ถอดรหัสความสำเร็จ! ‘บ้านโคกยามู’ พลิกฟื้นดินเปรี้ยว-ดึงคนรุ่นใหม่คืนถิ่น

วันพฤหัสบดี ที่ 2 เมษายน พ.ศ. 2569, 15.27 น.

ถอดรหัสความสำเร็จ! ‘บ้านโคกยามู’ พลิกฟื้นดินเปรี้ยวสร้างรายได้ 10 ล้าน ชูโมเดลเกษตรปลอดภัย-ดึงคนรุ่นใหม่คืนถิ่น

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า ย้อนกลับไปก่อนปี 2559 บ้านโคกยามู ต.ไพรวัน อ.ตากใบ จ.นราธิวาส ต้องเผชิญกับวิกฤตซ้ำซาก ทั้งปัญหาน้ำท่วม น้ำแล้ง และที่สำคัญคือ ‘สภาพดินเปรี้ยว’ ที่มีความเป็นกรดสูงและปนเปื้อนสารเคมี ทำให้เกษตรกรพึ่งพารายได้เพียงทางเดียวจากปาล์มน้ำมัน แรงงานส่วนใหญ่จึงต้องละทิ้งถิ่นฐานไปรับจ้างนอกพื้นที่

ด้วยหลักการทรงงานของรัชกาลที่ 9 เรื่องการปรับปรุงดินเปรี้ยว มูลนิธิปิดทองหลังพระฯ ได้ร่วมกับชุมชนขับเคลื่อนการพัฒนาภายใต้หลักการ ‘ระเบิดจากข้างใน’ โดยเริ่มจากการปรับปรุงดินและน้ำ ลดการใช้สารเคมี และจัดสรรที่ดินทำกินในเขตป่าสงวนโคกไม้เรือจำนวน 66.1 ไร่ ให้กลายเป็นแปลงเกษตรผสมผสานที่ถูกกฎหมาย

โดยผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรม ในด้านมิติการเกษตร จากเดิมดินมีค่า pH 3 (กรดจัด) ปัจจุบันปรับขึ้นเป็น pH 5.5 ที่เหมาะสมกับการเพาะปลูก ส่งผลให้ผลผลิตแตงโม GAP เพิ่มขึ้นต่อเนื่องจาก 1,638 กก./ไร่ เป็น 2,967 กก./ไร่ ในปี 2568 สร้างมูลค่าสะสมระหว่างปี 2560-2567 เกือบ 10 ล้านบาท ในส่วนของด้านงานหัตถกรรม มีการส่งเสริมจักสานกระจูดช่วยให้กลุ่มสตรีและผู้สูงอายุมีรายได้สะสมกว่า 1.1 ล้านบาท (ปี 62-66) ผ่านการรวมกลุ่มวิสาหกิจชุมชนที่เข้มแข็ง

ความสำเร็จนี้ไม่เพียงสร้างตัวเลขรายได้ แต่ยังยกระดับคุณภาพชีวิตอย่างชัดเจน อาทิ คนรุ่นใหม่จบปริญญาตรีเพิ่มขึ้นจาก 34 คน เป็น 91 คน , อัตราการป่วยของคนในชุมชนลดลงจากร้อยละ 13.82 เหลือเพียงร้อยละ 9.64 ผลจากการทำเกษตรปลอดภัยและลดการใช้สารเคมี และอัตราการออกไปทำงานนอกพื้นที่ลดลง เนื่องจากมีอาชีพที่มั่นคงในชุมชน

ปัจจุบันบ้านโคกยามูไม่ได้หยุดเพียงเท่านี้ แต่ยังคงพัฒนาพืชเศรษฐกิจใหม่ๆ เช่น สมุนไพร เห็ดนางฟ้า และข้าวโพดอาหารสัตว์ พร้อมใช้เทคโนโลยีทางการเกษตรอย่างง่ายมาช่วยบำรุงดิน เพื่อยกระดับสู่การเป็น ‘แหล่งเรียนรู้และปฏิบัติ’ (Social Lab) ให้กับชุมชนอื่นๆทั่วประเทศ สนองพระราชปณิธาน ‘สืบสาน รักษา ต่อยอด’ ให้เกิดความยั่งยืนสืบไป ////-026

>>>> อ่านข่าวที่เกี่ยวข้อง : ปิดทองหลังพระฯชู! 10 หมู่บ้านต้นแบบพึ่งพาตนเอง-ย้ำ!เศรษฐกิจพอเพียงคือทางรอด <<<<

กรมการข้าวจับมือ กรมโลกร้อน และ GIZ เยอรมนี เปิดตัวโครงการ RC-GCM ยกระดับ ‘ข้าวคาร์บอนต่ำ’ สู่เวทีตลาดคาร์บอนโลก

วันพุธ ที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2569, 18.39 น.

กรมการข้าวจับมือ กรมโลกร้อน และ GIZ เยอรมนี เปิดตัวโครงการ RC-GCM ยกระดับ ‘ข้าวคาร์บอนต่ำ’ สู่เวทีตลาดคาร์บอนโลก เสริมแกร่งอนาคตเกษตรไทยอย่างยั่งยืน

วันที่ 1 เมษายน 2569 ณ โรงแรม เดอะ สุโกศล กรุงเทพมหานคร นายอานนท์ นนทรีย์ อธิบดีกรมการข้าว เป็นประธานเปิดการประชุมเชิงปฏิบัติการเปิดตัวโครงการความร่วมมือระดับภูมิภาคด้านตลาดคาร์บอนโลก (Regional Collaboration on Global Carbon Markets: RC-GCM) โดยมีหน่วยงาน อาทิ กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม giz เยอรมนี ตลอดจนภาคส่วนที่เกี่ยวข้อง จากทั้งในและต่างประเทศเข้าร่วม สะท้อนถึงความมุ่งมั่นร่วมกันในการขับเคลื่อนการพัฒนาข้าวคาร์บอนต่ำและเสริมสร้างความร่วมมือระดับภูมิภาค 

ประเทศไทยให้ความสำคัญกับการผลิตข้าวในฐานะรากฐานสำคัญของเศรษฐกิจและความมั่นคงทางอาหาร โดยมีพื้นที่ปลูกข้าวกว่า 72 ล้านไร่ และเกษตรกรผู้ปลูกข้าวกว่า 4.7 ล้านครัวเรือน อย่างไรก็ตาม ภาคการผลิตข้าวยังมีความท้าทายจากการปล่อยก๊าซเรือนกระจกในระดับสูง และผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ จึงจำเป็นต้องเร่งปรับเปลี่ยนระบบการผลิตไปสู่แนวทางที่มีประสิทธิภาพ ยืดหยุ่น และสอดคล้องกับการพัฒนาคาร์บอนต่ำ

นายอานนท์ นนทรีย์ อธิบดีกรมการข้าว เปิดเผยว่า กรมการข้าวได้ดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรม โดยจัดตั้งคณะกรรมการและคณะทำงานขับเคลื่อนโครงการข้าวคาร์บอนต่ำ พร้อมเดินหน้า “โครงการ 1 ล้านไร่” เพื่อส่งเสริมการจัดการดินและธาตุอาหาร รวมถึงการทำนาแบบเปียกสลับแห้ง (AWD) เพื่อลดต้นทุน ลดการใช้สารเคมี และลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ควบคู่กับการศึกษากลไกการรับรองคาร์บอนฟุตพริ้นท์ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อยกระดับมูลค่าข้าวไทยสู่ตลาด 

อธิบดีกรมการข้าว กล่าวต่อไปว่า การดำเนินงานดังกล่าวต่อยอดจากความร่วมมือกับองค์กรระหว่างประเทศ อาทิ โครงการ Thai Rice NAMA, Thai Rice GCF และโครงการระบบการผลิตข้าวยั่งยืนแบบองค์รวม (ISRL) รวมถึงการศึกษาความร่วมมือภายใต้ความตกลงปารีส ข้อ 6.2 ซึ่งช่วยเสริมสร้างศักยภาพทางเทคนิค นวัตกรรม และวางรากฐานสู่การขยายผลอย่างเป็นรูปธรรม โดยในระยะต่อไปจะมุ่งเน้นการพัฒนาระบบตรวจวัด รายงาน และทวนสอบ (MRV) เพื่อสร้างความโปร่งใสและความเชื่อมั่นในระยะยาว

อธิบดีกรมการข้าว กล่าวเน้นย้ำว่า โครงการ RC-GCM ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลเยอรมนี จะเป็นกลไกสำคัญในการยกระดับศักยภาพประเทศไทยสู่ตลาดคาร์บอนโลก และส่งเสริมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในระดับภูมิภาค โดยยืนยันว่าประเทศไทยมีความพร้อมในการผลักดันการผลิตข้าวคาร์บอนต่ำให้เกิดขึ้นจริง เพื่อให้ภาคการผลิตข้าวเติบโตอย่างเข้มแข็ง ควบคู่กับการก้าวสู่อนาคตที่ยั่งยืนต่อไป

ปิดทองหลังพระฯชู! 10 หมู่บ้านต้นแบบพึ่งพาตนเอง-ย้ำ!เศรษฐกิจพอเพียงคือทางรอด

วันพุธ ที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2569, 16.17 น.

ปิดทองหลังพระฯ ชู 10 หมู่บ้านต้นแบบพึ่งพาตนเองรับวาระ 100 ปีชาตกาล ร.9 ย้ำเศรษฐกิจพอเพียงคือ ‘ทางรอด’ ท่ามกลางวิกฤตโลก

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า นายกฤษฎา บุญราช ประธานกรรมการสถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ ลงพื้นที่ติดตามการขับเคลื่อนงานพัฒนา ณ บ้านโคกยามู อ.ตากใบ จ.นราธิวาส และบ้านจำปูน อ.รามัน จ.ยะลา พร้อมระบุถึงความสำคัญของการน้อมนำแนวพระราชดำริมาเป็นเกราะป้องกันวิกฤต

นายกฤษฎา กล่าวว่า ท่ามกลางปัจจัยเสี่ยงจากสงครามและเศรษฐกิจโลก การน้อมนำหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร มาใช้คือทางรอดที่แท้จริงสำหรับเกษตรกรและชุมชนยากจน ซึ่งสอดคล้องกับแนวทางการพัฒนาที่ยั่งยืนของสหประชาชาติ โดยมุ่งเน้นลำดับขั้น ‘อยู่รอด พอเพียง ยั่งยืน’ ครอบคลุมทั้งด้าน ดิน น้ำ อาชีพ และสิ่งแวดล้อม

ในวาระครบรอบ 100 ปีชาตกาล รัชกาลที่ 9 ในปี 2570 มูลนิธิปิดทองหลังพระฯ ได้คัดเลือก 10 หมู่บ้านใน 10 พื้นที่ต้นแบบที่ประสบความสำเร็จในการพึ่งพาตนเองอย่างเป็นรูปธรรม เพื่อเป็นต้นแบบการศึกษาเรียนรู้ โดยมีเกณฑ์พิจารณาจากความสามารถในการแก้ปัญหาที่ดินและแหล่งน้ำ การลดรายจ่ายเพิ่มรายได้ และความพร้อมในการขยายผลสร้างอาชีพในชุมชน

สำหรับการลงพื้นที่ภาคใต้ครั้งนี้ นายกฤษฎา เน้นย้ำความสำเร็จของ บ้านจำปูน (ยะลา) และ บ้านโคกยามู (นราธิวาส) ซึ่งเป็นสังคมพหุวัฒนธรรมที่ใช้แนวพระราชดำริสร้างความรักสามัคคีและความมั่นคงทางอาหาร จนมีผลผลิตทางการเกษตรที่ปลอดภัยสำหรับบริโภคและจำหน่าย สร้างรายได้ที่มั่นคงและเหมาะสมกับภูมิสังคม เป็นตัวอย่างที่ชุมชนอื่นสามารถเข้ามาเรียนรู้และนำไปปรับใช้ได้จริง

สานพลังกู้ชีพเกษตรกร! ชูนวัตกรรม ‘ปุ๋ยชีวภาพทำเอง’ สู้ภัยสงครามตะวันออกกลาง

วันพุธ ที่ 1 เมษายน พ.ศ. 2569, 12.07 น.

บพท.สานพลังนักวิจัยกู้ชีพเกษตรกร! ส่งนวัตกรรม ‘ปุ๋ยชีวภาพทำเอง’ สู้ภัยสงครามตะวันออกกลาง หวังลดการนำเข้าปุ๋ยเคมีแสนล้าน

ผู้สื่อข่าวรายงานว่า หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาพื้นที่ (บพท.) ภายใต้กระทรวง อว. รุดหน้านำนโยบายรัฐบาลสู่การปฏิบัติเชิงรุก โดยการระดมเครือข่ายนักวิจัยจากมหาวิทยาลัยราชภัฏและมหาวิทยาลัยชั้นนำทั่วประเทศ นำชุดความรู้จากงานวิจัยมาช่วยเกษตรกรผลิตปุ๋ยอินทรีย์และอาหารสัตว์ใช้เอง เพื่อบรรเทาผลกระทบจากปุ๋ยเคมีนำเข้าที่มีราคาสูงขึ้นอย่างต่อเนื่องจากสถานการณ์สงครามในตะวันออกกลาง

คณะนักวิจัยจากหลายสถาบันได้นำวัสดุชีวมวลที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาพัฒนาเป็นปุ๋ยคุณภาพสูง ดังนี้ ภาคอีสาน (มรภ.สุรินทร์/ร้อยเอ็ด/ม.นครพนม): เน้นการใช้มูลสัตว์ (วัว/หมู/ไก่) หมักกับน้ำเชื้อจุลินทรีย์จากเศษผัก และการใช้มันสำปะหลัง/รำข้าว ทดแทนวัตถุดิบอาหารสัตว์นำเข้า ภาคเหนือ (มรภ.ลำปาง): พัฒนาสูตรปุ๋ยจาก ใบกระถินหมักนมเปรี้ยว และกากน้ำตาล ซึ่งใช้ได้ผลดีทั้งในนาข้าวและสวนผลไม้ และ ภาคใต้ (ม.สงขลานครินทร์/ม.ทักษิณ): นำวัสดุเหลือทิ้งอย่าง ทางปาล์มน้ำมัน มูลแพะ และเศษวัสดุจากทะเล (เปลือกกุ้ง/หอย/ปู) มาทำปุ๋ย รวมถึงการใช้ มูลค้างคาว จากถ้ำใน จ.พัทลุง และ สาหร่ายหางกระรอก ซึ่งเป็นวัชพืชน้ำมาทำปุ๋ยหมักคุณภาพดี

ดร.กิตติ สัจจาวัฒนา ผู้อำนวยการ บพท. เปิดเผยว่า ต้นทุนค่าปุ๋ยถือเป็นภาระหนักของเกษตรกร โดยคิดเป็นสัดส่วนสูงถึง 40-60% ของต้นทุนทั้งหมด การเปลี่ยนวิกฤตสงครามให้เป็นโอกาสในการพึ่งพาตนเองจะช่วยลดปริมาณการนำเข้าปุ๋ยเคมีจากต่างประเทศที่มีสูงถึงปีละ 5 ล้านตัน หรือคิดเป็นมูลค่ากว่า 9.4 หมื่นล้านบาท

‘นิมิตรหมายใหม่ของภาคเกษตรไทยคือการเปลี่ยนจากการพึ่งพาเคมีนำเข้า มาเป็นการใช้ทรัพยากรในพื้นที่ ซึ่งนอกจากจะช่วยลดรายจ่ายและเพิ่มคุณภาพชีวิตให้เกษตรกรแล้ว ยังเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและสร้างความเข้มแข็งให้เศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืน’ ดร.กิตติ กล่าวทิ้งท้าย

///////-026

‘อธิบดีฝนหลวงฯ’ ระดมเครื่องบิน 5 ลำ เร่งระบายฝุ่นช่วยพื้นที่ จ.เชียงใหม่

วันอังคาร ที่ 31 มีนาคม พ.ศ. 2569, 17.57 น.

อธิบดีฝนหลวงฯ สั่งลุยสนับสนุนภารกิจบรรเทาฝุ่น PM2.5 ระดมเครื่องบิน 5 ลำ ปฏิบัติการช่วยพื้นที่ จ.เชียงใหม่ เป้าหมาย! เร่งระบายฝุ่นและมีฝนตกเห็นยอดพระธาตุดอยสุเทพ

31 มีนาคม 2569 เวลา 16.40 น. นายราเชน ศิลปะรายะ อธิบดีกรมฝนหลวงและการบินเกษตร เป็นประธานการประชุมวางแผนปฏิบัติภารกิจบรรเทาปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 บริเวณพื้นที่ภาคเหนือ โดยเฉพาะพื้นที่ จ.เชียงใหม่ ที่ขณะนี้สถานการณ์ค่าคุณภาพอากาศอยู่ในระดับมีผลต่อสุขภาพอย่างรุนแรง (สีม่วง) จึงสั่งการปรับแผนการทำงาน ตั้งหน่วยดัดแปรสภาพอากาศ จ.เชียงใหม่ ระดมเครื่องบิน 5 ลำ ได้แก่ L410 2 ลำ CASA 2 ลำ และ CN 1 ลำ ปฏิบัติการด้วยเทคนิคการโปรยน้ำแข็งแห้ง การสเปรย์น้ำเย็น ระบายฝุ่นออกจากพื้นที่ และช่วงชิงสภาพอากาศก่อเมฆเพื่อให้เกิดฝนตก

และจากการคาดการณ์สภาพอากาศ จึงวางแผนปฏิบัติการ ดังนี้

– ช่วงวันที่ 1-3 เมษายน 2569 เน้นการก่อเมฆเพื่อดูดซับฝุ่นละออง

– ช่วงวันที่ 4-6 เมษายน 2569 ค่าความชื้นสัมพัทธ์มีโอกาสเข้าเงื่อนไขการทำฝนหลวง จึงเตรียมวางแผนปฏิบัติการให้เกิดฝนตก

– ช่วงวันที่ 6-7 และ 11-12 เมษายน 2569 ก่อเมฆเพื่อดูดซับฝุ่นละออง

นอกจากนี้ จะมีการวางแผนทำงานด้วยเทคนิคการสเปรย์น้ำเย็นเพื่อช่วยระบายฝุ่นละอองออกจากพื้นที่ ซึ่งเป็นการปฏิบัติการในกรณีที่ระดับชั้นอุณหภูมิผกผัน (Inversion) มีความสูงต่ำกว่า 3,000 ฟุต ซึ่งเป็นการช่วยระบายฝุ่นอีกทางหนึ่งได้

อย่างไรก็ตาม อธิบดีฝนหลวงฯ เน้นย้ำว่า จะระดมสรรพกำลังปฏิบัติการจนกว่าสถานการณ์จะคลี่คลาย เป้าหมายคือเห็นยอดพระธาตุดอยสุเทพ และค่าคุณภาพอากาศดีขึ้นเพื่อพี่น้องประชาชน จ.เชียงใหม่ และจังหวัดในพื้นที่ภาคเหนือ