ยังไม่ทันที่กระทรวงอุตสาหกรรมจะประกาศให้สารเคมี 3 ชนิด คือ พาราควอต ไกลโฟเซต และคลอร์ไพริฟอส เป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4 ซึ่งจะต้องห้ามผลิต ห้ามจำหน่าย ห้ามนำเข้า ห้ามส่งออกและห้ามมีไว้ในครอบครอง กรมวิชาการเกษตร ก็ชิงมีคำสั่งกรมวิชาการเกษตร ลงนามโดยอธิบดีกรมวิชาการเกษตร เสริมสุข สลักเพ็ชร์เผยแพร่ในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2562

คำสั่งดังกล่าว ระบุให้สารเคมีทั้ง 3 ชนิด ในส่วนที่กรมวิชาการเกษตรดูแล เป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4 ดังนั้นผู้มีไว้ในครอบครองต้องแจ้งปริมาณที่มีไว้ในครอบครองให้กรมวิชาการเกษตร ทราบภายใน 15 วัน นับแต่ประกาศกำหนดให้วัตถุอันตรายดังกล่าว เป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4 (โดยจะมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2562 เป็นต้นไป)

นอกจากนี้ผู้มีไว้ในครอบครองจะต้องส่งมอบวัตถุอันตรายตามปริมาณที่แจ้งให้กับกรมวิชาการเกษตร ภายใน 15 วัน นับแต่วันที่แจ้งให้กรมวิชาการเกษตรทราบ

หน่วยงานที่รับแจ้ง และรับมอบวัตถุอันตราย 3 ชนิดดังกล่าว ประกอบด้วย สำนักควบคุมพืชและวัสดุการเกษตร กรมวิชาการเกษตร เขตจตุจักร กรุงเทพฯ ในส่วนภูมิภาค แจ้งและส่งมอบได้ที่ สำนักวิจัยและพัฒนาการเกษตรเขตทั้ง8 เขต ของกรมวิชาการเกษตร ที่ เชียงใหม่ พิษณุโลก ขอนแก่น อุบลราชธานี ชัยนาท จันทบุรี สุราษฎร์ธานี และ สงขลา

คำสั่งกรมวิชาการเกษตรดังกล่าวนี้อ้างว่าอาศัยอำนาจตามความในมาตรา 41 มาตรา 43 และมาตรา 52 แห่งพระราช
บัญญัติวัตถุอันตราย พ.ศ.2535 แก้ไขเพิ่มเติมโดยพระราชบัญญัติวัตถุอันตราย (ฉบับที่ 3) พ.ศ.2551 อำนาจนั้นมีว่าอย่างไร ไปตรวจสอบกันเองนะขอรับ…

ว่าแต่เสียงสะท้อนจากการเปิดรับฟังความคิดเห็นเรื่องการประกาศให้สารเคมี 3 ชนิด เป็นวัตถุอันตรายชนิดที่ 4 ไม่เห็นแถลงให้ทราบกันบ้างเลย…

ที่สำคัญ คำสั่งนี้น่าจะไม่เป็นธรรมสำหรับผู้ประกอบการเพราะตอนที่เขานำเข้ามาอนุญาตให้เขานำเข้ามาอย่างถูกต้องตามกฎหมาย วันดีคืนร้ายกลับมายึดของเขาไปโดยไม่พูดถึงการชดเชยหรือการเยียวยาความเสียหาย….แปลกดี..

วันที่ 18 พฤศจิกายน ที่ผ่านมาเช่นเดียวกันสภาหอการค้าแห่งประเทศไทย ได้รวบรวมความเห็นจากสมาคมต่างๆ
ที่สะท้อนให้เห็นถึงผลกระทบจากการยกเลิกการใช้สารเคมี 3 ชนิด ที่มีต่อเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศในด้านต่างๆ เพื่อเสนอต่อนายกรัฐมนตรี พลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา สมาคมที่เสนอความเห็นมานี้ล้วนมีบทบาทต่อภาคการผลิต การค้า การลงทุน และการส่งออก เช่น สมาคมผู้ผลิตอาหารสำเร็จรูป สมาคมผู้ผลิตน้ำมันถั่วเหลืองและรำข้าว สมาคมผู้ผลิตอาหารสัตว์ไทย สมาคมนักวิชาการอ้อยและน้ำตาลแห่งประเทศไทย เป็นต้น

ส่วนใหญ่เสนอความเห็นให้มีการทบทวนมติการยกเลิกการใช้สารเคมี ซึ่งจะให้มีผลตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2562 นี้เป็นต้นไป โดยอยากให้ชะลอการยกเลิกไว้ระยะหนึ่ง เพื่อหาวิธีการหรือหาสารทดแทนที่ชัดเจนก่อนที่จะยกเลิก และระยะเวลาที่ชะลอออกไปนี้ก็ให้ใช้วิธีจำกัดการใช้ รวมทั้งให้ความรู้กับเกษตรกรให้ใช้สารเคมีอย่างถูกต้องพร้อมกันไปด้วย

ถ้าคิดอย่างรอบด้าน การชลอการยกเลิกการใช้สารเคมี 3 ชนิด ออกไป น่าจะมีผลดีมากกว่าผลเสีย เกษตรกรยังมีสารเคมี 3 ชนิด ใช้ในการผลิตพืชเศรษฐกิจที่สำคัญ ด้วยวิธีการที่ถูกต้องตามที่ได้รับการถ่ายทอดความรู้มาจากการอบรมอุตสาหกรรมที่ใช้ผลผลิตพืชสำคัญ เช่น อ้อย ปาล์มน้ำมัน ข้าวโพด ยางพารา ก็จะไม่ได้รับผลกระทบ ผู้ประกอบการก็สามารถจำหน่ายสารเคมีที่ผลิต หรือนำเข้ามาอย่างถูกกฎหมายก่อนหน้านี้จนกว่าจะหมด หรือเหลือน้อยที่สุด การค้นหาวิธีการ หรือสารทดแทน ก็มีเวลาที่จะศึกษาค้นคว้า ทดลองจนแน่ใจว่าสามารถกำจัดวัชพืช/ศัตรูพืช ได้อย่างมีประสิทธิภาพและราคาเท่าเทียมกับสารเคมีชนิดเดิม

ขออย่างเดียว อย่าอ้างสุขภาพของประชาชนรอไม่ได้อย่างที่เคยอ้าง เพราะตราบใดที่ยังมีเหล้า และบุหรี่ที่ทำลายสุขภาพของประชาชน ขายอยู่ในท้องตลาด การที่สารเคมี 3 ชนิด ที่ถูกกล่าวหาว่าเป็นอันตรายต่อสุขภาพของประชาชนยังคงมีขายอยู่ ก็ไม่ต่างกัน….

เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา มีข่าว กระทรวงยุติธรรม กรมสอบสวนคดีพิเศษ (ดีเอสไอ) สถาบันนิติวิทยาศาสตร์ และกรมวิชาการเกษตร สนธิกำลังเข้าตรวจค้นสถานที่ผลิตและจำหน่ายปัจจัยการผลิต ที่อ้างว่าเป็นผลิตภัณฑ์อินทรีย์ และชีวภาพ รวม 5 แห่ง ใน 3 จังหวัด คือ ปทุมธานี 1 แห่ง นนทบุรี 2 แห่ง และนครราชสีมา 2 แห่ง ซึ่งมีทั้งสถานที่ผลิต ร้านค้าจำหน่ายปัจจัยการผลิต และโกดังเก็บวัตถุอันตราย

จากการที่มีผู้ร้องทุกข์ผ่านทางศูนย์ยุติธรรมสร้างสุข และจากการตรวจสอบของเจ้าหน้าที่ที่เข้าไปตรวจค้นพบว่าผลิตภัณฑ์อินทรีย์และชีวภาพเหล่านั้นไม่ได้มีการขึ้นทะเบียน หรือไม่ได้รับอนุญาตให้ทำการผลิตเพื่อจำหน่าย ยิ่งไปกว่านั้นผลิตภัณฑ์ดังกล่าวยังผสมสารเคมีกำจัดวัชพืชพาราควอตและไกลโฟเซต ที่กรมวิชาการเกษตรมีคำสั่งล่าสุดให้เป็นวัตถุอันตราย ชนิดที่ 4 เสียด้วย

เรื่องสารชีวภัณฑ์กำจัดวัชพืช ผสมพาราควอต และไกลโฟเซต เคยมีข่าวมาก่อนนี้แล้ว จากกรณีที่ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ท่านหนึ่ง มีบัญชีรายชื่อสารชีวภัณฑ์กำจัดวัชพืชส่งเสริมให้เกษตรกรใช้ แต่โป๊ะแตก เพราะจากการตรวจสอบพบว่า สารชีวภัณฑ์ดังกล่าวมีส่วนผสมของ ไกลโฟเซต และพาราควอต แบบเดียวกันนี้เลย…..และเชื่อว่ายังมีอีกเยอะที่ยังตรวจไม่พบ….

แว่นขยาย

นางสาวเสริมสุข สลักเพ็ชร์ อธิบดีกรมวิชาการเกษตรเปิดเผยว่า วันที่ 20 พฤศจิกายน กรมวิชาการเกษตรพร้อมผู้แทนจากสำนักงานมาตรฐานสินค้าเกษตรและอาหารแห่งชาติหารือประเด็นนำเข้าและส่งออกผักสดระหว่างไทยและจีนร่วมกับดร.ถัง กวงเจียง ผู้ตรวจราชการสำนักงานความปลอดภัยอาหารนำเข้าส่งออก กระทรวงศุลกากรแห่งสาธารณรัฐประชาชนจีน (GACC) เพื่อลดปัญหาอุปสรรคการนำเข้าและส่งออกสินค้าผักสด ตลอดจนขยายตลาดส่งออกผักสดไทยไปจีน ทั้งด้านปริมาณและความหลากหลายในอนาคต

ปัจจุบันมีสินค้าผักสดหลายชนิดจากไทยที่ยังไม่สามารถส่งออกไปจีนได้ เนื่องจากจีนประกาศใช้กฎระเบียบใหม่ที่กำหนดให้สินค้าผักและผลไม้ ต้องผ่านกระบวนการวิเคราะห์ความเสี่ยงก่อนอนุญาตให้นำเข้าจีนได้ โดยครั้งนี้ได้เจรจากับจีน ถึงประเด็นผักหลายชนิดที่ไทยต้องการส่งออก เช่น กะเพรา และข้าวโพด ซึ่งไทยเคยส่งออกไปจีนได้ก่อนกฎระเบียบฉบับใหม่มีผลบังคับใช้ ผลเจรจาครั้งนี้ถือเป็นข่าวดีที่หาแนวทางแก้ปัญหาร่วมกันได้ โดยฝ่ายจีนแจ้งว่าจะเร่งรัดกระบวนการพิจารณาการนำเข้าผักที่เคยมีการค้ากับจีนก่อนกฎระเบียบมีผลบังคับใช้ ซึ่งกรมจะรวบรวมรายการผักที่เคยส่งออกและข้อมูลที่เกี่ยวข้องส่งให้จีนพิจารณาต่อไป สำหรับผักชนิดใหม่ที่ไทยประสงค์จะส่งออกเพิ่มเติม เช่น มะระ จีนก็จะเร่งพิจารณาอนุญาตให้แก่ไทยด้วยเช่นกัน นอกจากนี้ ฝ่ายจีนได้ชื่นชมการทำงานเชิงรุกของฝ่ายไทยในการแก้ปัญหา

ในโอกาสนี้ไทยยังแจ้งฝ่ายจีนถึงความสำคัญในการควบคุมความปลอดภัยของสินค้าเกษตรและอาหาร โดยฝ่ายไทยให้ความสำคัญและตรวจสอบความปลอดภัยอย่างเข้มงวด ทั้งสินค้าในประเทศและสินค้านำเข้า และขอให้จีนเข้มงวดตรวจสอบความปลอดภัยสินค้าก่อนส่งออก เพื่อความปลอดภัยของผู้บริโภคด้วยเช่นกัน เนื่องจากจีนมีมูลค่าการค้าสินค้าเกษตรและอาหารมายังไทยในปริมาณมาก โดยตั้งแต่ปี 2559-2561 ไทยอนุญาตให้นำเข้าผักสดจากจีน คิดเป็นมูลค่าเฉลี่ยปีละประมาณ 8,200 ล้านบาท

ดร.ทวีศักดิ์ ธนเดโชพล รองอธิบดีกรมชลประทานเปิดเผยว่า ปีนี้ปริมาณฝนตกเฉลี่ยในจ.เชียงใหม่ มีอยู่ที่ 862 มิลลิเมตร น้อยกว่าเกณฑ์เฉลี่ยถึง 23% กรมชลประทานจึงเตรียมรับมือด้วยการใช้น้ำอย่างประหยัดและเกิดประสิทธิภาพสูงสุด ทำให้ปัจจุบันลดใช้น้ำจาก 2 เขื่อนใหญ่ของจังหวัด คือ เขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชลได้ 17.2 ล้านลูกบาศก์เมตร (ลบ.ม.) หรือใช้น้ำลดลง 34% และเขื่อนแม่กวงอุดมธารา ได้อีก 22.7 ล้านลบ.ม. หรือใช้น้ำลดลง27% คาดว่าวันที่ 1 ธันวาคม เขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล จะมีปริมาณน้ำเหลืออยู่ 160 ล้านลบ.ม. หรือ 60% ของความจุเขื่อน และเขื่อนแม่กวงอุดมธารา จะมีปริมาณน้ำเหลืออยู่ 70 ล้านลบ.ม. หรือ 27% ของความจุเขื่อน อยู่ในเกณฑ์น้ำน้อยจะต้องเฝ้าระวังเป็นพิเศษ

อย่างไรก็ตาม เพื่อให้ปริมาณน้ำที่มีอยู่พอใช้ทุกกิจกรรม กรมชลประทานวางแผนจัดสรรน้ำให้เหมาะสมกับปริมาณน้ำต้นทุน ซึ่งจำเป็นต้องลดพื้นที่ปลูกพืชฤดูแล้ง โดยในเขตพื้นที่ชลประทานของเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชลลดลงจาก 67,700 ไร่ เหลือ 40,286 ไร่ ลดพื้นที่ปลูกข้าวนาปรังเหลือประมาณ 20,000 ไร่ ซึ่งจะจัดสรรน้ำเพื่อการเกษตรในฤดูแล้งทั้งหมด 35 ล้าน ลบ.ม.และสำรองสำหรับต้นฤดูฝนปี 2563 อีก 35 ล้านลบ.ม. รวมทั้งยังจัดสรรน้ำให้พื้นที่พิเศษอีก 70 ล้าน ลบ.ม. ส่วนเขื่อนแม่กวงอุดมธารา ซึ่งปริมาณน้ำค่อยข้างน้องนั้น จะลดพื้นที่ปลูกพืชจาก 77,322 ไร่ ในปีที่แล้วเหลือเพียง 25,055 ไร่ โดยงดปลูกข้าวนาปรัง จะส่งน้ำให้เฉพาะไม้ผล 14 ล้านลบ.ม. น้ำสำหรับผลิตน้ำประปา จ.เชียงใหม่ 9 ล้าน ลบ.ม. และสำรองสำหรับต้นฤดูฝนปี 2563 จำนวน 25 ล้านลบ.ม.

สำหรับการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่พิเศษบริเวณ 2 ฝั่ง แม่น้ำปิงในเขตจ.เชียงใหม่ และลำพูน มีพื้นที่ 200,000 ไร่ ที่ต้องใช้น้ำจากแม่่น้ำปิงเป็นหลักนั้น ต้องบริหารจัดการน้ำให้เป็นไปตามแผนเพราะสถานการณ์น้ำในแม่น้ำปิงปีนี้น้อยมากจนน่าเป็นห่วง ปริมาณน้ำท่าสะสมตั้งแต่วันที่ 1 เมษายน-11 พฤศจิกายน ที่สะพานนวรัฐมีเพียง 435 ล้านลบ.ม. น้อยกว่าเกณฑ์เฉลี่ยถึง 68% หรือกว่า 920 ล้านลบ.ม. ขณะที่ความต้องการใช้น้ำในพื้นที่ดังกล่าวช่วงฤดูแล้ง 167 ล้านลบ.ม. ใช้เพื่อการเกษตรกรประมาณ 145 ล้านลบ.ม. ซึ่งส่วนใหญ่ปลูกไม้ผลเศรษฐกิจ เช่น ลำไย มะม่วง ใช้เพื่อผลิตน้ำประปา 21 ล้านลบ.ม.และใช้เพื่อการท่องเที่ยว (เทศกาลสงกรานต์) 1 ล้านลบ.ม.

ดังนั้น เพื่อป้องกันปัญหาขาดแคลนน้ำในพื้นที่พิเศษ กรมวางแผนรับมือโดยจัดสรรน้ำจากเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชลมาช่วยระบายลงแม่น้ำปิง เพื่อช่วยพื้นที่ดังกล่าวประมาณสัปดาห์ละ 1-8 ล้านลบ.ม. จะเริ่มกลางเดือนมกราคม-กรกฎาคม 2563 รวม 70 ล้านลบ.ม. และใช้น้ำจากลำน้ำสาขา เช่น น้ำแม่กาง น้ำแม่ลี้น้ำแม่ขาน ที่ไหลเข้ามาเติมแม่น้ำปิงอีก 97ล้านลบ.ม. พร้อมลดพื้นที่ปลูกนาปรังเช่นกันจาก 29,000 ไร่ เหลือ 14,000 ไร่ ถ้าจัดการน้ำเป็นไปตามแผนที่วางไว้จะช่วยพื้นที่พิเศษพ้นวิกฤติขาดแคลนน้ำได้แน่นอน

นายเข้มแข็ง ยุติธรรมดำรง อธิบดีกรมส่งเสริมการเกษตรกล่าวว่า ตั้งแต่ช่วงเดือนสิงหาคม 2562 เป็นต้นมาไทยได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติฝนตกหนักกระจายทั่วทุกภูมิภาคช่วงฤดูฝน รวมถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นจากปริมาณน้ำฝนที่มีแนวโน้มเพิ่มขึ้น และเกิดต่อเนื่องเป็นเวลานานในภาคกลาง รวมถึงปริมาณน้ำฝนในภาคใต้ที่อาจมีปริมาณมากขึ้นช่วงฤดูฝนปลายปี ส่งผลกระทบให้เกิดความเสียหายจากอุทกภัยหลายพื้นที่ของประเทศ รวมพื้นที่ที่ได้รับความเสียหายประมาณ 3.29 ล้านไร่ เกษตรกรได้รับผลกระทบ 529,443 ราย ครอบคลุมพื้นที่ 24 จังหวัด ได้แก่ จ.พิษณุโลก, เพชรบูรณ์, อุตรดิตถ์, พิจิตร, แพร่, เชียงใหม่, ลำพูน, น่าน, ลำปาง, แม่ฮ่องสอน, สุโขทัย, นครพนม, อำนาจเจริญ, ยโสธร, สกลนคร, ร้อยเอ็ด, มุกดาหาร, หนองคาย, อุบลราชธานี, กาฬสินธุ์, มหาสารคาม, อุดรธานี, ขอนแก่น และศรีสะเกษ

จากผลกระทบดังกล่าว กรมส่งเสริมการเกษตรตระหนักถึงความเสียหายที่เกิดขึ้น จึงจัดทำโครงการเตรียมปัจจัยการผลิตการเกษตร เพื่อเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบจากภัยพิบัติ เป็นการเตรียมพร้อมกรณีที่ต้องช่วยเหลือ ฟื้นฟู ดูแลเกษตรกรผู้ประสบภัยให้ประกอบอาชีพ และมีรายได้หลังประสบภัยได้เร็วขึ้น ตลอดจนพืชผลการเกษตรให้ฟื้นตัว เจริญเติบโต ให้ผลผลิตและลดการระบาดของโรคพืชที่อาจเกิดขึ้นได้ โดยเตรียมผลิตปัจจัยการผลิตการเกษตร ได้แก่ 1. พันธุ์พืชผัก 294,100 ต้น
2. พันธุ์ไม้ผล 8,300 ต้น 3. เชื้อราไตรโคเดอร์มา 10,000 กิโลกรัม จากศูนย์ปฏิบัติการของกรมส่งเสริมการเกษตร 25 ศูนย์ทั่วประเทศ ได้แก่ ศูนย์ขยายพันธุ์พืช 10 ศูนย์ ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตร 10 ศูนย์ และศูนย์ส่งเสริมเทคโนโลยีการเกษตรด้านอารักขาพืช 5 ศูนย์ โดยขณะนี้ส่งมอบปัจจัยการผลิตให้เกษตรกรผู้ประสบภัยในจังหวัดต่างๆแล้วส่วนหนึ่ง โดยพิจารณาจากสถานการณ์ในพื้นที่เป็นหลัก รวมทั้งสนับสนุนปัจจัยการผลิตให้กิจกรรมต่างๆ ของกระทรวงเกษตรฯ