บทความพิเศษ : ‘รู้จักเรารู้จักจีน’ คนไทยเชื้อสายจีนไหหลำ

วันอาทิตย์ ที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568, 06.00 น.

เรื่องราวของคนจีนโพ้นทะเล เชื้อสายไหหลำ (ไห่หนาน Hainan) ที่อพยพมาอยู่ในประเทศไทยจากเกาะไหหลำทางใต้ของประเทศจีน  เป็นหนึ่งในหน้าประวัติศาสตร์การอพยพที่น่าสนใจแต่กลับไม่ค่อยมีใครพูดถึงมากนัก  แม้จะมีจำนวนไม่มากหากเทียบกับจีนแต้จิ๋ว ฮกเกี้ยน หรือกวางตุ้ง ทั้งที่ชาวไหหลำเองก็มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของไทยมาอย่างยาวนาน บทความนี้จะพาทุกคนไปสำรวจการเดินทางของพวกเขา ตั้งแต่เหตุผลในการอพยพ ช่วงเวลาที่เดินทางมาถึง แหล่งตั้งถิ่นฐาน ไปจนถึงบทบาทสำคัญที่ได้สร้างไว้ในประเทศไทย

ทำไมต้องอพยพ?

การอพยพของชาวจีนไหหลำส่วนใหญ่เกิดขึ้นในช่วงปลายราชวงศ์ชิง (ประมาณกลางพุทธศตวรรษที่ 24) สาเหตุหลักมาจากความยากจนและปัญหาความไม่สงบทางการเมืองในบ้านเกิด ซึ่งเกาะไหหลำในขณะนั้นประสบปัญหาภาวะขาดแคลนที่ดินทำกินอย่างหนัก เนื่องจากประชากรหนาแน่นและพื้นที่ส่วนใหญ่เป็นภูเขาป่าทึบ ทำให้ไม่สามารถทำการเกษตรได้อย่างเต็มที่ นอกจากนี้ ยังมีภัยธรรมชาติ เช่นพายุไต้ฝุ่น และสงครามกลางเมืองที่ทำให้ชีวิตความเป็นอยู่ลำบาก ชาวไหหลำจึงมองหาโอกาสใหม่ในดินแดนโพ้นทะเล และ สยาม (ประเทศไทย) เป็นหนึ่งในจุดหมายปลายทางที่สำคัญ เนื่องจากมีเส้นทางเดินเรือที่สะดวกและมีนโยบายต้อนรับชาวจีนอพยพ

มาเมื่อไหร่และมาที่ไหน?

การอพยพของชาวจีนไหหลำเข้าสู่ประเทศไทยมีหลักฐานว่าเริ่มขึ้นตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 3 แต่การเดินทางมาอย่างหนาแน่นเกิดขึ้นในช่วงรัชกาลที่ 5 จนถึงรัชกาลที่ 7 เดินทางโดยเรือสำเภามาขึ้นฝั่งที่ท่าเรือสำคัญต่าง ๆ ทั่วประเทศ แต่แหล่งตั้งถิ่นฐานหลักที่ชาวไหหลำเลือก ได้แก่ กรุงเทพฯ โดยเฉพาะในย่านตลาดน้อย ถนนสุรวงศ์ สำเพ็ง เยาวราช  นอกจากนี้ ยังมีชุมชนที่สำคัญในเมืองต่าง ๆ เช่น ภูเก็ต ระยอง ปัตตานี ชลบุรี  ระยอง และ พัทยา เนื่องจากภูมิประเทศใกล้ทะเล ทำให้สามารถนำความรู้ความชำนาญด้านการเดินเรือและการทำประมงมาใช้ได้เป็นอย่างดี

จากเรือประมงสู่ธุรกิจร้านอาหารและโรงแรม

เมื่อมาถึงประเทศไทย ชาวไหหลำส่วนใหญ่เริ่มต้นจากการทำงานที่ต้องใช้ความอดทนสูงและอาศัยความรู้ที่ติดตัวมาตั้งแต่บ้านเกิด อาชีพที่โดดเด่นของพวกเขาคือ การประมง และ การเป็นกุ๊กหรือพ่อครัว เนื่องจากมีฝีมือในการทำอาหารทะเลเป็นพิเศษ อีกทั้งยังมีความสามารถในการทำอาหารจีนแบบไหหลำที่รสชาติเป็นเอกลักษณ์ ทำให้ร้านอาหารไหหลำได้รับความนิยมอย่างรวดเร็ว

จากจุดเริ่มต้นนี้เองที่ทำให้ชาวไหหลำหลายคนสามารถสร้างฐานะและขยับขยายธุรกิจไปสู่กิจการที่ใหญ่ขึ้น ทั้งใน ธุรกิจร้านอาหาร และ โรงแรม ซึ่งเป็นธุรกิจที่ต้องอาศัยทักษะด้านการบริการและความสามารถในการบริหารจัดการ อาชีพกุ๊กไหหลำจึงเป็นที่ต้องการอย่างมากในยุคนั้น ไม่ว่าจะเป็นในครัวของโรงแรมหรู หรือแม้กระทั่งบ้านของเจ้านายและขุนนางชั้นสูง

สกุลสำคัญและบทบาทในปัจจุบัน

ชาวไหหลำที่ประสบความสำเร็จในเมืองไทยได้แก่สกุลจิราธิวัฒน์ เจ้าของธุรกิจกลุ่มเซนทรัล     แม้ว่าชาวไทยเชื้อสายจีนไหหลำจะไม่ได้มีจำนวนมากเท่ากับชาวจีนกลุ่มอื่น ๆ แต่บทบาทของพวกเขากลับมีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการพัฒนาประเทศ โดยเฉพาะในด้านอาหารและการท่องเที่ยว ซึ่งได้สร้างชื่อเสียงและรายได้ให้กับประเทศไทยมาอย่างต่อเนื่อง เรื่องราวของพวกเขาจึงไม่ได้เป็นเพียงแค่การอพยพเพื่อความอยู่รอด แต่ยังเป็นการสร้างและสืบทอดมรดกทางวัฒนธรรมที่ล้ำค่าให้แก่สังคมไทยจวบจนปัจจุบัน

ในปีพ.ศ.  2563 รัฐบาลจีนได้ประกาศแผนขนาดใหญ่เพื่อเปลี่ยนเกาะไหหลำทั้งหมดให้เป็นท่าเรือการค้าเสรีที่ใหญ่ที่สุดในโลกภายในปี 2578  แผนนี้เกี่ยวข้องกับการสร้างศูนย์กลางสำหรับการจัดหาเงินทุนนอกชายฝั่งและการซื้อสินค้าปลอดภาษี รวมถึงการใช้ภาษีที่ลดลงและข้อกำหนดวีซ่าที่ลดลงเพื่อช่วยดึงดูดธุรกิจและนักท่องเที่ยวต่างชาติ นอกจากนี้ สินค้าทั้งหมดที่ขายจากไหหลำไปยังส่วนอื่น ๆ ของจีนจะถือเป็นสินค้านำเข้าตั้งแต่ปี 2025 เป็นต้นไป

โดย อาทร  จันทวิมล

ขอบคุณภาพจาก http://www.silpa-mag.com

แหวกฟ้าหาฝัน : Museum of Science & Technology Stockholm

วันอาทิตย์ ที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568, 06.00 น.

นักท่องเที่ยวที่มาเยือน Stockholm และได้เยือนวัง มิวเซียมที่เกี่ยวเนื่องกับศิลปะมาหลายแห่งแล้ว อยากเปลี่ยนบรรยากาศศึกษาเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์บ้าง Museum of Science & Technology ก็เป็นทางเลือกที่น่าสนใจ โดยทั่วไป นักท่องเที่ยวจะพบว่ามิวเซียมที่เกี่ยวเนื่องกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีมักออกแบบให้รองรับการเยี่ยมเยือนจากเด็กเป็นส่วนใหญ่ด้วย การเยือนมิวเซียมประเภทนี้จึงไม่เพียงประเทืองปัญญา ได้เห็นความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ ได้เรียนรู้ว่าประเทศที่เราเยือนเป็นเจ้าของเทคโนโลยีอะไร และยังให้โอกาสได้ลับสมองอีกต่างหากด้วย มิวเซียมที่มีชื่อเต็มว่า National Museum of Science and Technology นี้ถูกตั้งขึ้นในปี 1924 โดยความร่วมมือระหว่าง The Royal Swedish Academy of Engineering Science, The Confederation of Swedish Enterprise, The Swedish Inventors’ Association และ Swedish Association of Graduate Engineers

ส่วนอาคารที่จัดแสดงซึ่งเปิดทำการครั้งแรกในปี 1936 นี้ถูกออกแบบโดย Ragnar Hjorth ซึ่งได้รับรางวัล Royal Medal ในปี 1914 เขาเป็นอาจารย์ที่สอนภาควิชา Architectural History ที่ Academy of Fine Arts ก่อนไปศึกษาต่อในหลายประเทศตั้งแต่ฝรั่งเศส อังกฤษ และอิตาลี และย้อนกลับมาเป็นหัวหน้าภาควิชาเดิม นอกจากอาคารนี้แล้ว เขายังออกแบบอาคารดัง ๆ อีกหลายแห่งในสวีเดน อาทิ Idunhallen ที่ Skansen, อาคารมูลนิธิโนเบล อาคาร Holland Museum ใน Halmstad อีกทั้งยังเป็นผู้ออกแบบปรับปรุงอาคารโบสถ์ และ Gustav III’s Pavilion ที่ Haga Palace ด้วย มิวเซียมกลายเป็นมูลนิธิในปี 1947 และได้เข้าไปอยู่ภายใต้การดูแลทางด้านการเงินโดยรัฐบาลในปี 1964

อาคารที่มีพื้นที่กว่า 12,000 ตารางเมตรนี้ได้รับรางวัล Museum of the Year จาก National Association of Museum ในปี 2016 โดยได้รับการขนานนามว่าเป็น The Favorite Place of all small geniuses ยิ่งกว่านั้นปีต่อมามิวเซียมยังได้รับรางวัล The Children in Museums จาก The International Association of Children in Museums จากผลงานการจัดแสดงนิทรรศการที่ออกแบบอย่างมีคุณภาพ และสามารถเข้าถึงได้ง่าย อีกทั้งยังมีพื้นฐานงานวิจัยและการพัฒนาเนื้อหาอย่างจริงจังจนสามารถยกระดับใหม่ให้กับพิพิธภัณฑ์เด็กอีกต่างหากด้วย

ของจัดแสดงในมิวเซียมประกอบด้วยหลากหลายเรื่องราวที่เกี่ยวเนื่องกับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีโดยมักเริ่มเล่าตั้งแต่ที่มาของสิ่งประดิษฐ์นั้น ๆ การเข้ามาสู่ประเทศ วิวัฒนาการโดยมีการบรรยายและของจัดแสดงเรียงตามลำดับให้ชมอย่างล้นหลาม อาทิ เครื่องโทรศัพท์ เรื่องราวที่เกี่ยวของกับอวัยวะต่าง ๆ ของร่างกายโดยเฉพาะสมอง การทำงานของสมอง การผ่าตัด เครื่องไม้เครื่องมือที่ใช้ในการตรวจร่างกายและรักษา อนาคตการรักษา การใช้ AI มาพัฒนาการรักษาและชีวิต เรื่องสิ่งแวดล้อม การเปลี่ยนแปลงของอากาศ โลกร้อน พัฒนาการของรถยนต์ รถจักรยาน และรถจักรยานยนต์ นอกจากนี้นักท่องเที่ยวยังอาจเข้าชมเรื่องราวต่าง ๆ ที่น่าสนใจได้ตามความต้องการเพราะมีอีกหลายหมวดหมู่ การเยือนมิวเซียมประเภทนี้จึงมักไม่เพียงได้เห็นวิวัฒนาการของวิทยาศาสตร์ และสนุก ยังประเทืองปัญญาด้วย

คุณแหน : 9 พศฤจิกายน 2568

วันอาทิตย์ ที่ 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568, 02.00 น.

• พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าพระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วย สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้าทีปังกรรัศมีโชตติ ฯ  เสด็จไปทรงเปลี่ยนเครื่องทรงฤดูฝนพระพุทธมหามณีรัตนปฏิมากร  สำหรับฤดูหนาว ณ พระอุโบสถวัดพระศรีรัตนศาสดาราม  ในพระบรมมหาราชวัง เมื่อวันที่ ๖ พ.ย. ๒๕๖๘  ที่ผ่านมา ……
• คณะอักษาศาสตร์ จุฬาลงกรร์มหาวิทยาลัย เผยแพร่คำประพันธ์ ถวายความอาลัยแก่ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์  พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีกลวง ประพันธ์ โดย ผศ.ดร. ประพจน์  อัศววิรุฬการ   ขออนุญาตินำมาลง   “เสด็จมาเปนสิริรัฐราษฎร์  เสด็จมาเปนกิติประสาทสาร เสด็จไปทรงสิรินิรันดร์กาล เสด็จไปกิติพิมานสวรรค์เทอญ”  เป็นบทกลอนที่มีความหมายลึกซึ้งอย่างยิ่ง …..     
• ภาพ อนุทิน  ชาญวีรกุล ( นายกไทย )  จับมือก่อนหารือทวิภาคี กับ ประธานาธิบดี สี จื้นผิง ( จีน ) ในการประชุมผู้นำเขตเศรษฐกิจ  กับสภาที่ปรึกษา APEC  ที่สาธารณะรัฐเกาหลี  สี จิ้นผิง กล่าว  ยืนยันผลักดันความร่วมมือไทย – จีน ทุกมิติ ฯลฯ ซึ่งจะเป็นข่าวดีกับประเทศไทย ……   
• มาฟังรมว.กลาโหม พล.อ.ณัฐพล  นาคพาณิชย์  “เรากำลังหารือเรื่องการปล่อยเชลยศึกทั้ง๑๘ คน ดังนั้นถ้าไม่สามารถเคลียร์ปราสาทตาควายได้  เราจะไม่คุยเรื่องอื่นอีกต่อไป และจะไม่มีการคุยกันอีก”  ( ส่วนเรื่องทหารขอทำฟัน ให้เสร็จก่อน จะอยู่ในข้อตกลงหรือเปล่า???) …… 
• และรมว.กระทรวงการต่างประเทศ สีหศักดิ์  พวงเกตุแก้ว  ” ทราบว่าจะมีการปล่อยตัว วันที่ ๑๒ พ.ย. ๖๘  แต่ต้องยืนยันกับฝ่ายทหารอีกครั้ง ซึ่งการจะปล่อยตัวเป็นไปตามเงื่อนไขที่ทางการไทย กำหนดไว้ คือ การเคลื่อนย้ายอาวุธหนักต่างๆและการเปิดพื้นที่ให้ทางไทย เข้าไปเก็บกู้วัตถุระเบิด  ซึ่งเป็นไปตามเงื่อนไข ” …….   
• ได้อ่าน เทา สีส้ม ของ ผักกาดหอม ว่า  ปารเมศ วิทยารักษ์สรรค์ สส.กทม. พรรคป.ช.ช. แต่งตั้ง คณิสร เป็นผู้ช่วยสส. เมื่อปี ๖๕  ขณะเรียนชั้น ม. ๔  ไม่ทราบว่าสำนักงานเลขาณุการ ส.ส. ผ่านคุณสมบัติ และหน้าที่ของผู้ช่วยได้อย่างไร ?  ถ้าเป็นจริงเรื่องนี้จะโทษใคร??? …….   
• คุณหมอการุณ  และ คุณหมอจันทร์เต็ม  เก่งสกุล  ยกบุตรชาย กฤษฎา (กอล์ฟ) ให้ กานต์ธิดา  กลิ่นสุข บุตรสาวของ พีรพงษ์ – สุชาดา  กลิ่นสุข   อย่างถูกต้องตามกฎหมาย  และมีพิธีการต่างๆตามประเพณีไทย ตั้งแต่ ๗ โมงเช้า จนถึง ๑๐ .๓๐ น.  เสาร์ ๑๕  พ.ย. ๖๘  ณ เรือนทิพวรรณ  ร.ร.แกรนด์ริชมอนด์   และร่วมรับประทานอาหารกลางวันเพื่อเป็นเกียรติ์ แก่คู่บ่าว สาว …….

น้องนิ่ง….นิ่ง…..