จากกรณีสหภาพยุโรปเรียกเก็บภาษีย้อนหลังจากบริษัท แอปเปิล เป็นจำนวนนับหมื่นล้านยูโร ล่าสุด คณะกรรมาธิการยุโรปได้ออกมาเปิดเผยเทคนิคการหลีกเลี่ยงภาษีเงินได้ของบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่เจ้านี้แล้ว…
คณะกรรมาธิการยุโรปได้เปิดเผยเทคนิคการหลีกเลี่ยงภาษีเงินได้ของบริษัท แอปเปิล ในยุโรปว่า ในชั้นต้นมีการบันทึกผลกำไรจากการขายสินค้าของบริษัททั่วยุโรปไว้ที่ประเทศไอร์แลนด์ หลังจากนั้นจึงทำการประสานงานกับหน่วยงานจัดเก็บภาษีไอร์แลนด์เพื่อชำระภาษีเงินได้จากผลกำไรเป็นจำนวนที่เล็กน้อยมาก และมีการลงทุนในสำนักงานที่จัดตั้งขึ้นมาตบตาเพื่อการหลีกเลี่ยงภาษีเป็นการเฉพาะ ผู้บริหารระดับสูงของสหภาพยุโรปไม่เพียงแต่เรียกเก็บภาษีย้อนหลังจากแอปเปิลจำนวนมหาศาลถึง 13,000 ล้านยูโร (5 แสนล้านบาท) ให้กับประเทศไอร์แลนด์เท่านั้น แต่ยังได้เปิดเผยถึงเทคนิคในการหลีกเลี่ยงภาษีที่รุนแรงโดยได้รับความร่วมมือกับประเทศไอร์แลนด์อีกด้วย
บริษัทลูกของแอปเปิลสองบริษัทที่เกี่ยวข้องคือ “Apple Sales International” ที่รับผิดชอบการขายผลิตภัณฑ์แอปเปิลทุกชนิดในยุโรป, แอฟริกา, ตะวันออกกลางและอินเดีย ทำให้มีผลกำไรหลายพันล้านยูโร และ “Apple Sales International” ที่ทำการผลิตคอมพิวเตอร์บางรุ่น มีธุรกิจที่ไม่ค่อยมีความสำคัญมากนัก บริษัททั้งสองได้รับสิทธิในการจำหน่ายผลิตภัณฑ์แอปเปิลในทวีปยุโรปโดยได้รับความยินยอมจากบริษัทแม่ที่อเมริกา ซึ่งได้ให้เงินลงทุนปีละ 2 พันล้านยูโร (นำมาหักภาษีได้) เพื่อสนับสนุนการค้นคว้าวิจัยและพัฒนาของกลุ่มบริษัท
หลังจากนั้น เทคนิคที่ง่ายมากก็คือ การบันทึกผลกำไรทั้งหมดที่ประเทศไอร์แลนด์จากการขายผลิตภัณฑ์แอปเปิลทั้งหมดในยุโรป ตัวอย่างเช่น คนฝรั่งเศสที่ซื้อไอโฟนจากร้านแอปเปิลสโตร์ในกรุงปารีส แต่ผลกำไรจะถูกส่งไปสำนักงานที่กรุงดับบลิน
ต่อมาจึงมีการใช้บทบาทบริษัทในไอร์แลนด์ในการหลีกเลี่ยงภาษีเงินได้จากผลประกอบการ โดยใช้บริษัททั้งสองคือ ‘”Apple Sales International” หรือ “Apple Operations Europe” เป็นบริษัทที่ค้ำประกันการจัดสรรผลกำไรเทียมเป็นการภายใน แจ้งยอดขายจำนวนเพียงเล็กน้อย (จากยอดขายจริงทั่วทวีปยุโรป) ก็จะถูกนำมาคิดรวมกับยอดขายภายในประเทศไอร์แลนด์ซึ่งจะต้องชำระภาษีรายได้จากผลประกอบการของบริษัท 12.50% ซึ่งเป็นเทคนิคที่แอปเปิลใช้มาตั้งแต่ปี 1991 (พ.ศ. 2534)
ผลกำไรส่วนใหญ่ก็จะถูกส่งกลับไปยังสำนักงานใหญ่ ซึ่งประเทศไอร์แลนด์อ้างว่าไม่มีสิทธิที่จะเข้าไปควบคุม ข้อเท็จจริงคณะกรรมาธิการยุโรปตรวจสอบพบก็คือ บริษัททั้งสองแห่งนี้เป็น บริษัทผีที่ไม่มีตัวตนอยู่จริง ไม่มีที่ตั้งสำนักงาน ไม่มีพนักงาน ไม่มีหน่วยปฏิบัติการที่จะสามารถอ้างอิงได้เลยแม้แต่น้อยว่ามีการประกอบธุรกิจอย่างแท้จริงเป็นรูปธรรม มีเพียงการประชุมคณะกรรมการบริหารบริษัทเพียงบางครั้ง โดยมีผู้บริหารที่แอปเปิลจ้างเต็มเวลาในไอร์แลนด์เท่านั้น ทำการจัดสรรเงินปันผล ดูแลบริหารงานทั่วไปและจัดการระบบบการเงิน
สำนักงานของแอปเปิลนี้มีอยู่บนกระดาษเท่านั้น แต่สามารถช่วยให้บริษัทแอปเปิลหลีกเลี่ยงภาษีจำนวนมหาศาล ในปี 2554 บริษัทแอปเปิลจ่ายภาษีจากผลกำไรคิดแล้วเพียง 0.05% จากยอดขายรวมทั้งปี ยิ่งกว่านั้น ในปี 2557 บริษัทจ่ายภาษีลดลงไปอีกหรือเท่ากับ 0.005% ของยอดขายเท่านั้น
กราฟตัวเลขการเสียภาษีไม่ได้ลดลงมากไปกว่านี้ เนื่องจาก ตั้งแต่ปี 2558 ความตกลงด้านภาษีกับประเทศไอร์แลนด์ไม่สามารถนำมาบังคับใช้ได้อีกต่อไป ทำให้บริษัทแอปเปิลต้องทำการปรับโครงสร้างบริษัทใหม่ในประเทศไอร์แลนด์
นอกจากนั้น คณะกรรมาธิการยุโรประบุว่า ไม่เพียงเฉพาะประเทศไอร์แลนด์เท่านั้นที่บริษัทแอปเปิลต้องชำระภาษีย้อนหลัง หากมีประเทศที่ตรวจพบว่าในช่วงเวลาที่ผ่านมามีการขายผลิตภัณฑ์แอปเปิลในประเทศและโยกย้ายผลกำไรไปไอร์แลนด์ก็สามารถยื่นร้องขอส่วนแบ่งจากค่าปรับจำนวนดังกล่าวได้อีกด้วย ทำให้ค่าปรับภาษีย้อนหลังที่ไอร์แลนด์จะได้รับลดน้อยลงไปตามสัดส่วน