นักวิจัยพัฒนา ‘ปะการังสู้โลกร้อน’ เพื่อทางรอดระบบนิเวศทางทะเล

วันพุธ ที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2568, 06.00 น.

ปะการังทั่วโลกกำลังประสบกับภาวะเสื่อมโทรมจากหลายปัจจัย ทั้งกิจกรรมของมนุษย์ เช่น การท่องเที่ยว การประมง และมลพิษต่างๆ ตลอดจนผลกระทบจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate Change) ที่ส่งผลให้น้ำทะเลมีอุณหภูมิสูงขึ้น เป็นเหตุให้เกิดปรากฏการณ์ปะการังฟอกขาว  ทั้งนี้ นักวิทยาศาสตร์คาดการณ์ว่าหากสถานการณ์ยังคงดำเนินต่อไปเช่นนี้ ในอีก 30 ปีข้างหน้า ปะการังทั่วโลกมากกว่า 90% อาจเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ เมื่อปะการังสูญพันธุ์ ความสมบูรณ์และสมดุลของระบบนิเวศทางทะเลก็จะหายไปด้วย อันจะส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่อาหารและสภาพอากาศอย่างเลี่ยงไม่ได้

แน่นอนว่า สภาพภูมิอากาศแปรปรวนจะยังคงอยู่ โลกจะใช้เวลาในการปรับสมดุลนานแค่ไหน ยากที่จะทำนาย สิ่งมีชีวิตต่างๆ จึงจำต้องปรับตัวเพื่อให้อยู่ได้และอยู่รอดในภาวะโลกร้อน ดังนั้น โจทย์สำคัญที่นักวิจัยหลายคนพยายามหาคำตอบคือ “ทำอย่างไรปะการังอยู่รอดในภาวะโลกร้อน?”

ศ.ดร.สุชนา ชวนิชย์ ภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย รองผู้อำนวยการสถาบันวิจัยทรัพยากรทางน้ำ และรองกรรมการผู้อำนวยการศูนย์บริการวิชาการแห่งจุฬาฯ พยายามหาคำตอบนี้ และจากการศึกษาทดลองเพาะเลี้ยงขยายพันธุ์ปะการังหลายรุ่น มาตั้งแต่ปี 2548 ที่สถานีวิจัยวิทยาศาสตร์ทางทะเลและศูนย์ฝึกนิสิต เกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี ก็พบว่า “ปะการังสามารถปรับตัวเพื่อความอยู่รอดในภาวะโลกร้อนได้ดี เมื่อปะการังถูกเลี้ยงในสภาพแวดล้อมที่อุณหภูมิสูงตั้งแต่แรกเกิด” และนี่คือที่มาของการขยายพันธุ์และเพาะเลี้ยง “ปะการังสู้โลกร้อน”

ศ.ดร.สุชนา ให้ความรู้โดยย่อเกี่ยวกับปะการังและการขยายพันธุ์ของปะการังว่า “ปะการังเป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลัง อาศัยอยู่รวมกันเป็นกลุ่ม ตามโขดหินในทะเล ปะการังเป็นทั้งที่อยู่และแหล่งอาหารของสัตว์ต่างๆ”

โดยธรรมชาติ ปะการังขยายพันธุ์ 2 วิธี ได้แก่ 1.สืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ คือ การที่ปะการังปล่อยไข่และสเปิร์มออกมาผสมกันในน้ำในช่วงคืนวันเพ็ญ ซึ่งมีโอกาสรอดเติบโตเป็นปะการังเพียง 0.001% เท่านั้น (ทั้งถูกสัตว์น้ำกิน และไม่ปฏิสนธิ)  และ 2.สืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ คือ ปะการังที่หักออกมาจากปะการังเดิม ถ้าหักมาตกในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสมก็จะสามารถเจริญเติบโตเป็นกลุ่มปะการังใหม่ได้ การขยายพันธุ์แบบนี้ทำให้ปะการังมีโอกาสรอด 50% แต่ความหลากหลายของสายพันธุ์จะต่ำ

“การขยายพันธุ์ตามธรรมชาติของปะการังทั้ง 2 แบบดังกล่าวนั้น ค่อนข้างใช้เวลานาน ยิ่งในสภาวะโลกร้อน การผสมพันธุ์แบบอาศัยเพศยิ่งลดลงไปมาก ถ้าเราปล่อยให้ปะการังฟื้นฟูขยายพันธุ์ด้วยตัวเองตามธรรมชาติ ปะการังอาจเติบโตทดแทนปะการังที่ตายจากภาวะปะการังฟอกขาวไม่ทัน และเสี่ยงสูญพันธุ์ในอีกไม่ช้า” ศ. ดร.สุชนา กล่าว

สถาบันวิจัยทรัพยากรทางน้ำ และคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ ร่วมกับ โครงการอนุรักษ์พันธุกรรมพืชอันเนื่องมาจากพระราชดำริ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และหน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือ กองทัพเรือ จึงพยายามขยายพันธุ์ปะการังด้วย “เทคนิคผสมเทียม”

ศ.ดร.สุชนา อธิบายการขยายพันธุ์ปะการังด้วยเทคนิคผสมเทียมว่า “นักวิจัยจะลงเก็บเซลล์สืบพันธุ์ ทั้งไข่และสเปิร์มของปะการังในคืนเดือนเพ็ญ ซึ่งเป็นช่วงที่ปะการังทั่วท้องทะเลพร้อมผสมพันธุ์ โดยการปล่อยสเปิร์มและไข่ออกมาพร้อมกัน แล้วนำเซลล์สืบพันธุ์เหล่านี้มาผสมพันธุ์ในบ่อเพื่อให้เกิดการปฏิสนธิ จนเกิดเป็นตัวอ่อนปะการัง แล้วจึงเตรียมวัสดุคืออิฐมอญ เพื่อให้ตัวอ่อนปะการังลงเกาะและเติบโตในโรงเพาะเลี้ยงเป็นเวลา 2 ปี ก่อนจะนำปะการังเหล่านี้กลับลงสู่ทะเลให้เติบโตอีก 3 ปี เมื่อปะการังอายุ 5 ปีปะการังก็จะพร้อมออกไข่ครั้งแรกได้ วิธีนี้ทำให้ปะการังมีโอกาสรอดและเติบโตสูงขึ้น”

ไม่เพียงการขยายพันธุ์เพื่อเพิ่มจำนวนปะการัง แต่ยังต้องเพิ่มความอึดต่อภาวะโลกร้อนให้กับปะการังที่เกิดใหม่ด้วย ซึ่งกระบวนการนี้ ทีมวิจัยของ ศ.ดร.สุชนา จะนำตัวอ่อนปะการังที่เกิดจากการสืบพันธุ์แบบผสมเทียมมาอนุบาลในโรงเพาะเลี้ยงที่มีอุณหภูมิสูง 34 องศาเซลเซียส (น้ำทะเลปกติมีอุณหภูมิ 30-32 องศาเซลเซียส)

“ปะการังบางตัวทนความร้อนในน้ำไม่ไหว ก็จะตายตั้งแต่ตอนอยู่ในโรงเรือน ส่วนปะการังที่ปรับตัวได้ก็จะรอด และพร้อมสำหรับโอกาสที่จะไปเติบโตในท้องทะเลต่อไป” เมื่อครบกำหนดระยะเวลา 2 ปี ทีมวิจัยก็นำตัวอ่อนปะการังที่รอดเหล่านี้ลงสู่ทะเล

“เราพบว่าปะการังเหล่านี้มีการปรับตัวให้ทนต่อน้ำทะเลที่มีอุณหภูมิสูงได้มากกว่าปะการังตามธรรมชาติ จึงทำให้มีโอกาสรอดจากการฟอกขาวได้มากขึ้น ถือเป็น “ปะการังสู้โลกร้อน” ที่เกิดขึ้นจากการปรับตัวเพื่อความอยู่รอดตั้งแต่เด็ก”

จากการติดตามและเฝ้าสังเกต ศ. ดร.สุชนา กล่าวว่า หลังจากที่ลูกปะการังสู้โลกร้อนถูกปล่อยลงทะเล  มีการเติบโต และกลายเป็นพ่อแม่พันธุ์ที่สามารถสืบพันธุ์เหมือนปะการังตามธรรมชาติ โดยพบครั้งแรกแล้วเมื่อปี 2566!

“ปะการังจะปล่อยเซลล์สืบพันธุ์สีชมพูขนาดจิ๋วจำนวนมากออกมาในน้ำทะเลพร้อมๆกัน ซึ่งเมื่อเกิดปรากฏการณ์นี้ทีมนักวิจัยก็จะออกดำน้ำเก็บเซลล์สืบพันธุ์เหล่านี้มาช่วยขยายพันธุ์ต่อผ่านการผสมเทียม เป็นปะการังสู้โลกร้อนรุ่นต่อๆไป”

ศ.ดร.สุชนา เผยว่า ค่าใช้จ่ายในการอนุรักษ์ปะการังด้วยเทคนิคผสมเทียมและดูแลในโรงเพาะตลอด 2 ปีอาจมีมูลค่าค่อนข้างสูง กล่าวคือ 100 ดอลลาร์สหรัฐต่อตัวอ่อนปะการัง 1 ตัว เมื่อเทียบกับการหักปักชำปะการัง ซึ่งมีค่าใช้จ่ายเพียง 1 ดอลลาร์สหรัฐต่อปะการัง 1 ต้น

“แต่เมื่อดูอัตราการรอดตายจากการฟอกขาวแล้ว ก็ถือว่าคุ้มแก่การลงทุน เพราะเราจะได้ปะการังพันธุ์ใหม่ที่ผ่านการเรียนรู้ และทนต่อน้ำทะเลที่อุณหภูมิสูงขึ้นจากสภาวะโลกร้อนได้” ศ. ดร.สุชนา กล่าวและว่า แม้จะพบวิธีเพาะเลี้ยงและเพิ่มจำนวนปะการังในทะเล แต่การขยายพันธุ์ของปะการังในธรรมชาติก็ยังขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมในทะเล

“ปะการังสืบพันธุ์เพียงไม่กี่ครั้งต่อปี โดยจะสืบพันธุ์ในสภาพแวดล้อมที่เอื้ออำนวยเท่านั้น เช่น อุณหภูมิ คืนพระจันทร์เต็มดวง และการไหลของกระแสน้ำ ปัจจุบัน ภาวะโลกร้อนทำให้ปะการังไม่ปล่อยเซลล์สืบพันธุ์ตามฤดูกาล จึงเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ของปะการังในอนาคต”

ด้วยข้อห่วงใยนี้ ศ. ดร.สุชนา จึงได้ร่วมกับทีมวิจัยไต้หวัน (Dr. Chiahsin Lin) ทดลองนำ “เทคโนโลยีการแช่เยือกแข็งเซลล์สืบพันธุ์ปะการัง” ที่เก็บจากท้องทะเลเพื่ออนุรักษ์ปะการังในอนาคต

“ปะการังทุกชนิดล้วนมีความสำคัญต่อระบบนิเวศทางทะเล ดังนั้น การอนุรักษ์ปะการังที่ดี คือ การช่วยให้ปะการังทุกชนิดมีโอกาสสืบพันธุ์และเติบโตได้ดี การเก็บเซลล์สืบพันธุ์ปะการังในวันนี้ จึงจำเป็นต้องเก็บให้หลากหลายสายพันธุ์มากที่สุดเท่าที่จะทำได้ เพื่อจะนำมาใช้ในอนาคตเมื่อสภาพแวดล้อมเหมาะสมปะการังจะกลับมามีชีวิตอีกครั้ง”

ศ.ดร.สุชนา ให้ข้อมูลเพิ่มเติมว่า ปัจจุบันทีมวิจัยไทยประสบความสำเร็จในการแช่เยือกแข็งสเปิร์มแล้ว ส่วนการแช่เยือกแข็งไข่ยังอยู่ระหว่างทดลอง โดยหวังว่านี่อาจเป็นหนึ่งทางรอดในการอนุรักษ์ปะการังให้คงอยู่ในสภาวะโลกรวนนี้

“การอนุรักษ์ปะการังไม่สามารถทำได้เพียงลำพังโดยนักวิทยาศาสตร์ แต่ต้องดำเนินการในหลายมิติ ทั้งการฟื้นฟูแนวปะการัง การลดมลพิษและการปล่อยก๊าซเรือนกระจก การสนับสนุนงบประมาณระยะยาวจากภาครัฐและเอกชน รวมถึงการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน โดยเฉพาะภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชนทั่วไป จะเป็นกุญแจสำคัญในการปกป้องและฟื้นฟูปะการังให้คงอยู่ต่อไปในอนาคต ซึ่งหากมีการดำเนินการที่เหมาะสม ปะการังอาจสามารถฟื้นตัวและคงอยู่เป็นระบบนิเวศที่สำคัญของท้องทะเลต่อไปได้” ศ.ดร.สุชนา กล่าวทิ้งท้าย

‘ท่านผู้หญิงอรอนงค์’เป็นผู้แทนพระองค์ เปิดโครงการ’มรดกโลก มรดกธรรม’

วันอังคาร ที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2568, 19.19 น.

ผู้แทนพระองค์ ไปในพิธีตักบาตรและบวงสรวง กับเปิดโครงการ “มรดกโลก มรดกธรรม” ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

6 พฤษภาคม 2568 เมื่อเวลา 06.32 น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ พลตรีหญิง ท่านผู้หญิงอรอนงค์ ปิยนาฏวชิรพัทธ์ เป็นผู้แทนพระองค์ ไปในพิธีตักบาตร และบวงสรวง ณ วัดวรเชษฐาราม กับเปิดโครงการ “มรดกโลก มรดกธรรม” ณ วัดโลกยสุธาราม อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา

โครงการบูรณปฏิสังขรณ์ ปูชนียวัตถุ และปรับปรุงภูมิทัศนวัดในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นโครงการที่ดำเนินการภายใต้โครงการ “มรดกโลก มรดกธรรม” เป็นโครงการที่จัดทำขึ้นเพื่อเฉลิมพระเกียรติ และถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีสมมงคลพระชนมายุเท่าพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช สมเด็จพระปฐมบรมกษัตริยาธิราชแห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ และเป็นการอนุรักษ์พื้นที่มรดกโลกนครประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา

สำหรับ วัดวรเชษฐาราม เป็นวัดร้าง มีฐานะเป็นพระอารามหลวงในสมัยกรุงศรีอยุธยา ตั้งอยู่ ตำบลประตูชัย อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา สมเด็จพระเอกาทศรถทรงสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2136 สันนิษฐานว่าเจดีย์เป็นที่บรรจุพระบรมอัฐิของ สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ซึ่ง สมเด็จพระเอกาทศรถ ทรงสร้างเป็นอนุสรณ์ เดิมชื่อ วัดเจ้าเชษฐ์ ภายในวัดมีเจดีย์ประธานทรงระฆังขนาดใหญ่เป็นประธานของวัด อายุของเจดีย์ประมาณพุทธศตวรรษที่ 20–22 มีวิหารตั้งอยู่ด้านหน้า โดยมีอุโบสถอยู่ขนานกัน และวัดโลกยสุธาราม เป็นวัดที่อยู่ใกล้กับวัดวรเชษฐาราม ชาวบ้านเรียกว่าวัดพระนอน ตั้งอยู่ตำบลประตูชัย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นที่ประดิษฐานพระนอนกลางแจ้ง ในลักษณะสีหไสยาสน์ ที่ใหญ่ที่สุดในเกาะเมืองอยุธยา  เดิมชื่อ วัดสุทธาวาส แต่ในช่วงอยุธยาตอนปลาย ชาวบ้านเรียกกันว่า วัดโลกสุธา

‘อสส.’ทำ MOU ‘ก.อุดมศึกษาฯ’ ส่งเสริมการเรียนรู้กฎหมายกระบวนการยุติธรรมผ่านระบบการศึกษาออนไลน์แบบเปิด

วันอังคาร ที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2568, 19.00 น.

อสส.ทำ MOU ก.อุดมศึกษาฯ ส่งเสริมการเรียนรู้กฎหมายกระบวนการยุติธรรมผ่านระบบการศึกษาออนไลน์แบบเปิด พัฒนาบุคลากรเสริมสร้างความรู้ด้านกฎหมายแก่สังคมไทย

เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม 2568 ที่ห้องรับรอง ชั้น 9 สำนักงานอัยการสูงสุด ศูนย์ราชการ ถนนแจ้งวัฒนะ นายไพรัช พรสมบูรณ์ศิริ อัยการสูงสุด (อสส.) ร่วมเป็นประธานในพิธีลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือทางวิชาการ ระหว่างสำนักงานอัยการสูงสุดกับกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดยมี ศาสตราจารย์ ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม พร้อมด้วยผู้บริหารของทั้งสองหน่วยงานร่วมเป็นสักขีพยาน

นายไพรัช อัยการสูงสุด กล่าวว่า การลงนามบันทึกข้อตกลงฉบับนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิต (Lifelong Learning) โดยเน้นการพัฒนารายวิชาออนไลน์ในรูปแบบการศึกษาแบบเปิด (MOOC) ซึ่งสามารถเข้าถึงได้ง่าย มีคุณภาพ และเหมาะสมกับบริบทของสังคมยุคดิจิทัล ความร่วมมือในครั้งนี้จะเป็นกลไกสำคัญในการขยายโอกาสทางการศึกษาให้กับข้าราชการฝ่ายอัยการ บุคลากรของสำนักงานอัยการสูงสุด บุคลากรในกระบวนการยุติธรรม หน่วยงานภาครัฐ และประชาชนทั่วไป โดยเนื้อหาวิชาเน้นไปที่ความรู้ด้านกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม ซึ่งถือเป็นองค์ความรู้ที่จำเป็นต่อการดำเนินชีวิตในสังคมประชาธิปไตยภายใต้หลักนิติธรรม นอกจากนี้ ความร่วมมือยังครอบคลุมถึงการวิจัย พัฒนา และใช้นวัตกรรมด้านการเรียนรู้และเทคโนโลยีสมัยใหม่ เพื่อยกระดับคุณภาพของระบบการศึกษาทางไกลให้เป็นที่ยอมรับทั้งในระดับชาติและระดับสากล โดยมีสถาบันนิติวัชร์ ซึ่งเป็นหน่วยงานภายในของสำนักงานอัยการสูงสุด เป็นผู้ร่วมขับเคลื่อนตามบันทึกข้อตกลงดังกล่าวในฐานะหน่วยงานที่มุ่งมั่นพัฒนากระบวนการยุติธรรมอย่างต่อเนื่อง

ด้าน ศาสตราจารย์ ดร.ศุภชัย ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กล่าวว่า กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม เล็งเห็นความสำคัญของการพัฒนากำลังคนให้มีขีดความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทยในระยะยาว ซึ่งจำเป็นต้องลงทุนในทรัพยากรบุคคลให้มีความรู้และทักษะที่สอดคล้องกับการทำงานและการใช้ชีวิตในศตวรรษที่ 21 รวมถึงส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตและพัฒนาทักษะเพื่ออนาคต โดยการพัฒนากลไกและมาตรการเพื่อส่งเสริมการศึกษาและการเรียนรู้ตลอดชีวิต เพื่อเพิ่มพูนสมรรถนะใหม่ๆ รองรับอาชีพที่เปลี่ยนแปลงไปตามแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงเทคโนโลยีของโลก และเพื่อเพิ่มความสามารถในการทำงาน ในยุคที่สังคมและเทคโนโลยีมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว การเข้าถึงความรู้ด้านกฎหมายและกระบวนการยุติธรรมมีความสำคัญอย่างยิ่งในการนำองค์ความรู้ทางกฎหมายที่จำเป็นต่อการดำเนินชีวิตและการประกอบอาชีพ รวมถึงความรู้เกี่ยวกับสิทธิ หน้าที่ และการเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมของประชาชน เผยแพร่สู่ผู้ที่เกี่ยวข้อง ผู้สนใจได้อย่างกว้างขวาง สำหรับบุคลากรในกระบวนการยุติธรรม การเรียนรู้ผ่านระบบออนไลน์นี้จะเป็นช่องทางสำคัญในการพัฒนาความรู้และทักษะอย่างต่อเนื่อง โดยสามารถนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ อีกทั้งยังสามารถสะสมหน่วยกิตในระบบคลังหน่วยกิตเพื่อการพัฒนาวิชาชีพในอนาคต

ทั้งนี้ การลงนามบันทึกบันทึกข้อตกลงความร่วมมือทางวิชาการระหว่างกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม กับสำนักงานอัยการสูงสุด ในครั้งนี้ จะเป็นก้าวสำคัญในการยกระดับการเผยแพร่ความรู้ด้านกฎหมายและกระบวนการยุติธรรมผ่านระบบการศึกษาออนไลน์ที่ทันสมัย อันจะนำไปสู่การพัฒนาบุคลากรและการเสริมสร้างความรู้ความเข้าใจด้านกฎหมายแก่สังคมไทยอย่างยั่งยืน

– 006

มทร.รัตนโกสินทร์ เผยผลสำรวจชนชั้นกลางในเขตเมือง ค้านการทำคาสิโนถูกกฎหมายในไทย

วันอังคาร ที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2568, 14.27 น.

ชนชั้นกลางในเขตเมืองของประเทศไทยมากกว่าร้อยละ 80 คัดค้านการทำให้คาสิโนถูกกฎหมาย ผลสำรวจเผยถึงการต่อต้านอย่างลึกซึ้งในเชิงวัฒนธรรมและจิตวิทยา

ท่ามกลางการถกเถียงอย่างต่อเนื่องเกี่ยวกับการทำให้คาสิโนถูกกฎหมายในประเทศไทย ผลสำรวจล่าสุดที่มุ่งเน้นกลุ่มชนชั้นกลางในเขตเมืองพบว่า มากกว่าร้อยละ 80  ของผู้ตอบแบบสอบถามแสดงจุดยืนคัดค้านการตั้งคาสิโนที่ถูกกฎหมายในประเทศอย่างชัดเจน สะท้อนถึงการต่อต้านอย่างรุนแรงในระดับวัฒนธรรมและจิตวิทยาต่อประเด็นนี้

การสำรวจนี้ดำเนินการโดย Associate Professor Dr. Akera Ratchavieng Dr. Nutteera Phakdeephirot และ Dr. Songyu Jiang จากวิทยาลัยผู้ประกอบการสร้างสรรค์นานาชาติรัตนโกสินทร์ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์ โดยทำการสำรวจในพื้นที่จังหวัด กรุงเทพมหานคร เชียงใหม่ นครราชสีมา และลพบุรี เก็บรวบรวมแบบสอบถามจำนวน 420 ชุด ประกอบด้วยกลุ่มตัวอย่างที่เป็นข้าราชการ พนักงานบริษัท บุคลากรด้านการศึกษาและการแพทย์ รวมถึงผู้ประกอบอาชีพอิสระ กลุ่มตัวอย่างมีระดับการศึกษาค่อนข้างสูง ระดับปริญญาตรีและโท บางและระดับปริญญาเอก

ผลการสำรวจพบว่าเพียงร้อยละ 9.8 ของผู้ตอบแบบสอบถามที่แสดงการสนับสนุนหรือสนับสนุนโดยมีเงื่อนไขต่อการทำให้คาสิโนถูกกฎหมาย ในขณะที่ร้อยละ 6.0 แสดงท่าทีเป็นกลาง ผู้ที่ไม่เห็นด้วยส่วนใหญ่แสดงความกังวลหลายประการ ได้แก่ ความเสี่ยงของการติดการพนัน ความปั่นป่วนของระเบียบสังคม การเสื่อมโทรมของสุขภาพจิต และผลกระทบเชิงลบต่อความสัมพันธ์ในครอบครัวและค่านิยมของเยาวชน ในขณะเดียวกัน ความเชื่อทางศาสนาก็ถือเป็นปัจจัยสำคัญ ผู้ตอบบางรายกล่าวว่า ประเทศไทยในฐานะที่นับถือศาสนาพุทธเป็นศาสนาประจำชาติ ไม่ควรส่งเสริมกิจกรรมการพนันซึ่งขัดต่อหลักศีลธรรมพื้นฐาน

“การทำให้คาสิโนถูกกฎหมาย ไม่ใช่การทำให้ทันสมัย แต่เป็นความเสื่อมถอยทางจิตวิญญาณ” อดีตครูเกษียณรายหนึ่งเขียนในแบบสอบถาม ทนายความอาวุโสรายหนึ่งกล่าวว่า “ศาสนาพุทธไม่ได้ต่อต้านความทันสมัย แต่การพนันขัดต่อศีลธรรมพื้นฐานโดยตรง” การวิเคราะห์เชิงอารมณ์เผยให้เห็นภาพลึกของจิตใจผู้ตอบแบบสอบถาม โดยพบว่าอารมณ์ด้านลบ เช่น “ความกังวล” “ความต่อต้าน” และ “ความกลัว” เป็นอารมณ์ที่โดดเด่นในกลุ่มตัวอย่าง ในขณะที่อารมณ์เชิงบวกอย่าง “ความตื่นเต้น” และ “ความอยากรู้อยากเห็น” มีสัดส่วนน้อย  สามารถสังเกตได้ว่า กลุ่มที่แสดงท่าทีเป็นกลางก็มีแนวโน้มทางอารมณ์เชิงลบอย่างเด่นชัด เป็นลักษณะของ “การคัดค้านโดยปริยาย”

การสำรวจครั้งนี้แสดงให้เห็นถึงความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญตามเพศและสถานภาพสมรส กล่าวคือ เพศหญิง ผู้ที่แต่งงานแล้ว และกลุ่มวัยกลางคนมีแนวโน้มคัดค้านการทำให้คาสิโนถูกกฎหมายค่อนข้างมาก ในขณะที่ผู้ตอบแบบสอบถามยังมีความอ่อนไหวอย่างยิ่งต่อ “ความใกล้ชิดทางภูมิศาสตร์” เมื่อตั้งคำถามเกี่ยวกับการเปิดคาสิโนในกรุงเทพฯ พบว่าผู้ตอบแบบสอบถามมีอัตราการคัดค้านเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ สะท้อนให้เห็นถึงบทบาทสำคัญของการรับรู้เชิงพื้นที่ต่อการสร้างทัศนคติ แม้จะอยู่ในสถานการณ์ที่รัฐบาลให้คำมั่นว่าจะนำรายได้จากคาสิโนไปใช้ในด้านการศึกษาและสาธารณสุข แต่ร้อยละ 64.3 ของผู้ตอบแบบสอบถามยังคงยืนยันว่าจะไม่เปลี่ยนแปลงทัศนคติของตน ผลการสำรวจนี้ชี้ให้เห็นว่า กลุ่มชนชั้นกลางส่วนใหญ่เห็นว่า ผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจไม่อาจทดแทนต้นทุนทางจริยธรรมและสังคมได้ ดร. กำไล เลาหพัฒนาเลิศ อาจารย์มหาวิทยาลัยและเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านเทคโนโลยีชีวภาพ ได้แสดงความคิดเห็น โดยเน้นย้ำถึงการชั่งน้ำหนักผลดีและผลเสียในการเปิดคาสิโน หากไม่สามารถควบคุมได้ อาจส่งผลเสียถึงเยาวชนและสถาบันครอบครัวซึ่งเป็นสถาบันที่สำคัญของสังคม

จากการสำรวจครั้งนี้กล่าวได้ว่า ชนชั้นกลางในเขตเมืองได้ข้อเสนอเชิงนโยบายที่ละเอียดรอบคอบมากขึ้น รัฐบาลไม่ควรเน้นผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจเพียงอย่างเดียว และควรแนวทาง “กำหนดนโยบายโดยยึดโครงสร้างทางสังคมและวัฒนธรรมเป็นหลัก” พร้อมสนับสนุนให้ดำเนินการผ่านการศึกษาวิจัยและการนิยามขอบเขตอย่างมีเหตุผล แทนที่จะเลือกใช้การกดดันหรือการเปิดเสรีคาสิโนอย่างไร้ทิศทางและปราศจากการควบคุม “เมื่ออยู่ระหว่างทางเลือกของผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจและคุณค่าทางสังคม ชนชั้นกลางมีแนวโน้มจะเลือกคุณค่าทางสังคม” “การทำให้ถูกกฎหมายไม่ควรเป็นเพียงการคำนวณทางการคลัง แต่ควรเป็นการสะท้อนถึงการยอมรับทางวัฒนธรรมและความรับผิดชอบต่อสังคม”

บทสรุปจากการสำรวจสามารถกล่าวได้ว่า ชนชั้นกลางในไทยแสดงออกถึงทัศนคติแบบอนุรักษนิยมเชิงเหตุผลที่มีความซับซ้อน คือแม้จะเข้าใจผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจ แต่ยังคงให้ความสำคัญกับการสืบทอดวัฒนธรรมและจริยธรรมทางสังคมมากกว่า ทัศนคติเช่นนี้ไม่เพียงแต่เป็นข้อมูลอ้างอิงด้านความคิดเห็นสาธารณะสำหรับการตัดสินเชิงนโยบายเกี่ยวกับคาสิโนในอนาคตของไทยเท่านั้น แต่ยังมอบมุมมองเชิงจิตวิทยาสังคมที่มีคุณค่าให้แก่ประเทศอื่น ๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เมื่อเผชิญกับประเด็นในลักษณะเดียวกันด้วย

-(016)