เกษตรกรเลี้ยงสัตว์-ผู้บริโภค สมประโยชน์ถ้วนหน้า ทั้งราคา-คุณภาพ หลังกากถั่วเหลืองปรับลด

วันเสาร์ ที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2568, 14.34 น.

เกษตรกรเลี้ยงสัตว์-ผู้บริโภค สมประโยชน์ถ้วนหน้า ทั้งราคา-คุณภาพ หลังกากถั่วเหลืองปรับลด

ต้นทุนอาหารสัตว์ถือเป็นหัวใจสำคัญของการเลี้ยงสุกร ไก่ และไก่ไข่ เพราะคิดเป็นสัดส่วนกว่า 50% ของต้นทุนการผลิตทั้งหมด แต่ราคามักผันผวนจากปัจจัยภายนอก ทั้งภัยธรรมชาติ โรคระบาด และความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจการเมืองโลก

อย่างไรก็ตาม ช่วง 3 ปีล่าสุด (2566–2568) ได้เกิดสัญญาณเชิงบวกขึ้น เมื่อราคากากถั่วเหลืองลดลงราว 21–22% จาก 18 บาทต่อกิโลกรัม เหลือเพียง 14 บาทในเดือนสิงหาคม 2568 ความเปลี่ยนแปลงนี้ไม่เพียงช่วยลดแรงกดดันด้านต้นทุนให้ผู้ประกอบการเท่านั้น แต่ยังเอื้อต่อการรักษามาตรฐานคุณภาพเนื้อสัตว์ และสร้างสมดุลด้านราคาที่ผู้บริโภคและเกษตรกรต่างได้รับประโยชน์ร่วมกัน

ต้นทุนสำคัญในการผลิตเนื้อสัตว์ของไทย คือ วัตถุดิบอาหารสัตว์ที่ราคาปรับตัวสูงขึ้นต่อเนื่อง จากปัจจัยที่ไม่สามารถควบคุมได้โดยเฉพาะการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ร้อนแล้ง ฝนตกหนัก น้ำท่วม รวมถึงสงครามระหว่างรัสเซีย-ยูเครน ซึ่งเป็นผู้ผลิตวัตถุดิบอาหารสัตว์รายใหญ่ของโลก ล้วนส่งผลกระทบในวงกว้างดันราคาวัตถุดิบและราคาพลังงานสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์

ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา ประเทศผู้ผลิตและส่งออกเนื้อสัตว์รายใหญ่ของโลก ต้องเผชิญกับปัญหาการแพร่ระบาดของโรคสัตว์ต่างๆ ทั้งโรคอุบัติใหม่และโรคอุบัติซ้ำที่ต้องใช้เวลาในการฟื้นฟู เช่น โรค ASF ในสุกร และไข้หวัดนก (ในประเทศเพื่อนบ้าน) นอกจากทำให้ผลผลิตลดลงมากกว่า 50% แล้ว ยังต้องทำลายสัตว์เพื่อป้องกันการแพร่ระบาดขยายวง เหล่านี้ส่งผลกระทบกับต้นทุนการผลิตและราคาเนื้อสัตว์ในประเทศสูงขึ้นอย่างไม่เคยมีมาก่อน

อานิสงส์โดยตรงของเรื่องนี้ หนีไม่พ้น “ไก่เนื้อ” ที่จะมีทางเลือกในการใช้สูตรอาหารมากขึ้น จากราคากากถั่วเหลืองที่ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ เพราะเป็นแหล่งโปรตีนสำคัญที่มีบทบาทในการพัฒนาเนื้อสัตว์ให้มีคุณภาพดีขึ้นและราคาผลิตภัณฑ์เนื้อสัตว์มีเสถียรภาพมากขึ้น การลดลงของราคากากถั่วเหลืองจึงเป็นปัจจัยบวกที่จะจูงใจให้เกษตรกรเลี้ยงสัตว์ หันมาใช้สูตรอาหารสัตว์ที่มีสัดส่วนของกากถั่วเหลืองมากขึ้นในราคาที่เข้าถึงได้

ทั้งยังเป็นโอกาสสำคัญในการปรับโครงสร้างการเพาะปลูกพืชที่ใช้เป็นวัตถุดิบในการผลิตอาหารสัตว์ โดยการเพิ่มประสิทธิภาพผลผลิตควบคู่กับการใช้เทคโนโลยี และตรวจสอบย้อนกลับได้ตามแนวทางการผลิตที่ยั่งยืน ลดความผันผวนของราคาวัตถุดิบในอนาคต รวมถึงรองรับเงื่อนไขทางการค้าและการบริโภคของตลาดโลกที่เพิ่มขึ้น และยังช่วยยกระดับเนื้อสัตว์และเกษตรกรไทยให้สามารถแข่งขันในตลาดโลกได้ดีขึ้น 

ความผันผวนของราคาวัตถุดิบในช่วงที่ผ่านมา กลายเป็นบทเรียนสำคัญที่ทำให้เห็นความจำเป็นในการปรับโครงสร้างการผลิตวัตถุดิบอาหารสัตว์ของไทย โดยเฉพาะการลดการใช้วัตถุดิบจากการเผา เช่น ข้าวโพดจากพื้นที่เผา ซึ่งมีส่วนในการสร้างฝุ่น PM2.5 และผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม

ดังนั้น การส่งเสริมการผลิตวัตถุดิบที่ตรวจสอบย้อนกลับได้ และใช้เทคโนโลยีเพิ่มประสิทธิภาพผลผลิต เป็นความจำเป็นที่จะช่วยให้เกษตรกรมีรายได้ที่มั่นคง ผู้บริโภคมั่นใจในคุณภาพและความปลอดภัยของอาหาร ประเทศไทยมีความมั่นคงทางอาหารและสามารถแข่งขันในตลาดโลกได้ดีขึ้น

ราคากากถั่วเหลืองที่ลดลงนี้ ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของต้นทุนที่ลดลง แต่ยังเป็นโอกาสในการสร้างระบบอาหารที่มีคุณภาพ ยั่งยืน และเป็นธรรมต่อทุกฝ่ายในห่วงโซ่การผลิตเนื้อสัตว์ ตั้งแต่ต้นน้ำถึงปลายน้ำทุกภาคส่วนในห่วงโซ่เนื้อสัตว์ ไปจนถึงผู้บริโภคจะได้ประโยชน์ร่วมกันแบบ win-win และยังเป็นโอกาสสำคัญในการปรับโครงสร้างการผลิตวัตถุดิบอาหารสัตว์ของไทยสู่ความยั่งยืน และส่งเสริมคนไทยสู่การบริโภคอย่างยั่งยืนอีกด้วย

#ศิระ มุ่งมะโน นักวิชาการอิสระ

กระทรวงเกษตรฯ ประชุมสร้างต้นแบบแก้ปัญหาน้ำท่วม-น้ำแล้งอย่างยั่งยืน

วันเสาร์ ที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2568, 12.52 น.

เมื่อวันที่ 16 สิงหาคม 2568 นายเอกภาพ พลซื่อ โฆษกกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ เปิดเผยว่า นายอัครา พรหมเผ่า รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ได้ประชุมหัวหน้าส่วนราชการระดับกรมในสังกัด กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ร่วมกับหัวหน้าส่วนสังกัดกระทรวงเกษตรฯ ในจังหวัดพะเยา เพื่อสร้างต้นแบบในการแก้ปัญหาของเกษตรกร โดยเฉพาะการแก้ปัญหาเรื่องน้ำท่วม-น้ำแล้งอย่างยั่งยืน เพื่อนำไปเป็นต้นแบบในการแก้ไขปัญหาและส่งเสริมด้านการเกษตรทั่วทั้งประเทศ โดยการบูรณาการร่วมกันของทุกหน่วยงานในกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยเฉพาะกรมชลประทานกับกรมพัฒนาที่ดิน ให้ทำโครงการเชื่อมต่อโดยให้กรมพัฒนาที่ดิน ทำโครงการรองรับน้ำจากกรมชลประทาน อาจจะขุดบ่อขนาดเล็ก ด้านล่างเขื่อน กรณีพื้นที่น้ำท่วมซ้ำซาก ปรับเปลี่ยนจากการทำนา เป็นขุดบ่อทำการประมง ทั้งการเลี้ยงปลาเลี้ยงกุ้ง ให้กรมประมง เข้ามาร่วมส่งเสริมให้เกษตรสามารถทำเป็นอาชีพใหม่แทนการการปลูกข้าว

กรณีพื้นที่การเกษตรที่อยู่นอกเขตชลประทาน ให้เร่งกระจายการขุดในไร่นาเพื่อเก็บน้ำไว้ตลอดปี รวมทั้งการขุดบ่อบาดาลในไร่นาพร้อมระบบกระจายน้ำโดยระบบไฟฟ้าพลังงานแสงอาทิตย์ การปรับเปลี่ยนพันธุ์ข้าวให้เหมาะสมกับพื้นที่และตรงกับความต้องการของตลาดทั้งในและต่างประเทศ และเตรียมการแก้ปัญหาราคาตกต่ำโดยเฉพาะการชะลอการขายในต้นฤดูเก็บเกี่ยว แนะนำให้เกษตรกรเตรียมยุ้งฉางไว้เก็บข้าวราคา ซึ่งรัฐบาลมีงบประมาณสนับสนุนการเก็บข้าว 1,500 บาทต่อตัน รวมทั้งการส่งเสริมการปลูกพืชหลังนาทดแทนพืชบางตัวที่ต้องนำเข้าจากต่างประเทศเช่นข้าวโพดเลี้ยงสัตว์ ถั่วเหลือง รวมทั้งการป้องการเผาเศษวัสดุทางการเกษตร หลังการเก็บเกี่ยว เพื่อป้องกัน pm 2.5

รัฐบาลย้ำเกษตรกร เร่งขึ้นทะเบียนปีการผลิต2568/69 รอรับเงินช่วยเหลือไร่ละ 1 พัน

วันเสาร์ ที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2568, 09.15 น.

รัฐบาลย้ำเกษตรกร เร่งขึ้นทะเบียนปีการผลิต2568/69 รอรับเงินช่วยเหลือไร่ละ 1 พัน

16 สิงหาคม 2568 นายอนุกูล พฤกษานุศักดิ์ รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี เปิดเผยว่า ตามที่คณะกรรมการนโยบายและบริหารข้าวแห่งชาติ (นบข.) เห็นชอบโครงการพัฒนาศักยภาพการผลิตข้าวของเกษตรกรปลูกข้าวปีการผลิต 2568/69 และนาปรังปีการผลิต 2568 โดยจะจ่ายเงินช่วยเหลือชาวนา ไร่ละ 1,000 บาท ไม่เกิน 10 ไร่ เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนจากปัญหาต้นทุนการผลิตสูงและราคาข้าวที่ตกต่ำ ซึ่งเกษตรกรที่ทำนาปรังและนาปีจะได้รับเงินหลังจากลงทะเบียนและตรวจสอบสิทธิ์แล้วเสร็จ ทั้งนี้ คาดว่าจะเกษตรกรที่ทำนาปรังจะได้รับเงินเร็วที่สุดภายในเดือนกันยายน 2568 ส่วนเกษตรกรที่ทำนาปีจะได้รับในช่วงปลายปีนี้หรือต้นปีงบประมาณ 2569 นั้น

นายอนุกูล กล่าวว่ารัฐบาล โดยกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ขอเชิญชวนเกษตรกรทั่วประเทศ เร่งดำเนินการขึ้นทะเบียนและปรับปรุงทะเบียนเกษตรกร ประจำปีการผลิต 2568/69 โดย เกษตรกรสามารถขึ้นทะเบียนเกษตรกรผ่านช่องทางการบริการของรัฐ โดยไม่มีค่าใช้จ่าย ดังนี้

วิธีที่ 1 แจ้งกับเจ้าหน้าที่ สำหรับเกษตรกรรายเดิม แปลงเดิม สามารถแจ้งข้อมูลได้ที่สำนักงานเกษตรอำเภอทุกแห่ง หรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่มีความพร้อมและร่วมเป็นหน่วยสนับสนุนที่เกษตรกรมีพื้นที่การเกษตรอยู่ รวมถึงแจ้งข้อมูลผ่านผู้นำชุมชน หรือตัวแทนอาสาสมัครเกษตรหมู่บ้าน (อกม.) หรือผู้ที่ได้รับมอบหมาย ส่วน เกษตรกรรายใหม่ และรายเดิม แต่เพิ่มแปลงใหม่ ให้ดำเนินการแจ้งข้อมูลได้ที่สำนักงานเกษตรอำเภอ ที่ตั้งแปลงที่ทำกิจกรรมการเกษตรอยู่

วิธีที่ 2 ดำเนินการด้วยตนเอง เกษตรกรรายเดิม แปลงเดิม สามารถลงทะเบียนผ่านแอปพลิเคชัน Farmbook Application ส่วนเกษตรกรรายใหม่ หรือรายเดิม เพิ่มแปลงใหม่ สามารถแจ้งข้อมูลผ่าน e-Form ที่เว็บไซต์ efarmer.doae.go.th

สำหรับหลักฐานที่ต้องใช้ (กรณีติดต่อสำนักงานเกษตรอำเภอ) มีดังนี้ บัตรประชาชน (ตัวจริง) สำเนาหลักฐานถือครองที่ดิน ส่วนเกษตรกรรายใหม่ หรือรายเดิม แต่เพิ่มแปลงใหม่ ต้องนำหลักฐานการใช้ที่ดิน (ตัวจริงหรือสำเนา) มาแสดงด้วย

“ข้อมูลทะเบียนเกษตรกรถือเป็นกลไกสำคัญที่ใช้ในการขับเคลื่อนนโยบายของภาครัฐ ไม่ว่าจะเป็นการเยียวยาผู้ประสบภัยพิบัติ การสนับสนุนปัจจัยการผลิต การส่งเสริมด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรม ทั้งนี้ เพื่อให้หน่วยงานต่าง ๆ สามารถนำข้อมูลจากทะเบียนเกษตรกรไปใช้ประโยชน์ร่วมกันได้ โดยนำไปวางแผนพัฒนาการเกษตรให้เกษตรกร และเกษตรกรเองจะได้รับความสะดวกในการใช้สิทธิ์ขอรับการสนับสนุนช่วยเหลือ หรือรับบริการต่าง ๆ จากภาครัฐ โดยเฉพาะช่วงเวลานี้ เป็นฤดูกาลเพาะปลูกข้าวนาปี เมื่อทำการเพาะปลูกข้าว พืชไร่ พืชผักหรือพืชอายุสั้นแล้ว เกษตรกรควรขึ้นทะเบียนหรือปรับปรุงทะเบียนภายใน 15 วันหลังเพาะปลูก และไม่เกิน 60 วันก่อนเก็บเกี่ยว สำหรับไม้ผล ไม้ยืนต้น (พืชอายุยาว) เกษตรกรควรแจ้งขึ้นทะเบียนหรือปรับปรุงทะเบียนเกษตรกรหลังปลูกแล้วไม่น้อยกว่า 30 วัน หรือที่ยังยืนต้นอยู่” นายอนุกูล กล่าว

‘ผู้เลี้ยงหมูอีสาน’วอนรัฐ‘ถอดหมู’ออกจากบัญชีสินค้านำเข้าสหรัฐฯ หากไฟเขียวหวั่นเกิดหายนะ

วันศุกร์ ที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2568, 18.15 น.

‘ผู้เลี้ยงหมูอีสาน’วอนรัฐ‘ถอดหมู’ออกจากบัญชีสินค้านำเข้าสหรัฐฯ หากไฟเขียวหวั่นเกิดหายนะเศรษฐกิจกว่าแสนล้านบาท เสี่ยงพังทั้งห่วงโซ่ คนไทยตายผ่อนส่ง

15 สิงหาคม 2568 นายชยุต รุ่ง-พัฒนาชัยกุล นายกสมาคมผู้เลี้ยงสุกรภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กล่าวว่า สมาคมผู้เลี้ยงสุกรภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เรียกร้องรัฐบาลไทยขอให้ทบทวนและถอดเนื้อหมูออกจากบัญชีสินค้านำเข้าจากสหรัฐฯ ภายใต้กรอบการเจรจาการค้าไทย-สหรัฐฯ หวั่นหากยังเดินหน้าตามข้อเสนอเดิม อาจสร้างความเสียหายต่อเศรษฐกิจเกษตรไทยมากกว่า 120,000 ล้านบาท และส่งผลกระทบต่อห่วงโซ่การผลิตทั้งระบบ โดยเฉพาะเกษตรกรรายย่อยที่อาจต้องสูญเสียอาชีพอย่างถาวร

“การนำเข้าเนื้อหมูจากสหรัฐฯ แม้เพียง 1% ของการบริโภคในประเทศ หรือประมาณ 10,000 ตัน เท่ากับ 10 ล้านกิโลกรัม จะกลายเป็นตัวเร่งให้ราคาหมูในประเทศตกต่ำทันที และกระทบต่อผู้เลี้ยงรายย่อยกว่า 145,000 รายทั่วประเทศ” นายกสมาคมผู้เลี้ยงสุกรภาคตะวันออกเฉียงเหนือ กล่าว

ทั้งนี้ สหรัฐฯ มีต้นทุนการผลิตต่ำกว่าประเทศไทยอย่างมีนัยสำคัญ เนื่องจากเป็นผู้ผลิตข้าวโพดและถั่วเหลืองรายใหญ่ของโลก และยังได้รับเงินอุดหนุนจากรัฐบาลกลางอย่างต่อเนื่อง ซึ่งอยู่บนพื้นฐานการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรม ทำให้สามารถ “ดั๊มพ์” ราคาหมูส่งออกได้ต่ำกว่าต้นทุนจริงโดยเฉพาะชิ้นส่วนที่คนอเมริกันไม่กิน หากไทยยอมให้สหรัฐฯ และสหรัฐได้สิทธิพิเศษทางภาษีที่ 0% เท่ากับเปิดทางให้หมูราคาถูกจากต่างประเทศเข้ามาทำลายอุตสาหกรรมภายในประเทศโดยตรง

นอกจากนี้ การนำเข้าหมูจากสหรัฐฯ จะส่งผลกระทบแบบลูกโซ่ต่อห่วงโซ่การผลิตทั้งหมด ได้แก่:

• เกษตรกรผู้ปลูกพืชอาหารสัตว์ กว่า 5 ล้านครัวเรือน

• โรงฆ่าสัตว์และโรงแปรรูป ที่พึ่งพาหมูไทยเป็นวัตถุดิบหลัก

• แรงงานในฟาร์มและธุรกิจเกี่ยวเนื่อง กว่า 800,000 คน

• ผู้ค้าปลีกและผู้บริโภค ที่อาจเผชิญกับความเสี่ยงด้านสุขภาพจากสารเร่งเนื้อแดง

ประเทศไทยมีจุดยืนชัดเจนในการห้ามใช้สารเร่งเนื้อแดง (Ractopamine) เพื่อปกป้องสุขภาพประชาชน ขณะที่สหรัฐฯ ยังอนุญาตให้ใช้สารดังกล่าวในอุตสาหกรรมการเลี้ยงหมู การเปิดทางให้นำเข้าหมูจากสหรัฐฯ จึงเท่ากับ ย้อนแย้งกับนโยบายสาธารณสุขและกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ของไทย และอาจสร้างความเสี่ยงต่อผู้บริโภคในระยะยาว

“รัฐบาลไทยและผู้เลี้ยงหมูร่วมกันต่อสู้เพื่อเลิกใช้สารเร่งเนื้อแดงมานานหลายสิบปี แต่วันนี้กลับกำลังจะเปิดประตูให้สารอันตรายนี้กลับเข้ามาในครัวเรือนคนไทย” นายชยุต กล่าวย้ำ

สมาคมผู้เลี้ยงสุกรภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ขอเรียกร้องให้รัฐบาลไทย ยกเลิกการเจรจานำเข้าเนื้อหมูจากสหรัฐฯ โดยชี้ว่าหากห่วงโซ่การผลิตสุกรล่มสลาย จะเกิดความสูญเสียต่อเศรษฐกิจประเทศในวงกว้าง จะมีคนว่างงานนับล้านคน และจะทำลายความมั่นคงทางอาหารด้านโปรตีนหลักอย่างเนื้อหมู ซึ่งเป็นอาหารยอดนิยมของคนไทย