#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/558958

สกู๊ปพิเศษ : ‘สร้างโอกาส-ติดอาวุธ-ให้แต้มต่อ’ ทางรอด‘ค้าปลีก-โชห่วย’หลังโควิด

วันอาทิตย์ ที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2564, 06.00 น.

สืบเนื่องจากพฤติกรรมของผู้บริโภคเปลี่ยนแปลงไป จากการจับจ่ายใช้สอยในร้านค้าปลีก โชห่วยใกล้บ้าน กลายเป็นการซื้อผ่านออนไลน์กันเป็นจำนวนมาก และยิ่งในช่วงวิกฤติไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ 2019 หรือ โควิด-19 การค้าขายออนไลน์มียอดจำหน่ายพุ่งสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์ ซึ่งแน่นอนว่าหากร้านค้าปลีกไม่ปรับตัว โอกาสที่ต้องปิดกิจการก็จะเป็นไปได้สูง

วรวุฒิ อุ่นใจ อดีตประธานสมาคมผู้ค้าปลีกไทย กล่าวบรรยายในงานสัมมนา “จับสัญญาณธุรกิจโชห่วย หลังโควิดจะรุ่งได้อย่างไร” จัดโดยกรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ ไว้อย่างน่าสนใจว่า สถานการณ์โควิด-19 ในประเทศไทย ส่งผลกระทบต่อทั้งระบบ และคาดว่าจะเป็นเช่นนี้ไปอีกประมาณ 6 เดือน และในช่วงเวลาดังกล่าวเราก็ไม่อาจรู้ได้ว่าจะเกิดอะไรขึ้นมาอีก ดังนั้นผู้ประกอบการรายย่อย โชห่วย ธุรกิจของคนตัวเล็ก จึงต้องเร่งปรับตัวเพื่อให้อยู่ได้ในยุคที่มีการเปลี่ยนแปลงสูง

“ผมเคยเป็นคนตัวเล็กมาก่อนเข้าใจปัญหาดี ธุรกิจโชห่วยในวันนี้กับเมื่อ 30-40 ปีที่แล้วไม่แตกต่างมากนัก ซึ่งเมื่อเทียบกับหลายประเทศ เช่น ญี่ปุ่น ฮ่องกง สิงคโปร์ ที่เปลี่ยนเป็นโมเดิร์นเทรดกันหมดแล้ว เมื่อหันมามองประเทศไทย มีแต่จะลดจำนวนลงด้วยหลายปัจจัย เช่น เป็นธุรกิจครอบครัว ขาดทายาทรับช่วงต่อ, มักขยายธุรกิจได้ลำบาก และการเปลี่ยนแปลงต่ำ,บริหารการเงินในระบบกงสีไม่แยกรายได้ธุรกิจออกจากรายได้ส่วนตัว,การบริหารงานไม่เป็นระบบและมักมีระบบบัญชีที่ไม่แข็งแรง, ระบบบัญชีสต๊อก ซึ่งเป็นหัวใจของร้านค้าปลีก อาจไม่รัดกุมพอหรือไม่ได้ทำ, ไม่สามารถรู้ยอดสูญหายหรือเสื่อมสภาพ เป็นต้น ซึ่งในทุกปัจจัยดังกล่าวล้วนเป็นเหตุผลให้โชห่วยล้มหายตายจากไป”อดีตประธานสมาคมผู้ค้าปลีกไทย กล่าว

สำหรับแนวทางการพัฒนาละปรับปรุงค้าปลีกขนาดเล็กนั้นนายวรวุฒิ แนะนำว่า ต้องสร้างความแตกต่างและโดดเด่นในธุรกิจค้าปลีก โดยก่อนอื่นต้องเปลี่ยน Mindset ของผู้ประกอบการที่มีความคิดที่จะลุกขึ้นมาปรับปรุงธุรกิจตัวเองเงินทุนไม่ใช่ปัจจัยที่สำคัญที่สุดแต่ต้องเปิดใจที่คิดจะเอาสินค้าแปลกใหม่เข้ามาเสริมหรือทดลองขายอยู่เสมอ นอกจากนี้ยังต้องเร่งทำระบบบัญชีโดยเฉพาะอย่างยิ่งบัญชีสต๊อกสิ่งที่ขาดไม่ได้คือ ควรหมั่นศึกษาหาความรู้ด้านการบริหารจัดการอยู่ตลอดเวลา

ขณะเดียวกัน สภาพร้านมีส่วนสำคัญเป็นอันดับต้นร้านสวยได้เปรียบร้านไม่สวยเสมอ ร้านเป็นระเบียบดูดีหาของง่ายถ้าไม่จัดของให้ดี ดูแล้วสับสนหาของไม่เจอ, ตกแต่งร้านดูดีมีสไตล์การจัดวางสินค้าให้ต่อเนื่องและเพิ่มการซื้อ, ควรมีการแสดงป้ายราคาให้ชัดเจน หมั่นเติมสินค้าบนเชลฟ์ไม่ให้ขาด ระบบเทคโนโลยีในธุรกิจค้าปลีกที่ต้องนำมาใช้คือ เครื่อง POS (Point of Sale) ซึ่งเป็นระบบที่ช่วยเก็บข้อมูลการขาย รวมทั้งบันทึกค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้นสำหรับสินค้าและบริการ POS มีความสามารถหลากหลายเช่นตัดสต๊อกสินค้า ทำระบบสมาชิก ตรวจสอบยอดขายวิเคราะห์การขาย สินค้าไหนขายดี สินค้าใดขายไม่ได้

คุณสมบัติของ POS อีกประการคือ สามารถเช็คยอดขายรายวันได้อย่างเรียลไทม์ แม้ไม่ได้อยู่ที่ร้าน ก็สามารถเช็คได้ว่าสินค้าไหนขายดี ไม่ต้องกลัวของหาย หรือเงินรั่วไหล เนื่องจากระบบบันทึกรายการให้ทั้งหมดแล้ว ตรวจสอบสินค้าคงเหลือได้ ถ้าสินค้าไหนใกล้หมดจะทำการเติมของ และยังช่วยในการวางแผนรายการโปรโมชั่น เพื่อระบายสต๊อกสินค้าที่เหลือเยอะ

กล้องวงจรปิด สัญญาณกันขโมยต้องมี ให้ความสำคัญกับบุคลากร ใส่ใจในรายละเอียดตั้งแต่รูปลักษณ์ การแต่งกาย กิริยามารยาทในการให้บริการ มีความรู้ในตัวสินค้า การแก้ปัญหาหลังการขายคือข้อแบ่งแยกของการขายที่ดี ออกจากผู้ขายที่ไม่ดี นอกจากนี้ความซื่อสัตย์ต่อร้านค้าและต่อลูกค้าเป็นสิ่งสำคัญที่ไม่ควรละเลย และจัดโปรโมชั่นที่ไม่ใช่การลดราคา

“ค้าปลีกรายเล็กต้องรวมตัวกัน สู้กันเป็นฝูง และมองโอกาสในปัญหาและวิกฤติต่างๆ โดยยกตัวอย่าง Netflix ที่แปลงวิกฤติเป็นโอกาส ด้วยการเปลี่ยนจากผู้ส่ง DVDs ทางไปรษณีย์ เป็นผู้นำในการให้บริการสตรีมมิ่งวีดีโอคอลคอนเทนท์และปัจจุบันก้าวสู่การเป็นหนึ่งในผู้นำในการผลิต Original Content ผลจากโควิด-19 ผลประกอบการในไตรมาสที่สอง (เม.ย-มิ.ย.) ของปี 2020 ได้รายงานว่า บริษัทมีรายได้อยู่ที่ 194,892 ล้านบาท เติบโต 24.9% (เมื่อเทียบกับปีก่อน) ยอดจำนวนบัญชีสมาชิกใหม่ เพิ่มขึ้น 10.1 ล้านบัญชี ขณะนี้ Netflix มีผู้ใช้รวม 193 ล้านบัญชี” อดีตประธานผู้ค้าปลีกไทย กล่าว

เช่นเดียวกับแพลตฟอร์มช้อปปิ้งออนไลน์มียอดเข้าถึงเพิ่มมากขึ้น มีการใช้ระบบ e-payment, e Transaction + New marketing ลดการสัมผัส ซื้อขาย ง่ายขึ้น รวดเร็ว ประหยัดเวลา มีการนำระบบการขายแบบ KOL (Key Opinion Leader) เข้ามาใช้ในสังคมออนไลน์ในปัจจุบันอย่างมาก เพราะมีทั้งผู้ที่มีชื่อเสียงอยู่แล้ว และมีช่องทางให้ติดตามบนโลกออนไลน์ โดยมีอิทธิพลที่จะโน้มน้าวใจผู้ติดตาม ดังนั้นการทำการตลาดออนไลน์โดยใช้ KOL ช่วยโปรโมทหรือรีวิวสินค้าของร้านเรา จะช่วยให้คนรู้จัก และเพิ่มโอกาสในการขายสินค้าได้มากขึ้น

นายวรวุฒิ กล่าวว่า สิ่งที่จะช่วยคนตัวเล็กได้ ต้องสร้างโอกาส คือโอกาสที่จะอยู่รอด ลองนึกถึงคนหาเช้ากินค่ำ ที่ต้นทุนทางการเงินต้องไปกู้เงินนอกระบบ ดอกเบี้ยที่สูงกว่า 7-8% ต่อเดือน ในขณะที่คนกู้เงินในระบบธนาคารและตลาดทุนเสียดอกเบี้ยแค่ 7-8% ต่อปี หรือต่ำกว่านั้น รัฐต้องสร้างโอกาสที่จะอยู่รอดให้กับคนตัวเล็กและต้องสร้างให้พวกเขาได้มีโอกาสเติบโตด้วย รัฐเราช่วยเหลือผู้ประกอบการไทยน้อยเกินไปมาก เมื่อเทียบกับ จีน เกาหลี ไต้หวัน สิงคโปร์ นั่นจึงทำให้เรามีเอสเอ็มอีและสตาร์ทอัพ ที่มีศักยภาพเป็นจำนวนมาก แต่สามารถเติบโตขึ้นไปเป็นบริษัทใหญ่มีแค่ไม่กี่บริษัทเท่านั้น เพราะขาดการผลักดันอย่างจริงจังจากภาครัฐ

“อีกสิ่งที่สำคัญคือ ติดอาวุธให้คนตัวเล็กซึ่งควรเป็นนโยบายหลักของรัฐบาล เช่น ติดอาวุธในการเข้าถึงต้นทุนทางการเงินที่ต่ำ และมีวงเงินที่พอเพียงในการทำธุรกิจ, ติดอาวุธด้านการบริหารจัดการที่ถูกต้องแก่ผู้ประกอบการ,ติดอาวุธด้วยเทคโนโลยี นวัตกรรม และงานดีไซน์เพื่อเพิ่มมูลค่าให้กับสินค้าของผู้ประกอบการไทยคนตัวเล็กๆ และเป็นการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทย ไปสู่ตลาดโลกได้ดีขึ้นอีกด้วย, ติดอาวุธด้านการส่งออกสินค้ารัฐต้องช่วยสนับสนุน และมีมาตรการทางราชการและทางภาษีที่เกื้อหนุนคนตัวเล็กอย่างเป็นรูปธรรมกว่าที่ผ่านมา, ติดอาวุธให้ผู้ประกอบการรู้จักใช้เทคโนโลยีในการสร้างโอกาสในการหารายได้ใหม่ๆ ด้วยนโยบาย “มือถือสร้างรายได้” เรื่องนี้รัฐต้องช่วยสนับสนุนการค้าขายออนไลน์ให้ลงไปถึงรากหญ้าและเกษตรกรไทย”นายวรวุฒิ กล่าว

ให้แต้มต่อ เป็นอีกหนึ่งปัจจัย ที่รัฐควรให้กับคนตัวเล็ก ไม่ใช่ให้เพียงคนตัวใหญ่ แต่กีดกันทางกฎหมาย กฎกติกา กับคนตัวเล็ก, แต้มต่อทางต้นทุนทางการเงินคนตัวเล็กๆจะต้องเข้าถึงต้นทุนทางการเงินที่ต่ำและมีวงเงินที่พอเพียงหมุนเวียนเพื่อความอยู่รอดและการขยายกิจการ ใครกลุ่มไหนสมควรมีแต้มต่อและจะจัดสรรผ่านสถาบันการเงินใด ทั้งหมดนี้เป็นสิ่งที่รัฐบาลต้องหาทางออกให้เป็นรูปธรรมขึ้นมาทลายการผูกขาดของรายใหญ่ และให้แต้มต่อแก่รายเล็ก

นอกจากนี้ยังควรให้แต้มต่อทางต้นทุนการใช้ชีวิต และต้นทุนการประกอบการรวมไปถึง ให้แต้มต่อด้านการค่าขนส่งสินค้าเมื่อขายสินค้าออนไลน์ ในประเทศจีนมีการชดเชยค่าขนส่งสินค้าในการขายสินค้าออนไลน์ให้แก่ภาคเอกชน เราควรจะนำมาปรับใช้ เช่น ให้เกษตรกร หรือสินค้า OTOP ที่ขายสินค้าออนไลน์ รัฐช่วยออกค่าขนส่งสินค้าให้ เมื่อมีการขายผ่านช่องทางออนไลน์ในปีแรก และส่งพัสดุนั้นผ่านไปรษณีย์ไทย อาจมีการกำหนดวงเงินไว้ชดเชยเป็นรายปี

และทั้งหมดนี้ก็เพื่อให้ คนตัวเล็ก ซึ่งมีทั้ง ผู้ค้าปลีกโชห่วย ผู้ประกอบการรายย่อย เอสเอ็มอี ซึ่งมีเป็นล้านแห่ง เป็นฐานเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศ ดังนั้นถึงเวลาแล้วที่รัฐบาลจะตั้ง“สภาเอสเอ็มอี” ขึ้นมา และมีสิทธิได้รับการช่วยเหลือสนับสนุนงบประมาณจากภาครัฐ ขึ้นตรงกับสำนักนายกรัฐมนตรี และศักดิ์ศรีเทียบเท่ากับ สภาหอการค้า สภาอุตสาหกรรม สภาดิจิทัล ที่มีเงินสนับสนุนทางกฎหมาย

สำหรับ นายวรวุฒิ อุ่นใจ คือผู้ก่อตั้ง B2S-OfficeMate จากร้านเครื่องเขียนห้องแถวสู่ธุรกิจหมื่นล้าน วันนี้ เขาได้ขายธุรกิจที่ปลุกปั้นมากับมือ เพื่อร่วมงานกับพรรคกล้า ในฐานะรองหัวหน้าพรรค และใช้ความเชี่ยวชาญ และประสบการณ์ตรง ลุยเรื่องเศรษฐกิจเพื่อคนตัวเล็ก ด้วยตระหนักดีว่า คนตัวเล็กคือฐานเศรษฐกิจที่สำคัญของประเทศ หากพวกเขาแข็งแรง นั่นหมายถึงสัญญาณทางเศรษฐกิจของประเทศก็มั่นคงและแข็งแรงไปด้วย

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/558286

สกู๊ปพิเศษ : ‘รถเมล์’สะดวก-ประหยัด ฝันคนกรุง..เป็นจริงไม่ง่าย

วันพฤหัสบดี ที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2564, 07.15 น.

“เมืองที่ก้าวหน้าไม่ได้หมายถึงที่ที่คนจนสามารถมีส่วนตัวไว้ใช้ แต่หมายถึงที่ที่แม้แต่คนรวยก็ยังใช้ระบบขนส่งสาธารณะ (An advanced city is not a place where the poor move about in cars, rather it’s where even the rich use public transportation)” วาทะของ เอ็นริเก เพนาโลซา (Enrique Penalosa) อดีตนายกเทศมนตรีกรุงโบโกตา เมืองหลวงของประเทศโคลัมเบีย ที่ใช้เวลาเพียง 3 ปีในการดำรงตำแหน่งช่วงปี 2541-2544 พลิกโฉมเมืองให้น่าอยู่ด้วยการให้ความสำคัญกับทางเท้า ทางจักรยาน และระบบขนส่งมวลชน

ย้อนกลับมาดูที่กรุงเทพฯ เมืองหลวงของประเทศไทย ภาพของการจราจรที่ติดขัดดูจะกลายเป็นความชินชาไปเสียแล้ว จากรุ่นพ่อสู่รุ่นลูกและอาจต่อไปถึงรุ่นหลาน ท่ามกลางข่าวยานพาหนะส่วนบุคคลทั้งรถยนต์และมอเตอร์ไซค์ขายดีไม่ว่าเศรษฐกิจจะเป็นอย่างไรก็ตาม ซึ่งเมื่อไปถามเหตุผลที่หลายคนต้องยอมเป็นหนี้สิน ก็มักจะได้คำตอบว่า “ซื้อความสบาย” นั่นเพราะระบบขนส่งสาธารณะไม่สะดวกเอาเสียเลย โดยเฉพาะ “รถเมล์” ที่ทั้งสภาพเก่า มาไม่ตรงเวลา บางสายขับซิ่งจนน่าหวาดเสียว ฯลฯ

เมื่อเร็วๆ นี้ มีการจัดเสวนาเรื่อง “เสียงคนเมืองกับภาพฝันรถเมล์ไทย” จัดโดย 3 เพจ ประกอบด้วย ไทยแอ็ค, ชุมชนคนรักรถเมล์ Bangkokbusclub และรถเมล์ไทยแฟนคลับ Rotmaethai ซึ่ง ธนรัตน์ ตั้งประจักษ์ภักดี ผู้ดูแลเพจ ชุมชนคนรักรถเมล์ Bangkokbusclub ตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับแผนปฏิรูปรถเมล์ไทย เช่น มีการปรับเปลี่ยนเลขสายรถเมล์ใหม่ที่จะมีภาษาอังกฤษผสมกับตัวเลข การปรับปรุงเส้นทางตามแผนฟื้นฟู ขสมก. และแผนปฏิรูปรถเมล์ ที่จะมีรถเมล์บางเส้นทางเดิมอาจจะถูกยกเลิกไป หรือหลายเส้นทางที่เดิมไม่มีรถเมล์วิ่ง แผนใหม่ก็ยังไม่มีรถเมล์วิ่ง

ประเด็นต่างๆ เหล่านี้หากประกาศใช้โดยไม่ประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนได้รับทราบตั้งแต่เนิ่นๆ จะสร้างความสับสนวุ่นวายมาก ดังนั้นข้อเสนอเพื่อแก้ปัญหาจึงมี 2 แนวทาง คือ 1.ให้กระทรวงคมนาคมเปิดเผยรายละเอียดข้อมูลในแผนฟื้นฟู ขสมก. รวมถึงแผนปฏิรูปรถเมล์ให้แก่ประชาชนได้รับทราบ และ 2.ให้กระทรวงคมนาคมเปิดรับฟังความคิดเห็นของประชาชนต่อแผนฟื้นฟู ขสมก. รวมถึงแผนปฏิรูปรถเมล์ เพราะเป็นผู้ที่มีส่วนได้ส่วนเสียโดยตรง

ขณะที่ รศ.ดร.ศักดิ์สิทธิ์ เฉลิมพงศ์ รองผู้อำนวยการสถาบันการขนส่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ให้ความเห็นว่า การแก้ปัญหาเรื่องรถเมล์ไม่สามารถแก้ทีละเรื่องแยกจากกันเพราะปัญหาแต่ละเรื่องจะเชื่อมโยงกัน เช่น “อัตราค่าโดยสาร” ที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดเส้นทาง การให้สัมปทานเดินรถ เป็นต้น การแก้ปัญหาต้องแก้เชิงระบบ มีหน่วยงานที่มีอำนาจหน้าที่ที่สามารถนำทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องมาคุยกัน รัฐบาลต้องมองรถเมล์เป็นบริการสาธารณะที่ต้องเข้ามาสนับสนุน ไม่ใช่เป็นเพียงปัญหาเฉพาะ ขสมก. ที่มีหนี้สินและต้องทำแผนฟื้นฟูเท่านั้น

โดยสถานการณ์ตอนนี้มี 2 แผน คือ 1.แผนปฏิรูปรถเมล์ ที่กรมการขนส่งทางบกเป็นเจ้าภาพ เป็นฝ่ายกำหนดนโยบายแต่ไม่มีอำนาจหน้าที่และงบประมาณในการเดินรถ และ 2.แผนฟื้นฟู ขสมก.ที่มีเป้าหมายหลัก คือการปลดหนี้ ขสมก. ซึ่งมีมากกว่าแสนล้านบาท ดังนั้นประเด็นเรื่องเส้นทางเดินรถ ราคาค่าโดยสาร และการให้บริการ เมื่อเปรียบเทียบทั้ง 2 แผนยังมีส่วนที่ขัดแย้งกันอยู่ และยังไปไม่ถึงความฝันของคนเมือง จึงจำเป็นต้องมีหน่วยงานที่มีอำนาจหน้าที่ที่สามารถดึงเอา กรมการขนส่งทางบกและขสมก. ให้มาจัดการร่วมกัน

มุมมองจากภาคการเมือง จิรวัฒน์ อรัณยกานนท์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร กรุงเทพมหานคร พรรคก้าวไกล กล่าวว่า ตั้งแต่อดีตที่ขึ้นรถเมล์ไปโรงเรียนจนถึงปัจจุบัน พบปัญหาของรถเมล์เหมือนเดิม ในประเด็นที่มีการปฏิรูปเส้นทางเดินรถเมล์มีคณะกรรมการที่เป็นคนกำหนดเส้นทางที่อาจจะไม่ใช่ผู้ที่ใช้รถเมล์เป็นประจำ ส่วนคนที่นั่งรถเมล์เป็นประจำไม่ได้มีส่วนร่วมในการกำหนดเส้นทาง

และในประเด็นการปรับเปลี่ยนผู้รับสัมปทานเส้นทางในการเดินรถโดยสารประจำทางว่า หากมีการเปลี่ยนจากรถร้อนเป็นรถปรับอากาศนั้นแม้คุณภาพรถจะดีขึ้นแต่ราคาก็จะสูงขึ้นด้วย ควรต้องคำนึงถึงประชาชนผู้มีรายได้น้อยที่จำเป็นต้องใช้รถเมล์ด้วย หรือการปรับเปลี่ยนหรือยกเลิกเส้นทางรถเมล์ก็เช่นเดียวกัน จึงควรถามประชาชนก่อน และให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการกำหนดปัญหาต่างๆ ที่เกิดขึ้น

ปิดท้ายด้วยเสียงสะท้อนจากผู้พิการ นันทิดา จิตภักดีรัตน์ผู้ดูแลเพจ ToGether และทูตอารยสถาปัตย์กรุงเทพฯ ฝั่งใต้ กล่าวถึงการเปลี่ยนรถเมล์เป็นรถชานต่ำ ว่า ทำให้สามารถเดินทางไปไหนมาไหนได้สะดวกและราคาประหยัด เพราะเดิมคนพิการที่นั่งรถวีลแชร์ต้องนั่งรถแท็กซี่มีค่าใช้จ่ายในการเดินทางสูงมาก รู้สึกต้องรบกวนคนต้องมาอุ้มขึ้นและลงรถ การมีรถเมล์ชานต่ำทำให้คุณภาพชีวิตของคนที่ใช้รถวีลแชร์ดีขึ้นเป็นอย่างมาก และมีอิสระในการเดินทางมากขึ้นในราคาที่ประหยัด จึงอยากให้ขยายจำนวนรถเมล์ชานต่ำให้ครอบคลุมทุกเส้นทาง

ย้อนไปเมื่อวันที่ 21 พ.ย. 2563 คอลัมน์ “ที่นี่แนวหน้า” ได้เสนอบทความ “ปฏิรูปรถเมล์จนคนกรุงลำบาก?” ว่าด้วยนโยบาย “1 เส้นทาง 1 ผู้ประกอบการ” ที่กรมการขนส่งทางบกเสนอให้แยกเส้นทางของเอกชนแต่ละราย และของเอกชนกับขสมก. ออกจากกัน เพื่อลดปัญหาแย่งผู้โดยสาร และปัญหาขาดทุนของ ขสมก. แต่ผลคือประชาชนเดือดร้อน อาทิ กรณีสาย 29 (รังสิต-หัวลำโพง) ที่มีเพียงรถร้อนของ ขสมก. เท่านั้นที่รับบัตรสวัสดิการแห่งรัฐและจัดรถวิ่งตลอด 24 ชั่วโมง

สายดังกล่าวเมื่อเริ่มดำเนินการยุติการเดินรถของ ขสมก. ทำให้เกิดผลกระทบกับผู้มีรายได้น้อยและคนเดินทางในยามค่ำคืน จนท้ายที่สุด กรมการขนส่งทางบก ต้องทำตามข้อเรียกร้องของสหภาพแรงงานรัฐวิสาหกิจ ขสมก. ให้ชะลอแนวคิดดังกล่าวที่จะทำกับสายอื่นๆ ออกไปก่อน จนกว่าแผนฟื้นฟู ขสมก.จะผ่านการพิจารณา และต้องดำเนินการแบบค่อยเป็นค่อยไป อีกทั้งเส้นทางใดที่ ขสมก. เคยจัดรถวิ่ง 24 ชม. เมื่อยกให้เอกชนไปแล้ว เอกชนก็ต้องจัดรถวิ่ง 24 ชม. ด้วยเช่นกัน

อย่างไรก็ตาม อีกความท้าทายคือ “ผังเมืองที่ชุมชนเกิดตรงไหนก็ได้” ตามตรอก ซอก ซอย ถนนสายรอง และหลายจุดก็เป็นทางตัน เส้นทางเหล่านี้ที่ผ่านมาทั้งรัฐและเอกชนอาจมองว่าการจัดรถเมล์ไม่คุ้มค่า จึงเปิดโอกาสให้เกิดขนส่งสาธารณะระดับรอง เช่น รถสองแถว มอเตอร์ไซค์รับจ้างที่ท้ายสุดเมื่อผู้คนเห็นถึงข้อจำกัดด้านความสะดวกสบาย ก็นำมาซึ่งการถอยพาหนะส่วนตัวมาใช้..และเรื่องผังเมืองกับชุมชนแบบนี้ก็ไม่ง่ายในการบริหารจัดการ!!!

SCOOP@NAEWNA.COM

#SootinClaimon.Com : ขอบคุณแหล่งข้อมูล : หนังสือพิมพ์แนวหน้า

https://www.naewna.com/likesara/557353

สกู๊ปพิเศษ : ‘โรคหายาก’(Rare Disease) โรคที่พบได้น้อย แต่ต้องใส่ใจให้มาก

วันอาทิตย์ ที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2564, 06.00 น.

“โรคภัยไข้เจ็บ” เป็นสิ่งที่มนุษย์ทุกผู้ทุกนามล้วนไม่ต้องการให้เกิดขึ้นกับตนเองและคนรอบข้าง แต่บางครั้งก็เป็นเรื่องสุดวิสัยที่เกิดขึ้นอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ บางคนก็ยังดีป่วยเป็นโรคต่างๆ แล้วสามารถรับการรักษาได้ทันท่วงที จนหายเป็นปกติ แต่บางคนก็ก็ถือว่าโชคร้าย โดยเฉพาะการป่วยเป็นโรคที่คนทั่วไปไม่ได้เป็นกัน ทำให้รักษาได้ยาก

“โรคหายาก” (Rare Disease) หรือที่เรียกอีกอย่างหนึ่งว่า “โรคกำพร้า” (Orphan disease) คือ โรคที่ไม่ค่อยพบในคนเจ็บป่วยทั่วไป หรือโรคที่ไม่มีแหล่งเป็นมาชัดเจน ปัจจุบันมีการค้นพบแล้วมากกว่า 8,000 โรค โดยบางประเทศให้นิยามโรคหายากว่า เป็นโรคที่พบ 1 ใน 2,500 คนของประชากร ขณะที่บางประเทศนิยามว่า ต้องเป็น 1 ต่อแสนคนหรือมากกว่านั้นขึ้นไป

อย่างไรก็ตาม ขณะนี้ยังไม่มีตัวเลขกำหนดชัดเจนว่าต้องมีจำนวนผู้ป่วยเป็นสัดส่วนเท่าไหร่จึงเรียกว่าหายาก บางโรคอาจเป็นโรคหายากในบางส่วนของโลก หรือคนบางกลุ่ม แต่อาจพบได้ทั่วไปในอีกกลุ่มหนึ่งก็มี

สำหรับตัวอย่างของโรคหายาก อาทิ โรคท้าวแสนปม จะมีปานสีน้ำตาลขนาดต่างๆ อยู่ทั่วร่างกาย, โรคพีเคยู หรือโรคฟีนิลคีโตนูเรีย ที่เมื่อแรกเกิดมักจะมีอาการปกติ แต่หากไม่ได้รักษาจะมีพัฒนาการล่าช้า ไม่สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ สติปัญญาล่าช้า,โรคอะคอนโดรเพลเชีย เป็นชนิดของกลุ่มอาการเตี้ยแคระไม่สมส่วน แขนขาสั้น ศีรษะโต แต่มีสติปัญญาปกติ, โรคโกเชร์ จะมีลักษณะท้องโตจากการที่ตับ ม้ามโตใหญ่มาก เกล็ดเลือดต่ำ ทำให้เลือดออกง่ายแล้วหยุดยาก เลี้ยงไม่โต รวมทั้ง กลุ่มโรคพันธุกรรมแอลเอสดี, กลุ่มโรคกระดูกเปราะ เป็นต้น

ในส่วนของประเทศไทยนั้น พบโรคหายากประมาณ 500 โรค โดยได้แบ่งโรคหายากออกเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ 1.โรคหายาก (Rare disease) มีผู้ป่วยน้อยกว่า 10,000 คน หรือพบ 1.4 คนต่อประชากร 10,000 คน และ 2.โรคหายากขั้นสุด (Ultra rare disease) มีผู้ป่วยน้อยกว่า 1,000 คน หรือพบ 0.14 คนต่อประชากร 10,000 คน

โรคหายากส่วนใหญ่ ร้อยละ 80 เป็นโรคทางพันธุกรรม ทำให้ผู้ป่วยจะเป็นโรคนั้นๆ ไปตลอดชีวิต บางรายอาจโชคดีสามารถควบคุมอาการได้ โดยผู้ป่วยโรคหายากประมาณร้อยละ 70 จะปรากฏอาการให้เห็นตั้งแต่อายุน้อย ซึ่งที่น่ากลัวก็คือ เด็กที่ป่วยเป็นโรคหายากร้อยละ 30 จะเสียชีวิตก่อนอายุครบ 5 ปี

หลายประเทศทั่วโลก ได้เล็งเห็นถึงความสำคัญในการป้องกันและแก้ไขปัญหาโรคหายาก จึงได้มีการจัดงานรณรงค์ในวันโรคหายาก (Rare disease day) ขึ้นเป็นครั้งแรก ในยุโรป เมื่อปี พ.ศ.2551 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้มีการตระหนักถึงโรคหายากในสังคมมากขึ้น และมีการจัดงานต่อเนื่องในวันสุดท้ายของเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี ซึ่งทราบกันดีว่า ในช่วงเวลา 4 ปี จะมีวันที่ 29 กุมภาพันธ์เพียงแค่ 1 ครั้ง ถือเป็นวันหายาก แต่ปีไหนที่เดือนกุมภาพันธ์มี 28 วัน ก็ได้จัดการรณรงค์กันมาอย่างต่อเนื่อง

โดยในประเทศไทย ก็ได้จัดกิจกรรมในวันโรคหายากมาอย่างต่อเนื่องเช่นกัน ซึ่งในปีนี้ มูลนิธิเพื่อผู้ป่วยโรคหายากประเทศไทย ร่วมกับเครือข่ายเวชพันธุศาสตร์ สมาคมพันธุศาสตร์แห่งประเทศไทย กระทรวงสาธารณสุข และสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) จัดกิจกรรมวันโรคหายากประเทศไทยปีที่ 11 เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2564 ที่โรงแรมเซ็นทรา บายเซ็นทารา ศูนย์ราชการและคอนเวนชั่นเซ็นเตอร์ แจ้งวัฒนะ กรุงเทพมหานคร เพื่อกระตุ้นความตระหนักรับรู้ในสังคมและสร้างแนวร่วมในการดูแลผู้ป่วยมากยิ่งขึ้น

ภายในงานมีกิจกรรมต่างๆ ทั้งเวทีอภิปรายในหลากหลายหัวข้อ การเวิร์กช็อประดมสมองพัฒนาวิธีการเข้าถึงบริการ ยา และการจัดการค่ารักษา พร้อมรับฟังประสบการณ์ตรงจากผู้ป่วยโรคหายากในประเทศไทย

นางปรียา สิงห์นฤหล้า ประธานมูลนิธิเพื่อผู้ป่วยโรคหายาก ประเทศไทย กล่าวว่า โรคหายาก ในประเทศไทย มีผู้ป่วยน้อยกว่า 1 หมื่นคน โดยเป็นโรคเรื้อรังที่อาจทำให้พิการหรือเสียชีวิตก่อนวัยอันควร รวมทั้งการดูแลรักษาผู้ป่วยส่งผลกระทบอย่างมากต่อเศรษฐกิจครอบครัวของผู้ป่วย ซึ่งการรณรงค์วันโรคหายากในประเทศไทยได้จัดขึ้นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2554 และปีนี้ถือเป็นปีที่ 11 โดยจัดพร้อมกับประเทศต่างๆ อีกกว่า 80 ประเทศทั่วโลกภายใต้คอนเซ็ปต์ “Rare is Many Rare is Strong Rare is Proud”

ในปัจจุบัน ประเทศไทย ได้มีกสนอนุมัติสิทธิประโยชน์ภายใต้หลักประกันสุขภาพแห่งชาติให้ครอบคลุมการวินิจฉัยและรักษาผู้ป่วยโรคหายาก ใน 24 กลุ่มโรค ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2562 ที่ผ่านมา และยังมีอีกหลายโรคหายากที่อยู่ในแผนดำเนินการรอการอนุมัติ ซึ่งในงานนี้ มีการนำเสนอประสบการณ์ของผู้ป่วยโรคหายากในประเทศไทยผ่านรูปแบบหนังสั้นในชื่อเรื่อง “HOPE, LIVE, and JOY”เพื่อช่วยให้ผู้เข้าร่วมงานตลอดจนประชาชนทั่วไปได้รู้จักและมีความเข้าใจเกี่ยวกับโรคหายากในประเทศไทยมากยิ่งขึ้น

ศ.พญ.ดวงฤดี วัฒนศิริชัยกุล หัวหน้าสาขาวิชาเวชพันธุศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดี และประธานเครือข่ายเวชพันธุศาสตร์ กล่าวว่า ปัญหาของผู้ป่วยโรคหายากคือ มีแพทย์ผู้เชี่ยวชาญน้อย ยารักษาโรคกลุ่มนี้ซึ่งเรียกรวมๆว่า ยากำพร้า ก็ยังมีปัญหา หายาไม่ได้ ไม่มีการนำเข้า การขึ้นทะเบียนล่าช้า ยาบางชนิดราคาแพง และยาส่วนใหญ่ยังไม่อยู่ในรายการยาหลักแห่งชาติและสิทธิในการรักษา

อย่างไรก็ดี ในปีนี้ ได้มีเสนอ สปสช. และคณะกรรมการบัญชียาหลักแห่งชาติ จนทำให้ยาหลายตัวถูกบรรจุอยู่ในบัญชียาหลักแห่งชาติ เช่น การบรรจุยาเอนไซม์สำหรับโรคแอลเอสดีโกเชร์เข้าในบัญชียาหลักแห่งชาติในปี พ.ศ. 2556 และในปี พ.ศ. 2561- 2562 สปสช.ได้เชิญตัวแทนจากหลากหลายภาคส่วนรวมถึงเครือข่ายแพทย์ผู้เชี่ยวชาญและมูลนิธิเพื่อผู้ป่วยโรคหายากเข้าไปมีส่วนร่วมให้ความเห็นและข้อเสนอแนะ จนนำมาสู่การพัฒนาระบบการดูแลรักษาผู้ป่วยโรคหายากอย่างเป็นระบบและขยายสิทธิประโยชน์บัตรทองให้แก่ผู้ป่วยโรคหายากกลุ่มพันธุกรรมเมแทบอลิก 24 โรค เมื่อวันที่1 ตุลาคม 2562 ที่ผ่านมา ถือเป็นความสำเร็จอย่างยิ่งของการรณรงค์โรคหายากของประเทศไทย

อย่างไรก็ดี ยังมีโรคหายากอีกจำนวนมากที่ยังรอการช่วยเหลือ ดังนั้นจึงยังมีความจำเป็นของการรณรงค์โรคหายากอย่างต่อเนื่องต่อไป เพื่อให้ผู้ป่วยโรคหายากกลุ่มโรคอื่นสามารถเข้าถึงการดูแลรักษาได้ในที่สุด

ขณะที่ รศ.นพ.เชิดชัย นพมณีจำรัสเลิศ ประธานคณะทำงานพัฒนาระบบบริการดูแลรักษาโรคหายาก กล่าวว่า สปสช. ได้ตั้งคณะทำงานเพื่อพัฒนาระบบบริการดูแลรักษาโรคหายากขึ้น ตั้งแต่เดือนสิงหาคม พ.ศ. 2562 เพื่อดำเนินงานใน 6 ด้าน ได้แก่ 1.การกำหนดนิยาม 2.ระบบบริการดูแลรักษาโรคหายาก 3.การบริหารจัดการยาและเวชภัณฑ์ 4.ระบบข้อมูล 5.ระบบการศึกษาวิจัย และ 6.การเงินการคลัง ซึ่งทั้ง 6 มิตินี้ยังต้องการรายะละเอียดในการสร้างแนวทางปฏิบัติที่เหมาะสมและล้วนแต่เป็นหัวข้อที่ท้าทายมากทั้งสิ้น

การจัดงานในวันนี้จึงถือเป็นโอกาสดีที่มีการรวบรวมผู้มีส่วนได้ส่วนเสียจากทุกภาคส่วน ทั้งผู้เชี่ยวชาญโรคหายากสาขาต่างๆ สปสช. ฝ่ายนโยบายของ สธ. และตัวแทนกลุ่มผู้ป่วยเข้ามาเรียนรู้ร่วมกัน ซึ่งจะมีการทำ workshop ระดมความคิดเห็นหาแนวทางที่เหมาะสมเพื่อเสนอเป็นแนวทางดำเนินการของคณะทำงานโรคหายากใน 3 หัวข้อ ได้แก่ 1. Access to medicine and Regulatory Pathway 2. Data Registry และ 3. Alternative Financing

ทางด้าน นพ.ศักดิ์ชัย กาญจนวัฒนา เลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) กล่าวว่า สปสช. มีหน้าที่รับผิดชอบโดยตรงที่จะต้องช่วยให้คนไทยทุกคนเข้าถึงการรักษาที่จำเป็นอย่างถ้วนหน้า ไม่ว่าจะมีเศรษฐานะอย่างไรและอยู่มุมใดของประเทศก็ตาม ตนรู้สึกยินดีที่ สปสช. เป็นส่วนหนึ่งที่ได้ช่วยเหลือผู้ป่วยกลุ่มนี้ประสบความสำเร็จในระดับหนึ่ง เช่น บรรจุยาโรคฮีโมฟีเลียในปี พ.ศ. 2551 การบรรจุยารักษาโรคกอเชร์และการปลูกถ่ายไขกระดูกให้อยู่ในชุดสิทธิประโยชน์ในปี 2556 จนในที่สุด นำมาสู่การพัฒนาระบบดูแลรักษาผู้ป่วยโรคหายากอย่างเป็นระบบในปี พ.ศ. 2562 ครอบคลุมการวินิจฉัย การจัดหายาจำเป็น การส่งต่อแบบพิเศษ การรักษาอื่นๆ และการป้องกันโรค มีการตั้งคณะทำงานดูแลรักษาโรคหายากและขยายสิทธิประโยชน์ดูแลสุขภาพถ้วนหน้าให้แก่ผู้ป่วยโรคหายากกลุ่มพันธุกรรมเมแทบอลิก 24 โรค

“สปสช. ขอยืนยันถึงความตั้งใจที่จะให้การสนับสนุน ให้ความร่วมมืออย่างเต็มที่กับ สธ. และกลุ่มแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ ในการพัฒนาระบบการช่วยเหลือกลุ่มโรคหายากต่อไปอย่างเหมาะสมเพื่อผลักดันให้มีระบบการดูแลรักษาที่เป็นประโยชน์ต่อผู้ป่วยโดยเฉพาะอย่างยิ่งโรคที่มีโอกาสรักษาได้ผลดีต่อไป” เลขาธิการ สปสช. กล่าว

ขณะที่ นพ.ประพนธ์ ตั้งศรีเกียรติกุล ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า สปสช. และ สธ. ได้เข้ามีส่วนร่วมในการพัฒนาระบบการดูแลรักษาผู้ป่วยโรคหายากอย่างเป็นรูปธรรม ซึ่งจะช่วยให้ผู้ป่วยโรคหายากสามารถเข้าถึงการรักษาได้อย่างทั่วถึง ทั้งนี้ โรงพยาบาลต่างๆ ในสังกัด สธ. ถือเป็นหน่วยบริการที่มีความสำคัญและเป็นแขนขาที่จะหยิบยื่นบริการการดูแลผู้ป่วยเหล่านี้ โดยอาจจะต้องอาศัยการสร้างเครือข่ายการดูแลร่วมกับโรงพยาบาลศูนย์และโรงเรียนแพทย์ต่างๆ ด้วย ทั้งนี้ หากมีสิ่งใดที่ สธ. จะช่วยเหลือได้อีก ขอให้แจ้งเข้ามาได้เลย ทาง สธ. ยินดีให้ความร่วมมืออย่างเต็มที่

โรคหายากหลายโรคสามารถรักษาให้หายขาดได้ แต่ก็มีอีกหลายโรคที่แพทย์ให้การรักษาเพื่อให้คุณภาพชีวิตดีขึ้นได้ ทั้งนี้ เมื่อได้เห็นความร่วมมือและความมุ่งมั่นตั้งใจ ในการต่อสู้กับโรคหายากของแต่ละฝ่ายในขณะนี้แล้ว ก็ทำให้มีความหวังอย่างเต็มเปี่ยมว่า ปัญหานี้จะบรรเทาเบาบางลงไปได้ในที่สุด