6 เม.ย. 2569 15:28 น.

• ข่าว
• ต่างประเทศ
• ไทยรัฐออนไลน์

AirAsia X ประกาศขึ้นค่าตั๋ว-ลดเที่ยวบิน รับมือวิกฤตสงครามตะวันออกกลาง

สายการบินราคาประหยัดรายใหญ่ “แอร์เอเชีย เอ็กซ์” (AirAsia X) ปรับกลยุทธ์สู้ศึกสงครามสหรัฐฯ-อิสราเอล กับอิหร่าน โดยเริ่มปรับขึ้นราคาตั๋วโดยสาร และลดจำนวนเที่ยวบินลงราว 10% ของเที่ยวบินทั้งหมด เพื่อรับมือกับผลกระทบจากสงครามในตะวันออกกลางที่ดันต้นทุนน้ำมันเพิ่มสูงขึ้น หลังราคาน้ำมันโลกพุ่งสูงจากเหตุปิดช่องแคบฮอร์มุซ แต่ยังเดินหน้าเปิดฮับใหม่ที่ “บาห์เรน” มิถุนายนนี้

สายการบินแอร์เอเชีย เอ็กซ์ (AirAsia X) ยักษ์ใหญ่สายการบินราคาประหยัดแห่งภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แถลงปรับขึ้นราคาบัตรโดยสารและลดจำนวนเที่ยวบินลง เพื่อบรรเทาผลกระทบจากภาวะต้นทุนพุ่งสูง อันเนื่องมาจากสงครามในอิหร่านที่ส่งผลกระทบต่ออุปทานน้ำมันโลก

นายโทนี่ เฟอร์นานเดส ผู้ก่อตั้งแอร์เอเชีย เอ็กซ์ ระบุว่าการขึ้นราคาตั๋วเครื่องบินเป็นสิ่งที่ “หลีกเลี่ยงไม่ได้” พร้อมเผยว่าบริษัทได้ตัดสินใจลดกำลังการผลิตลงแล้วประมาณร้อยละ 10 โดยเฉพาะในเส้นทางที่ไม่สามารถแบกรับภาระต้นทุนน้ำมันที่พุ่งสูงขึ้นได้

นับตั้งแต่เกิดการปะทะระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอล และอิหร่านในช่วงปลายเดือนกุมภาพันธ์ จนนำไปสู่การปิดช่องแคบฮอร์มุซ สายการบินทั่วโลกต่างได้รับผลกระทบจากราคาพลังงาน และจำเป็นต้องเรียกเก็บค่าธรรมเนียมน้ำมัน เพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง

นางสาวอแมนดา วู ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายการพาณิชย์ของแอร์เอเชีย เอ็กซ์ ชี้แจงว่าบริษัทพยายามกระจายการดำเนินงานไปยังเส้นทางกว่า 150 จุดหมายปลายทางใน 25 ประเทศที่ยังสามารถทำกำไรครอบคลุมค่าธรรมเนียมน้ำมันได้ นอกจากนี้ยังมีมาตรการช่วยลดภาระผู้โดยสารในส่วนอื่น เช่น การปรับลดค่าธรรมเนียมสัมภาระเช็คอินเพื่อจูงใจผู้เดินทาง

แม้จะเผชิญวิกฤตซ้อนวิกฤตหลังจากเพิ่งฟื้นตัวจากสถานการณ์โควิด-19 ซึ่งในปีที่ผ่านมาบริษัททำกำไรได้ถึง 1.96 พันล้านริงกิต แต่ทางสายการบินยืนยันว่าแผนการเปิดศูนย์กลางการบินแห่งใหม่ในภูมิภาคตะวันออกกลางที่ “ประเทศบาห์เรน” รวมถึงการขยายโครงข่ายเส้นทางบินนอกอาเซียน ยังคงเป็นไปตามกำหนดเดิมในเดือนมิถุนายนนี้

นายจามาลูดิน อิบราฮิม ประธานกรรมการอิสระของแอร์เอเชีย เอ็กซ์ กล่าวปิดท้ายว่า “หลังจากที่เราเพิ่งผ่านบทเรียนที่ยากลำบากมาได้ และกำลังจะเริ่มทะยานขึ้นอย่างเต็มตัวในปี 2025 เรากลับต้องมาเผชิญกับวิกฤตครั้งใหม่อีกครั้ง ซึ่งถือเป็นความท้าทายโดยตรงต่อต้นทุนและผลกำไร แต่เรายังเชื่อมั่นว่าสถานการณ์ในปี 2026 นี้จะยังอยู่ในระดับที่บริหารจัดการได้ หากวิกฤตไม่ยืดเยื้อจนเกินไป”

ที่มา AFP

6 เม.ย. 2569 15:10 น.

• สกู๊ปไทยรัฐ
• Infographic
• ไทยรัฐออนไลน์

เทียบราคาค่าการกลั่นน้ำมันปี 69 พุ่งสูงต่อเนื่อง เสนอกำหนดเพดาน

เทียบค่าการกลั่นน้ำมันปี 69 พุ่งสูงต่อเนื่อง พบผลกระทบจากสงครามทำให้ต้นทุนน้ำมันดิบและการขนส่งทางเรือสูงขึ้นกว่าปกติหลายเท่า ด้าน TDRI เสนอทางแก้ระยะยาว กำหนดเพดานค่าการกลั่น พร้อมรื้อโครงสร้างพลังงาน เปิดแข่งขันธุรกิจโรงกลั่น ลดการผูกขาด เพื่อให้ราคาน้ำมันสะท้อนต้นทุนจริง เลิกอิงราคาตลาดสิงคโปร์

ต้นทุนน้ำมันดิบเพิ่มขึ้นช่วงสงคราม

ᆞ ราคาน้ำมันดิบซื้อขายจริงแพงขึ้น

ᆞค่าขนส่ง-ค่าระวางเรือ เพิ่มขึ้น 5 เท่า

 ᆞค่าเบี้ยประกันภัยเพิ่มขึ้น 100 เท่า

TDRI เสนอทางแก้ระยะยาว

กำหนดเพดานค่าการกลั่น

เปิดแข่งขันธุรกิจโรงกลั่น

ลดการผูกขาด 

แข่งขันราคาสะท้อนต้นทุนจริง

ไม่ใช้ราคาอ้างอิงตลาดสิงคโปร์

จากข้อมูลราคาค่าการกลั่นน้ำมันตั้งแต่ต้นปี 2569 จากกระทรวงหลังงานมีดังนี้

6 เม.ย. 2569 14:27 น.

• ข่าว
• ต่างประเทศ
• ไทยรัฐออนไลน์

เกาหลีใต้ชี้สัญญาณชัด “คิม จูแอ” คือผู้สืบทอดอำนาจคนต่อไป

หน่วยข่าวกรองแห่งชาติของเกาหลีใต้ เปิดเผยว่า มีข้อมูลข่าวกรองที่น่าเชื่อถือบ่งชี้ว่า เกาหลีเหนือกำลังเร่งผลักดัน “คิม จูแอ” บุตรสาวของคิม จองอึน ผู้นำสูงสุด ให้เป็นผู้สืบทอดอำนาจในอนาคต หลังปรากฏตัวในกิจกรรมทางทหาร ที่รวมถึงการขับรถถังประจัญบาน

หน่วยข่าวกรองแห่งชาติเกาหลีใต้ (NIS) ได้รายงานสรุปต่อคณะกรรมาธิการข่าวกรองของรัฐสภา โดยระบุว่า เกาหลีเหนือกำลังเร่งกระบวนการสร้างความชอบธรรมให้แก่ “คิม จูแอ” บุตรสาวของนายคิม จองอึน ในฐานะผู้สืบทอดอำนาจรุ่นที่ 4 แห่งตระกูลคิม

NIS วิเคราะห์ว่า การที่สื่อรัฐบาลเกาหลีเหนือเผยแพร่ภาพคิม จูแอ กำลังขับรถถังประจัญบานรุ่นใหม่เคียงข้างบิดาเมื่อเดือนที่ผ่านมา เป็นความตั้งใจที่จะแสดงให้เห็นถึงขีดความสามารถด้านการทหารของเธอ เพื่อลดทอนข้อสงสัยเกี่ยวกับการมี “ผู้นำหญิง” ในประเทศที่ปกครองโดยผู้ชายมานานกว่า 8 ทศวรรษ

ภาพลักษณ์ดังกล่าวถือเป็นการเดินตามรอยนายคิม จองอึน ซึ่งเคยปรากฏภาพขับรถถังในสื่อรัฐบาลมาก่อนที่จะขึ้นครองอำนาจต่อจากนายคิม จองอิล ผู้เป็นบิดาเช่นกัน

นอกจากประเด็นเรื่องการสืบทอดอำนาจ NIS ยังรายงานถึงการทดสอบเครื่องยนต์ขีปนาวุธรุ่นใหม่ที่ใช้วัสดุคาร์บอนไฟเบอร์ ซึ่งคาดว่ามีเป้าหมายเพื่อทำให้ตัวขีปนาวุธมีน้ำหนักเบาลงและรองรับการติดตั้งหัวรบหลายหัว 

ท่ามกลางการทำสงครามของสหรัฐฯ-อิสราเอล ยังพบว่าเกาหลีเหนือยังไม่มีการส่งอาวุธหรือเสบียงไปสนับสนุนอิหร่านในสงครามครั้งนี้ รวมถึงไม่มีการส่งสาส์นแสดงความเสียใจต่อการจากไปของผู้นำสูงสุด อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี หรือแสดงความยินดีกับผู้นำคนใหม่แต่อย่างใด

หน่วยข่าวกรองเกาหลีใต้ประเมินว่า เกาหลีเหนืออาจกำลังสงวนท่าทีเพื่อรอจังหวะทางการทูต หลังการตั้งสุมมติฐานว่าประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ มีกำหนดจะพบปะกับประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีนในเดือนพฤษภาคมนี้

นอกจากนี้ NIS ยังคาดการณ์ว่าสงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอล กับอิหร่าน อาจเริ่มลดระดับความรุนแรงลงในช่วงปลายเดือนเมษายน โดยผลลัพธ์จะขึ้นอยู่กับการโจมตีของสหรัฐฯ ที่อาจเกิดขึ้นในอีก 3-4 วันข้างหน้า หลังจากที่ทรัมป์เพิ่งขู่จะทำลายโรงไฟฟ้าและสะพานสำคัญในอิหร่าน หากยังไม่มีการเปิดช่องแคบฮอร์มุซให้สัญจรได้ตามปกติ.

ที่มา Yonhap

6 เม.ย. 2569 12:36 น.

• ข่าว
• ต่างประเทศ
• ไทยรัฐออนไลน์

เดโมแครตรุมถล่มทรัมป์ “วิกลจริต” ขู่ก่ออาชญากรรมสงครามถล่มอิหร่าน

นักการเมืองพรรคเดโมแครตประณาม “โดนัลด์ ทรัมป์” หลังโพสต์โซเชียลขู่โจมตีโครงสร้างพื้นฐานพลเรือนในอิหร่าน ชี้เป็นพฤติกรรม “วิกลจริต” และเสี่ยงก่ออาชญากรรมสงคราม เตือนนอกจากจะไม่ช่วยเปิดช่องแคบฮอร์มุซแล้ว ยังจะทำให้ทหารอเมริกันเสี่ยงอันตรายและดันราคาน้ำมันพุ่งสูงขึ้น

สมาชิกสภาคองเกรสจากพรรคเดโมแครตพร้อมใจกันออกมาประณามท่าทีล่าสุดของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ที่ใช้ถ้อยคำรุนแรงและหยาบคายข่มขู่จะโจมตีโรงไฟฟ้าและสะพานในอิหร่าน โดยชี้ว่าพฤติกรรมดังกล่าวเข้าข่ายการละเมิดกฎหมายระหว่างประเทศอย่างร้ายแรง

นายจิม แมคโกเวิร์น สส. ระดับสูงจากคณะกรรมการกฎระเบียบสภาผู้แทนราษฎร ระบุว่าถ้อยคำของทรัมป์นั้น “หลุดโลกและอันตรายอย่างยิ่ง” พร้อมเปรียบเทียบว่านี่คือพฤติกรรมที่ “วิกลจริต” และเรียกร้องให้ประธานาธิบดีเข้ารับการบำบัด

แมคโกเวิร์นเตือนว่า เมื่อสหรัฐฯ ลดทอนคุณค่าของกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ ก็เท่ากับเป็นการเชื้อเชิญให้ประเทศอื่นทำตาม ซึ่งจะส่งผลให้ชาวอเมริกันตกอยู่ในอันตรายมากขึ้น และเสี่ยงต่อการก่ออาชญากรรมสงครามตามอนุสัญญาเจนีวา

ด้านนายชัค ชูเมอร์ ผู้นำเสียงข้างมากในวุฒิสภา โพสต์ข้อความผ่านสื่อสังคมออนไลน์ในวันอีสเตอร์ ระบุว่าในขณะที่ชาวอเมริกันกำลังเฉลิมฉลองกับครอบครัว แต่ผู้นำประเทศกลับใช้อารมณ์กราดเกรี้ยวเหมือน “คนบ้าที่ขาดสติ” ขู่จะก่ออาชญากรรมสงครามและทำให้พันธมิตรตีตัวออกห่าง

ขณะที่นายฮาคีม เจฟฟรีย์ ผู้นำเสียงข้างน้อยในสภาผู้แทนราษฎร แม้จะไม่ได้โจมตีทรัมป์โดยตรงในโพสต์เดียวกัน แต่ได้แสดงความยินดีที่หน่วยปฏิบัติการพิเศษสามารถช่วยชีวิตนักบินกองทัพอากาศคนที่สองที่ถูกยิงตกในอิหร่านได้สำเร็จ

เหล่าสมาชิกรัฐสภาหลายรายยังชี้เห็นถึงผลกระทบทางยุทธศาสตร์และเศรษฐกิจ โดยสว. เอ็ดเวิร์ด มาร์กีย์ เตือนว่าการโพสต์ข้อความขู่ก่ออาชญากรรมสงครามไม่ช่วยให้ช่องแคบฮอร์มุซกลับมาเปิดได้ แต่จะยิ่งทำให้ราคาน้ำมันหน้าปั๊มแพงขึ้นและชีวิตทหารอเมริกันต้องแขวนอยู่บนเส้นด้าย

เช่นเดียวกับ สว. คริส เมอร์ฟี และ สว. เอลิสซา สลอตคิน ที่ย้ำว่าการพุ่งเป้าโจมตีโครงสร้างพื้นฐานพลเรือนอย่างโรงไฟฟ้าและสะพานนั้นขัดต่อกฎหมายสงครามอย่างชัดเจน โดยเฉพาะเมื่อทรัมป์เคยอ้างว่าสงครามครั้งนี้ทำไปเพื่อช่วยชาวอิหร่าน แต่การสังหารพลเรือนแบบไม่เลือกหน้ากลับเป็นการกระทำที่ย้อนแย้งและสร้างความสูญเสียทั้งเลือดเนื้อและงบประมาณของสหรัฐฯ โดยเปล่าประโยชน์

ทั้งนี้ กลุ่ม สว. เดโมแครตได้เรียกร้องให้แกนนำพรรครีพับลิกันช่วยกันยับยั้งท่าทีของทรัมป์ ก่อนที่สถานการณ์จะบานปลายไปสู่การก่ออาชญากรรมสงครามในสัปดาห์นี้ตามที่เขาได้ประกาศไว้

ทั้งนี้ เมื่อวันที่ 5 เม.ย. ที่ผ่านมา ประธานาธิบดีทรัมป์ได้ยกระดับความตึงเครียดผ่านโพสต์โซเชียลมีเดีย โดยขู่ว่าจะโจมตีโรงไฟฟ้าและสะพานสำคัญในอิหร่านภายในวันที่ 7 เม.ย. นี้ หากอิหร่านยังไม่ยอมเปิดช่องแคบฮอร์มุซให้เรือสินค้าสัญจรได้ตามปกติ 

“วันอังคารจะเป็นวันโรงไฟฟ้าและวันสร้างสะพานในอิหร่าน พร้อมกันหมด จะไม่มีอะไรแบบนี้อีกแล้ว!!! เปิดช่องแคบซะ ไอ้พวกบ้า ไม่งั้นพวกแกจะต้องตกนรก คอยดู!”  แต่ไม่กี่ชั่วโมงต่อมา ในโพสต์บนแพลตฟอร์มเดียวกัน เขาเขียนว่า “วันอังคาร เวลา 20.00 น. ตามเวลาตะวันออก!”

ที่มา The Guardian / Al Jazeera

6 เม.ย. 2569 11:38 น.

• ข่าว
• ต่างประเทศ
• ไทยรัฐออนไลน์

ราคาน้ำมันดิบพุ่งไม่หยุด สงคราม “สหรัฐฯ-อิสราเอล-อิหร่าน” กระทบซัพพลาย

ราคาน้ำมันโลกทะยานขึ้นต่อเนื่อง หลังวิกฤตสงครามในตะวันออกกลางส่อแววยืดเยื้อ กระทบเส้นทางขนส่งพลังงานหลักในช่องแคบฮอร์มุซ ขณะที่ “โดนัลด์ ทรัมป์” ประกาศกร้าวพร้อมโจมตีโรงไฟฟ้าและสะพานในอิหร่านในวันที่ 7 เม.ย. นี้ หากยังไม่เปิดเส้นทางเดินเรือ

ราคาน้ำมันดิบปรับตัวสูงขึ้นในการซื้อขายวันจันทร์ (6 เม.ย.) เนื่องจากความกังวลเรื่องอุปทานขาดแคลนจากการหยุดชะงักของการขนส่งน้ำมันในภูมิภาคตะวันออกกลาง ซึ่งเป็นผลมาจากสงครามระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอล กับอิหร่านที่ยังคงทวีความรุนแรง

โดยราคาน้ำมันดิบเบรนท์ปรับเพิ่มขึ้น 1.71 ดอลลาร์ หรือ 1.6% อยู่ที่ 110.74 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ขณะที่น้ำมันดิบเวสต์เท็กซัสอินเตอร์มีเดียต หรือ WTI เพิ่มขึ้น 0.71 ดอลลาร์ หรือ 0.6% อยู่ที่ 112.25 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล โดยก่อนหน้านี้ เมื่อวันที่ 2 เม.ย. ที่ผ่านมา ราคาน้ำมันทั้งสองชนิดทำสถิติการพุ่งสูงขึ้นมากที่สุดนับตั้งแต่ปี 2020 หลังจากประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ยืนยันจะเดินหน้าโจมตีอิหร่านต่อไป

เส้นทางเดินเรือทางยุทธศาสตร์อย่าง “ช่องแคบฮอร์มุซ” ซึ่งเป็นช่องทางหลักในการขนส่งน้ำมันจากอิรัก ซาอุดีอาระเบีย กาตาร์ คูเวต และสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ยังคงถูกปิดกั้นจากการโจมตีของอิหร่านนับตั้งแต่สงครามปะทุขึ้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ส่งผลให้ผู้กลั่นน้ำมันทั่วโลกต้องเร่งหาแหล่งน้ำมันดิบสำรองจากสหรัฐฯ และทะเลเหนือเพื่อทดแทนอุปทานที่หายไป

เมื่อวันที่ 5 เม.ย. ที่ผ่านมา ประธานาธิบดีทรัมป์ได้ยกระดับความตึงเครียดผ่านโพสต์โซเชียลมีเดีย โดยขู่ว่าจะโจมตีโรงไฟฟ้าและสะพานสำคัญในอิหร่านภายในวันที่ 7 เม.ย. นี้ หากอิหร่านยังไม่ยอมเปิดช่องแคบฮอร์มุซให้เรือสินค้าสัญจรได้ตามปกติ 

“วันอังคารจะเป็นวันโรงไฟฟ้าและวันสร้างสะพานในอิหร่าน พร้อมกันหมด จะไม่มีอะไรแบบนี้อีกแล้ว!!! เปิดช่องแคบซะ ไอ้พวกบ้า ไม่งั้นพวกแกจะต้องตกนรก คอยดู!”  แต่ไม่กี่ชั่วโมงต่อมา ในโพสต์บนแพลตฟอร์มเดียวกัน เขาเขียนว่า “วันอังคาร เวลา 20.00 น. ตามเวลาตะวันออก!”

ทรัมป์บอกกับฟ็อกซ์นิวส์ว่ามี “โอกาสที่ดี” ที่จะบรรลุข้อตกลงในวันจันทร์ แต่กล่าวว่าเขากำลังพิจารณา “ระเบิดทุกอย่างและยึดครองน้ำมัน” หากไม่บรรลุข้อตกลงในเร็ววัน

พลเอกอาลี อับดุลลาฮี อาลีอาบาดี นายทหารอาวุโสของอิหร่าน ปฏิเสธกำหนดเส้นตายก่อนหน้านี้ของทรัมป์ โดยเรียกมันว่า “ไร้ประโยชน์ และโง่เขลา” พร้อมเสริมว่า “ประตูแห่งนรกจะเปิดออก” สำหรับผู้นำสหรัฐฯ อย่างไรก็ตาม ข้อมูลการเดินเรือพบว่าอิหร่านยังคงอนุญาตให้เรือจากประเทศที่ตนถือว่าเป็นมิตร เช่น โอมาน ฝรั่งเศส และญี่ปุ่น ผ่านทางได้ในบางกรณี

ความหวังที่จะเห็นความสงบในระยะเวลาอันใกล้ส่อแววริบหรี่ หลังจากมีรายงานว่าอิหร่านปฏิเสธที่จะส่งตัวแทนเข้าร่วมเจรจากับเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ณ กรุงอิสลามาบัด ประเทศปากีสถาน โดยระบุว่าความพยายามในการเจรจาหยุดยิงได้มาถึงทางตันแล้ว

ด้านกลุ่ม OPEC+ ได้มีมติเห็นชอบให้เพิ่มกำลังการผลิตขึ้นเพียงเล็กน้อยที่ 206,000 บาร์เรลต่อวันในเดือนพฤษภาคม แต่นักวิเคราะห์มองว่ามติดังกล่าวอาจไม่มีผลในทางปฏิบัติ เนื่องจากประเทศสมาชิกหลักหลายรายไม่สามารถเพิ่มกำลังการผลิตได้จริงท่ามกลางสภาวะสงคราม

นอกจากนี้ ตลาดพลังงานยังได้รับแรงกดดันเสริมจากการหยุดชะงักของน้ำมันในรัสเซีย หลังยูเครนส่งโดรนโจมตีคลังส่งออกในทะเลบอลติก แม้จะมีรายงานล่าสุดว่าสถานีส่งออกอุสต์-ลูกา จะเริ่มกลับมาดำเนินการโหลดน้ำมันได้อีกครั้งเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมาก็ตาม.

ที่มา Reuters / BBC

6 เม.ย. 2569 11:19 น.

• สกู๊ปไทยรัฐ
• THE ISSUE
• ไทยรัฐออนไลน์

“ทีดีอาร์ไอ” กางแผนแก้วิกฤตพลังงาน คุมเพดานค่าการกลั่น ปฏิรูปโครงสร้างโรงกลั่น ลดผูกขาด

“ทีดีอาร์ไอ” กางแผนแก้วิกฤตพลังงาน คุมเพดานค่าการกลั่น ปฏิรูปโครงสร้างโรงกลั่น ลดผูกขาด ช่วยค่าไฟฟ้าผู้มีรายได้น้อย 200 หน่วยแรก

วิกฤตการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลางที่ทวีความรุนแรงขึ้น ได้เปิดเผยความเปราะบางของโครงสร้างภาคพลังงานและขนส่งไทย ซึ่งพึ่งพาการนำเข้าเชื้อเพลิงฟอสซิลในระดับสูง ความผันผวนของราคาพลังงานโลกจึงไม่เพียงแต่กดดันค่าครองชีพของประชาชน แต่ยังสร้างผลกระทบลูกโซ่ต่อต้นทุนการผลิต บั่นทอนขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศ และสร้างภาระทางการคลังในระดับสูง ประเทศไทยจึงจำเป็นต้องปรับเปลี่ยนนโยบายทั้งในภาคพลังงานและภาคขนส่ง โดยเปลี่ยนผ่านจากการแก้ปัญหาระยะเร่งด่วนและระยะสั้นในเชิงรับด้วยการอุดหนุนราคา ไปสู่การปฏิรูปเชิงโครงสร้างเพื่อสร้างเสถียรภาพทางพลังงานให้สามารถทนทานต่อแรงช็อกภายนอกในระยะกลางและระยะยาว

บทความโดย ดร.อารีพร อัศวินพงศ์พันธ์ นักวิชาการนโยบายพลังงาน ดร.สุเมธ องกิตติกุล ผู้อำนวยการวิจัยด้านนโยบายการขนส่งและโลจิสติกส์ และดร.สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์ ประธานสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ) ที่เสนอยุทธศาสตร์ระยะเร่งด่วนและระยะสั้น ควบคู่ไปกับยุทธศาสตร์ระยะกลางและระยะยาวต่อการปรับเปลี่ยนนโยบายทั้งในภาคพลังงานและภาคขนส่ง

1. ยุทธศาสตร์ระยะเร่งด่วนและระยะสั้น (1 ปี): ลดผลกระทบประชาชนและเพิ่มประสิทธิภาพเชิงรุก

เป้าหมายหลักในระยะเร่งด่วนและระยะสั้นคือ การลดผลกระทบต่อประชาชน โดยเปลี่ยนผ่านจาก “การอุดหนุนราคาทั่วหน้า” ที่สร้างภาระทางการคลังมหาศาลและไม่จูงใจให้เกิดการประหยัดพลังงาน ไปสู่ “การช่วยเหลือแบบมุ่งเป้า” และ “การเพิ่มประสิทธิภาพด้านพลังงานจากมาตรการเชิงรุก”

มาตรการภาคพลังงานและไฟฟ้า

• ลดการใช้กองทุนน้ำมันและปรับสู่การช่วยเหลือแบบมุ่งเป้า: ลดการอุดหนุนด้านราคาผ่านกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง ซึ่ง ณ ปลายเดือนมีนาคม 2569 มีฐานะติดลบกว่า 4.2 หมื่นล้านบาทแล้วจากการแบกรับภาระอุดหนุนราคาน้ำมันดีเซลในระดับสูง โดยควรปรับราคาน้ำมันตามกลไกตลาดแบบ “ขั้นบันได” เพื่อให้ประชาชนมีเวลาปรับตัว ควบคู่ไปกับการช่วยเหลือแบบมุ่งเป้า (Targeted Support) โดยเน้นช่วยเหลือกลุ่มเปราะบางที่ได้รับผลกระทบอย่างรุนแรง เช่น ผู้มีรายได้น้อย ภาคการขนส่งสาธารณะ เกษตรกรและประมงรายย่อย 
• ควบคุมค่าการกลั่นให้อยู่ในระดับเหมาะสมและสร้างความโปร่งใส: กำหนดเพดานค่าการกลั่น (Refining Margin Cap) เพื่อดึงผลประโยชน์ส่วนเกินกว่าระดับที่เหมาะสมจากโรงกลั่นมาเสริมฐานะของกองทุนน้ำมัน และจัดทำ Dashboard เปิดเผยต้นทุนราคาน้ำมันและปริมาณน้ำมันสำรองต่อสาธารณะ เพื่อสร้างความมั่นใจของประชาชน นอกจากนี้ รัฐบาลควรเร่งสอบสวนและลงโทษผู้กักตุนน้ำมันในช่วงที่ตรึงราคาน้ำมัน เพื่อสร้างความเป็นธรรมในตลาดพลังงาน
• สร้างฐานข้อมูลน้ำมันที่โปร่งใส: เร่งพัฒนาระบบข้อมูลตลอดห่วงโซ่อุปทานน้ำมัน เช่น ปริมาณสำรองและการกระจายน้ำมันไปแหล่งต่าง ๆ เพื่อให้รัฐสามารถกำกับดูแลผู้ประกอบการได้ดีขึ้น
• อุดหนุนค่าไฟฟ้าแก่ครัวเรือนรายได้น้อย: อุดหนุนค่าไฟฟ้า 200 หน่วยแรกให้เฉพาะครัวเรือนรายได้น้อย เช่น ผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ แทนการอุดหนุนค่าไฟฟ้าทั้งระบบตามนโยบายที่พรรคแกนนำรัฐบาลใช้หาเสียงเลือกตั้ง
• จัดการด้านอุปสงค์ไฟฟ้า (Demand-Side Management): ลดการใช้ไฟฟ้าช่วงพีก (Peak Shaving) เช่น เลื่อนการใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าหนักไปช่วงนอกช่วงพีก โดยใช้อัตราค่าไฟฟ้าตามเวลา (time-of-use tariff) ซึ่งจะลดการใช้เชื้อเพลิงราคาแพงในเวลาพีก ตลอดจนกระตุ้นให้เกิดการประหยัดพลังงานโดยใช้กลไกกองทุนอนุรักษ์พลังงาน ในการให้แรงจูงใจแก่ภาคธุรกิจ โดยเฉพาะภาคอุตสาหกรรมในการลดการใช้ไฟฟ้าต่อหน่วยการผลิต
• จัดทำแผนเตรียมรับมือกรณีสถานการณ์เลวร้าย (Worst-Case Scenario Preparation): จัดลำดับความสำคัญของกลุ่มเป้าหมายต่าง ๆ ตามความจำเป็นในการใช้พลังงาน ในกรณีสถานการณ์เลวร้ายที่เกิดการขาดแคลนน้ำมันสำหรับภาคขนส่ง หรือขาดแคลนพลังงานไฟฟ้าในวงกว้าง โดยเตรียมฐานข้อมูลในการระบุตัวกลุ่มเป้าหมายและวางกลไกช่วยเหลือไว้ล่วงหน้า  

มาตรการภาคขนส่งและโลจิสติกส์

• สนับสนุนระบบบริหารรถบรรทุก (Fleet Management): สนับสนุนการใช้เทคโนโลยีสารเทศเพื่อลดการวิ่งเที่ยวเปล่า (Empty Backhaul) ซึ่งจะช่วยลดการใช้น้ำมัน และต้นทุนในการขนส่ง

• แก้ไขปัญหาคอขวดระบบราง: เพิ่มกำลังการขนส่งทางรางให้สอดคล้องกับความต้องการ โดยเร่งจัดหาหัวรถจักรใหม่ 113 คัน และแคร่สินค้าอีก 946 คัน เพื่อทดแทนของเดิมที่ใช้งานมากว่า 30 ปี ปลดล็อกข้อจำกัดให้พนักงานขับรถไฟที่เกษียณอายุแต่ไม่เกิน 65 ปี สามารถกลับมาปฏิบัติหน้าที่ได้ เพื่อบรรเทาการขาดแคลนกำลังคนในระยะสั้น ตลอดจนผลักดันการบังคับใช้พระราชบัญญัติการขนส่งทางรางเพื่อเปิดให้ภาคเอกชนที่มีศักยภาพมีบทบาทในการให้บริการมากขึ้น ทั้งนี้เนื่องจากระบบขนส่งสินค้าทางรางมีประสิทธิภาพด้านพลังงานสูงและจะช่วยลดต้นทุนของผู้ขนส่งสินค้า
• อุดหนุนน้ำมันเชื้อเพลิงรถบรรทุก: อุดหนุนผู้ประกอบการรถบรรทุกไม่ประจำทางที่ติดตั้งระบบ GPS ในอัตราที่เหมาะสม เช่น 6 บาทต่อลิตร ซึ่งจะช่วยลดภาระได้ประมาณ 5,000 บาทต่อคันต่อเดือน และช่วยจูงใจให้รถบรรทุกนอกระบบซึ่งมีอยู่กว่า 4 แสนคันในปัจจุบันเข้ามาอยู่ในระบบ
• ออกมาตรการขนส่งสาธารณะ “คนละครึ่ง”: นำมาตรการ “คนละครึ่ง” มาใช้กับค่าโดยสารรถประจำทางเพื่อบรรเทาค่าครองชีพของประชาชน พร้อมอุดหนุนผู้ประกอบการแบบขั้นบันไดตามราคาน้ำมันดีเซล เช่น หากราคาสูงเกิน 55-60 บาทต่อลิตร อาจอุดหนุนที่ 8.84 บาทต่อกิโลเมตร
• ส่งเสริมการทำงานที่บ้าน (WFH): ส่งเสริมให้หน่วยงานภาครัฐและภาคธุรกิจให้เพิ่มการทำงานที่บ้าน เพื่อลดเวลาและต้นทุนด้านการเดินทาง ทั้งนี้ การศึกษาของ IEA พบว่าการทำงานที่บ้านเพิ่มขึ้น 1 วันต่อสัปดาห์ สามารถลดการใช้พลังงานได้ร้อยละ 1 ของทั้งประเทศ และหากเพิ่มเป็น 3 วันต่อสัปดาห์ จะลดการใช้พลังงานได้ถึงร้อยละ 3-6

2. ยุทธศาสตร์ระยะกลางและระยะยาว (1–5 ปี): ปฏิรูปโครงสร้างเพื่อความมั่นคงและยั่งยืน

ในระยะกลางและระยะยาว รัฐบาลควรมุ่งเปลี่ยน “วิกฤต” พลังงานในครั้งนี้ให้เป็น “โอกาส” ในการลดการพึ่งพานำเข้าพลังงาน ปฏิรูปตลาดพลังงานให้เกิดการแข่งขันอย่างแท้จริง และปรับลดการใช้พลังงานและการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของประเทศ ซึ่งจะช่วยเพิ่มความสามารถในการแข่งขันของประเทศ

การปฏิรูปตลาดพลังงานและประสิทธิภาพการใช้ไฟฟ้า

• ใช้นโยบาย “ประสิทธิภาพคือแหล่งพลังงานอันดับแรก” (Efficiency as First Fuel): ส่งเสริมการประหยัดพลังงานด้วยมาตรการต่างๆ เช่น ใช้มาตรฐาน Green building เป็นข้อบังคับขั้นต่ำสำหรับอาคารใหม่ และอุดหนุนการปรับแก้ (Retrofit) อาคารเดิม เพื่อปรับปรุงระบบปรับอากาศ แสงสว่าง และระบบควบคุมอัจฉริยะ ซึ่งจะลดค่าความเข้มข้นของการใช้พลังงาน (Energy Intensity) ของประเทศ แทนการจัดหาพลังงาน

• บูรณาการแผนพลังงาน: เชื่อมโยงแผนอนุรักษ์พลังงาน (EEP) แผนผลิตพลังงาน (PDP) แผนน้ำมันและ แผนก๊าซ ให้บูรณาการกันอย่างแท้จริงเพื่อลดความขัดแย้งเชิงนโยบาย เช่น ลงทุนโรงไฟฟ้าพลังงานฟอสซิลซึ่งไม่สอดคล้องกับเป้าหมายประสิทธิภาพพลังงานและเป้าหมายการปล่อยคาร์บอนสุทธิ (Net Zero) ของประเทศ          
• ส่งเสริมพลังงานกระจายศูนย์ (Distributed Energy System): สนับสนุนการใช้พลังงานในแต่ละท้องถิ่นในแต่ละพื้นที่ เช่น ส่งเสริม solar rooftop ในครัวเรือนและธุรกิจ ระบบกักเก็บพลังงานระดับผู้ใช้ (Behind-the-meter Battery System) และไมโครกริด (Microgrid) ในพื้นที่สำคัญ เพื่อช่วยลดภาระของระบบไฟฟ้าส่วนกลาง และลดการพึ่งพาการนำเข้าLNG  ลดความต้องการไฟฟ้าช่วงพีกและเพิ่มความยืดหยุ่น (Resilience) ของระบบไฟฟ้า  
• เปิดเสรีและปฏิรูปตลาดไฟฟ้า (Market Reform): เปิดให้เอกชนสามารถผลิตและจำหน่ายไฟฟ้ากันได้โดยตรงผ่านการเข้าถึงระบบสายส่ง (Third Party Access) เพื่อลดต้นทุนระบบโดยรวม ควบคู่ไปกับการพัฒนาระบบสายส่งไฟฟ้าไปสู่ระบบสมาร์ทกริด (Smart Grid)  
• ปฏิรูปโครงสร้างโรงกลั่น: สนับสนุนการแข่งขันในธุรกิจโรงกลั่นเพื่อลดการผูกขาด เพื่อให้เกิดการแข่งขันด้านราคาที่สะท้อนต้นทุนจริง ทำให้ไม่ต้องใช้ราคาที่อ้างอิงตลาดสิงคโปร์ต่อไปในอนาคต
• สร้างคลังสำรองเชิงยุทธศาสตร์ (Strategic Petroleum Reserve: SPR): สร้างคลังสำรองน้ำมันเชิงยุทธศาสตร์ หรือเพิ่มระดับการสำรองน้ำมันตามกฎหมายของผู้ค้าน้ำมัน โดยถือเป็นต้นทุนในการสร้างความมั่นคงด้านพลังงานในโลกที่มีความเปราะบางทางภูมิรัฐศาสตร์
• แสวงหาประโยชน์จากแหล่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติร่วมกับประเทศเพื่อนบ้าน: เจรจากับประเทศเพื่อนบ้านในการแสวงหาประโยชน์จากแหล่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติร่วมกัน โดยเริ่มจากการลดความขัดแย้งที่เกิดจากการกระตุ้นลัทธิชาตินิยม  

การปฏิรูปภาคขนส่งและมาตรฐานยานยนต์

• อัพเกรดรถบรรทุกสู่มาตรฐาน Euro 5–6: ลดภาษีนำเข้ารถบรรทุกทั้งคันเหลือ 24% และชิ้นส่วนเหลือ 20% เพื่อจูงใจให้เปลี่ยนรถบรรทุกเก่าที่มีอายุกว่า 20 ปีเกือบ 5 แสนคันไปสู่รถใหม่ที่ประหยัดพลังงาน โดยน่าจะประหยัดได้ถึง 6,363 ลิตร หรือเกือบ 2 แสนบาทต่อคันต่อปี
• อุดหนุนการปรับเปลี่ยนรถโดยสาร: สนับสนุนเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำร้อยละ 2 ต่อปี (จากเดิมร้อยละ 5) โดยให้วงเงินสูงสุด 20 ล้านบาทต่อราย แก่ผู้ให้บริการรถโดยสารสาธารณะมาแล้วอย่างน้อย 2 ปี เพื่อให้ผู้ประกอบการเปลี่ยนรถโดยสารกว่า 5,473 คันที่จะหมดอายุภายในปี 2572 สู่รถใหม่ที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น และให้บรรษัทประกันสินเชื่ออุตสาหกรรมขนาดย่อม (บสย.) เป็นผู้ค้ำประกันวงเงินสินเชื่อเต็มวงเงินทดแทนการใช้หลักทรัพย์
• ลดภาษีนำเข้ารถโดยสารไฟฟ้า: ลดอากรขาเข้ารถโดยสารเกิน 10 ที่นั่ง และยกเว้นภาษีนำเข้าชิ้นส่วนแบตเตอรี่สำหรับรถไฟฟ้าที่ผลิตในประเทศ เพื่อสร้างแรงจูงใจในการเปลี่ยนผ่านสู่รถโดยสารไฟฟ้า  
• สนับสนุนการขนส่งข้ามโหมด (Intermodal Transport): วางโครงสร้างให้ระบบรางและน้ำ (เรือชายฝั่ง) เป็นแกนหลักของการขนส่งระยะไกล และใช้รถบรรทุกไฟฟ้าเป็นตัวเชื่อมต่อในช่วงต้น-ปลายทาง
• อุดหนุนค่าไฟฟ้าสำหรับระบบขนส่งสาธารณะ: กำหนดอัตราค่าไฟฟ้าประเภทใหม่สำหรับรถโดยสารและรถบรรทุกไฟฟ้าให้ถูกลง เพื่อสนับสนุนบริการขนส่งสาธารณะที่ลดมลภาวะและลดต้นทุนโลจิสติกส์

บทสรุป

ความสำเร็จของประเทศไทยในการเผชิญหน้ากับวิกฤตพลังงานครั้งนี้ไม่ควรวัดจากการที่รัฐบาลจะสามารถ “ตรึงราคา” ไว้ได้นานเท่าใด แต่ควรวัดที่ความสามารถในการ “แปลงวิกฤตเป็นโอกาส” ในการปฏิรูประบบพลังงานและภาคขนส่งให้มีความมั่นคง ประสิทธิภาพ และความยั่งยืนที่มากขึ้น ตลอดจนใช้การปฏิรูปดังกล่าวเป็นรากฐานในการสร้างงานใหม่ที่มีรายได้ดีแก่ประชาชนจำนวนมาก  

ความสำเร็จนี้จะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อรัฐบาลมีวิสัยทัศน์ในการกำหนดนโยบายที่เหมาะสม มีสายตาที่กว้างไกลเกินกว่าการมุ่งแก้ปัญหาเร่งด่วนเฉพาะหน้า และมีความกล้าหาญที่จะดำเนินการปฏิรูปที่เป็นประโยชน์ต่อประชาชน แม้อาจจะขัดกับความต้องการของกลุ่มผลประโยชน์บางกลุ่ม