค์กรสุขภาพทั่วโลก’ยืนยัน เด็กสูบ‘บุหรี่ไฟฟ้า’เสี่ยงติด‘บุหรี่ธรรมดา’เพิ่มขึ้น

วันอาทิตย์ ที่ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2565, 06.00 น.

เป็นคำถามที่มีการถกเถียงกันว่า การหันมาสูบ“บุหรี่ไฟฟ้า”จะช่วยให้เลิก“บุหรี่ธรรมดา”ได้จริงหรือไม่?

โดยเมื่อไม่นานมานี้ ฝ่ายสนับสนุนบุหรี่ไฟฟ้าอ้างว่า ไม่มีหลักฐานที่เชื่อถือได้มากพอว่า บุหรี่ไฟฟ้าเป็นประตูไปสู่การสูบบุหรี่ และการใช้บุหรี่ไฟฟ้ายังมีอันตรายน้อยกว่าการสูบบุหรี่อย่างมาก

รศ.ดร.พญ.เริงฤดี ปธานวนิช ภาควิชาเวชศาสตร์ชุมชน คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี ได้ออกมาตอบโต้ข้อมูลดังกล่าวว่า เรื่องนี้ ทางองค์การอนามัยโลก(WHO) ได้สรุปในรายงาน WHO Report On The Global Tobacco Epidemic 2021 ว่า เด็กและเยาวชนที่สูบบุหรี่ไฟฟ้ามีแนวโน้มจะสูบบุหรี่ธรรมดาเพิ่มขึ้น 2 เท่า ซึ่งไม่เพียงแต่องค์การอนามัยโลกเท่านั้น แต่ยังมีอีกหลายองค์กรที่ทำงานด้านสุขภาพทั่วโลก สรุปตรงกันในประเด็นนี้ เช่น มหาวิทยาลัยแห่งชาติออสเตรเลียและกระทรวงสาธารณสุขออสเตรเลียที่สรุปว่า เด็กและเยาวชนที่สูบบุหรี่ไฟฟ้ามีแนวโน้มจะสูบบุหรี่ธรรมดาเพิ่มขึ้น 3 เท่า หรือองค์กรแพทย์เพื่อแคนาดาปลอดบุหรี่ สรุปว่า เด็กและเยาวชนที่สูบบุหรี่ไฟฟ้ามีแนวโน้มจะสูบบุหรี่ธรรมดาเพิ่มขึ้น 3-4 เท่า

นอกจากนี้ คณะกรรมาธิการยุโรปด้านสุขภาพ สิ่งแวดล้อมและโรคอุบัติใหม่ สมาคมกุมารแพทย์แห่งยุโรป สมาคมแพทย์โรคระบบทางเดินหายใจยุโรป สหพันธ์โรควัณโรคและโรคปอดนานาชาติ ต่างก็เห็นว่า การสูบบุหรี่ไฟฟ้าในเด็กจะนำไปสู่การเสพติดนิโคตินระยะยาว ซึ่งล้วนสอดคล้องกับงานวิจัยที่ใช้ข้อมูลของประเทศไทยที่สรุปว่า เด็กที่สูบบุหรี่ไฟฟ้ามีแนวโน้มที่จะสูบบุหรี่ธรรมดาเพิ่ม 5 เท่า ตามที่เสนอข่าวไปก่อนหน้านี้

รศ.ดร.พญ.เริงฤดี กล่าวต่อว่า สิ่งที่น่าเป็นกังวลเรื่องบุหรี่ไฟฟ้า คือผลกระทบต่อเด็กและเยาวชน ซึ่งคำว่า บุหรี่ไฟฟ้าเป็นประตูสู่การสูบบุหรี่ หรือ gateway effects แท้จริงมีความหมายใน 2 แง่มุม คือ 1. เด็กที่สูบบุหรี่ไฟฟ้ามีแนวโน้มจะไปสูบบุหรี่ธรรมดาเพิ่มขึ้นรวมทั้งการเสพติดนิโคตินในระยะยาว ตามที่มีงานวิจัยจากหลายๆ ประเทศและองค์กรสุขภาพระหว่างประเทศสรุปตรงกันตามที่กล่าวไปแล้ว

2. มีรายงานวิจัยที่ยืนยันว่า เด็กส่วนใหญ่ถึง 3 ใน 4 ที่เข้ามาสูบบุหรี่ไฟฟ้า ไม่ใช่เด็กกลุ่มเสี่ยงที่จะสูบบุหรี่ธรรมดา หรือกล่าวง่ายๆ คือเด็กกลุ่มนี้หากไม่มีบุหรี่ไฟฟ้า อาจจะไม่ได้เข้ามาสู่วงจรการเสพติดบุหรี่เลย แสดงให้เห็นว่าบุหรี่ไฟฟ้าเป็นประตูนำเด็กที่ไม่ใช่กลุ่มเสี่ยงเข้ามาสู่การสูบบุหรี่และเสพติดนิโคติน ซึ่งอันนี้เป็นสิ่งที่น่ากลัวกว่าเพราะเป็นสิ่งแสดงว่าบุหรี่ไฟฟ้าขยายกลุ่มเด็กและเยาวชนที่เสพติดนิโคตินให้กว้างมากขึ้น

ส่วนที่กลุ่มสนับสนุนบุหรี่ไฟฟ้ามักอ้างว่า หากบุหรี่ไฟฟ้าทำให้เด็กสูบบุหรี่ธรรมดาเพิ่มขึ้นจริงทำไมอัตราสูบบุหรี่ธรรมดาในต่างประเทศ เช่น อังกฤษ หรือสหรัฐอเมริกา ไม่เพิ่มขึ้น เรื่องนี้ รศ.ดร.พญ.เริงฤดี อธิบายว่า อัตราสูบบุหรี่ในระดับประชากรมีปัจจัยที่เกี่ยวข้องหลายด้าน โดยเฉพาะมาตรการควบคุมยาสูบด้านอื่นๆ เช่น ภาษียาสูบ เขตปลอดบุหรี่ ห้ามโฆษณาบุหรี่ ฯลฯ

ส่วนการสูบบุหรี่ไฟฟ้าส่งผลให้เด็กและเยาวชนสูบบุหรี่เพิ่มขึ้นเป็นผลในระดับบุคคล จึงไม่อาจนำไปเปรียบเทียบกับผลรวมของอัตราการสูบบุหรี่ธรรมดาในระดับประชากรได้ตรงๆ เพราะต้องพิจารณารวมกับมาตรการอื่นๆ ที่จะส่งผลกระทบต่อภาพรวมการสูบบุหรี่ในระดับประชากรด้วย แต่มีข้อสังเกตว่า อัตราการลดลงของการสูบบุหรี่ธรรมดาของเด็กและเยาวชนในต่างประเทศนั้นมีมานานตั้งแต่ก่อนมีบุหรี่ไฟฟ้า แต่ปัจจุบันหลังจากมีการระบาดของบุหรี่ไฟฟ้า อัตราการสูบบุหรี่ธรรมดาในเด็กกลับลดลงน้อยกว่าก่อนที่จะมีบุหรี่ไฟฟ้าด้วยซ้ำ

ผศ.ดร.นพ.วิชช์ เกษมทรัพย์ ผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและจัดการความรู้เพื่อการควบคุมยาสูบ ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า ประเด็นอัตราการสูบบุหรี่ในระดับประชากรนี้มีนักวิจัยจากสหรัฐอเมริกาได้ทำการศึกษาพบว่า ตั้งแต่มีการระบาดของบุหรี่ไฟฟ้า อัตราการสูบบุหรี่ธรรมดาในเด็กและเยาวชนลดลงน้อยกว่าก่อนการระบาดของบุหรี่ไฟฟ้า โดยอัตราการลดลงของการสูบบุหรี่ธรรมดาในเด็กและเยาวชนก่อนมีบุหรี่ไฟฟ้า (พ.ศ.2545-2556) ลดลงเฉลี่ยปีละ 0.75% แต่ตั้งแต่บุหรี่ไฟฟ้าเริ่มระบาด (พ.ศ.2558-2562) อัตราการสูบบุหรี่ธรรมดาในเด็กและเยาวชนลดลงเพียงปีละ 0.37% ซึ่งหากคำนวณเป็นตัวเลขอาจจะกล่าวได้ว่าการระบาดของบุหรี่ไฟฟ้าในสหรัฐอเมริกาเป็นเวลา 4 ปี ทำให้เด็กและเยาวชนสูบบุหรี่ธรรมดาเพิ่มถึง 1.66 ล้านคน สะท้อนให้เห็นชัดเจนว่าบุหรี่ไฟฟ้าทำให้เด็กและเยาวชนติดบุหรี่เพิ่มขึ้นจริง เป็นสิ่งที่สนับสนุนสมมุติฐานของ gateway effects ของบุหรี่ไฟฟ้าในข้อมูลระดับประชากรด้วย

“ส่วนที่กลุ่มสนับสนุนบุหรี่ไฟฟ้าอ้างว่า บุหรี่ไฟฟ้าเป็นอันตรายน้อยกว่าบุหรี่ธรรมดาอย่างมากนั้นก็เป็นคำกล่าวที่เลื่อนลอย ไม่มีหลักฐานยืนยัน แม้แต่องค์การอาหารและยาสหรัฐอเมริกาหรือเอฟดีเอ ยังเคยออกมาเตือนบริษัทบุหรี่ไม่ให้นำไปอ้างว่า บุหรี่ไฟฟ้ามีอันตรายน้อยกว่า ซึ่งปัจจุบันมีงานวิจัยใหม่ๆออกมาเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เกี่ยวกับอันตรายของบุหรี่ไฟฟ้าต่อสุขภาพเช่น เพิ่มความเสี่ยงเกิดโรคหัวใจขาดเลือดเฉียบพลันโรคหลอดเลือดสมอง โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง โรคหอบหืด และโรคมะเร็ง เป็นต้น ที่สำคัญคือบุหรี่ไฟฟ้าส่งผลกระทบอย่างมากต่อเด็กและเยาวชนที่สมองยังพัฒนาไม่เต็มที่ ทำให้ประสิทธิภาพการทำงานของสมองลดลง นอกจากนี้ควันบุหรี่ไฟฟ้ามือสองมีผลต่อพัฒนาการด้านสมองของทารกในครรภ์อีกด้วย” ผศ.ดร.นพ.วิชช์ กล่าว

ผศ.ดร.นพ.วิชช์ เกษมทรัพย์

รศ.ดร.พญ.เริงฤดี กล่าวเพิ่มเติมว่า ผลกระทบทางสุขภาพที่ทั่วโลกกำลังเป็นห่วงกันตอนนี้คือผลกระทบต่อเด็กและเยาวชน เพราะปฏิเสธไม่ได้เลยว่า เด็กและเยาวชนเป็นเป้าหมายที่สำคัญของบริษัทบุหรี่ไฟฟ้า ซึ่งจะเห็นได้จากอัตราการสูบบุหรี่ไฟฟ้าสูงที่สุดในกลุ่มเด็กและเยาวชนในทุกประเทศทั่วโลก เช่น ปี 2020 สหรัฐอเมริกาอัตราการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในเด็กมัธยมสูงถึง 19.6% แต่อัตราการสูบบุหรี่ในผู้ใหญ่มีเพียง 5.1% ส่วนการสำรวจของไทยโดยสำนักงานสถิติแห่งชาติก็สอดคล้องกันคือกลุ่มอายุที่สูบบุหรี่ไฟฟ้ามากที่สุดคืออายุ 15-19 ปี

นอกจากนี้การที่บุหรี่ไฟฟ้าผลิตน้ำยากลิ่นรสชาติต่างๆ กว่า 16,000 กลิ่น ซึ่งส่วนใหญ่ล้วนแต่เป็นกลิ่นสำหรับเด็กและเยาวชน เช่น กลิ่นขนม กลิ่นผลไม้หรือกลิ่นน้ำอัดลมรสชาติต่างๆ ประกอบกับการออกแบบผลิตภัณฑ์ที่เป็นรูปการ์ตูนสิ่งเหล่านี้ย้อนแย้งกับสิ่งที่บริษัทบุหรี่ไฟฟ้าอ้างว่าต้องการขายให้เฉพาะผู้ใหญ่ที่ต้องการเลิกบุหรี่เท่านั้น

รศ.ดร.พญ.เริงฤดี ปธานวนิช

ปัจจุบันมีกลุ่มสนับสนุนบุหรี่ไฟฟ้าในประเทศไทยกำลังเคลื่อนไหวอย่างหนัก วิ่งเต้นกับผู้กำหนดนโยบายระดับต่างๆ รวมทั้งกรรมาธิการหลายคณะในสภาผู้แทนราษฎร เพื่อให้ประเทศไทยยกเลิกกฎหมายห้ามนำเข้าและจำหน่ายบุหรี่ไฟฟ้า โดยมักอ้างว่าจะสามารถจะควบคุมการเข้าถึงของเด็กและเยาวชนได้ดีกว่า ซึ่งเป็นสิ่งที่เชื่อไม่ได้ อยากให้ดูตัวอย่างในต่างประเทศ เช่น ประเทศอังกฤษ สหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย หรือนิวซีแลนด์ จะพบว่า อัตราการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในเด็กที่อายุต่ำกว่าที่กฎหมายอนุญาตให้ซื้อบุหรี่ไฟฟ้าได้ ยังเพิ่มสูงอย่างต่อเนื่อง เช่น อังกฤษพบเด็กอายุ 15 ปี มีอัตราการสูบบุหรี่ไฟฟ้าสูงถึง 18% โดยเฉพาะเด็กผู้หญิงที่พบมีอัตราการสูบบุหรี่ไฟฟ้าเพิ่มสูงขึ้นกว่าเด็กผู้ชาย เพิ่มจาก 10% เป็น 21% ระหว่างปี ค.ศ. 2018-2021

นอกจากนี้ยังพบอีกว่า เด็กที่สูบทั้งบุหรี่ไฟฟ้าและบุหรี่ธรรมดาเพิ่มขึ้นเป็นเท่าตัวจาก 29% เป็น 61% ทั้งที่กฎหมายห้ามจำหน่ายบุหรี่ไฟฟ้าให้เด็กอายุต่ำว่า 18 ปี แม้อังกฤษจะมีมาตรการควบคุมยาสูบดีกว่าและงบประมาณในการควบคุมยาสูบมากกว่าไทยหลายเท่าตัวก็ตาม

“อยากให้สังคมช่วยจับตากลุ่มสนับสนุนบุหรี่ไฟฟ้าที่กำลังเคลื่อนไหวในประเทศไทยถึงความเชื่อมโยงกับบริษัทบุหรี่ข้ามชาติ เพราะพบหลักฐานว่าคนกลุ่มนี้เป็นสมาชิกองค์กรสนับสนุนการใช้นิโคตินนานาชาติที่ได้รับเงินสนับสนุนจากบริษัทบุหรี่ข้ามชาติผ่านมูลนิธิเพื่อโลกปลอดควันบุหรี่อย่างต่อเนื่อง โดยบริษัทบุหรี่
ข้ามชาตินี้เป็นเจ้าของผลิตภัณฑ์บุหรี่ไฟฟ้าหลายยี่ห้อที่วางจำหน่ายในต่างประเทศและต้องการมาเปิดตลาดในประเทศไทย” รศ.ดร.พญ.เริงฤดี กล่าวในตอนท้าย

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/683763

สกู๊ปพิเศษ : เสริมศักยภาพ‘แกนนำครูอาชีวะ’ ร่วมป้องกันปัจจัยเสี่ยง-อบายมุขในสถานศึกษา

วันอาทิตย์ ที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2565, 06.00 น.

ถือเป็นอีกหนึ่งโครงการดีๆ ที่สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ สำนักมาตรฐานการอาชีวศึกษาและวิชาชีพ (สอศ.) มูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน จัดกิจกรรมอบรมพัฒนาหนุนเสริมศักยภาพครูแกนนำ ภายใต้โครงการพัฒนาเครือข่ายและหนุนเสริมศักยภาพครูและแกนนำนักศึกษาอาชีวศึกษา ป้องกันปัจจัยเสี่ยง (เหล้า บุหรี่) ในสถานศึกษา

โครงการดังกล่าวเกิดขึ้นเพื่อต้องการขับเคลื่อนนโยบายสู่การปฏิบัติและพัฒนากลไกที่เป็นจริง เพื่อลดปัจจัยเสี่ยงต่อพฤติกรรมที่เป็นปัญหาในนักเรียน นักศึกษาระดับอาชีวศึกษา ขณะนี้โครงการได้สนับสนุนงบประมาณให้กับวิทยาลัยในสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา จำนวน 25 แห่ง ได้ดำเนินการจัดกิจกรรมรณรงค์ลดปัจจัยเสี่ยงในสถานศึกษาเป็นที่เรียบร้อย เพื่อให้เกิดบทเรียนและพัฒนาวิทยาลัย แลกเปลี่ยนเรียนรู้และถอดบทเรียนร่วมกัน

ดร.นิติ นาชิต ผู้อำนวยการสำนักมาตรฐานการอาชีวศึกษาและวิชาชีพ (สอศ.) กล่าวว่า สถานศึกษาเป็นสถานที่ที่จะผลิตกำลังคนสำคัญของประเทศดังนั้นกิจกรรมต่างๆ ต้องเริ่มต้นจากสถานศึกษา ที่ต้องลงสู่การพัฒนาครูแกนนำว่ามีแนวทางในการพัฒนาลูกศิษย์อย่างไร ซึ่งจะนำไปสู่การทำกิจกรรมของเด็ก เด็กๆ ก็จะมีภูมิคุ้มกันที่จะไปป้องกันตัวเขาเอง รวมถึงขยายผลไปสู่เพื่อนๆ ทำให้นำไปสู่การลดปัจจัยเสี่ยง

ดร.นิติ กล่าวต่อว่า สำหรับการรณรงค์ ลดปัจจัยเสี่ยงในสถานศึกษานั้น ปัจจุบันมีกิจกรรมที่ป้องกันยาเสพติดอยู่แล้ว ซึ่งเราเอามาเชื่อมโยงกับกิจกรรมที่ สสส. ทำโครงการในส่วนนี้ เพื่อทำให้เด็กมีกิจกรรม และได้ร่วมแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพื่อให้เขามีความเข้มแข็ง และมีภูมิคุ้มกัน โดยตอนนี้มีสถานศึกษาทั้งหมด 25 แห่งที่เข้าร่วมโครงการนี้ ซึ่งทั้ง 25 แห่ง อยู่ในโครงการพัฒนาศูนย์ความเป็นเลิศทางการอาชีวศึกษา (Excellent Center) ซึ่งเป็นนโยบายของ น.ส.ตรีนุช เทียนทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการให้สถานศึกษาพัฒนาผู้เรียน ซึ่งนอกจากในด้านความสามารถแล้ว ก็อยากให้เป็นคนดีด้วย ซึ่งกิจกรรมช่วยป้องกันเหล้า บุหรี่ ก็จะช่วยเสริมสร้างให้เขาเป็นคนดีด้วยเช่นกัน

ดร.นิติ นาชิต 

“ต้องยอมรับว่าเด็กอาชีวะ เป็นเด็กวัยรุ่น ถ้าหากิจกรรมที่น่าสนใจ และเข้าถึงเขาได้ก็เป็นเรื่องที่ดี ฉะนั้นกิจกรรมที่ร่วมมือกับ สสส. ล้วนแล้วแต่เป็นกิจกรรมที่ทำให้เด็กมีความสนใจ และสอดคล้องกับช่วงวัยของเขา ฉะนั้นกิจกรรมต่างๆ เขาให้ความสนใจ และให้ความร่วมมือเป็นอย่างดี”ดร.นิติ กล่าว

น.ส.รุ่งอรุณ ลิ้มฬหะภัณ ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงทางสังคม สสส. กล่าวว่า สสส. ได้สนับสนุนโครงการพัฒนาเครือข่ายและหนุนเสริมศักยภาพครูและแกนนำนักศึกษาอาชีวศึกษาป้องกันปัจจัยเสี่ยง (เหล้า บุหรี่) ในสถานศึกษามาอย่างต่อเนื่อง เพื่อขยายแนวร่วมในการทำงานเพื่อสร้างภูมิคุ้มกันเยาวชนให้รู้เท่าทันปัจจัยเสี่ยง เหล้า บุหรี่ ที่เป็นต้นเหตุต่อเนื่องไปยังปัจจัยเสี่ยงอื่นๆ เช่น ยาเสพติดรวมถึงปัจจัยเสี่ยงด้านการพนัน ทั้งการสร้างความรู้ความเข้าใจ การช่วยเหลือกลุ่มเสี่ยง กลุ่มเปราะบาง ตลอดจนการร่วมดูแลสิ่งแวดล้อมให้ปลอดจากปัจจัยเสี่ยง โดยมีครู นักเรียน นักศึกษาเข้าร่วมโครงการจำนวนมาก ซึ่งเป็นตัวแทนจากทุกแผนกวิชาเข้าร่วมฝึกฝนทักษะ จนเกิดเป็นแกนนำครู นักเรียน นักศึกษา เพื่อเป็นกำลังสำคัญในการช่วยป้องกันปัจจัยเสี่ยง ส่งผลหลายด้าน ต่อนักเรียน นักศึกษา เช่นผลการเรียนดีขึ้น ลดการเกิดอุบัติเหตุ ลดการบาดเจ็บ การเสียชีวิต จากปัจจัยเสี่ยงต่างๆ

ทั้งนี้ จากรายงานการสำรวจพฤติกรรมการสูบบุหรี่และการดื่มสุราของประชากรไทยปี 2564 โดยสำนักงานสถิติแห่งชาติ พบว่าอัตราการสูบบุหรี่ในกลุ่มเยาวชน อายุ 15-24 ปีอยู่ที่ร้อยละ 12.7 ซึ่งลดลงจากปี 2560 (ร้อยละ 15.4) สอดคล้องกับอัตราการดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ในกลุ่มเยาวชนก็ลดลงเช่นกัน แต่จากสถานการณ์การสูบบุหรี่ไฟฟ้า พบ 78,742 คนสูบบุหรี่ไฟฟ้า โดยมีสัดส่วนเป็นเยาวชน 15-24 ปีมากที่สุด (ร้อยละ 30.5%) ซึ่งกลุ่มเยาวชนควรได้รับข้อมูลที่ถูกต้องเพื่อประกอบการตัดสินใจ

น.ส.รุ่งอรุณ ลิ้มฬหะภัณ

ส่วนสถานการณ์พนัน ประจำปี 2562 โดยศูนย์ศึกษาปัญหาการพนัน พบประชากรอายุ 15 ปีขึ้นไป พบว่าร้อยละ 98.9 เกิดจากการอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีคนรอบข้างเล่นการพนัน โดยมีเยาวชนที่อายุ 15-25 ปี เล่นการพนันจำนวน 4.3 ล้านคนและมีพฤติกรรมเข้าข่ายเป็นปัญหาอยู่ 6 แสนคน จึงควรมีการสร้างภูมิคุ้มกันเยาวชนให้รู้เท่าทันปัจจัยเสี่ยง

“ครูแกนนำ มีความสำคัญอย่างมากคือเด็กทุกคนเขาอยากรู้อยากลอง แต่เราจะทำอย่างไร ที่จะกล้าเดินเข้าไปหาเด็กเพื่อให้เขาเปิดใจ ต้องกล้าบอก กล้าเตือน ดึงเขาออกมาให้ได้ เราต้องทำให้เขารักตัวเอง แล้วเขาจะเปลี่ยนแปลงตัวเอง เพื่อทำในสิ่งที่ถูกต้อง” อ.นิอร น้ำใจดี วิทยาลัยพณิชยการธนบุรี สะท้อนความรู้สึกผ่านเวทีอบรมเป็นครูแกนนำในโครงการฯ

อ.นิอรกล่าวว่า จากการเข้าอบรมพัฒนาศักยภาพครูแกนนำ ทำให้ปัจจุบันสามารถขยายผลเข้าสู่วิทยาลัย โดยแกนนำ 4 คน จะประชาสัมพันธ์โครงการหน้าเสาธงโดยหาอาสาสมัครห้องละ 4 คน เป็นการอบรมโครงการ TCC เยาวชนรุ่นใหม่ ร่วมแก้ไขปัจจัยเสี่ยง โดยป้องกันปัจจัยเสี่ยงหลักคือ เหล้า และ บุหรี่ ในสถานศึกษา ซึ่งจากแกนนำ 4 คน ได้ขยายผลไปสู่แกนนำอีก 50 คน โดยเป็นตัวแทนจิตอาสาห้องละ1 คน รวมกับครูที่ปรึกษา ทำให้ตอนนี้มีแกนนำหลักเป็นนักศึกษา 50 คน ครูอีก 50 ท่าน

อ.นิอร กล่าวอีกว่า ที่ทำในส่วนนี้ไม่ได้มั่นใจว่าจะทำให้สถานศึกษาปลอด เหล้า บุหรี่ 100% ถามว่าห้ามได้ไหม ก็ห้ามไม่ได้ ฉะนั้น สิ่งที่ทำได้ในระดับแรกคือการสร้างกระแสปลูกจิตสำนึกของเด็ก ให้เขารู้ว่าสิ่งไหนผิด และกล้าปฏิเสธ ซึ่งเราให้แกนนำหลัก 4 คนเล่าจากเพื่อนสู่เพื่อน นำสิ่งดีๆ ไปบอกต่อ กล้าที่จะบอกคุณครู เตือนเพื่อน และกล้าที่จะดึงคนเดินทางเสี่ยงให้กลับมาทางที่ถูก ซึ่งผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นได้แกนนำ เมื่อมีแกนนำนักศึกษาเหล่านี้ก็จะไปเตือนเพื่อนถึงสิ่งที่ไม่ดี อีกอย่างที่เราทำคือการสร้างจิตสำนึกปลุกกระแส ด้วยการประกวดทำคลิปติ๊กต็อก อย่างน้อย 1 ห้อง 1 คลิป ให้สมาชิกในห้องช่วยทำคลิป คิดวิเคราะห์ และรณรงค์ หวังว่าการเริ่มต้นจากสิ่งเล็กๆ จะช่วยขยายผลให้ไปสู่วงกว้างได้

อ.โชติพงศ์ สังข์น้อย

อ.นพรัตน์ เบ้าหล่อ วิทยาลัยเทคนิคอำนาจเจริญ กล่าวว่า โครงการของวิทยาลัยเทคนิคอำนาจเจริญ คือ โครงการลด ละ เลิกบุหรี่ในสถานศึกษา ภายใต้โครงการพัฒนาเครือข่ายและหนุนเสริมศักยภาพครูและแกนนำนักศึกษาอาชีวศึกษาป้องกันปัจจัยเสี่ยง (เหล้า บุหรี่)ในสถานศึกษา โดยกิจกรรมหลักๆ ทำเกี่ยวกับสื่อ คลิปวีดีโอ หนังสั้น ลงในติ๊กต็อก รวมทั้ง เฟซบุ๊ค ยูทูบ วัตถุประสงค์ของโครงการคือให้นักศึกษาใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์ ให้ลด ละ เลิกอบายมุข ตอนแรกตั้งเป้าให้นักศึกษาเข้าร่วมโครงการ 100 คน แต่เมื่อมาพิจารณาดูแล้วอยากให้เด็กได้รับโอกาสและความเสมอภาค จึงให้เด็กทั้งแผนกเข้าร่วมเพื่อให้เด็กรู้โทษ เหล้า บุหรี่

“สิ่งที่เราเริ่มทำโครงการคือ อบรมเรื่องการทำสื่อวีดีโอ ไม่ว่าจะเป็นการเขียนสคริปต์ การตัดต่อวีดีโอ และให้เด็กอัปคลิปผ่านช่องยูทูบของ กสศ. (EEF Tomorrow) โดยทำควบคู่กับการอบรมให้ความรู้ โดยให้หมอจากโรงพยาบาลอำนาจเจริญมาให้ความรู้เกี่ยวกับโทษของบุหรี่ ก่อนให้เด็กจับกลุ่มระดมสมองว่าได้ความรู้อะไรบ้าง และให้เขานำเสนอ พร้อมกับมีเงินรางวัลเป็นกำลังใจให้กับเขา ทั้งนี้อยากให้ สสส.มีโครงการดีๆ แบบนี้ให้เด็กห่างไกลจากยาเสพติด ทั้งเหล้า และ บุหรี่ เพื่อหวังให้เด็กเป็นพลเมืองที่ดีในสังคมต่อไป” อ.นพรัตน์ ระบุ

อ.โชติพงศ์ สังข์น้อย วิทยาลัยเทคนิคถลาง จ.ภูเก็ต กล่าวว่า สิ่งแรกเคยเป็นนักเรียน ปวช.,ปวส. ทำให้รู้บริบทของนักศึกษาดีว่ากลุ่มเพื่อนเป็นสิ่งสำคัญของ
พวกเขา ซึ่งส่วนตัวเคยลองมาทั้ง บุหรี่ และบุหรี่ไฟฟ้า ทำให้รู้ว่าเป็นอันตรายต่อร่างกาย ยิ่งสูบยิ่งดูดยิ่งทำให้เลิกยาก เมื่อมาเป็นครู จึงได้เข้าร่วมอบรมพัฒนาหนุนเสริมศักยภาพครูแกนนำ ร่วมกับทาง สสส. และทางมูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน โดยนำนักเรียนแกนนำ 4 คน เข้าร่วมกิจกรรมพร้อมกันนี้ได้เสนอโครงการ TLTC สร้างคนรุ่นใหม่ห่างไกลสิ่งเสพติด บุหรี่ เหล้า ในสถานศึกษา จุดเริ่มต้นเรามีแกนนำแค่4 คนที่เข้าร่วมโครงการ ก่อนเริ่มขยายผลไปสู่นักเรียนคนอื่นๆ ภายในวิทยาลัย

อ.นพรัตน์ เบ้าหล่อ

“วัตถุประสงค์ของเราคือให้นักเรียนมีความรู้ และลด ละ เลิก บุหรี่ สุรา โดยเราจะสร้างนักเรียนแกนนำทุกแผนก ให้ขยายผลไปสู่แผนกของตนเอง ซึ่งมีเวทีแลกเปลี่ยนความรู้ถึงวิธีแก้ปัญหาเหล้า บุหรี่ ภายในวิทยาลัยอย่างไร เพื่อให้เพื่อนในโรงเรียนลด ละ เลิก ให้ได้ ซึ่งเป้าหมายต่อไปของเราคือสร้างแกนนำภายในแผนกให้มากขึ้น เพื่อนช่วยกันสอดส่องดูแลไม่ให้นักเรียนสูบบุหรี่ หรือ ดื่มสุราในวิทยาลัย รวมทั้งการทำสื่อ ทำคลิปให้นักเรียนรู้ถึงโทษของสิ่งเสพติด” อ.โชติพงศ์กล่าว

ขณะที่ อ.อนุวัต ราชสมบัติ วิทยาลัยอาชีวศึกษาเชียงราย กล่าวว่า เนื่องจากเป็นครูกิจกรรมนักเรียน-นักศึกษา ทำให้มีโอกาสทำกิจกรรมกับนักเรียน นักศึกษาเป็นประจำ ทำให้รู้และเข้าใจว่านักเรียนอาชีวะเป็นอย่างไร โดยวิทยาลัยของเรามีนักเรียนประมาณ 3,200 คน และหลังจากได้เข้าร่วมอบรมครูแกนนำ ได้นำความรู้มาสานต่อในวิทยาลัย โดยเริ่มจากประกาศเจตนารมณ์ให้ครู นักเรียน นักศึกษาในวิทยาลัยทุกคนเข้าร่วมกิจกรรมในวันงดสูบบุหรี่โลก พร้อมกับออกแบบป้ายรณรงค์ถึงโทษและพิษภัยของสิ่งเสพติดโดยให้นักเรียนทุกคนมีส่วนร่วม พร้อมจัดทำโมเดลรณรงค์ รวมถึงการจัดการแข่งขันฟุตซอล ซึ่งหวังให้นักเรียนตระหนักถึงโทษของยาเสพติด

ทั้งนี้ โครงการทั้งหมดที่จัดขึ้นมาต้องขอขอบคุณ สสส. มูลนิธิรณรงค์หยุดพนัน ที่สนับสนุนงบประมาณที่เป็นประโยชน์ต่อการดำเนินการในเรื่องนี้เป็นอย่างดี

อ.นิอร น้ำใจดี 

อ.อนุวัต ราชสมบัติ 

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/682227

สกู๊ปพิเศษ : สนทนาเตรียมตัวก่อนตาย ใช้สิทธิ Living will ต้องรู้อะไรบ้าง

วันอาทิตย์ ที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2565, 06.00 น.

นับเป็นเวลานานที่ประเทศไทยได้รับรอง “สิทธิแสดงเจตนาที่จะรับหรือไม่รับการรักษาที่เป็นไปเพียงเพื่อยืดความตายในวาระสุดท้ายของชีวิต” หรือ “Living will” ที่กำหนดไว้ในมาตรา 12 พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) สุขภาพแห่งชาติ พ.ศ.2550 ซึ่งไม่ใช่การปฏิเสธการรักษา แต่เป็นการดูแลแบบประคับประคอง (Palliative care) เพื่อลดอาการเจ็บปวด ไม่สุขสบาย เพื่อการจากโลกนี้ไปอย่างสงบ โดยปัจจุบัน พบว่าคนในสังคมให้ความสนใจเรื่องนี้มากขึ้นเพื่อเตรียมตัวเอาไว้ แต่ยังไม่รู้ว่าจะมีขั้นตอน หรือต้องทำอะไรบ้าง “สำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ หรือ สช.” จึงได้จัดเสวนา “ต้องรู้อะไรบ้างเมื่อต้องรับมือกับความตาย”

นายสุทธิพงษ์ วสุโสภาพล รองเลขาธิการคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ กล่าวว่า Living will คือ หนังสือแสดงเจตนาที่จะจากไปตามธรรมชาติด้วยดีหรือการตายดี ตามมาตรา 12 ของ พ.ร.บ. สุขภาพแห่งชาติ ซึ่งเป็นกฎหมายที่ช่วยในการวางแผนชีวิต ในหลายๆ ประเทศก็มีกฎหมายดังกล่าว ซึ่งสาระสำคัญคือ การรับรองสิทธิของบุคคลในการทำหนังสือแสดงเจตนาไม่ประสงค์รับบริการสาธารณสุขที่เป็นไปเพียงเพื่อยืดการตายในวาระสุดท้ายของชีวิตตน ซึ่งผู้ป่วยสามารถทำหนังสือเพื่อบันทึกเจตนาที่จะรับการรักษาที่ตนเองต้องการในวาระสุดท้ายของชีวิตได้ ซึ่งการรับรองดังกล่าวเป็นไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนดในกฎกระทรวงสาธารณสุข โดยคุ้มครองผู้ประกอบวิชาชีพด้านสาธารณสุขที่ได้ปฏิบัติตามเจตนาของบุคคลที่ได้ทำหนังสือแสดงไว้

“หนังสือแสดงเจตนา เป็นเครื่องมือในการสื่อสารระหว่างผู้ป่วยญาติ และผู้ให้การรักษา เมื่อบุคคลคนนั้นไม่สามารถสื่อสารแล้ว และไม่สามารถรักษาได้อีก”

พญ.นิษฐา เอื้ออารีมิตร

ปัจจุบัน โครงสร้างประชากรของประเทศไทยเปลี่ยนแปลงเข้าสู่สังคมสูงวัย ประชาชนเจ็บป่วยด้วยโรคเรื้อรังและโรคที่คุกคามชีวิตมากขึ้น ในขณะที่เทคโนโลยีทางการแพทย์ก็ทันสมัยขึ้น หากจัดการเรื่องนี้เข้าไปสนับสนุน นอกจากประชาชนจะได้รับการดูแลที่ดีแล้ว ยังมีส่วนช่วยระบบการเงินการคลัง ระบบการบริหารจัดการ และระบบการบริการต่างๆ ของสถานพยาบาล เพื่อการพัฒนาที่ดีขึ้น ซึ่งปัจจุบันท้องถิ่นหลายแห่งได้ตั้งกองทุนดูแลระยะสุดท้ายของชีวิต มีการบริหารจัดการเตียง เงินสวัสดิการ รวมถึงผู้ดูแล (Care Giver) นี่จึงเป็นโอกาสหนึ่งที่จะได้ทำให้คนไทยได้มีสุขภาวะดีขึ้น

ขณะนี้ รัฐสภาได้เอาเรื่องการดูแลระยะยาวไปเป็นเป้าหมายหนึ่งของการดูแลผู้สูงอายุ โดย Living will และการดูแลแบบประคับประคอง จะเป็นส่วนหนึ่งในกระบวนการการดูแลระยะยาว (Long Term Care) ดังนั้นการเมืองก็จะมีทิศทางของนโยบาย รัฐบาลเองก็จะมอบให้กระทรวงสาธารณสุขได้เอาเรื่องราวเหล่านี้เข้าไปในระบบบริการสุขภาพด้วย

รศ.นพ.ฉันชาย สิทธิพันธุ์ คณบดีคณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย กล่าวว่า สำหรับการรักษาผู้ป่วยระยะท้ายควรให้การรักษาที่ได้ประโยชน์ และควรหยุดการรักษาที่ไม่ได้ประโยชน์ ซึ่งคำว่า “ประโยชน์” ต้องขึ้นกับเป้าหมาย เช่น การรักษาแบบยืดเวลาเพื่อทำเป้าหมายของชีวิตให้สำเร็จ ยกตัวอย่าง คนไข้มะเร็งปอดระยะสุดท้าย ตอนนี้ภาวะหายใจล้มเหลว เมื่อใส่ท่อช่วยหายใจจะมีชีวิตอยู่ได้นานขึ้น แต่จะทรมานกับการใส่ท่อช่วยหายใจ แทบไม่มีโอกาสถอดท่อ กรณีนี้การใส่ท่อฯ จึงมีประโยชน์น้อย จึงต้องมาดูเป้าประสงค์ เช่น เพื่อยืดระยะเวลาออกไปอีก 3 วันเพื่อรอลูกกลับจากต่างประเทศ เป็นต้น

รศ.นพ.ฉันชาย สิทธิพันธุ์ 

ในการรักษาจะมีวัตถุประสงค์ของแต่ละช่วง เริ่มตั้งแต่การป้องกันไม่ให้เกิดโรค และถ้าเป็นโรคก็พยายามรักษาโรคให้หายไว ในขณะเดียวกันเราก็หวังว่าชีวิตเราจะอยู่อย่างดี คือมีความสุขกาย สบายใจ มีคุณภาพชีวิตที่ดี และสุดท้ายถ้าเราต้องตาย เราก็ต้องการที่จะตายดี ซึ่งสิ่งที่สำคัญที่สุดก็คือเรื่องการตั้งเป้าหมาย ถ้าได้เริ่มการรักษาไปแล้วไม่ได้ผลอย่างที่ต้องการ มีความทุกข์ทรมานเกิดขึ้น เราสามารถหยุดการรักษานั้นได้ หรือจะไม่เริ่มเลยถ้าคิดว่าการรักษานั้นไม่ได้ผลแน่นอน ซึ่งไม่ใช่การการุณยฆาต แต่เป็นการที่หยุดหรือไม่เริ่มการรักษาที่ไม่ได้ประโยชน์

“การุณยฆาตเป็นการเร่งความตาย แต่การทำ Palliative care เป็นการยอมรับความตาย ซึ่งเราไม่ได้เร่งแต่ไม่ยื้อ และไม่ได้หยุดการรักษา เพียงแต่เปลี่ยนมารักษาแบบประคับประคอง เลือกการรักษาที่เหมาะสมต่อเนื่องจนกระทั่งเสียชีวิต เป็นการเน้นประโยชน์ของผู้ป่วย ไม่ใช่ของญาติ”

นพ.ฉันชาย กล่าวต่อไปว่า ทั้งนี้ กรณีผู้ป่วยไม่มีญาติ ทางโรงพยาบาลอาจมีการหารือในรูปแบบคณะกรรมการ และมีมติร่วมกันว่าจะดูแลผู้ป่วยอย่างไร อย่างไรก็ตาม โรงพยาบาลเอกชนหลายแห่งมีกฎเหล็กว่าหากไม่มีหนังสือแสดงเจตนา จะไม่ยอมทำตามที่ผู้ป่วยขอไม่ใส่ท่อฯ เพราะยังมีประเด็นเรื่องการฟ้องร้อง

ศ.ดร.นพ.อิศรางค์ นุชประยูร

ด้าน พญ.นิษฐา เอื้ออารีมิตร ผู้อำนวยการโรงพยาบาลคูนกล่าวว่า การดูแลคนไข้ในห้องไอซียู บางครั้งก็ไม่รู้ว่าตรงกับความต้องการของผู้ป่วยจริงๆ หรือไม่ เพราะ ณ จุดนั้นคนไข้ไม่สามารถสื่อสารกับเราได้ ซึ่งญาติเองบางครั้งก็ไม่รู้ว่าคนไข้ต้องการอะไร เพราะไม่เคยคุยเรื่องนี้กันมาก่อน จึงต้องมีการทำ Advance care planหรือเปิดกระบวนการพูดคุยสื่อสารกันในครอบครัวมากขึ้น ทุกคนสามารถทำได้ หากสื่อสารกันไว้ตั้งแต่แรกว่า คนไข้อยากได้หรือไม่อยากได้อะไร ความหมายของการมีชีวิตอยู่หรือคุณภาพชีวิตที่ดีของคนไข้คืออะไร ซึ่งนิยามของแต่ละคนแตกต่างกัน เมื่อเกิดวิกฤตในชีวิต ทั้งญาติและแพทย์ก็จะสามารถเข้าใจและทำตามความประสงค์ผู้ป่วยได้มากที่สุด

ทั้งนี้ การทำ Living will ไม่จำเป็นต้องทำเมื่ออายุมากแล้วเท่านั้น แม้เป็นคนแข็งแรงก็สามารถวางแผนไว้ล่วงหน้าได้ เพราะเราไม่มีทางรู้เลยว่าเวลาของเราจะมาถึงเมื่อไร แต่ปัจจุบันจำนวนคนทำ Living will ยังมีน้อย เพราะฉะนั้นหลักๆ ที่เราทำคือ Family Meeting คือการนัดคุยในครอบครัวให้ได้มากที่สุด ว่าคนไข้เคยพูดอะไรไว้บ้าง ทุกคนต้องเข้าใจไปในทิศทางเดียวกัน ก่อนจะยุติการใช้เครื่องช่วยหายใจ แต่ต้องยอมรับว่าไม่ใช่บุคลากรทุกคนจะยุติการใช้เครื่องช่วยหายใจหากไม่มี Living will

“ไม่มีใครอยากตาย แต่ถ้าต้องตายก็อยากตายในแบบที่ดีๆ อยากจากโลกนี้ไปแบบดีๆ แต่ส่วนใหญ่เราไม่ได้เตรียมตัวเพราะเรารู้สึกว่าการพูดเรื่องนี้เป็นเรื่องที่พูดยาก สื่อสารยาก ไม่รู้ว่าจะคุยอย่างไรดีดังนั้นเราจึงควรปรับทัศนคติเกี่ยวกับการวางแผนสุขภาพล่วงหน้า พูดคุยกับครอบครัว จะเพิ่มโอกาสที่เราจะจากไปอย่างที่ต้องการได้”

สุทธิพงษ์ วสุโสภาพล

ศ.ดร.นพ.อิศรางค์ นุชประยูร ผู้อำนวยการเยือนเย็น วิสาหกิจเพื่อสังคม กล่าวว่า เราพบว่าผู้สูงอายุเสียชีวิตจากโรคมะเร็ง โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง อาการติดเชื้อ ไตวาย มากที่สุด แต่หากมีความเข้าใจและมีการวางแผนจะทำให้เราไม่หวาดกลัวกับโรคที่เผชิญอยู่ เช่น “โรคมะเร็ง” ซึ่งจะมีระยะเวลาในการดำเนินโรค ซึ่งจะมีทั้งคนที่อยากรักษาก็เข้าสู่กระบวนการ ส่วนคนที่ไม่อยากรักษาก็สามารถเข้าสู่กระบวนการดูแลแบบประคับประคองแทนได้

ปัจจุบัน คนไทยเผชิญกับโรคที่ทำให้เกิดการเสียชีวิตอย่างรวดเร็วมากขึ้น เช่น โรคหัวใจขาดเลือด, โรคหัวใจเต้นผิดจังหวะ, โรคหลอดเลือดสมอง, อุบัติเหตุ เลือดออกในสมอง เป็นต้น ซึ่งเมื่อเกิดเหตุ มักจะมี 2 ทางเลือก คือ หนึ่ง-ไปโรงพยาบาล ซึ่งอาจจะต้องมีการใส่อุปกรณ์การแพทย์หลายอย่าง โดยผลการรักษาอาจจะสำเร็จหรือไม่สำเร็จ และหากไม่เสียชีวิตก็อาจจะเป็นผู้ป่วยติดเตียง ต้องใช้เทคโนโลยีพยุงไว้ตลอดก็ได้ หรือ สอง-ไม่ไปโรงพยาบาล แล้วดูแลรักษาแบบประคับประคองที่บ้านเพื่อการจากไปอย่างสงบ ซึ่งการรักษาที่บ้านจะมีขั้นตอน คือ 1.การให้คนในครอบครัวมาคุยกันอย่างพร้อมหน้า 2.การทำเอกสารการ Living will ไว้ให้ 3.เชิญหมอมาดูแลที่บ้านต่อเนื่อง ซึ่งอาจจะมีทั้งการดูแลให้คำปรึกษาผ่าน LINE หรือโทรศัพท์ 4.การเยี่ยมบ้านซ้ำตามประสงค์ ซึ่งระยะหลังพบคนต้องการ Palliative care เพิ่มมากขึ้น จึงต้องมีการเตรียมการและระบบไว้รองรับ

“ถ้ามีการทำ Living will ไว้ก่อน แพทย์สามารถดูแลได้ตามความต้องการของผู้ป่วย รวมถึงการพิจารณาถอดเครื่องช่วยหายใจเพื่อให้คนไข้จากไปอย่างสงบ แต่ก็ไม่ใช่ว่าหมอทุกคนจะทำได้ แต่ถ้าไม่มีเอกสารก็จะเกิดปัญหาว่าแล้วจะเอาอย่างไรดี ส่วนใหญ่แล้วก็จะมีการชวนคุยทั้งครอบครัว เพื่อดูว่าทางออกที่ดีคืออะไร ถ้าคุยแล้วทุกคนเห็นพ้องกัน ซึ่งต้องใช้เวลาเพื่อดูว่าอะไรคือความประสงค์ร่วมกันของครอบครัว”

สำหรับการจัดเสวนา “ต้องรู้อะไรบ้างเมื่อต้องรับมือกับความตาย” เป็นหนึ่งในงาน “มหกรรมสร้างสุขที่ปลายทาง ครั้งที่ 4”ระหว่างวันที่ 15-16 กันยายน 2565 โดยความร่วมมือของสำนักงานคณะกรรมการสุขภาพแห่งชาติ กระทรวงสาธารณสุข กับภาคีเครือข่าย 13 องค์กร เพื่อเปิดพื้นที่แลกเปลี่ยนเรียนรู้การวางแผนการดูแลล่วงหน้าและเตรียมความพร้อมเพื่อสร้างสุขที่ปลายทางช่วยให้ผู้ที่ต้องวางแผนเพื่อตัดสินใจว่าช่วงระยะสุดท้ายของชีวิต หากเกิดการเจ็บป่วยจะจากไปด้วยวิธีใด จึงจะทำให้คุณภาพชีวิตของเราและครอบครัวดีที่สุด ซึ่งเป็นเรื่องสำคัญ เพราะชีวิตเป็นของพวกเราทุกคน

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/682226

สกู๊ปพิเศษ : เดินหน้าศึกษาปรับปรุง ชลประทานแม่กลองใหญ่ฝั่งขวา

วันอาทิตย์ ที่ 25 กันยายน พ.ศ. 2565, 06.00 น.

จากปัญหาความเดือดร้อนของประชาชน เนื่องจากขาดแคลนน้ำใช้ในการอุปโภค- บริโภค และทำการเกษตร ซึ่งอยู่ในเขตพื้นที่ชลประทานฝั่งซ้ายและฝั่งขวาของแม่น้ำแม่กลองครอบคลุมพื้นที่ 7 จังหวัด ได้แก่ กาญจนบุรี ราชบุรี สุพรรณบุรี นครปฐม เพชรบุรี สมุทรสาคร และสมุทรสงคราม

เมื่อปี 2562 กรมชลประทาน โดยสำนักบริหารโครงการเร่งทำการศึกษาความเหมาะสมการปรับปรุงโครงการชลประทานแม่กลองใหญ่ฝั่งขวา เนื่องจากโครงสร้างอาคารชลประทานต่างๆ มีอายุเก่าแก่ เกิดการชำรุดเสียหาย มีปัญหาการบริหารจัดการน้ำมีปัญหาการส่งน้ำค่อนข้างมาก รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงด้านการใช้ที่ดิน ระบบการเพาะปลูกรวมถึงบริบทการใช้น้ำด้านต่างๆ ทำให้โครงการชลประทานแม่กลองใหญ่ฝั่งขวาไม่สามารถตอบสนองความต้องการของประชาชนได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ควรมีการศึกษาปรับปรุงโครงการให้ชัดเจน

ต่อมาปี 2564 สำนักบริหารโครงการได้ว่าจ้างกลุ่มบริษัทที่ปรึกษา เพื่อดำเนินงานโครงการศึกษาความเหมาะสมการปรับปรุงโครงการชลประทานแม่กลองใหญ่ฝั่งขวา จังหวัดกาญจนบุรี เพื่อให้ได้แนวทางและแผนงานดำเนินการปรับปรุงโครงการเพื่อให้สอดคล้องกับสภาพปัญหาในปัจจุบันอย่างชัดเจน

นายเฉลิมเกียรติ คงวิเชียรวัฒน์ รองอธิบดีฝ่ายวิชาการ กรมชลประทาน กล่าวว่า โครงการชลประทานแม่กลองใหญ่ ซึ่งเป็นแหล่งน้ำต้นทุน ครอบคลุมพื้นที่ชลประทานประมาณ 2.42 ล้านไร่ ใน จ.กาญจนบุรี ราชบุรี สมุทรสงคราม สมุทรสาคร สุพรรณบุรี นครปฐม และบางส่วนของ จ.เพชรบุรี โดยแบ่งเป็นโครงการชลประทานแม่กลองใหญ่ฝั่งซ้าย และโครงการชลประทานแม่กลองใหญ่ฝั่งขวา มีปริมาณน้ำจัดสรรเฉลี่ยปีละร่วม 1,500 ล้านลูกบาศก์เมตร

เฉลิมเกียรติ คงวิเชียรวัฒน์

สำหรับการประชุมกลุ่มย่อยและการมีส่วนร่วมของประชาชนและทุกภาคส่วนมีวัตถุประสงค์เพื่อการแก้ไขปัญหาด้านการชลประทานในพื้นที่อย่างโปร่งใส และสร้างการมีส่วนร่วมอย่างจริงจัง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของการบริหารจัดการน้ำ เพื่อเพิ่มขีดความสามารถของการบริหารจัดการน้ำ ปรับปรุงองค์กรการบริหารจัดการน้ำ เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนของประชาชน โดยมีระยะเวลาการศึกษาโครงการจำนวน 540 วัน (ประมาณ 18 เดือน) เริ่มปฏิบัติงานตั้งแต่วันที่ 19 เมษายน2564 และสิ้นสุดสัญญาจ้างวันที่ 10 ตุลาคม 2565 ซึ่งคาดว่าจะใช้งบประมาณก่อสร้างปรับปรุงโครงการมูลค่ากว่า 2,000 ล้านบาท

ทั้งนี้ โครงการศึกษาความเหมาะสมการปรับปรุงโครงการชลประทานแม่กลองใหญ่ฝั่งขวามีความสำคัญยิ่งต่อการพัฒนาพื้นที่ชลประทาน เนื่องจากปัจจุบันการใช้น้ำมีการเปลี่ยนแปลงไปมาก แต่ระบบชลประทานยังใช้แบบเดิม ไม่เป็นไปตามความเหมาะสมกับสภาพพื้นที่ ขณะที่ปริมาณน้ำต้นทุนมีเท่าเดิม ไม่เพียงพอกับความต้องการของผู้ใช้น้ำ ซึ่งกรมฯ จะต้องจัดสรรน้ำเพิ่มขึ้น เพื่อให้มีน้ำใช้เพียงพอตลอดทั้งปี และเชื่อว่าโครงการดังกล่าวจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการส่งน้ำของระบบชลประทานและการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่มีความเข้มแข็งมากขึ้น

และหากรายงานผลการศึกษาความเหมาะสมปรับปรุงโครงการชลประทานแม่กลองใหญ่ฝั่งขวาสำเร็จลุล่วง ก็จะเกิดประโยชน์อย่างยิ่งแก่เกษตรกรและทุกภาคส่วนที่ใช้น้ำจากโครงการฯ และสามารถตอบสนองความต้องการของเกษตรกรได้ดียิ่งขึ้น โดยเมื่อวันที่ 20 กันยายน 2565 กรมฯ ได้จัดประชุมปัจฉิมนิเทศโครงการศึกษาความเหมาะสมการปรับปรุงโครงการชลประทานแม่กลองใหญ่ฝั่งขวา โดยมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาทิเจ้าหน้าที่กรมฯ กลุ่มบริษัทที่ปรึกษา ผู้นำท้องถิ่น และตัวแทนเกษตรกรผู้ใช้น้ำ เข้าร่วมประชุมในครั้งนี้ ณ ห้องประชุม สำนักงานชลประทานที่ 13 อ.ท่าม่วง จ.กาญจนบุรี

นางประคอง บ้านใหม่ อยู่บ้านเลขที่ 27/1 หมู่ 3 ต.บ้านใหม่ อ.ท่าม่วง จ.กาญจนบุรีหนึ่งในตัวแทนกลุ่มเกษตรกรกลุ่มผู้ใช้น้ำในพื้นที่ชลประทาน มั่นใจว่าเมื่อโครงการดังกล่าวสำเร็จ ประชาชนหลายร้อยครัวเรือนจะได้รับประโยชน์จากการใช้น้ำในระบบชลประทานอย่างมาก

ด้านนายสนิท พิริยะพงษ์พันธ์ ผู้จัดการโครงการศึกษาความเหมาะสมการปรับปรุงโครงการชลประทานแม่กลองใหญ่ฝั่งขวา กล่าวว่า ตลอดระยะเวลา 18 เดือนของการดำเนินงานโครงการศึกษาความเหมาะสมการปรับปรุงโครงการชลประทานแม่กลองใหญ่ฝั่งขวา พบว่ามีการบริหารจัดการน้ำที่ไม่ทั่วถึงและผิดพลาด เนื่องจากระบบส่งน้ำไม่สมบูรณ์ เกิดการชำรุดเสียหาย ทำให้เกษตรกรไม่ได้รับน้ำอย่างเต็มที่ ซึ่งจะต้องมีการแก้ไขปรับปรุงระบบใหม่ให้ครบถ้วนสมบูรณ์ เพื่อให้เกิดการระบายอย่างทั่วถึง

แนวทางการปรับปรุงประกอบด้วย การปรับปรุงสิ่งก่อสร้างจากระบบเดิมให้ดีขึ้น ปรับปรุงระบบส่งน้ำและการจัดสรรน้ำ ปรับปรุงระบบการระบายน้ำ เพื่อแก้ปัญหาน้ำท่วมและภัยแล้ง โดยการเพิ่มแก้มลิง อาคารเก็บกักน้ำ ด้วยการใช้เทคโนโลยีสมัยใหม่ ควบคุมด้วยระบบคอมพิวเตอร์ การใช้ระบบส่งน้ำที่ทันสมัยโดยใช้ระบบหมุนเวียนเพื่อเพิ่มความสามารถในการระบายน้ำให้มากกว่าเดิม การบริหารจัดการน้ำให้เหมาะสมกับสภาพพื้นที่ สร้างการรับรู้แก่เกษตรกร เน้นการมีส่วนร่วมมากขึ้น รวมถึงใช้เครื่องมือสื่อสารที่ทันสมัย (Smart phone) มาช่วยบริหารจัดการ เพื่อสร้างความเข้มแข็งให้แก่กลุ่มเกษตรกรผู้ใช้น้ำ ซึ่งหากโครงการดังกล่าวเสร็จสิ้น จะเกิดประโยชน์สูงสุดแก่ประชาชนและเกษตรกรผู้ใช้น้ำอย่างแน่นอน

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/680745

สกู๊ปพิเศษ : sacit ปลื้มหัตถกรรมไทยบูม ปิดฉากงานใหญ่รายได้ทะลุเป้าเฉียด 157 ล้าน

วันอาทิตย์ ที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2565, 06.00 น.

ผ่านพ้นไปแล้วสำหรับงานอัตลักษณ์แห่งสยาม ครั้งที่ 13 และ Crafts Bangkok 2022 ซึ่งทางสถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย(องค์การมหาชน) หรือ sacit ได้เดินหน้าผลักดันอย่างเต็มที่ ส่งผลให้หัตถกรรมไทยขึ้นแท่นสินค้าเนื้อหอม กวาดรายได้ทะลุเป้า

นายพรพล เอกอรรถพร รักษาการผู้อำนวยการสถาบันส่งเสริมศิลปหัตถกรรมไทย (องค์การมหาชน) หรือ sacit เปิดเผยว่าการจัดงานในปีนี้ได้รับการตอบรับเป็นอย่างดี มีผู้เข้าชมงานและเลือกซื้อสินค้าทั้งคนไทยและต่างชาติ สะท้อนให้เห็นว่า เทรนด์ผลิตภัณฑ์หัตถกรรมและคราฟต์ไทยในขณะนี้ได้รับการตอบรับอย่างแพร่หลาย และทำให้การจัดงานครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของการกระตุ้นเศรษฐกิจในประเทศหลังผ่านผลกระทบจากสถานการณ์โควิด-19

ตลอด 4 วันของการจัดงาน ตั้งแต่วันที่ 8-11 กันยายน 2565มีผู้เข้าชมงานรวม 32,430 คน และมียอดการจำหน่ายสินค้าหัตถกรรมไทยและงานคราฟต์สูงเกือบ 157 ล้านบาท ซึ่งเกินกว่าเป้าหมายที่ตั้งไว้ โดยเป็นผลบวกจากความนิยมสินค้าหัตถกรรมและงานคราฟต์เพิ่มขึ้น ประกอบกับการจัดงานในปีนี้โดดเด่นในคอนเซ็ปต์street art ตอบโจทย์กลุ่มเป้าหมาย และการประชาสัมพันธ์งานปีนี้ sacit สร้างการรับรู้ทั้งในและต่างประเทศเพื่อให้ผู้สนใจสินค้าหัตถกรรมและงานคราฟต์เลือกซื้อสินค้าได้ทั้งรูปแบบออฟไลน์และออนไลน์

ขณะที่ภายในงานมีผลิตภัณฑ์ได้รับความสนใจจากกลุ่มผู้ซื้อ อาทิ เครื่องเงิน, เครื่องทอง, ผ้าไหม, ผ้าฝ้าย, งานจักสานและเครื่องไม้โดยเฉพาะสินค้างานคราฟต์จาก Crafts Bangkok 2022 ได้รับความสนใจอย่างมากในกลุ่มลูกค้าชาวต่างประเทศ ซึ่งพบว่าสินค้า 5 อันดับแรกที่ต่างชาติให้ความสนใจเลือกซื้อ ได้แก่ ผ้าฝ้ายทอมือย้อมสีธรรมชาติ จักสาน เครื่องประดับ เซรามิก และของตกแต่งบ้าน ตามลำดับ

ขณะที่ 5 อันดับร้านค้ายอดขายสูงสุด ในปีนี้แบ่งเป็นงานอัตลักษณ์แห่งสยาม ครั้งที่ 13 ได้แก่ ร้านอุษาคเนย์ประเภทสินค้าเครื่องเงินและเครื่องทอง, บ้านทองสมสมัยประเภทสินค้าเครื่องเงินและเครื่องทอง, ร้านคำปุนอุบลราชธานีประเภทสินค้าผ้าไหมผ้าฝ้าย,ร้านจำหน่ายผลิตภัณฑ์จากมูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ และกลุ่มอาชีพสตรีจักสานป่านศรนารายณ์ประเภทสินค้างานจักสาน

ส่วนงาน Crafts Bangkok 2022 มี 5 อันดับร้านค้ายอดขายสูงสุด ได้แก่ ร้านบุตรระย้า ประเภทสินค้าเครื่องเงินและเครื่องทอง, ร้าน Dhanu ประเภทสินค้าเครื่องเงินและเครื่องทอง, ร้านจันทร์หอมประเภทสินค้าผ้าไหมผ้าฝ้าย, ร้านรังแตน ประเภทสินค้าผ้าไหมผ้าฝ้ายและร้านเชียงใหม่ ประเภทสินค้าเครื่องไม้

สำหรับทั้ง 2 งานดังกล่าวเป็นงานที่ sacit จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี เป็นงานหัตถศิลป์ไทยและงานคราฟต์ร่วมสมัยที่ใหญ่ที่สุดของประเทศ เพราะรวบรวมฝีมือการสร้างสรรค์ผลงานหัตถศิลปกรรมไทยตั้งแต่ชั้นครูศิลป์ของแผ่นดิน ครูช่างศิลปหัตถกรรม ทายาทช่างศิลปหัตถกรรม รวมถึงผู้ประกอบการงานคราฟต์รุ่นใหม่ไว้ในงานเดียวกัน

โดยปีนี้ sacit นำผู้ประกอบการร่วมจัดแสดงและจำหน่ายสินค้ากว่าหมื่นรายการ จาก 650 ร้านค้าทั่วประเทศและตั้งเป้าว่าในปีต่อไปจะผลักดันการจัดงานและส่งเสริมผู้ประกอบการอย่างต่อเนื่อง อีกทั้งการจัดงานในปีนี้ยังเห็นการตอบรับจากผู้ประกอบการหน้าใหม่เข้าร่วมเป็นสมาชิกจัดแสดงและจำหน่ายสินค้าในงานเป็นครั้งแรก แสดงให้เห็นว่า ตลาดงานหัตถกรรมและคราฟต์ไทยยังได้รับความสนใจจากคนไทยในการต่อยอดองค์ความรู้สร้างเอกลักษณ์แก่ผลิตภัณฑ์และต่อยอดเป็นรายได้อย่างยั่งยืนโดย sacit มีแผนที่จะผลักดันสมาชิกให้มีศักยภาพเพิ่มขึ้นเพื่อเตรียมพร้อมแข่งขันในเวทีสากล

สำหรับแผนสนับสนุนศักยภาพช่องทางการตลาดให้กับสมาชิกเข้าถึงกลุ่มลูกค้าใหม่ๆ sacit จะมุ่งเน้นสร้างโอกาสทั้งช่องทางออฟไลน์จากการจัดงานแฟร์และออนไลน์เพื่อเจาะกลุ่มลูกค้าต่างชาติ โดยเฉพาะตลาดต่างชาติที่ปัจจุบันสนใจผลงานที่มีเอกลักษณ์ นวัตกรรม และความละเอียดในชิ้นงานแบบไทยมากขึ้น เช่น สินค้าประเภทงานไม้งานจักสานและงานผ้าไหมได้รับความสนใจอย่างมากในกลุ่มลูกค้าจีน ญี่ปุ่น อินเดีย และยุโรป

“แผนในปีหน้าเราจะผลักดันผู้ประกอบการออกงานแฟร์ต่างประเทศ และจับคู่ธุรกิจ หรือ Business Matching เพื่อสร้างตลาดการค้าแบบไร้พรมแดนโดยตลาดสำคัญขณะนี้ เช่น ตลาดตะวันออกกลาง และยุโรป เริ่มนิยมในสินค้าจากไทย ซึ่งคาดหวังว่าจะสร้างรายได้ให้ผู้ประกอบการเติบโตได้เป็นเท่าตัว” นายพรพล
กล่าว

อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญที่ sacit เน้นย้ำคือการอนุรักษ์ สืบสานงานศิลปหัตถกรรมไทยให้คงอยู่คู่คนไทยโดยดำเนินการพัฒนาคุณภาพและมาตรฐานของผลิตภัณฑ์ศิลปหัตถกรรมที่มีเอกลักษณ์ เพิ่มมูลค่าให้กับผลิตภัณฑ์ศิลปหัตถกรรมไทย ด้วยการใช้เทคโนโลยี นวัตกรรม ความคิดสร้างสรรค์ และภูมิปัญญาท้องถิ่น มาประยุกต์ใช้ สู่การผลิตที่ได้มาตรฐาน เพิ่มช่องทางการจัดจำหน่าย กระจายรายได้สู่กลุ่มชาวบ้าน ชุมชนผู้ผลิตงานหัตถกรรม ให้เกิดรายได้สม่ำเสมอ และส่งเสริมเศรษฐกิจฐานรากให้มั่นคง

สำหรับการจัดงานในปีนี้ มีหลากหลายผลิตภัณฑ์ที่น่าสนใจ ซึ่งนำมายกตัวอย่างได้ดังนี้

วิทวัส ปิยะชัยวุฒิ ผู้ก่อตั้งแบรนด์ Another Cup งานปั้นแก้วจากเนื้อดินพอร์ซเลน เผยว่า หลังคลุกคลีในวงการเซรามิกมา 7-8 ปี ก็เริ่มมาทำร้าน Another Cup เมื่อ 2 ปีที่แล้ว เพราะอยากสื่อสารงานศิลปะให้คนเข้าถึงได้ง่ายและราคาไม่สูงมาก จึงนำเทคนิคการปั้นมาพัฒนาเป็นงานถ้วย ซึ่งสามารถนำมาเป็นของใช้ หรือของตกแต่งก็ได้ โดยสินค้าเซตแรก มีชื่อว่า Someone ได้แรงบันดาลใจมาจากช่วงโควิด-19 ที่เราแทบไม่ได้พบปะผู้คน ไม่ได้เจอไม่ได้สัมผัส จึงอยากสร้างงานที่เป็นตัวแทนของใครสักคน โดยปั้นถ้วยที่มีโทนสี 16 สีตามเฉดสีผิวของมนุษย์

ภาคภูมิ นรังศิยา ผู้ก่อตั้งแบรนด์ W.K. Studio แบรนด์ของตกแต่งบ้านที่ได้รับแรงบันดาลใจมาจากการมู โดยเอาความชอบในคาแร็กเตอร์ท่าทางของเทพที่ขึงขังมาปั้นแต่งให้ดูน่ารัก ผ่อนคลาย เข้าถึงได้ง่าย โดยช้างมีต้นแบบมาจากพระพิฆเนศ แมวจากแมวกวัก และเสือจากศาลเจ้าพ่อเสือ ซึ่งได้รับการตอบรับอย่างดีจากทั้งลูกค้าสายมูที่ซื้อแล้วนำไปปลุกเสกเอง และสายนักสะสมที่ซื้อไปตกแต่งบ้าน แต่ละคอลเลคชั่นจะมีจำนวนจำกัด 30-50 ชิ้นต่อแบบเท่านั้น และจะมีตัวเลขกำกับ ทำให้ผู้ที่ซื้อไปรู้สึกพิเศษที่ได้ครอบครอง

สุพัจนา ลิ่มวงศ์ ผู้ก่อตั้งแบรนด์ La Orr ผู้ซึ่งเรียนออกแบบเครื่องประดับ แต่ไม่อยากทำเครื่องประดับเหมือนคนอื่นๆ จึงสร้างสรรค์หาความแตกต่างของตัวเอง ด้วยการนำผ้าไหมปักธงชัยมาออกแบบประยุกต์เป็นเครื่องประดับร่วมสมัยที่มีสีสันสวยงามสะดุดตา อาทิ แหวน ต่างหู เข็มกลัด สร้อยคอ และกำไลข้อมือ

มัลลิกา สงเคราะห์ และ จิตราพร อุดมก้านตรงผู้ก่อตั้ง แบรนด์ Mullika Handmade จำหน่ายตุ๊กตาผ้ายีนส์ยัดไส้ด้วยใยสังเคราะห์ เล่าว่า เริ่มจากความชอบตุ๊กตา เคยเปิดร้านกิฟต์ช็อปซื้อมาขายไป บ่อยเข้าก็เริ่มเบื่อ ที่ตุ๊กตาซ้ำแบบเดิม ก็เลยลองทำเองแล้วเอาไปแจกให้คนอื่น จากนั้นเริ่มมีคนขอซื้อ จึงทำเป็นธุรกิจ โดยมีแนวคิดคือ ต้องมีสตอรี่สร้างความแตกต่าง ให้แต่ละตัวมีชื่อ เราเริ่มจากช้าง เพราะสุพรรณบุรีเป็นแดนยุทธหัตถี ต่อมาเป็นควาย เพราะเป็นพื้นที่เกษตรกรรม แล้วมาเป็นหมา แมว ที่เป็นกลุ่มสัตว์เลี้ยงแสนรัก จากนั้นก็แตกไลน์ตามที่ลูกค้าร้องขอเข้ามาด้วย วัสดุที่เป็นผ้ายีนส์เนื่องจากต้องการความแตกต่าง เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมแปลงวัตถุที่เหมือนทิ้งแล้วให้มันมีมูลค่า สินค้ามีความคงทน ยิ่งทำความสะอาดยิ่งดูน่าใช้ การตอบรับดีมาก ทั้งชาวไทยและต่างประเทศ โดยเฉพาะตุ๊กตาน้องควายที่มาแรงในขณะนี้

พิมพ์แก้ว กิติรัตน์ธนโชติ ผู้ก่อตั้งแบรนด์ Pimya แห่งบ้านผักตบชวา ที่อยู่ใน ต.ไม้ตรา อ.บางไทร จ.พระนครศรีอยุธยาจำหน่ายผลิตภัณฑ์ตุ๊กตาจากผักตบชวา เล่าว่าด้วยความที่จบเพาะช่าง รู้จักงานศิลปะ บวกกับโดยมีแนวคิดนำวัชพืชอย่างผักตบชวามาสร้างมูลค่า ผลิตภัณฑ์เริ่มจากตุ๊กตาชาวเขา ตุ๊กตานักรบ ตุ๊กตา 12 นักษัตร ชาวนา นักมวย ตอนนี้ก็มีร่วม 100 รายการ ใน 1 ปี จะออก3 คอลเลคชั่น และยังมีที่ลูกค้าสั่งเข้ามา ซึ่งทำได้หมด เราเอาศิลปะ ภูมิปัญญา เรื่องเล่าใส่เข้าไปในงาน เพื่อสร้างสตอรี่ สร้างจุดขาย อย่างมวยไทย นายขนมต้ม เราก็ยกเรื่องของท่านมา เอาท่าทางแม่ไม้มวยไทยมาใช้ งานก็มีหลายขนาดตั้งแต่ตัวเล็ก เป็นพวงกุญแจ เป็นดินสอ ราคาเริ่มต้นที่ 60 บาท ไปจนถึงตัวใหญ่ราคาเป็นหมื่น ส่วนลูกค้ามีทั้งคนไทยและต่างประเทศ ทั้งเอกชนและภาครัฐ บางรายเหมาสินค้าไปเป็นลอตใหญ่เลยก็มี

รุ่งรักษ์ เสรีโรจน์ วิทยากรร้านของเล่นพื้นบ้านจากธรรมชาติ และของเล่นพื้นบ้านจากงานวัด อธิบายว่า ของเล่นพื้นบ้านจากธรรมชาติ มีที่มาจาก ไม้ ใบไม้ ก้อนหิน ส่วนของเล่นจากงานวัดจะเน้นในเรื่องของกระดาษเพราะมีสีสันที่สวยงาม เช่น ว่าว ป๋องแป๋ง จักจั่น พัดดอกไม้ ไม้มายากล กังหันไม้ไผ่ ฯลฯ สำหรับแนวคิดของร้านคือ อนุรักษ์สินค้าที่เป็นของเล่นเมื่อประมาณ 30 ปีที่แล้ว ซึ่งเด็กยุคก่อนอาศัยสิ่งที่อยู่ใกล้ตัวมาเป็นของเล่นได้ทั้งหมด ไม่ต้องเสียเงินซื้อ เช่น ไม้ ก้อนหิน ผัก ผลไม้แล้วส่งต่อแนวคิดนี้ไปยังเด็กยุคปัจจุบัน ทำให้เกิดการเรียนรู้ที่จะนำของใกล้ตัวมาเป็นของเล่น และพัฒนาไปเป็นรูปแบบเฉพาะตามจินตนาการของตนเองได้เช่นกัน ทำให้เกิดความอบอุ่น เกิดสายใยในครอบครัว ทั้งยังเป็นการอนุรักษ์ศิลปะ วัฒนธรรมการเล่นในอดีต เพราะสิ่งเหล่านี้แสดงถึงรากเหง้า ความเป็นอยู่ตั้งแต่อดีต ให้เด็กเกิดการเรียนรู้ ปฏิบัติจริง เป็นการเรียนรู้โดยไม่ต้องมีตัวหนังสือ

สำหรับภาพรวมของการจัดงานอัตลักษณ์แห่งสยามครั้งที่ 13 และ Crafts Bangkok 2022 นั้น ถือได้ว่าประสบความสำเร็จเป็นอย่างดี ทั้งในเรื่องของจำนวนผู้เข้าชมงาน และรายได้จากการจำหน่ายสินค้า ซึ่งชี้ให้เห็นถึงความนิยมในสินค้าหัตถกรรมและงานคราฟต์ไทย ที่สามารถต่อยอดไปได้อีกไกล และจะช่วยกระตุ้นเศรษฐกิจไทยได้อีกทางหนึ่งด้วย

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/680567

สกู๊ปพิเศษ : ‘สุขภาพจิต’ภัยเงียบไทย ‘ชุมชน’อุดช่องบุคลากรขาด

วันเสาร์ ที่ 17 กันยายน พ.ศ. 2565, 06.00 น.

“การจะสร้างบุคลากรให้ได้มาก ไม่ใช่จะสร้างได้ 5 ปี 10 ปี เราต้องใช้เวลา 10-20 ปี ในการสร้างบุคลากร ตรงนี้อธิบายเร็วๆยกตัวอย่างโรงเรียนแพทย์แห่งหนึ่งจะสร้างจิตแพทย์ มีคนชอบถามผมว่า ถ้าอย่างนั้นวันนี้เป็นต้นไปเคาะสร้างจิตแพทย์เพิ่มมาอีก 1,000 คนได้ไหม? อีก 4-5 ปีใช้ได้ ผมบอกเป็นไปไม่ได้! การจะสร้างเราจำเป็นต้องมีที่เขาเรียกว่า Mentor(พี่เลี้ยง) มีอาจารย์ที่ปรึกษา อาจารย์ที่ควบคุมหลักสูตรปริมาณมากอยู่ ถึงคิดเป็นอัตราส่วนแล้วมีคนที่มาเรียนกับเขาการที่จะไปเติมตรงนั้นอาจต้องใช้เวลาถึง 10 ปีในการทำ”

นพ.วรตม์ โชติพิทยสุนนท์ โฆษกกรมสุขภาพจิต กล่าวในงานเสวนา (ออนไลน์) หัวข้อ “พลังชุมชนท้องถิ่นร่วมส่งเสริมและป้องกันปัญหาสุขภาพจิตคนไทย” ถึงข้อจำกัดในการสร้างบุคลากรทางการแพทย์ด้านการดูแลสุขภาพจิต ท่ามกลางสถานการณ์ที่คนไทยมีแนวโน้มฆ่าตัวตายมากขึ้นซึ่งในปี 2564 ที่ผ่านมา พบอัตราการฆ่าตัวตายในประเทศไทยอยู่ที่ 7.38 คนต่อประชากร 1 แสนคน ใกล้เคียงกับปี 2563 ซึ่งอยู่ที่ 7.35 คนต่อประชากร 1 แสนคน

โดยช่วงปี 2563-2564 เป็นช่วงที่มีการระบาดของไวรัสโควิด-19 ค่อนข้างรุนแรง ในขณะที่ในปีก่อนหน้าเกิดสถานการณ์โรคระบาด อัตราการฆ่าตัวตายในประเทศไทยจะอยู่ที่เฉลี่ยปีละ 6 คนเศษๆ ต่อประชากร 1 แสนคน ซึ่งดูจะคล้ายกับช่วงที่ประเทศไทยเผชิญวิกฤตเศรษฐกิจครั้งใหญ่ในปี 2540 หรือวิกฤตต้มยำกุ้ง โดยก่อนหน้าปี 2540 อัตราการฆ่าตัวตายในประเทศไทยก็อยู่ที่เฉลี่ยปีละ 6 คนเศษๆ ต่อประชากร 1 แสนคนเช่นกัน แต่ในปี 2540 ช่วงปลายปีพบอัตราการฆ่าตัวตายพุ่งไปแตะที่เฉลี่ย 8 คนต่อประชากร 1 แสนคน และต่อเนื่องไปอีก 4-5 ปีจึงลดลง

งานเสวนาดังกล่าวซึ่งจัดขึ้นโดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ (มสช.) ซึ่ง นพ.วรตม์ เปิดเผยว่า สถานการณ์การฆ่าตัวตายทั่วโลกมีอัตราที่เพิ่มสูงขึ้น เนื่องจากปัญหาสุขภาพจิตมีปริมาณมากขึ้น และคาดการณ์ว่า 10 ปีข้างหน้า สุขภาพจิตจะกลายเป็นปัญหาด้านสุขภาพที่ทำให้เกิดการสูญเสียเป็นอันดับ 1 ของโรคไม่ติดต่อทั้งหมด ขณะที่ในช่วง 5-10 ปีที่ผ่านมา ประเทศไทยมีค่าเฉลี่ยการฆ่าตัวตายเพิ่มขึ้น 500-1,000 คนต่อปี ในปี 2564 มีคนฆ่าตัวตายถึง 5,000 ราย

นอกจากนี้ ยังพบว่า อันดับ 1 หรือร้อยละ 50 ที่ทำให้คนฆ่าตัวตายคือปัญหาด้านความสัมพันธ์ ปัญหาในเรื่องสุขภาพกายมาเป็นอันดับ 2 หรือร้อยละ 20-30 อันดับ 3 คือปัญหาเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ อันดับ 4 คือปัญหาด้านเศรษฐกิจ ซึ่งอันดับ 3 และ 4 จะสลับกันขึ้นลง ทั้งนี้สาเหตุที่ทำให้คนฆ่าตัวตายไม่ได้เกิดจากปัจจัยใดปัจจัยหนึ่ง แต่ร้อยละ 90มี 2 สาเหตุร่วม โดยมีปัญหาด้านความสัมพันธ์เป็นปัจจัยหลักเสมอ อย่างไรก็ตาม “ทัศนคติของสังคม” ก็มีความสำคัญต่อการที่คนคนหนึ่งจะตัดสินใจไปพบจิตแพทย์หรือไม่

“ธรรมชาติของคนเราตามทฤษฎีจิตวิทยาสังคม เราต้องการอยู่เป็นส่วนหนึ่งของสังคอย่างกลมกลืน การจะอยู่ได้อย่างกลมกลืนนั่นแปลว่าคุณต้องถือบรรทัดฐานของสังคม เราจะอยู่ในบรรทัดฐานทางสังคมได้เราต้องมีทั้งความเชื่อและพฤติกรรมที่อยู่ในบรรทัดฐานะทางสังคม เพราะฉะนั้นคนเราบางครั้ง เรารู้สึกว่าบรรทัดฐานคือถ้าบางจังหวัดไม่ยอมรับโรคทางจิตเวช เขาก็จะไม่กล้าพูดว่าเขาป่วยทางด้านสุขภาพจิตหรือเขาไปรักษาอยู่

ตรงนี้เองมันเป็นกำแพงสำคัญที่ทำให้บางทีคนไม่ไปรักษาโรคทางจิต หรือไม่ไปรักษาโรคอะไรบางอย่าง เพราะรู้สึกว่าสังคมจะมองเขาแตกต่าง เขาไม่อยากเป็นคนแตกต่างตรงนี้เองก็เป็นจุดที่ทำให้การเข้าถึงบริการจากตัวคนที่มีปัญหาเองน้อย” โฆษกกรมสุขภาพจิต กล่าว

จากข้อจำกัดดังกล่าว นำมาสู่การที่ กรมสุขภาพจิตหันมาร่วมมือกับองค์กรภายนอก เช่น ทำงานสุขภาพจิตร่วมกับ อสม.ที่มีอยู่ 1 ล้านคนทั่วประเทศ ผ่านนวัตกรรมและเทคโนโลยีต่างๆ การทำงานร่วมกับ สสส. มสช. และภาคีเครือข่าย ในการฝึกให้ทุกคนในชุมชนเป็นบุคลากรด้านสุขภาพจิต และเริ่มทำงานตั้งแต่ระดับครอบครัวให้สามารถสังเกตอาการโรคพื้นฐาน เช่น โรคซึมเศร้า สัญญาณการฆ่าตัวตาย มีทักษะการรับฟัง การให้กำลังเชิงบวก

เมื่อเจาะลึกตามประเภทของกลุ่มประชากร อรพิน วิมลภูษิต เลขาธิการสมาคมวิถีทางเลือกเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน กล่าวว่า สถานการณ์โรคระบาดโควิด-19 ส่งผลกระทบต่อ “ประชากรวัยทำงาน” อย่างมาก เช่น หลายคนต้องตกงานหรือไม่ก็ต้องเปลี่ยนรูปแบบการทำงาน ส่งผลทำให้เกิดความเครียด ความกังวล และบางคนก็ถึงขั้นฆ่าตัวตาย ขณะที่ในช่วงเวลาไล่เลี่ยกันยังเกิดสถานการณ์สงครามรัสเซีย-ยูเครน ขึ้นมาอีก ส่งผลให้ราคาสินค้าต่างๆ ปรับตัวสูงขึ้น โดยเฉพาะกลุ่ม “แรงงานนอกระบบ” จะเป็นกลุ่มเปราะบางที่ได้รับผลกระทบรุนแรงที่สุด

“ปัญหาหลักหนึ่งคือเรื่องของปัญหาการเงินและรายได้เป็นอันดับ 1 เลย ไม่เพียงพอ และนี่ก็เป็นเรื่องของความเครียดแล้วบางทีก็ไปฆ่าตัวตายหรือไม่ก็ซึมเศร้า คือหาทางไม่ออก แล้วก็ทำให้ครอบครัวแตกแยก อันที่สองคือเรื่องความวิตกกังวล โดยเฉพาะในช่วงโควิด ส่วนใหญ่จะกังวลเรื่องจะทำงานต่อไปอย่างไร จะถูกเลิกจ้างหรือจะมีงานต่ออย่างไร อันนี้เป็นความกังวลจนกระทั่งบางทีก็กลายเป็นไม่สามารถทำอะไรได้เพราะกังวลไปหมด ไม่รู้จะได้ทำงาน ไม่รู้จะกลับไปทำงานที่บ้านจะมีงานทำหรือเปล่า ไปทำงานเกษตรจะขายได้หรือเปล่า” อรพิน ระบุ

อีกด้านหนึ่ง “ผู้สูงอายุ” ก็เป็นอีกกลุ่มที่มีปัญหาสุขภาพจิต โดย จันทรา หาญสุทธิชัย นายกองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ผักไหม อ.ห้วยทับทัน จ.ศรีสะเกษ เล่าว่า การสำรวจในชุมชนพบผู้สูงอายุมีความรู้สึกผิดหวังในตนเอง เบื่อหน่าย ท้อแท้ แม้กระทั่งเรื่องการโทรศัพท์ไปหาลูกหลานแล้วไม่รับสายก็ทำให้เกิดความน้อยเนื้อต่ำใจได้ ซึ่ง อบต.ผักไหม เป็นชุมชนหนึ่งที่เริ่มให้ความสำคัญกับสุขภาพจิตควบคู่ไปกับสุขภาพกาย หลังพบเหตุผู้สูงอายุในชุมชนฆ่าตัวตาย ผ่านการฝึกอบรมอาสานักสุขภาพจิตชุมชน หมู่บ้านละ 2 คน จากทั้งหมด 17 หมู่บ้าน

“เรื่องของสุขภาพจิตเวลาเราลงพื้นที่ไป เราไม่ได้มุ่งเฉพาะผู้สูงอายุอย่างเดียว เราไปเน้นเรื่องคนในครอบครัวเรื่องสถาบันครอบครัว เราเชื่อมต่อโครงการในเรื่องศูนย์พัฒนาครอบครัว เพราะในชนบทเป็นครอบครัวใหญ่ จะมีพ่อแม่ลุงป้าน้าอา แล้วมีปู่ย่าตายาย เพราะฉะนั้นตัวนี้เป็นหลักสำคัญว่าเวลาอบรมเราชวนเขาอบรมเป็นครอบครัวด้วย แล้วคุณตาคุณยายด้วย” นายก อบต.ผักไหม กล่าว

พงศ์ธร จันทรัศมี ผู้จัดการโครงการฯ มสช. ในฐานะ ผู้จัดการโครงการพัฒนาความร่วมมือเพื่อขับเคลื่อนการส่งเสริมและป้องกันปัญหาสุขภาพจิตของชุมชนท้องถิ่นในสถานการณ์วิกฤตและตลอดช่วงชีวิต กล่าวว่า ทางโครงการฯเน้นพัฒนากลไกการเฝ้าระวังและกิจกรรมการส่งเสริมสุขภาพจิตเพื่อลดและป้องกันปัญหาการฆ่าตัวตายในวัยแรงงานในชุมชน ซึ่งเป็นส่วนสำคัญในการขับเคลื่อนเศรษฐกิจของประเทศได้ รวมถึงผู้สูงวัย ผู้ป่วยติดเตียง และกลุ่มเปราะบางอื่นๆ

“มุ่งเป้าสร้างแกนนำการส่งเสริมสุขภาพจิตในชุมชนท้องถิ่น เสริมองค์ความรู้ไปปรับประยุกต์เพื่อผลิตเป็นเครื่องมือเสริมการทำงานให้แข็งแกร่ง เข้าถึงได้ง่าย เกิดพื้นที่ต้นแบบนำไปสู่การขับเคลื่อนงานเชิงนโยบายสาธารณะ เพื่อส่งต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต่อไป ซึ่งที่ผ่านมาได้ดำเนินงาน แล้วในหลายพื้นที่ ได้แก่ อบต.วังสะพุง อ.วังสะพุง จ.เลย อบต.วังกรด อ.บางมูลนาก จ.พิจิตร รพ.สต.บ้านคลองเหมืองใหม่ อ.อัมพวา จ.สมุทรสงคราม” พงศ์ธร กล่าว

ชาติวุฒิ วังวล ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงสุขภาพ สสส. กล่าวว่า สสส. ได้เร่งเสริมความพร้อมและขับเคลื่อนการทำงานด้านการพัฒนาสุขภาพจิตในระดับพื้นที่กับหลายหน่วยงาน เช่น กับ มสช.ภายใต้ โครงการพัฒนาความร่วมมือเพื่อขับเคลื่อนการส่งเสริมและป้องกันปัญหาสุขภาพจิตของชุมชนท้องถิ่นในสถานการณ์วิกฤตและตลอดช่วงชีวิต

โดยนำร่องใน 10 พื้นที่ทั่วประเทศ และผ่านนวัตกรรมแพลตฟอร์มออนไลน์ เช่น Dmind ระบบปัญญาประดิษฐ์คัดกรองภาวะซึมเศร้า ที่คนในชุมชนสามารถคลิกเข้าไปประเมินตัวเองได้ง่ายๆ ได้ผลแม่นยำ เพื่อทดแทนความต้องการการช่วยเหลือด้านสุขภาพจิตในกลุ่มคนทุกเพศทุกวัยรวมถึงกลุ่มเปราะบาง เมื่อจำนวนบุคลากรด้านสุขภาพจิตที่มีอยู่ไม่สมดุลกัน

“การใช้เซฟการ์ดฝั่งชุมชนในการช่วยมอนิเตอร์ผู้ป่วยจิตเวชเป็นเรื่องที่น่าสนใจ เพราะทุกชุมชนที่ได้เข้าไปสนับสนุนเขามีต้นทุนในการจัดการปัญหาด้านสุขภาพจิตในพื้นที่ของตนเอง” ชาติวุฒิ กล่าว

SCOOP@NAEWNA.COM